Tôi dạy học sinh từ lớp 6 đến lớp 9. Mỗi lớp đều có những học sinh chăm ngoan học giỏi,  những em bình thường và cả những em lười biếng hoặc lém lỉnh. Điều thú vị là đôi khi những em “có vấn đề” trong lớp lại gây bất ngờ cho tôi bởi chất “hảo hán” ngây thơ nhưng chân thành. Tôi viết truyện này tặng các học sinh thuộc diện vừa nói.

Tôn Nữ Ngọc Hoa

.

AN “ TỒ”

_    Cô Lan khờ lắm mày ạ!

An vùng dậy  phun hạt chôm chôm,  phán  một câu xanh rờn.

_   Mày bảo sao?

_   Tao nói cô Lan cực kỳ khờ.

_    Mày khờ thì có. Đã là cô giáo thì sao lại khờ được. Huống chi cô Lan lại dạy rất hay.

Thành cũng bật dậy, lý lẽ.

_    Mày chả hiểu ý tao gì cả . Tao không nói cô khờ như thằng Lành “ đao” con bà Tư  suốt ngày lang thang nhớt dãi đầy miệng  hay chí ít cũng không như con Hà  “ khờ “ lớp mình.

Đến nước nầy thì hết chịu nỗi. Dám đem cô Lan dịu dàng  dễ thương  dạy Văn như rót mật vào tai , thần tượng của bao nhiêu đứa học giỏi Văn  của cả Thành lại là cô giáo chủ nhiệm của hai đứa so với hai  đối tượng  kinh khủng đó. Thành xắn tay áo xấn xổ trước mặt An :

_   Mày quá lắm. Để khỏi phải đánh mày, tao về đây . Cóc thèm đôi bạn đôi biếc gì với mày nữa. Cóc thèm chôm chôm chôm chiếc  gì của mày nữa cả. Chắc cũng sẽ có ngày mày  gọi tao là Thành điên Thành ngốc gì đó.

Thành tức giận quơ vội sách vở nhét vào cặp , chụp cái mũ lủng lẳng trên nhánh chôm chôm gãy bươn bả đi luôn một mạch .

An luống cuống chẳng biết xử trí thế nào cứ đứng ngây nghe thằng Thành đỏ mặt tía tai chì chiết . Chưa bao giờ nó thấy thằng bạn tao nhã nói năng kiểu này. Khi  Thành ra đến ngõ,  nó mới sực tỉnh chạy theo gào ơi ới:

_  Thành ! Thành ơi ! mày nghe tao nói đã . Ý tao không phải là …

Nhưng thằng Thành chẳng  thèm ngoái lại. An hốt hoảng thật sự.  Nó rất quí Thành. Cùng học cấp một năm năm liền,  không ngờ khi lên cấp hai loay hoay thế nào  hai đứa cũng chung một tổ trong  lớp sáu A. Thành thông minh chăm chỉ,  điềm đạm, học giỏi đều các môn. Cô thầy nào cũng cưng quí nó.  An thì bộp chộp,  nói trước khi nghĩ, học hành ù ù cạc cạc  nhưng được tính tốt bụng , sẵn lòng vì bạn.  Có lẽ do biết được hai đứa thân nhau lại trái ngược nhau về tính cách nên cô Lan mới chọn là “ Đôi bạn cùng tiến”, chủ yếu để Thành kèm cặp thêm cho An.

Chiều nay  có lịch học. An đề nghị Thành đến nhà nó thay vì  nó đến nhà Thành như mọi khi bởi hai lý do. Thứ nhất là ông ngoại nó đi vắng phải coi nhà. Lý do thứ hai mới quan trọng và hấp dẫn là xoài nhà nó đã bắt đầu chín nhưng ngọt lịm lưỡi , ăn mãi không chán. Lúc đầu  Thành không chịu nhưng trước hai lý do  – một vô cùng chính đáng , một tuyệt cú mèo như vậy nó khó lòng chối  từ sau khi giao hẹn là chỉ được “ tốn ” chừng mười lăm phút để ăn.

Đúng một giờ rưỡi Thành xuất hiện chảnh choẹ như khi đi học, chỉ thiếu mỗi khăn quàng đỏ nữa thôi. An suýt phì cười trước bộ dạng quan trọng của nó nhưng sợ bị  quạu  nên lờ đi . An bàn là hai đứa nên “đổi mới” cách học bằng cách là đem bạt trải dưới gốc xoài vừa mát mẻ lại vừa canh chừng được bọn tắt mắt mấy ngày nay cứ dòm ngó chỉ trỏ.  Một lần nữa Thành lại bị An thuyết phục. Nó thầm công nhận thằng An luôn có lý mà cái lý của nó lại rất hợp tình nữa mới hay.

Thế mà vừa mới đặt vở xuống , khoái trá nằm khểnh ăn chưa hết hai trái đã xảy ra chuyện. An rầu rĩ . Làm sao đây ! Thằng Thành sẽ không giận nó lâu . Xưa nay vốn vậy. Có điều An sợ nhỡ nó mách lại cô Lan câu nói lúc nãy thì sẽ thế nào.  Chắc cô Lan sẽ buồn lắm. Mà nó đâu muốn cô buồn.  Nó cũng quí cô lắm chứ.  Dù lười nhác kiểu gì nhưng đến giờ cô là nó cố học thuộc bài, làm đủ bài tập, thảng hoặc mới quên. Thôi thì mong sao thằng Thành hiểu được ý nó hoặc sẽ không “ tâm sự”  chuyện lúc nãy với cô Lan.

*        *         *

_  Ông ơi ! Khi mình nói với ai điều gì mà họ  tin ngay thì người đó thế nào hở ông ?

An ôm lấy ông ngoại hỏi không kịp thở khi ông vừa dựng xe vào hiên.

_  Từ từ để ông cởi bớt áo đă. Cho ông ly nước .Khiếp . Nóng quá.

An cắm quạt chuyển lại phía ông hếch mặt chờ câu trả lời.

_  Cháu định hỏi gì? Nói lại ông nghe xem nào.

Uống xong ly nước , lau mồ hôi trên mặt bằng chiếc khăn to sù với cử chỉ chậm rãi, ông ngồi xuống ghế kéo An đang sốt ruột chờ bên cạnh  ngồi xuống theo, hỏi.

_    Cháu muốn biết một người  như thế nào thì  ai nói gì cũng tin ngay .

_    Điều đó còn tuỳ họ là trẻ nhỏ hay người lớn , người bình thường hay có vấn đề . Cháu nói cụ thể hơn được không ? Ví dụ như có lần nào đó cháu không làm bài tập, khi cô giáo hỏi cháu đã nói là hôm qua ốm. Cô tin và không phạt cháu chẳng hạn.

Trời đất ! An sửng sốt. Sao ông ngoại lại cho cái ví dụ như của chuyện của nó  vậy chứ. Quả thực  có lần nó đã nói thế khi cô  Lan kiểm tra thấy vở tập làm văn trắng trơn. Cô không phạt lại còn sờ trán , dặn nó phải uống thuốc đều , không ra nắng trong giờ chơi báo hại hôm đó nó phải mang vẻ đau ốm suốt buổi , ngồi ru rú nhìn mấy đứa chạy nhảy chơi đuổi bắt mà thèm .  Nó sợ cả lớp vạch trần trò ma mảnh, nhất là lớp trưởng  Nga nỗi tiếng khó. Lại có lần nó  vờ ôm bụng nhăn nhó khi cô bảo nó nhắc lại câu định nghĩa hắc ám về từ mượn mà  nó chẳng thể nào  nhớ vì mãi ba hoa với nhỏ Mơ về tài bắn chim của chính nó. Bữa ấy cô đã vạch áo nó lên, xoa dầu nóng vào vùng  bụng khiến nó nhột không chịu được mà phải nhịn cười, người cứ như đang ngồi trong chảo lửa. May là cô không han hỏi gì thêm và nhỏ Mơ thì im lặng trố mắt nhìn nó chịu trận , không bình luận gì cả. Ngước nhìn ông nó giục :

_  Cứ cho là như thế cũng được. Ông nói nhanh đi.

_  Có hai trường hợp trong tình huống đó. Một, cô là người cả tin. Hai , là cô biết tỏng cháu nối dối nhưng không nỡ vạch trần cho cả lớp biết tội của cháu với  mong  muốn  cháu tự sửa chữa ở các lần sau.

_   Thật thế hở ông ?

_   Ừ . Trong cả hai trường hợp cô giáo đều là người đáng quí.  Người cả tin là người có tâm hồn trong sáng  luôn tin ở phần đẹp của cuộc sống . Biết bị học trò lừa mà không vạch tội ngay là người độ lượng. Cô giáo cháu là người rất tốt.

Ông nó quả quyết bằng lối nói như của một nhà văn khiến nó mắc cười quá . Nó nghĩ thầm không biết hôm nay là ngày gì mà vừa nãy là bộ dạng  long trọng của đứa bạn bây giờ thì  câu chữ hoa mỹ của ông ngoại. Nhưng nó đâu dám cười . Dù sao  An cũng thấy  nhẹ nhõm hẳn. Ông ngoại đã gỡ rối cho nó .Thay vì “ cả tin” nó đã dùng chữ “ khờ” để nói đến việc cô Lan dễ dàng tin những lời bịa đặt vốn để thoát tội lười học hoặc ham chơi của nó và của mấy đứa khác cùng giuộc. Thay vì   nói văn vẻ như ông ngoại, nó lại đem thằng Lành với con Hà ra mà đối chứng. Thằng Thành giận là phải. Thành ơi !Tao có đúng từ muốn nói rồi. Mày sẽ hiểu tao thôi. Cô ơi ! Cô đừng hiểu ý em như thằng Thành hiểu nghe cô.

Cô Lan là người tốt. Điều đó quá rõ. Đứa hóng hớt như nó cũng nhận thấy vậy. Không tốt sao cô mua cho cái Yến cả bộ sách giáo khoa khi biết  mẹ  nó quá nghèo không mua nỗi.  Không tốt sao cô lại tập trung mấy đứa viết sai be bét chính tả lại kèm thêm mỗi chiều thứ bảy trong đó có cả nó.  Cô còn trích cả một trăm ngàn tiền lương để góp quĩ ủng hộ nạn nhân  chất độc da cam cùng với lớp. Vì cô tốt như thế nên nó tự hứa là  sẽ không lừa cô nữa. Hoặc  thật sự cố gắng học hoặc chấp nhận “ bụng làm dạ chịu”  nghĩa là chịu điểm kém hay bị cô phạt những khi lỡ lười nhác. Nó cũng không muốn cô bị gạt bằng những  trò bịa đặt của mấy đứa bết bát như thằng Hùng, thằng Khoa lại còn bị chúng huênh hoang là gạt cô Lan dễ và khoái như cúp học.  Chính khi ăn chôm chôm nó định nói  ý này nhưng do tật nói trước khi nghĩ thành ra mới nên nông nỗi. Người ta nói uốn lưỡi bảy lần trước khi nói quả không ngoa.

Ông ngoại thấy An đứng ngệt người  tưởng là nó chưa hiểu định giải thích tiếp và cũng nhân tiện uốn nắn thằng cháu hơi bị lệch thì An đã co chân chạy ra cây chôm chôm xếp bạt, gom sách vở. Vừa lúc đó ông nghe tiếng  e hèm của ông  Ban xóm bên và cái đầu bù xù xuất hiện.  “Thôi . Khi khác.”  Ông buột miệng.

*               *              *

Tin cô Lan bị tai nạn làm cả lớp bàng hoàng. Không khí trầm hẳn. Ngay cả thằng Huy và nhỏ Liên là hai đứa to mồm nhất cũng chỉ lăng xăng qua lại hỏi tình hình, không nô giỡn như mọi khi. Vào giờ chơi lớp trưởng Nga tìm cô Hương hỏi thăm. Nó về lớp với vẻ mặt lo âu xen bực tức . Nga chưa kịp nhấn nút thông tin thì  Thắng  6B chạy vào tường thuật cặn kẽ bằng ngôn từ sống động  sự việc chiều hôm qua. Hoá ra cô bị xe máy đụng ngã, mà kẻ lái xe lại chính là thằng Hùng “ loe” trong lớp. Hèn gì sáng nay không thấy nó đi học.

Theo lời Thắng thì chiều hôm qua cô đến nhà Hùng  để tìm hiểu gia cảnh và nhân thể trao đổi với bố mẹ nó về tình hình thực hiện nề nếp nội qui không mấy nghiêm túc của cậu ta.  Hùng  không có nhà . Trước đó chừng mươi phút nó đã tót lên  chiếc cúp cà tàng của cậu nó vừa ghé lại trên đường đi làm rẫy về nổ máy và vọt thẳng. Hưởng ứng nó có thằng Khoa bám ở yên sau. Hai đứa rồ ga hết cỡ, khoái trá  ngoằn ngoằn trong xóm khiến gà vịt hai bên đường chạy té tát, chó sủa inh ỏi  còn trẻ con thì sợ chết khiếp nép vào cổng nhà khóc thét.

Sau khi tỉ mỉ với mẹ Hùng về các biện pháp theo dõi , đôn đốc việc học tập  cũng như rawn đe các hành vi ngỗ nghịch của nó, cô Lan ra về. Vừa nhô khỏi  ngõ thì  đúng lúc hai  quái xế đang lượn nước “mã hồi”. Thằng Hùng giật nẩy mình khi chợt thấy cô. Nó mất bình tĩnh nhưng còn  kịp nhớ  khoanh tay chào. Cũng lúc đó thằng Khoa nhào xuống xe chạy trốn.  Rầm .  Không có người điều khiển, chiếc xe lao thẳng vào bánh xe trước  cô Lan, hất cô xuống, thân hình nhỏ nhắn của cô lấp dưới sườn xe.  Tiếng máy xe rú rét một hồi mới chịu dứt.

Cả lớp nhốn nháo.

_ Thương cô Lan  quá.  Bây giờ cô thế nào? Lúc đó ai đưa cô về nhà?

Tiếng  lớp phó Kiều sụt sịt  cất lên mở đầu màn bàn tán .

_  Cô phải nằm viện không ?

Nhỏ Mi rụt rè như sợ mình đang nói điều xúi quẩy

_ Cô Hương bảo chỉ chụp X quang rồi về. Chiều nay lớp mình đến nhà thăm cô.

Lớp trưởng  trấn an và lên kế hoạch .

_ Mua cam, sữa với cả xí muội nữa nghe. Cô Lan thích ăn xí muội lắm đó.

Nhỏ Phượng, biệt danh là Phượng “ ú” lên tiếng chứng thực tính mê ăn quà của mình.

_  Phen này thằng Hùng với thằng Khoa đừng hòng thoát bị kỷ luật , Quang chắc nịch khẳng định bằng giọng đậm chất phát thanh An ninh trật tự.

_  Nó mắc một lúc mấy tội chúng mày há. Toàn tội tày đình.

Hưng “ rèo” góp lời

_ Ừ . Nào là vi phạm luật an toàn giao thông ,không thực hiện nội qui  nhà trường lại thêm không thực hiện cam kết gì gì nữa …  các cậu nhỉ ? Hèn gì lúc nảy mắt lớp trưởng đầy lo âu mà nét mặt lại bực bội.

Mỗi đứa một câu kêt tội hai thằng và đoán già đoán non về hình thức kỷ luật áp dụng cho  chúng. Mãi hóng chuyện An không hay Thành đã đứng sát bên nó năy giờ. Khi vung tay tỏ ý tán đồng với quan toà tưởng tượng, đụng phải Thành nó mừng rỡ ôm chầm lấy bạn nhỏ nhẻ:

_  Chiều nay tao chở mày đến thăm cô , nghe Thành  ?

_  Ừ . Chờ tao.

Thành ngọt xớt với nó y như giữa hai đứa không hề có vụ căng thẳng hôm qua.

Thì ra tai hoạ của người thân lại có thể là kẻ giảng hoà xuất sắc, khiến người này có thể dễ dàng tha thứ  lỗi lầm của người kia

*                 *                *

Tan học. An không về nhà ngay. Nó ngược hướng  thường lệ. Thành nhìn quanh không thấy đâu đành đạp xe về một mình.  Thành không ngờ rằng An chạy thục mạng đến nhà thằng Hùng, định bụng cho thằng này một trận vì tội vi phạm  nội qui thì ít mà vì đã gây đau đớn cho cô Lan, khiến cô phải nghỉ dạy là chính. Ai dè nhà thằng này vắng ngắt. Đang lớ ngớ thì Hùng về. Hớt hải đi bên là thím Hai, mẹ nó.

Thím lo lắng hỏi thăm cô giáo và than trời than đất về thằng con bất trị. Thím chỉ tay trái nó bảo bị gãy, nhưng do bị trầy xước nên bác sĩ dặn chờ vết thương khô mới bó bột được. Đến nỗi này thì đánh nó sao được. An nghĩ thầm “May cho mày đấy . Không thì no đòn của tao”. Quay sang Hùng đang nhăn nhó,  nó nói vẻ kẻ cả:

_  Thôi mày yên tâm đi . Chừng nào bó bột xong, bớt nhức thì đi học. Đưa vở đây tao bảo nhỏ Ú chép bài hộ cho.

Hùng không ngờ hôm nay An tình cảm quá vậy. Nó cảm động ra mặt. Lui húi tìm vở  nó tự nhủ sẽ chừa thói ngỗ nghịch, ráng học hành , nhất là không gạt cô Lan nữa và sẽ khuyên cả thằng Khoa làm theo.  Chìa mấy cuốn vở quăn queo , Hùng lúng túng:

_   Vở tao tệ quá. Nhờ mày đấy. Cảm ơn mày lắm.

_   Tao về đây. Trưa nhiều rồi. Mày ráng nhé. Chào thím cháu về.

An  nhìn vào nhà chào thím Hai kịp lúc thím đang bưng ra ly nước.

_  Ấy. Uống nước đã cháu.

Nhưng An đã ôm cặp chạy vụt ra ngõ.

*                    *                 *

Lớp trưởng giao hẹn tập trung ở nhà Hưng, để xe đạp ở đó rồi đi bộ sang nhà cô vì hai nơi chỉ cách nhau mấy nhà. Mấy đứa con gái tíu tít đường sữa. Phượng “Ú” còn ôm một bó hoa đỏ vàng.

_  Ê ! Thăm cô ốm chớ có phải đi chúc mừng đâu mà ôm hoa hở con ú kia?

Thằng Hải rỉa rói khi thấy nhỏ này hết hí hửng với sáng kiến xí muội đến bây giờ là hoa hoét của nó.

_  Không phải chúc mừng là gì. Cô không gãy tay găy chân gì cả thì chẳng phải đáng mừng sao. Mày xem phim không thấy người ta làm như tao à?

Nhỏ Phượng chu miệng cãi thằng Hải trông ngộ kinh khủng . Thằng Toàn cũng về phe Hải :

_  Gớm ! Lại còn phim với ảnh. Chỉ tổ giỏi ăn quà và xem phim Hàn Quốc.

_  Mắc gì đến mày.

_  Này ! Các cậu đi thăm cô hay đến đây cãi nhau? Có im đi không?

Lớp trưởng kịp thời ngăn chận cuộc khẩu chiến chợt nổ trước ngõ nhà cô . Cả bọn líu nhíu kéo vào nhà , nhỏ Phượng ôm hoa trịnh trọng không thể tả khiến cả lớp cũng nghiêm nghị theo.

_  Các em vào nhà đi . Sao đứng cả ngoài hiên vậy?

Tiếng cô Lan – dù không trong như thường ngày cất lên khiến cả bọn nhẹ người.

Được phân công trước , thằngThành thay mặt cả lớp nói lý do đến đây. Nhỏ Phượng tiến lên đặt bó hoa bên cạnh cô, đứng lí nhí khác với cái miệng láu táu của nó. Đường , sữa , cả kẹo , xí muội lần lượt được mấy đứa con gái đặt lên bàn cô. Cô Lan bảo cả lớp ngồi xúm quanh và hỏi tình hình lớp sáng nay, hỏi thăm cả hai thằng Hùng, Khoa. Cả bọn ngớ người chợt nhớ ra là sáng nay không thấy cả hai đứa đi học. Lớp trưởng Nga lúng túng. Quả thực mãi lo lắng cho cô, nhỏ không  biết hai đứa đó thế nào thậm chí không biết đến cả sự vắng mặt của chúng. An lên tiếng cứu nỗi nguy trông thấy về sự thiếu sâu sát của lớp trưởng và phá tan không khí như đông cứng lấy cô trò.

_   Thưa cô ! Cô cứ nghỉ ngơi cho khoẻ. Lớp trưởng, lớp phó quản lớp rất tốt  còn  tụi em thực hiện nề nếp nghiêm túc a! Cả bốn tiết học đều được xếp loại tốt. Riêng bạn Khoa thì không sao nhưng sợ quá nên không đi học , bạn Hùng thì bị gãy tay trái đang chờ bó bột.

Cả bọn nhìn An ngạc nhiên xen lẫn thán phục. Không ngờ hôm nay An lại ứng xử thông minh và nói năng lưu loát  tình cảm vậy. Lại còn kịp nắm tình hình của hai thằng quỉ sứ , kẻ gây ra tai nạn cho cô nữa chứ. Thành nháy mắt với An ngụ  ý  “ Cậu khá lắm . Chả bù với hôm qua nói năng như cóc nhái”.  Lớp trưởng kéo nhẹ tay áo An ngầm nói “Hoan hô cậu. Cảm ơn cậu lắm”.  Phượng Ú huých nhẹ sườn An bày tỏ lòng ngưỡng mộ bất chợt. An sung sướng trước thiện cảm các bạn giành cho mình. Nó càng vui hơn khi thấy nụ cười hài lòng nở trên môi cô Lan.  Với nó, đó là nụ cười  đáng giá nhất.

Cô Lan mở tung cả mấy gói kẹo và xí muội chia cho cả lớp. Đưa đẩy nhau một hồi, loáng vài mươi giây trên bàn đã không còn  chút gì dấu vết của thứ quà vừa  được  đem đến thăm cô.  An cười  thầm “Thật quá đáng. Đến thăm cô mà chẳng hỏi cô sức khoẻ thế nào lại còn chén luôn cả quà mang đến”.  Như hiểu ý An cô Lan vui giọng “Có các em đến là được rồi. Xem như đây là dịp để cô trò mình họp mặt nhau thôi mà. Mấy khi đông đủ thế này đâu”.  Nâng niu bó hoa (An thoáng thấy Phượng Ú đang khẽ kêu lên khoái chí), đẩy gói đường và mấy hộp sữa về phía lớp trưởng cô nhỏ nhẹ “Em thay mặt cô đi cùng các bạn đến thăm Hùng , xem tay chân thế nào, động viên bạn để bạn đừng quá lo lắng ảnh hưởng đến chữa trị. Nhân thể bảo Khoa đi học, đừng nghỉ mà mất bài, sắp thi kỳ hai rồi. Thôi các em đi kẻo muộn. Vài hôm là cô đi dạy được rồi”.

Cả bọn vâng dạ râm ran . Nhỏ Liên xí xọn chạm nhẹ vào cánh tay  băng kín của cô nói như hát trước khi xấu hổ lách ra ngoài vì trận cười trêu nó “ngọt  như  mía lùi” của cả lớp và của cả cô Lan.

_  Chúng em chúc cô mau lành và cánh tay vẫn tròn đẹp như trước.

Mấy đứa lần lượt chào cô ra về. Nhân lúc ai nấy lúi húi mang giầy dép, An  đến bên cô gãi đầu gãi tai ấp úng:

_   Thưa cô  … Tha lỗi cho em. Em hứa … từ nay sẽ học tập chăm chỉ, không nói dối cô , không … gạt cô . Em cũng sẽ bảo các bạn Hùng, Khoa đừng … nghịch  ngợm nữa.

_    Thôi , cô quên chuyện cũ rồi. Em biết lỗi là được. Người ta hơn nhau ở chỗ biết cái xấu của mình để tự sửa đổi. Cố gắng học tập kẻo ông ngoại buồn.

Môt tay xoa đầu An . một tay cài lại cúc áo  bị lệch của nó, cô nói dịu dàng.  Chợt cô nhíu mày, An biết cô đau vì với tay.  Nó cầm ngón tay út cô nói thật nhanh rồi cũng vọt ra cửa thật nhanh :

_   Em xin lỗi cô cả chuyện chiều hôm qua nữa.

Cô Lan tròn mắt . Chuyện chiều hôm qua là chuyện gì? An đâu có mặt trong vụ tai nạn Hùng gây ra  ở cổng nhà nó. Cô nhìn theo An vừa khuất  sau cánh cửa. Ánh mắt cô gặp gương mặt An rạng sáng niềm vui đang ngoái lại, tươi như  chồi non mới nhú.

2005