Category Archives: Văn Hóa

Nghe lời người ngoài

Chào các bạn,

Mỗi lần đến thăm gia đình bố mẹ Trai ở thôn Năm Buôn Hằng, vào nhà mình thường chỉ gặp mẹ Trai, bố Trai và bốn người con lớn đi làm ruộng chưa về. Gia đình bố mẹ Trai có nhiều ruộng nhất nhì thôn Năm bởi bố Trai và những người con lớn vừa giỏi lại vừa chăm chỉ làm ăn. Bốn người con trai của gia đình bố mẹ Trai tuy thuộc hàng anh chị trong buôn làng, nhưng có điểm đặc biệt lúc chơi ra chơi, lúc làm ra làm. Chính nhờ vậy mà gia đình bố mẹ Trai đến mùa có nhiều gạo nhiều nếp, nhất là mẹ Trai không phải đi làm ruộng rãy, chỉ loanh quanh lẩn quẩn trong nhà mặc dầu mẹ Trai mới ngoài năm mươi tuổi. Continue reading Nghe lời người ngoài

Desolation Row – Hàng Hiu Quạnh

Desolation Row được viết năm 1965 bởi Bob Dylan, người nhạc sĩ được xem như phản ánh tâm thức nước Mỹ, đặc biệt là tâm thức giới trẻ Hippy thời thập niên 1960s -70s. Anh ghi âm bản này và phát hành ngày 4/8/1865 như là bản cuối cho album Highway 61 Revisited của anh.

Bài hát này rất dài (11 phút 21 giây) với lời nhạc siêu thực, dệt từ những nhân vật lịch sử, tiểu thuyết, Thánh kinh và sự sáng tạo riêng của Dylan, lập thành một chuỗi những họa tiết mờ ảo gợi đến những hỗn loạn và “thiếu máu” của thành phố.

Lời nhạc bài này là một loại thơ siêu thực, chúng ta có thể cảm nhiều hơn là hiểu. Ở đây chúng ta có một ít chú thích để lời nhạc thành dễ hiểu hơn một chút. Nhưng, như là thi ca siêu thực, ta không thể hiểu hết bài này, mà chỉ có thể cảm xúc qua hình ảnh và ngôn ngữ trong thơ.

Hippy là phong trào chống hệ thống cũ – từ tôn giáo, văn hóa, đến chính trị – cho nên nhạc Bob Dylan, như bản này, là nhạc phản kháng. Lời lẽ cực kỳ tiêu cực, trên nguyên tắc là không phù hợp với ĐCN. Nhưng chúng ta đang dùng âm nhạc để hiểu lịch sử âm nhạc, văn hóa, và tâm linh của nước Mỹ (và phần nào là thế giới) trong những thập niên vừa qua.

Bài này được báo nhạc Rolling Stone xếp hạng 187 trong 500 Bài hát hay nhất trong mọi thời đại. Nhiều người cho rằng đây là bài hát lớn nhất của Bob Dylan.

Mời các bạn. Continue reading Desolation Row – Hàng Hiu Quạnh

Tình cảm ở buôn làng

Chào các bạn,

Về thành phố Buôn Ma Thuột thứ gì cũng có miễn là có tiền, đại khái tiền là chủ yếu, còn ở buôn làng đời sống vật chất khó khăn hơn nhưng những thứ mình cũng như anh em buôn làng có được, không do tiền mang lại nhưng do tình cảm.

Chẳng hạn hôm em Đen đi chăn bò dẵm phải một miếng mảnh chai, làm đứt gót chân thật sâu máu chảy lênh láng, bố Nhang người hàng xóm đi rãy ngang qua nhìn thấy đã cõng em Đen về rửa vết thương, và bố Theng có mỡ trăn đã đem đến bôi vết thương cho em Đen, ba ngày sau em Đen đi lại được. Continue reading Tình cảm ở buôn làng

Heart of glass – Trái tim thủy tinh

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Ca sĩ Harry và tay ghita Stein – bạn trai của Harry – cùng ở trong ban nhạc Blondie. Cả hai đã cùng nhau viết bài hát này trong căn hộ dơ bẩn của họ ở New York. Tay keyboard Jimmy Destri đã kiếm cho họ một cái móc gài synthersizer. Kết quả đã mang nhạc punk và nhạc disco lại với nhau trên sàn nhảy. Destri nói, “Chris (Stein) luôn muốn làm nhạc disco. Không phải tất cả người hâm mộ nhạc rock đều đồng ý.” Anh nói thêm, “Chúng tôi đã dùng Heart of glass để làm mọi người bực mình.” Continue reading Heart of glass – Trái tim thủy tinh

Ở thành phố và ở buôn làng

Chào các bạn,

Mình được các chị trong nhà cho biết cuối hẻm đường Lê Hồng Phong có mẹ Quí, người đàn bà gần bảy mươi tuổi bị bệnh suy tim, gia đình neo đơn chỉ có một người con gái duy nhất là em Linh năm nay mười bảy tuổi. Hằng ngày em Linh vừa chăm sóc mẹ vừa đi lượm nhôm nhựa kiếm sống cho hai mẹ con. Continue reading Ở thành phố và ở buôn làng

A hard day’s night – Đêm của ngày khó

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Tiêu đề xuất phát từ tật hay nói chữ rởm của Ringo Starr và là sản phẩm của một buổi thu âm ma-ra-tông. Lennon ưa thích chủ nghĩa Ringo này và đã viết bài ngay trong đêm. Lennon nói, “Lý do duy nhất Paul hát là vì tôi không thể với tới các nốt nhạc này được.” Continue reading A hard day’s night – Đêm của ngày khó

Đền sai lầm

Chào các bạn,

Gần nhà mình có cái chợ nhỏ, gọi là chợ nhỏ nhưng cũng rất sầm uất với đủ mọi thứ thịt cá hoa quả, vì vậy tấp nập người mua bán. Thỉnh thoảng cần một vài thứ nhỏ mình ra chợ nhỏ cho nhanh, như lần này mình cần một vỉ nút bấm nên đã đi bộ ra chợ nhỏ, đến hàng người quen mua xong quay ra để về mình nhìn thấy bà cụ gánh đôi quang gánh, phía trước có hai nhánh chuối cau trái nhỏ ươm chín, phía sau một bó rau muống, mấy con cá nục hấp và một chai dầu ăn nhỏ. Continue reading Đền sai lầm

Piano man – Anh piano

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Joel lớn lên trong các ban nhạc rock, nhưng thời gián đoạn ở California như một nghệ sĩ piano trong nhà hàng  (dưới tên Bill Martin) đã thấy anh tạo tiêu chuẩn cho những linh hồn lạc lối. “Tốt thôi,” anh nói. “Tôi được miễn phí đồ uống và được lương theo mức công đoàn, đó là khoản tiền ổn định đầu tiên tôi kiếm được trong thời gian dài.” Continue reading Piano man – Anh piano

Biểu lộ một chút quan tâm

Chào các bạn,

Mình có thiệp mời và tin nhắn qua điện thoại của em Kypa, mời cuối tháng Mười về uống rượu cưới của em. Em Kypa học sinh Lưu trú sắc tộc Buôn Hằng, suốt những năm học cấp III và hai năm học trung cấp Y tế mình đã giúp để em Kypa có điều kiện tiếp tục học, tháng Tám vừa rồi em Kypa đã ra trường. Continue reading Biểu lộ một chút quan tâm

You’ve lost that lovin’ feelin’ – Em mất cảm giác yêu đó

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Ca khúc được Phil Spector, Barry Mann và Cynthia Weil sáng tác; ban nhạc Righteous Brothers trình diễn; Spector sản xuất; phát hành vào tháng 11/1964.

The Righteous Brothers là tên của cặp song ca nam Bill Medley and Bobby Hatfield,chuyên hát nhạc tình cảm trong thập niên 1960s và phần lớn thập niên 1970s. Các bài hát của họ được gọi là “Blue-eyed soul”. Continue reading You’ve lost that lovin’ feelin’ – Em mất cảm giác yêu đó

Chúa lo

Chào các bạn,

Chúa nhật cuối tháng Chín mình đến buôn KoTam, một buôn gần Tp. Buôn Ma Thuột, mặc dầu gần thành phố nhưng đây là lần đầu mình đến, lần đầu vào buôn nên mình không quen ai.

Trong khi cho xe chạy chậm trên con đường chính dẫn vào buôn, mình chăm chú nhìn những căn nhà dọc hai bên đường và chọn căn nhà ván định vào. Bỗng nghe tiếng gọi đúng tên mình từ phía sau, mình lấy làm lạ vì ở một buôn xa lạ sao lại có người gọi đúng tên mình. Mình quay đầu nhìn lại và nhận ra ami (mẹ) Tuấn, mình dừng xe ami Tuấn đến trước mặt và hỏi: Continue reading Chúa lo

Train in vain – Chuyến tàu phù phiếm

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Train in vain là bản nhạc bị giữ kín sau khi kết thúc album Tiếng gọi London của ban nhạc Clash và không được ghi danh hay ghi nhãn. Bản nhạc thậm chí còn không có tên thích hợp; những người hâm mộ cho rằng ban đầu bài hát được gọi là Stand by me vì đoạn điệp khúc. Nhưng bài hát lại trở nên thành công bất ngờ ở Mỹ, nhờ vào tiếng trống thô cứng và giọng ca rã rời của tay ghita Jones, người đã viết bản tình ca đau khổ này trong căn hộ của bà ngoại anh. Continue reading Train in vain – Chuyến tàu phù phiếm

Trở thành một người tốt

Chào các bạn,

Mình đang đứng trước nhà sách Tân Sanh ngay góc đường Điện Biên Phủ, gần trung tâm thương mại Tp. Buôn Ma Thuột. Một người đàn bà ngoài bốn mươi tuổi cầm một sấp vé số đến mời, và năn nỉ mình mua giúp bà mấy tờ vé số có số đuôi bốn mươi bảy là biển số xe tỉnh Đăklăk, nhưng mình mỉm cười cảm ơn và từ chối không mua. Mặc dầu vậy bà vẫn năn nỉ một thôi một hồi rồi mới chịu đi. Continue reading Trở thành một người tốt

Street fighting man – Người chiến đấu đường phố

500 Greatest Songs of All Times

Chào các bạn,

Bài hát chính trị nhất của Stones xuất hiện sau khi Jagger đến cuộc mít-ting chống chiến tranh Việt Nam vào tháng 3 năm 1968 tại đại sứ quán Mỹ ở London, dù cảnh sát tấn công dữ dội vào đám đông 25.000 người. Tiếng o o bị bóp méo là được dựa vào các cây ghita acoustic được bơm thông qua máy ghi âm cát-xét. Continue reading Street fighting man – Người chiến đấu đường phố

Cảnh thanh bình ở buôn nhà

Chào các bạn,

Mình ra bệnh viện Đa khoa tỉnh Đăklăk tình cờ gặp em Phước, và em Phước ngạc nhiên khi thấy mình ở Buôn Ma Thuột, bởi em Phước về bên gia đình vợ ở buôn Kon Hring thuộc huyện Cưmgar đã hơn hai năm.

Gia đình em Phước ở Buôn Hằng, là học trò lớp Giáo lý vào đời cũng như lớp giáo lý hôn nhân và dự tòng của mình, sau khóa học lớp giáo lý hôn nhân khoảng hai tháng là đám cưới, vợ em Phước cũng người đồng bào sắc tộc Sêđăng nhưng ở buôn Kon Hring gần Tp. Buôn Ma Thuột. Từ đó đến giờ hôm nay mình mới gặp lại em Phước, mình hỏi và được biết em Phước đi nuôi vợ mới mổ ruột thừa, mình nói em Phước dẫn mình vào thăm, đến nơi mình gặp mẹ em Luyên mới ra thăm. Mình hỏi em Luyên: Continue reading Cảnh thanh bình ở buôn nhà