Các phản biện chống tư duy tích cực

burstingaurora
Chào các bạn,

Nhiều khi nói đến tư duy tích cực với ai, ta có thể nhận một phản ứng chống đối, đôi khi chống đối rất dữ dội, rằng ta không thực tế, không hiểu những khó khăn khốn khổ của cuộc đời, rằng ta lý thuyết, rằng ta ngây thơ.

À, những người phản ứng như thế có hai vấn đề: Thứ nhất, họ chưa hiểu tư duy tích cực là gì. Thứ hai, rất có thể họ là người tiêu cực, và chỉ có thể thấy mọi sự, kể cả tư duy tích cực, qua lăng kính tiêu cực.

• Nếu giữa đường có tảng đá chắn ngang, đó là khó khăn, ai lại không thấy? Kể cả người mù—đụng vào đó một cái rầm là biết ngay.

Và tất cả mọi người đều thấy được “thực tế” đó. Người tiêu cực thì thấy tảng đá quá lớn, không có cách nào vượt qua; thôi thì bỏ cuộc, đi đường khác. Người tích cực thì thấy tảng đá rất lớn, nhưng dù lớn cách nào thì cũng có cách di chuyển nó sang một tí—bằng cách đào đường và đòn bẫy để bẫy nó lăn đi, hoặc đào đường vòng để mình đi quanh tảng đá. Ai cũng thấy “thực tế”, chỉ là hai “thực tế” khác nhau cho hai loại người khác nhau đối diện cùng một khó khăn.

• Nếu nói về khốn khổ thì ai bị mất việc, không có tiền trả tiền nhà tiền ăn, cũng phải thấy cái khổ đó. Người tiêu cực thì thấy đó là bản chất của cuộc đời, thấy rằng số mình là số con rận, thấy rằng đời chỉ là đầy đọa. Người tích cực thì thấy đó là chuyện bình thường–đã sống ở đời thì có khi có việc tốt, có khi thất nghiệp, và thất nghiêp túng tiền chỉ là “một thử thách nữa” để mình chiến thắng, để bỏ công dữ dội hơn tìm việc.

• Có người lại cho rằng đời có vui buồn yêu giận. Tư duy tích cực tức là bóp méo cuộc đời, là làm cho cuộc đời mất hết thi vị với những bộ mặt khác nhau của nó. Ý này nghe ra rất hay, nhưng vẫn là lầm lẫn về bản chất của cuộc đời.

Thất tình–hỉ nộ ái ố bi lạc dục—đây là “bản chất của cuộc đời” hay là “cái nhìn của tâm ta về cuộc đời” vậy? Nếu hôm nay trời mưa, bạn nhìn mưa và rất buồn (vì lý do gì đó, thi hỏng chẳng hạn), thì bản chất trời mưa là buồn hay sao? Đó là mưa buồn hay bạn buồn?
thinking

Nếu có người làm bạn giận dữ vì lý do gì đó, nói dối về bạn chẳng hạn, thì đó là vì cuộc đời có nhiều giận dữ, hay chỉ vì bạn chưa điều khiển được tâm mình đến mức tuyệt diệu? Có thể nói bản chất của cuộc đời là có người nói dối chống bạn, giận dữ hay không là do bạn, chứ không phải bản chất của cuộc đời.

Nếu bị người yêu bỏ, đương nhiên ai lại không buồn? Nói là người tích cực không buồn khi bị phụ tình thì hóa ra là chàng ta như rôbô sao? Nhưng người tiêu cực, khi thất tình thì uống rượu chửi người và chửi đời. Người tích cực thì “Mỗi quả tim là một cánh chim tự do. Nàng đã đi rồi, buồn thật đấy, nhưng tốt hơn là cầu xin thượng đế cho nàng nhiều bình an và hạnh phúc, vì nàng vẫn là con của thượng đế dù là đi với mình hay với thằng cốt đột nào đấy.”

• Có người lại nói người tư duy tích cực không phán đoán, lúc nào cũng thấy mọi sự là tốt, cho nên không có khả năng thấy cái xấu của sự vật. Đây lại cũng là một hiểu lầm lớn về tư duy tích cực. Nếu một quan chức tham nhũng, làm sao đó là chuyện tốt được. Thực ra, chính những người tiêu cực mới nói tham nhũng là chuyện “dĩ nhiên”, là chuyện “chấp nhận được”, là chuyện của “người hiểu đời.”

Không một người tích cực nào chấp nhận tham nhũng là OK dưới bất cứ lý do và lý luận nào! Và khác với người tiêu cực chấp nhận cái xấu như là chuyện đương nhiên của cuộc đời, người tích cực sẽ tích cực tìm ra cách chận đứng cái xấu càng nhiều càng tốt. Thay vì chấp nhận “thực tế” rằng “tham nhũng là bản chất của cuộc đời” và, do đó, đồng lõa với tham nhũng, người tích cực sẽ thấy rằng trên “thực tế” tham nhũng lộng hành vì không có nhiều người tích cực đứng lên chống đối tham nhũng, tố cáo tham nhũng, làm những công việc chận đứng tham nhũng.

• Một hiểu lầm thường thấy khác là tích cực hay tiêu cực là bản chất của từng người. Điều đó hoàn toàn sai. Tích cực và tiêu cực có sẵn trong mỗi người chúng ta. Khi ta giận dữ hay sợ hãi, thì năng lực tiêu cực sẽ trỗi dậy làm ta suy nghĩ và hành động tiêu cực. Khi ta bình tĩnh, vui vẻ và yêu thương, năng lực tích cực chiến thắng và làm ta suy nghĩ và hành động tích cực. Con người chúng ta thường bình tĩnh hay yêu mến khi mọi sự chung quanh đều tốt, cho nên rất dễ để tích cực khi đang có công việc tốt, tiền tốt và người yêu tốt. Chỉ khi gặp khó khăn, thì lo lắng và buồn giận mới có cơ hội trỗi dậy và tạo cơ hội cho những năng lực tiêu cực chiếm hữu con tim và khối óc của ta. Lúc đó, chính là lúc ta phải chiến đấu với chính mình, phải biết cách làm cho con tim của mình bình tĩnh và đầy yêu ái trở lại để các năng lực tích cực trở về, hầu ta có thể suy tư và hành động trong chiều hướng tích cực.

Tóm lại, tư duy tích cực là cuộc chiến đấu triền miên để tự thắng và tự chủ. Đó không phải là bản chất thường trực của con ngưởi, không phải là một chuyến du hành chỉ có nắng trong gió mát và không sóng gió. Đó là ánh sáng của ngọn đèn trong tim, thường xuyên bị đe dọa bởi chính những bão tố trong tim.

Chúc các bạn một ngày vui vẻ.

Mến,

Hoành

© Copyright 2009, TDH
http://www.dotchuoinon.com
Licensed for non-commercial use

Vài bài về tư duy tích cực đã đăng:

Nửa ly nước

Sức mạnh của tư tưởng

Xắn tay áo

Lửa trong lòng

Tư duy tích cực là gì ?

Làm sao để nhận chữ “không”

Tư duy tích cực — “Thuộc về” cuộc đời

Một suy nghĩ 7 thoughts on “Các phản biện chống tư duy tích cực”

  1. >> “Chỉ khi gặp khó khăn, thì lo lắng và buồn giận mới có cơ hội trỗi dậy và tạo cơ hội cho những năng lực tiêu cực chiếm hữu con tim và khối óc của ta. Lúc đó, chính là lúc ta phải chiến đấu với chính mình, phải biết cách làm cho con tim của mình bình tĩnh và đầy yêu ái trở lại để các năng lực tích cực trở về, hầu ta có thể suy tư và hành động trong chiều hướng tích cực”:
    Điều này rất đúng anh à. Nhưng khi vượt qua được thì cảm thấy mình mạnh mẽ, tự tin và trưởng thành hơn rất nhiều.

    Số lượt thích

  2. Em nhận thấy người phản biện lại tư duy tích cực còn vì môi trường họ đang sống không khuyến khích việc tư duy tích cực. Điều này hình thành nên tích cách của những ai tiêu cực. Và khi gặp một luồng tư duy tích cực mới, những người tiêu cực thường phản ứng lại dưới hình thức “bò sát” – đơn thuần chống lại điều mà họ cảm thấy mình bị tổn thương.

    Tuy nhiên, với những người tiêu cực, nếu có một ai đó thực sự yêu thương và là người bạn tốt của họ, đồng thời biết cách đưa tư duy tích cực vào họ thì những người tiêu cực cũng sẽ dần thay đổi. Chỉ đáng tiếc việc tìm kiếm được một người như vậy không phải dễ, mà với ai tiêu cực thì lại càng khó.

    Số lượt thích

  3. Em chào anh Hoành ạ!
    Đúng ra mà nói em phải gọi anh là chú vì em năm nay mới có 23 tuổi. Em mới được biết về web của anh và em đã đọc một vài bài do bạn em cop về máy. Em rất ấn tượng về lối viết giản dị dễ hiểu. Có lẽ nó đã được đúc rút từ những trải nghiệm cuộc sống của anh. Em rất ngưỡng mộ anh và cảm ơn anh về sự chia sẻ của anh. Em xin chia sẻ một chút về bài viết này của anh. Trong bài này của anh, em thấy nhắc khá nhiều tới từ “Bản Chất” đây là một từ mà em có khá nhiều thắc mắc với nó. Từ những gì em biết theo em Bản Chất là một khoản vốn chúng ta có được do thừa hưởng từ bố mẹ đó là di truyền và những hấp thụ tính tới thời điểm chúng ta bắt đầu nhận thức. Em cũng chưa xác định được rõ mốc nào là chúng ta bắt đầu nhận thức. Em rất muốn được nghe những chia sẻ của anh về Bản Chất. Và qua đó em cũng rất muốn được anh nói thêm về câu:”Tích cực và tiêu cực có sẵn trong mỗi người chúng ta”.

    Số lượt thích

  4. Hi I…

    * Bản chất, trong tiếng Anh là nature. Đôi khi người ta dịch là tinh thể, tính thể, thể tính (dù là ba từ sau này dùng với từ essence nhiều hơn). Đây là hai từ dùng trong triết lý hơi nhiều. Thường dùng để chỉ “cái thật”, thường ẩn dấu bên trong, khác với “cái thấy” chỉ là hiện tượng bên ngoài.

    Ví dụ: “Trời ơi, cô X cô ấy đánh thằng kia dữ dằn quá”. “Ừ, chắc có chuyện gì dữ lắm, chứ bản chất chị ấy rất hiền”.

    Thường thì người ta nói “bản chất” theo nghĩa là “không thay đổi, cứng ngắc”, như là: “Bản chất nó là trộm cắp, không tin được.”

    * Ngôn ngữ thì tuy theo câu nói để mình hiểu ý. Mỗi câu người viết dùng từ một nghĩa, có thể có ý hơi khác chính từ đó nhưng dùng trong những bài khác, cùng tác giả. Lấy được ý của người viết rồi, thì “qua sông vất bè”, không nên lệ thuộc vào ngôn ngữ quá, vì nó sẽ làm cho ta hiểu sai ý tác giả nếu ta quá chú trọng vào ngôn ngữ, và lại có thể gây các hiểu lầm và tranh cãii không ngừng như ta thấy trong các diễn đàn.

    * Câu ”Tích cực và tiêu cực có sẵn trong mỗi người chúng ta” anh dùng có 2 nghĩa:

    1. Giống như câu “thiên đàng và hòa ngục có sẵn trong ta”. Khi mình nóng giận lồng lộn lên, đó là hỏa ngục, là tiêu cực. Khi mình vui vẻ, dịu dàng, đó là thiên đàng, là tích cực. Tức là, do cảm xúc và hành động của ta mà thành tích cực hay tiêu cực.

    2. Theo cấp độ. Tích cực cấp thấp vẫn có thể là tiêu cực ở cấp cao hơn. Ví dụ: Lấy tiền cho người nghèo để được có tiếng là người phúc hậu. Đó vẫn là tích cực hơn người keo kiệt chẳng cho ai bao giờ, nhưng ở cấp cao hơn thì đó vẫn còn là tiêu cực trong tâm.

    * Đối với anh bản chất thật mọi người là hiền dịu, sáng suốt, nhân ái, đầy tình yêu. Khổng tử nói: Nhân chi sơ tánh bản thiện. Thánh kinh nói: Con người được tạo ra theo hình ảnh Thượng đế, tức là có các đặc tính tốt của Thượng đế trong ta. Nhà Phật nói bản tính của con người là trong sáng tĩnh lặng, là Niết Bàn.

    Con người từ thuở đầu có bản tính thiện (Chữ “bản tính” ở đây có nghĩa gần với “bản chất” ta vừa bàn). Sở dĩ ta có hành động không được thiện là vì ta sống phản xạ — đói thì dành ăn mà không tập nhường nhịn, người chê thì đánh…–và còn được đời dạy cho sống tiêu cực–nó cho một đấm thì cho nó mười đấm cho nó sợ.

    Anh tin rằng bản tính của con người là tốt. Đôi khi ta không sống tốt vì cuộc đời chung quanh tạo ra bài học xấu cho ta học, nhưng nếu ta tập luyện thường xuyên thì ta sẽ trở thành tốt, hay ít ra là nhiều tốt hơn xấu.

    Em khỏe nhé.

    Số lượt thích

  5. Giờ em vừa đọc lại comment trước của mình và thấy nó thật thô lỗ. Và em tin rằng nhiều người sẽ không hiểu được cảm xúc thực của em. Và em càng ý thức được rõ điều đó khi anh nhắc tới chuyện tranh cãi trên các forum. Chính vì vậy em rất xin lỗi anh và mọi người về những ngôn từ còn rất kém cỏi của mình. Em mới biết về lĩnh vực phát triển bản thân và em rất muốn phát triển mình và chia sẻ cùng mọi người. Giúp mọi người một phần nào đó. Và rất mong được chia sẻ nói chuyện với những người kinh nghiệm như anh. Chúng ta có thể tranh luận mổ xẻ vấn đề thật là kỹ càng nhất được không ạ? Với suy nghĩ đó của mình nên em rất muốn được đưa ra một vài ý kiến của mình ạ. Em có thể hiểu được giá trị tích cực trong câu “Qua sông vứt bè” nếu như ta không biết chắt lọc cái hay cái đẹp mà lại bị dính mắc vào cái chưa được của người khác thì sẽ mãi lẩn quẩn. Em rất đồng tình. Tuy nhiên đồng tình không có đồng nghĩa rằng cái chưa được chúng ta để đó ạ. Em thấy rằng web của anh cùng chuỗi 895 bài tư duy tích cực có giá trị rất lớn và sẽ ảnh hưởng tới rất nhiều độc giả đã đọc và sắp đọc. Và anh cũng biết rằng ảnh hưởng của niềm tin thì rất lớn. Nếu như mọi người đọc và vô thức thu nhận những ngôn từ chúng ta viết là chuẩn thì có thể sẽ tạo ra những hệ quả không tốt. Nhắc người lại nhớ đến mình chính em cũng đã sử dụng từ ngữ thật tồi trong comment đầu tiên. Em xin hứa từ giờ mình sẽ toàn tâm toàn ý trong bất kỳ việc gì. Em sẽ làm hết sức những gì mình có thể để giảm thiểu tối đa những tác động không tốt tới người khác và cũng là cho chính mình.
    Em thấy đúng là mọi người khi nhắc tới bản chất thì đều muốn định nghĩa một cái gì đó khó thay đổi thực ra thì là không thể thay đổi thì đúng hơn. Có câu giang sơn dễ đổi bản tính khó rời. Em thì thấy rằng rằng có những người tốt rồi chuyển ác ác rồi chuyển tốt vậy đâu là bản chất? Em thấy rằng nhân chi là tính bản thiện chỉ đúng với những người sinh ra có gốc thiện hay vốn thiện. Đó là lợi thế là ưu điểm của người đó chứ không phải bản chất ạ. Bởi Đức Phật nói rằng Ta là chính những gì ta nghĩ. Và theo thuyết tiến hóa thì môi trường tạo nên cá thể. Từ đó theo em thì bản chất là không tồn tại và chúng ta sẽ là những gì chúng ta muốn là. Cũng từ đó từ bản chất ở một khía cạnh nào đó rất tiêu cực nó làm cho người ta mặc nhiên thừa nhận và bị giới hạn. Em rất mong rằng chúng ta sẽ hướng sẽ những điều tốt lành nhất để có thể thực hiện được nhiều giá trị tốt đẹp hơn nữa. Những chuẩn bị cao nhất của thời đại ngày này sẽ chỉ là những giá trị đơn thuần trong bước tiếp theo của quy luật phát triển. Chính vì vậy em không muốn giới hạn mình trong bất cứ khuôn khổ chừng mực nào. Đơn giản là hãy cố gắng cố gắng và sống hết mình không quan tâm tới kết quả! Em xin cảm ơn anh! Cầu chúc cho anh và mọi người những điều hạnh phúc tốt lành nhất!

    Số lượt thích

  6. Hi anh Hoành. Cho em gọi anh là anh cả nhá.
    Em đã tiến bộ hơn nhiều, đã yêu mình hơn, khiêm tốn hơn và thành thật hơn, quan trọng là cảm thấy tĩnh lặng hơn khi thực hành tư duy tích cực. Tất cả là nhờ anh cả và vườn chuối.
    Nhưng gần đây em lại có nhiều suy nghĩ tiêu cực và ko tập tư duy tích cực nữa. Những khó khăn đã khiến em hoài nghi về tư duy tích cực
    Đọc bài này, những hoài nghi về tư duy tích cực đã tan biến. Những lúc khó khăn mới là lúc cần thiết để phát huy tư duy tích cực và cần có năng lượng tích cực để vượt qua phải không anh
    Cám ơn anh Cả nhiều lắm

    Số lượt thích

  7. Chào Anh,

    Level “Tư duy tích cực” của em chỉ mới đủ để hiểu điều này thôi anh.
    “Tư duy tích cực là cuộc chiến đấu triền miên để tự thắng và tự chủ. Đó không phải là bản chất thường trực của con người, không phải là một chuyến du hành chỉ có nắng trong gió mát và không sóng gió. Đó là ánh sáng của ngọn đèn trong tim, thường xuyên bị đe dọa bởi chính những bão tố trong tim”

    Em comment ở đây để recall lại cho những bạn chưa đọc bài này.

    Cảm ơn và chúc Anh luôn bình an!
    Em L.D

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s