Chào các bạn,
Ở với anh em đồng bào sắc tộc cho đến hôm nay vẫn còn nhiều điều mình chưa lý giải được. Chẳng hạn như tật ăn hàng vặt của các mẹ. Mình chứng kiến gần như mười mẹ thì tất cả mười mẹ đều ăn hàng vặt, vì nhà trong Buôn của mình có hai mặt chính, trước hai mặt chính là hai con đường làng dẫn ra các quán chợ, nên nếu mình mở cửa ra là ai đi ngang qua, mua gì bán gì ăn gì hoặc xách gì là mình đều thấy cả! Continue reading Ăn quà vặt
Gần đây truyền thông liên tục đưa tin về các trường hợp tự tử của các em độ tuổi học sinh, làm nhức nhối lương tri xã hội,các nhà giáo dục, những bậc cha mẹ, câu hỏi đặt ra cho chúng ta là: Vì sao ?
Về mặt tâm lý, mỗi người có ngưỡng cảm xúc khác nhau, sức chịu đựng trước biến cố tiêu cực cũng khác nhau, tùy mức độ, tính chất của khủng hoảng;đặc điểm nhân cách của mỗi người mà họ có phản ứng về cảm xúc, suy nghĩ, hành vi đối với khủng hoảng khác nhau.
Trong đó, khủng hoảng giá trị sống hiện nay đang làm tuổi trẻ bối rối đến buông xuôi,vô vọng. Thêm vào đó, các em đang độ tuổi teen, khủng hoảng dậy thì, cảm xúc rất bất ổn, các em nhạy cảm, dễ bị tổn thương, niềm tin chưa vững chắc,lại liên tục bị lung lay bởi cách sống và đối đãi của người lớn, mỗi trường hợp tự tử mà chúng ta biết, chỉ là bề nỗi của tảng băng trôi, mà phần chìm bên dưới- là một câu chuyện khác, mới là nguyên nhân căn cốt dẫn tới việc tự tử. Continue reading Tự tử – hồi chuông báo động việc chăm sóc sức khỏe tinh thần
Chào các bạn,
Chúng ta thường xuyên nói phát triển kinh tế quốc gia. Nhưng các bạn có biết kinh tế quốc gia chỉ phát triển nếu mỗi người chúng ta phát triển kinh tế cá nhân không? Dân nghèo thì nước nghèo, dân giàu thì nước mạnh. Đó là thực tế kinh tế.
Và về phương diện tâm linh, có thể nhiều người chúng ta tin rằng ta cần giũ bỏ (không chấp vào) đời sống vật chất thì ta mới được giác ngộ, mới được vào cõi thiên đường.
Thực sự là người nào muốn làm vậy cũng được. Nhưng vô chấp vào vật chất không có nghĩa là không cầm tiền trong tay, nhưng có nghĩa là dù cầm rất nhiều tiền trong tay thì tâm ta cũng không bám chặt vào tiền.
Chào các bạn,
Sáng Chúa Nhật, sau khi dạy giáo lý xong đã gần mười một giờ, mình đến tìm em A Prin hỏi: Có đi chăn bò không, cho mình đi với? Em A Prin nói: Có, nhưng bây giờ phải về ăn cơm, rồi mang theo cơm tối vì về trễ lắm! Mình hỏi em A Prin mang cơm tối và mang gì nữa không? Em nói Yăh mang chai nước và cơm tối không cần mang rau, ra đó mình tìm thức ăn cho Yăh! Yăh ở nhà khi nào mình kêu thì đi. Nói xong, em A Prin chào mình đi về. Nhà em ở phía sau nhà thờ, cách nhà xứ chừng 200 mét. Continue reading Muốn làm chủ tịch xã
Chào các bạn,
Nếu ta thấy hai con kiến tranh dành một con sâu và đánh nhau chí chóe, có lẽ ta sẽ mỉm cười tội nghiệp cho hai con kiến ngớ ngẩn không biết sống chung hòa bình.
Nếu ta lấy con mắt Phật (Phật nhãn) hay con mắt Chúa, đứng ở trên cao nhìn xuống, thấy con người tranh chấp về mọi quyền lợi, tài sản, danh tiếng, triết lý đúng sai, chính trị đúng sai, thì chúng ta cũng sẽ tội nghiệp cho sự ngớ ngẩn của loài người như thế.
Còn ở trong đối đãi, nhị nguyên, hai phía—đúng sai, thật giả, tốt xấu—là còn mê.
Chào các bạn,
Xã Ea Yiêng tuy là một xã dân tộc người Sêđăng nghèo, nhưng trong xã có tất cả năm lò gạch của người Kinh, và công nhân trong các lò gạch này hầu hết là anh em đồng bào trong Buôn Làng mình đang sống. Công việc trong các lò gạch rất đa dạng: Đàn ông thanh niên đa số làm các công việc nặng như: Đốt lò nung gạch làm gòn… phụ nữ chuyển hoặc xếp gạch… Tiền công được tính trả theo công việc và theo ngày. Continue reading Phải đi học
Chào các bạn,
Một con lật đật
Ngả tới ngả lui
Theo hướng
Người ta chỉ.
Có ai đang như con lật đật này
Để cuộc đời trôi qua
Theo một kịch bản đã được định trước
Chẳng nhiều ý nghĩa. Continue reading Chữ ĐẠO
Chào các bạn,
Có một nguyên tắc tâm lý, hay thực ra là tâm linh, trong Thiên chúa giáo, rất thú vị và, ở một góc cạnh nào đó, rất huyền diệu, mà những người Thiên chúa giáo, nếu thực hành đúng chuẩn, thì thấy được mầu nhiệm của nó.
Thông thường khi ta yêu ai, thì không còn yêu người khác. Yêu một người yêu, thì sẽ đóng cửa lòng, hay ít ra là bị yêu cầu đóng cửa lòng, với mọi người-có-thể-là-người-yêu khác.
Chào các bạn,
Đường tránh lũ của Buôn Hằng – nối Buôn Hằng với Thị trấn Phước An – là đường đất dài khoảng 13 km do Buôn Làng cùng nhau góp công góp sức để làm. Hai bên đường có một số rãy cà phê cũng như rãy điều nên xe công nông của người Kinh ngoài Thị trấn vào làm rãy đi lại rất nhiều. Cuối đường tiếp nối với Buôn Làng là những lò gạch nên những xe to chở gạch cũng đi qua đường này. Vì vậy mà đường rất nhanh hư. Cứ sau mỗi mùa mưa là anh em Buôn Làng lại ra sửa đường, đắp lại những vũng những hố trũng do các xe to chở gạch và xe công nông gây ra. Continue reading Người lấp hố
Chào các bạn,
Phúc cho người xây dựng hòa bình,
vì họ sẽ được gọi là con Thượng đế
Nếu có hai phe tranh cãi ầm ĩ trong lớp học, trong gia đình, trong quốc gia… và nếu bạn muốn là peacemkaker, người tạo hòa bình, thì những điều bạn cần là: (1) tĩnh lặng, (2) không theo phe nào, (3) lắng nghe với trái tim chân thành và đồng cảm, và (4) là cầu nối cho hai bên…
Tĩnh lặng là bạn không bị xung động, không stress, không bực mình về chuyện gì hay về ai trong cuộc.
Chào các bạn,
Hiện nay các luật của hôn nhân Kitô giáo đang tác động và ảnh hưởng mạnh trên anh em Buôn Làng, nhất là ở những Buôn Làng toàn tòng như Buôn Làng mình đang ở, nhưng không phải vì thế mà có thể làm mất đi hoặc thay đổi được những tập tục hôn nhân đã có từ lâu đời của anh em đồng bào sắc tộc.
Mới cách đây một tuần, tình cờ mình đi ngang qua nhà mẹ Ph đang lúc mẹ Ph phơi mì trước sân, nhìn thấy mình, mẹ Ph chào và mời mình vào nhà chơi. Chính lần vào chơi này, qua nói chuyện với mẹ Ph, mình mới hiểu thêm về tập tục hôn nhân lâu đời của anh em đồng bào Buôn Làng, nhờ như vậy mình mới hiểu tại sao anh em đồng bào Buôn Làng gần như mười đôi yêu nhau, thì hết chín đôi có con trước khi đến lãnh nhận Bí Tích Hôn nhân của Kitô giáo. Continue reading Tập tục hôn nhân
Chào các bạn,
Có lẽ các bạn đã nghe nhiều lần “Một tiếng khảy móng tay có thể rung động đến vô lượng thế giới”. Mọi sự trong thế giới này, dù nhỏ đến đâu cũng tạo nhiều năng lượng đến mức ta không tưởng tượng được.
Nhưng đủ thứ vấn đề xã hội quanh ta, người phàn nàn mè nheo thì nhiều, người hành động để giúp giải quyết hoặc giảm bớt các vấn đề thì ít. Người không làm gì có đủ lý do tiêu cực: Đó không phải là chuyện của tôi, đó là chuyện của người lớn, đó là chuyện của nhà nước, đó là chuyện của lãnh đạo, hơi đâu mà ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng, một con én không làm được mùa xuân…
Các bạn, mình chỉ có một chữ bình cho các luận điệu đó: Ngu dốt.
Chào các bạn,
Ở với các em học sinh Lưu Trú sắc tộc, điều làm mình khó chịu nhất là các em không biết lo trước, không hề biết chuẩn bị trước một chuyện gì, dầu là chuyện to hay chuyện nhỏ, chuyện gì cũng để sát nút mới thưa, mới trình, mới báo… Để khắc phục chuyện này, mình dặn các em: Ngày mai đi học, cần xin gì thì sau khi dùng cơm tối xong là đến xin, không để đến sáng mai, khi còn vài phút nữa là đến giờ đi học thì mới quýnh quáng đến xin là không được! Continue reading Còn nằm dưới bụng
Chào các bạn,
Con người nói đến tình yêu như là một bài hát vô tận kéo dài cả lịch sử nhân loại. Tình yêu bao gồm tất cả mọi loại tình của con người, kể cả tình yêu vô điều kiện cho kẻ thù mình.
Yêu kẻ thù là đỉnh điểm của tình yêu vô điều kiện.
Yêu bạn bè là tình yêu biểu tượng nhất cho mọi tình yêu thường tình.
Yêu nam nữ là tình yêu lãng mạn nhất cho nghệ thuật.
Mời các bạn nghe lại vài câu nói về tình yêu hàng đầu của nhân loại, cho cả 3 loại tình yêu này:
Chào các bạn,
Chiều Thứ Sáu, các mẹ biết mình về nhà trong Buôn nên đến chơi. Mình nói các mẹ ra vườn cắt rau về ăn, vì nhà các mẹ không có nước nên không trồng rau được, còn nhà mình sử dụng giếng khoan nên mặc dầu trời rất nắng nhưng vẫn có nước để trồng tưới rau.
Các mẹ vừa cắt rau vừa nói chuyện. Mẹ Ke nói: Tội các Yăh ở đây! Người dân tộc mình không biết nấu ăn, các Yăh về đây lâu rồi mà không được mời đi ăn cơm! Mình cười và nói: Đúng đó! Yăh về tám tháng rồi mà chưa được đi ăn cơm nhà mẹ nào trong Buôn mình cả. Đến Thứ Bảy này, các mẹ cho Yăh ăn cơm trưa với! Mình nói xong các mẹ cười và mẹ Ke nói: Mẹ Thép, trưa mai mời các Yăh ăn cơm hể? Vì trong các mẹ ở đây, mẹ Thép có học nên mời các Yăh trước hể? Continue reading Đãi rau rừng
Đọt Chuối Non 