Chào các bạn,

Đi về ngang qua nhà bố mẹ Trai nhìn vào sân nhà thấy bố Trai ngồi chẻ tre, mình đi vào được biết bố Trai chẻ tre làm những cái bẫy chim.

Bố mẹ Trai trên năm mươi tuổi và bố Trai là già làng của thôn Năm. Gia đình bố mẹ Trai có tám người con, bốn trai và bốn gái. Bốn người con trai làm ăn rất giỏi, mỗi vụ mùa thu hoạch được nhiều lúa gạo loại ngon nhất Buôn Làng, ngoài ra còn trồng được nhiều nếp. Có những năm gia đình bố mẹ Trai gặt được gần hai mươi bao nếp, trồng nhiều nếp mình cứ tưởng bố mẹ Trai bán nhưng khi đến thăm gia đình, được biết số nếp đó bố mẹ Trai để dùng và anh em Buôn Làng ai muốn thì đến bố mẹ Trai đổi nếp cho về ăn chứ không bán. Mình hỏi bố mẹ Trai đổi nếp lấy gạo như thế nào? Mẹ Trai nói: Continue reading Điện thoại di động →

Chào các bạn,

Ngã ba của con đường mòn trước cổng nhà mình luôn có nhiều anh em Buôn Làng qua lại, bởi ngã ba này một nhánh rẽ dẫn đến quán bà Tiến, quán bà Thu và quán bố mẹ Trinh, còn một nhánh rẽ dẫn đến hệ thống lọc nước sạch công cộng của giáo xứ cho anh em Buôn Làng đến lấy nước sạch về gia đình dùng. Nhờ hệ thống máy lọc nước sạch anh em Buôn Làng không còn phải đi ra suối, cách năm bảy cây số để gùi nước sạch về cho gia đình dùng nữa.

Anh em Buôn Làng người lớn cũng như trẻ nhỏ, đi lấy nước sạch đông nhất vào lúc sáu đến bảy giờ sáng, và buổi chiều vào khoảng bốn đến năm giờ, nghĩa là trước khi anh em Buôn Làng đi làm nương rãy hoặc sau một ngày đi làm nương rãy về. Continue reading Thương ai nhiều hơn? →

Chào các bạn,

Buổi chiều cuối tuần trong Buôn Làng mình đang đứng gần bồn hoa cảnh cạnh hàng rào, lúc chuẩn bị quay vào nhà mình nghe tiếng chào Yăh phía ngoài hàng rào, nhìn ra thấy em Sáng con trai bố mẹ Triêm. Em Sáng năm nay đang học lớp Bảy, hằng ngày em Sáng đi học buổi chiều còn buổi sáng ở nhà đi chăn bò.

Em Sáng chào mình xong tiếp tục đi trên con đường dẫn ra quán bà Tiến, mình gọi em Sáng đứng lại vì thấy trên tay em Sáng đang xách một túi nilon lúa khá nặng so với vóc dáng nhỏ bé của em Sáng. Mình hỏi:

– “Em Sáng mang túi lúa ra quán bà Tiến đổi thức ăn cho mẹ Triêm hay đổi bánh kẹo?” Continue reading Đổi lúa →

Chào các bạn,

Mình về ở Buôn Làng đã lâu nhưng mãi đến mùa gặt lúa năm nay mình mới biết sau mỗi mùa gặt lúa, ở dưới những đám ruộng còn trơ gốc rạ có rất nhiều con cua đồng. Mỗi chiều khi trời chập tối là lúc những con cua đồng bò ra khỏi hang lên trên bờ đê kiếm ăn rất nhiều, nhiều đến mức khoảng bốn em nhỏ ra bắt một lúc được mấy trăm con. Phải nói từ trước đến giờ mình mới thấy cua đồng nhiều quá như vậy.

Biết được đồng ruộng Buôn Làng có nhiều cua đồng, mình cũng mừng khi nghĩ anh em Buôn Làng có thêm thức ăn, có thêm nguồn canxi từ thiên nhiên bổ sung thêm cho sức khỏe của anh em Buôn Làng. Nhưng mình đã lầm sau lần chế biến món cua đồng rang me cho các em học sinh Lưu trú ăn. Continue reading Cua đồng →

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng mình không có tiền nên các em nhỏ trong Buôn Làng ít có quà bánh để ăn, vì vậy những nơi công cộng không bị xả rác dơ bởi những giấy bánh giấy kẹo hoặc những hộp sữa giấy. Không có tiền mua nên đến mùa những cây bắp già đã được bẻ trái, thân cây bắp sẽ là những cây mía của các em.

Mình về Buôn Làng mấy năm đã chứng kiến nhiều lần các em đi chăn trâu chăn bò, xước những cây bắp để ăn nhìn rất thương. Mình thắc mắc mía trồng dễ, trong Buôn Làng nhà nào cũng có nhiều đất chung quanh nhà, tại sao các bố mẹ không trồng vài bụi mía chung quanh vườn cho các em có mía ăn khỏi phải đi ăn những cây bắp ngoài nương rãy? Continue reading Chúa nuôi →

Chào các bạn,

Buổi chiều trong Buôn Làng khi trời vừa tắt nắng, gần như anh em Buôn Làng đi làm nương rãy đều đã về kể cả những em nhỏ đi chăn trâu chăn bò. Một khi trời tắt nắng trâu bò cũng được lùa về mặc dầu trời còn sáng.

Mình đến nhà mẹ E trong quang cảnh trời chiều mát mẻ, và chứng kiến những con trâu con bò được lùa về sau một ngày thả chăn ngoài đồng ruộng. Những con trâu con bò được đi chăn về sau mùa gặt lúa gần như không phải vào chuồng ngay, nhưng còn được thả trước sân gần những đống rơm khô, những con trâu con bò tiếp tục nhởn nhơ nhai rơm rạ, còn những em nhỏ bất kể trai hay gái chưa đến tuổi biết đi chăn trâu chăn bò, được dịp vuốt ve một cách thân thương trìu mến những con trâu con bò đang đứng ăn rơm trong sân nhà, như vuốt ve những con vật thương quí nuôi trong nhà. Continue reading Nhớ bò →

Chào các bạn,

Cuộc sống anh em Buôn Làng còn nhiều khó khăn về nhiều mặt, vì vậy để các em được tiếp tục đi học nhất là sau khi thi đậu tốt nghiệp THPT là cả một sự hy sinh lớn của gia đình. Nếu gia đình không có vài con trâu con bò hoặc không có người nhà đi làm ở các lò gạch, chỉ dựa vào lúa gạo thì không thể lo cho các em đi học được.

Hôm mình đến thăm bố mẹ Brao có người con gái út là em Kypa đang học Trung cấp Y tế, từ khi em Kypa bắt đầu vào học đến nay hơn một năm, gia đình đã bán hết ba con bê để lo tiền ăn học cho em Kypa. Không riêng gì bố mẹ Brao, gia đình mẹ Nhang cũng bán trâu để lo cho em Lêgra học. Nếu không có trâu bò thì phải trông nhờ vào tiền lương của người nhà đi làm ở các lò gạch trong Buôn Làng, và tội nhất là phải nhờ vào những em trai nhỏ mới mười bốn hoặc mười lăm tuổi trong gia đình đã nghỉ học. Và một trong những gia đình mình biết được là gia đình bố mẹ Thơ trong một lần mình đến thăm. Continue reading Người tốt →

Chào các bạn,

Trong Buôn Làng Sêđăng nơi mình đang ở có nhiều cảnh đời giống chuyện cổ tích, chẳng hạn gia đình bố mẹ Thơ mình đến thăm sáng Chúa nhật vừa rồi.

Vào nhà mình gặp em Lệ, người em gái kế của em Thơ đang ngồi dưới nền nhà xem Tivi trước ngực địu một em bé ngủ say, thấy mình vào em Lệ đứng lên tắt Tivi và một em gái khoảng mười hai tuổi, chạy ra sau đem lên một chiếc chiếu trải giữa nhà mời mình ngồi chơi. Mình hỏi em Lệ em bé đang địu là con của chị Thơ phải không?

– “Không, đây là em ruột của mình còn con chị Thơ mẹ Thơ đang bồng.” Continue reading Một gia đình →