Category Archives: Văn Hóa

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Ơ Đu

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Ơ Đu tiếp theo Dân ca Nùng.

Ơ Đu (theo tiếng Thái nghĩa là “thương lắm”), còn có tên gọi khác là Tày Hạt, là một trong những dân tộc ít người nhất của Việt Nam và Lào.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Ơ Đu ở Việt Nam có dân số 376 người, có mặt tại 11 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Ơ Đu cư trú tập trung tại các tỉnh: Nghệ An (340 người, chiếm 90,4% tổng số người Ơ Đu tại Việt Nam) Sài Gòn (12 người), Hà Nội (7 người), Lâm Đồng (4 người), Đồng Nai (4 người).

Tại Lào, theo ước tính của Ethnologue thì có khoảng 194 người Ơ Đu sống tại tỉnh Xiêng Khoảng (Xieng Khouang). Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Ơ Đu

Gian nan sách hóa nông thôn

10/05/2015 23:14

NLDSách luôn mang lại nguồn kiến thức nền tảng nhưng chẳng mấy ai chú trọng việc tạo lập thư viện cho người dân. Trong khi thư viện công đang hoạt động èo uột, một cá nhân đã cố gắng tổ chức dự án mang sách đến với người dân

“Chúng tôi kết thúc ngày 80 tại Đập Đá, An Nhơn, Bình Định. Hôm trước, chúng tôi hoàn thành chặng Quảng Ngãi – Quy Nhơn dài 171 km. Đạt 1.087 km rồi, còn 632 km nữa là đến Sài Gòn, cảm ơn bà con đã cổ vũ trong 81 ngày qua…”. Đó là tâm sự trải dài theo anh Nguyễn Quang Thạch và những “gánh sách” chu du từ Bắc vào Nam.

Dự án sách hóa nông thôn còn gặp rất nhiều khó khăn Ảnh: NGUYỄN QUANG THẠCH
Dự án sách hóa nông thôn còn gặp rất nhiều khó khăn Ảnh: NGUYỄN QUANG THẠCH

Continue reading Gian nan sách hóa nông thôn

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Nùng

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca Ngái, hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Nùng của Dân tộc Nùng.

Dân tộc Nùng (các nhóm địa phương: Nùng Xuồng, Nùng Giang, Nùng An, Nùng Lòi, Nùng Phàn Sình, Nùng Cháo, Nùng Inh, Nùng Quy Rịn, Nùng Dín) thuộc nhóm ngôn ngữ Tày-Thái của hệ ngôn ngữ Thái-Kadai sống tập trung ở các tỉnh đông bắc Bắc Bộ như Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Bắc Giang, Tuyên Quang v.v (chiếm tới 84%). Hiện tại, một lượng lớn đã di cư vào các tỉnh Tây Nguyên (11 %), chủ yếu tại Đắk Lắk. Người Nùng có quan hệ gần gũi với người Tày và người Choang (Zhuang) sống dọc biên giới với Trung Hoa. Tại Trung Hoa, người Nùng cùng với người Tày được xếp chung vào dân tộc Choang. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Nùng

Chuyện nhức đầu

Chào các bạn,

Chiều thứ bảy mẹ Lam đến nhà gặp mình, vừa vào nhà không đợi mình hỏi mẹ Lam đã nói đến xin mình thuốc nhức đầu, ba đêm nay mẹ Lam không ngủ được! Mình hỏi nguyên nhân, mẹ Lam nói:

– “Mình không nói chắc Yăh cũng biết chuyện em Mười, người em trai út của mình đã làm cho mình không khỏe, không ngủ được.”

Khi về Buôn Làng được nửa năm, mình nghe biết chuyện em Mười và em Xêlít đã yêu nhau. Continue reading Chuyện nhức đầu

Đưa cơm cho mẹ đi cày

Chào các bạn,

Bài hát này (Đưa cơm cho mẹ đi cày) làm mình nhớ một kỷ niệm với mẹ. Kỷ niệm đó giống bài hát ở đoạn đầu và đoạn kết bài:

Mặt trời soi rực rỡ, gió đùa tóc em bay,
Bước chân thêm nhanh, em đi đưa cơm cho mẹ em đi cày.

Rằng con bước lon ton
Khi con đưa cơm cho mẹ vui đi cày.

Continue reading Đưa cơm cho mẹ đi cày

Lịch sử Ngày Của Mẹ

 

Chào các bạn,

Chúa nhật 10 tháng 5, 2015 này, chúa nhật thứ nhì của tháng 5, là Ngày Của Mẹ (Mother’s Day) ở Mỹ. Ngày này nguyên thủy là ngày để vinh danh các bà mẹ có những người con đã hy sinh trong chiến tranh—nếu ở Việt Nam, có lẽ nó đã được gọi là Ngày Các Bà Mẹ Việt Nam Anh Hùng.

Những cố gắng đầu tiên ở Mỹ để thành lập Mother’s Day phần lớn là do các nhóm phụ nữ hòa bình. Thế kỷ 19, vào khoảng thập niên 1870s và 1880s, có nhiều cuộc họp của các bà mẹ đã có những người con hy sinh cho cả 2 bên Nam Bắc trong cuộc nội chiến Mỹ, và có một số các lễ tưởng niệm trong các dịp đó, nhưng thường là chỉ ở mức địa phương.

Continue reading Lịch sử Ngày Của Mẹ

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Ngái

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Ngái (Sán Ngái/Sán Ngải) tiếp theo Dân ca Mường.

Người Ngái (tiếng Khách Gia: 𠊎等人) còn có tên gọi khác là Khách Gia, Hẹ (Hakka), Ngái Hắc Cá, Ngái Lầu Mần, Sín, Đàn (Đản), Lê, Xuyến… là một trong 54 dân tộc sinh sống tại Việt Nam. Tên tự gọi chung là Sán Ngái (nghĩa là người miền núi). Mặc dù có ngôn ngữ bản địa là tiếng Hoa và có nguồn gốc từ Quảng Đông song người Ngái hiện không được chính phủ Việt Nam phân loại là người Hoa. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Ngái

Con rắn trong mơ

Chào các bạn,

Có những lúc nói chuyện với anh em Buôn Làng cho mình cảm nhận thật ngộ, như lần nói chuyện với gia đình mẹ Gáo ở thôn năm.

Trưa Chúa nhật, sau khi mình ra thăm những đám ruộng lúa trồng cấy vụ mùa đông xuân của anh em Buôn Làng thôn năm, lúa đã chín vàng gần đến ngày gặt. Trên đường về mình ghé vào nhà mẹ Gáo, trong khi nói chuyện với gia đình một người đàn ông khoảng ba mươi bảy tuổi, cao gầy đi vào chào và cùng ngồi nói chuyện. Continue reading Con rắn trong mơ

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Mường

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Tiếp theo Dân ca H’Mông, mình giới thiệu đến các bạn Dân ca Mường hôm nay.

Người Mường (chữ Nôm: 𤞽 hoặc 𡙧), có tên tự gọi là: Mol, các tên gọi khác: Mual, Moi, Au tá, Ao tá, nhóm địa phương: Ao Tá (Âu Tá), Moi Bi, là một dân tộc sống ở khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam, tập trung đông nhất ở tỉnh Hòa Bình và các huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca Mường

Lần đầu trốn học

Chào các bạn,

Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai là trường các em nữ học sinh Lưu trú sắc tộc cấp III của mình đang học, chỉ cách nhà Lưu trú chưa đến năm trăm mét, vì vậy ở nhà Lưu trú nghe tiếng trống trường rất rõ. Sáng thứ bảy sau khi mình nghe tiếng trống trường vào lớp học được khoảng năm phút, điện thoại của mình báo có tin nhắn. Thường mình rất ít xem tin nhắn ngay sau khi có chuông báo, vì đa số các tin nhắn đến trong điện thoại có nội dung như muốn mua lại sim mình đang sử dụng, hoặc quảng cáo việc mua bán sim số đẹp, cơ hội may mắn trúng thưởng… Continue reading Lần đầu trốn học

Dân ca dân nhạc VN – Dân ca H’Mông/Miêu

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn Dân ca H’Mông (Mông) tiếp theo Dân ca M’Nông.

Miêu (tiếng Trung: ; bính âm: Miáo) là một nhóm dân tộc được công nhận là một trong 55 dân tộc thiểu số tại Trung Hoa. Người Miêu bao gồm các phân nhóm: H’Mông, Hmu, HmaoGhao Xong. Người Miêu bên ngoài Trung Hoa chủ yếu thuộc phân nhóm H’Mông và được gọi là người Mèo (ở Việt Nam), người Mẹo (ở Lào); tiếng Thái: แม้ว Maew hay ม้ง Mông). Ngày nay, họ tạo thành nhóm dân tộc lớn thứ 5 tại Trung Hoa và cũng là một trong các dân tộc thiểu số có dân số đáng kể tại Việt Nam. Continue reading Dân ca dân nhạc VN – Dân ca H’Mông/Miêu

Khi phải nghe nhiều người chê

Chào các bạn,

Hơn ba tháng mình không gặp em Kim Cương con trai út của mẹ Hreng, lần này đến nhà gặp mình thấy em Kim Cương lớn nhiều, đã ra dáng một thanh niên, nhất là em Kim Cương nói năng linh hoạt hơn, không còn quá chậm do bị nói ngọng nữa!

Nghe mình khen, mẹ Hreng rất mừng hỏi lại mình:

– “ Yăh thấy em Kim Cương có lớn thêm hể?”

Và không đợi mình trả lời, mẹ Hreng nhìn em Kim Cương nói: Continue reading Khi phải nghe nhiều người chê

Những khoảng trống trách nhiệm…

() – Số 99 LỤC TÙNG – 11:21 AM, 05/05/2015

Học sinh Chăm phải “kết thúc chương trình” sau khi học hết mức 2 chỉ vì không có đủ giáo viên. Ảnh: L.T

Có thể nói một cách vắn gọn như vậy về việc dạy tiếng Chăm ở Nam Bộ hiện nay.

Sau 20 năm thực hiện, thời gian đủ để đứa bé lọt lòng trở thành thanh niên “bẻ gãy sừng trâu”, nhưng việc dạy tiếng Chăm Nam Bộ (TCNB) vẫn cứ như đứa bé chập chững trong chiếc nôi tạm bợ và chưa biết đến bao giờ mới có thể xoải những bước đi vững chắc khi những nhân sĩ TCNB cuối cùng đã ở tuổi xế chiều, hoặc ra đi vĩnh viễn …

Tiếng trẻ ê a học giữa rừng Cát Tiên

05/05/2015 11:32 GMT+7
TT – Tiếng trẻ ê a những bài học vang lên như thanh âm bình dị của một lớp học ở bất kỳ nơi đâu. Chỉ khác một điều, lớp học nằm lọt thỏm giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Cát Tiên.
Dù đã ngoài 50 tuổi nhưng hằng tuần thầy Phan Văn Đằng vẫn vượt 24km đường rừng để đến lớp dạy chữ cho các em

Trên địa bàn thôn 3, thôn 4 (xã Phước Cát II, huyện Cát Tiên, Lâm Đồng), cộng đồng người S’Tiêng và Châu Mạ nơi đây đã sinh sống qua nhiều thế hệ giữa rừng quốc gia này. Nếu đi từ trung tâm huyện Cát Tiên phải vượt qua quãng đường dài 40 – 50km mới đến được hai điểm trường thôn 3, thôn 4 (thuộc Trường TH xã Phước Cát II). Continue reading Tiếng trẻ ê a học giữa rừng Cát Tiên