Chào các bạn,

Có lẽ các bạn đã nghe nhiều lần Phật triết rằng “Mọi thứ trong vũ trụ là một” (và một đó là Không), tức là ta và cả vũ trụ quanh ta là một.

Đương nhiên là câu này về phương diện triết lý thì chẳng có gì là khó hiểu, nếu ta suy nghĩ vật lý một chút thì sẽ thấy: Toàn vũ trụ có bao nhiêu đó năng lượng, bao nhiêu đó vật thể, bao nhiêu đó protons và neutrons… Tất cả những thứ này trộn lẫn với nhau, hòa tan vào nhau, rời nhau, tổng hợp với nhau… qua hằng triệu cách để tạo ra cây cối, loài người, loài vật… Tiến trình hợp rồi tan, tan rồi hợp, của vạn vật đi mãi không ngừng. Và mọi thứ, kể cả chúng ta, sinh tử tử sinh mãi mãi trong khối năng lượng và vật thể vĩ đại đó mà ta gọi là vũ trụ. Đó là mọi thứ đều là một. Continue reading Ta và thế giới →

Chào các bạn,

Có lẽ các bạn nghe “tài và đức” lâu rồi và chẳng nghĩ nhiều về nó. Có lẽ từ hồi học tiểu học mình đã nghe nó rồi, và hoặc là không quan tâm, hoặc có khi nào nghĩ đến nó trong một giây thì cũng thấy rất là hiển nhiên, như “trời mưa”, không có gì để suy nghĩ hơn một giây. Lên đến đại học mình chú tâm về tài, cố học biết càng nhiều điều càng tốt để mai sau còn làm việc tốt, chẳng quan tâm gì đến đức vì thấy mình chẳng có gì phải lo về đức – mình cũng là người thật thà tử tế, chẳng ưa trộm cướp. Nhưng càng lớn tuổi mình càng suy nghĩ nhiều hơn về “tài và đức”, và thấy cụm từ này quan trọng hơn đa số người có thể nghĩ đến. Continue reading Tài và đức? →

Chào các bạn,

Trong cả đời mình cho đến lúc này, mình thấy có một hiện tượng trong giới trí thức, đó là: Trí thức thì phải đối lập với chính quyền. Đi ngược lại lịch sử một chút, các phong trào chống Pháp như Cần Vương, Văn Thân, rồi Đông Du, đều là của giới trí thức chống lại chính quyền cai trị. Nối tiếp là Việt Minh và sau này là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, rồi Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cũng do trí thức lãnh đạo, chống chính quyền thực dân (rồi chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa và Mỹ). Trong khi đó thì ở miền Nam, trí thức thành lập Mặt trận Giải phóng Miền Nam (MTGPMN), được miền Bắc hỗ trợ, chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa và Mỹ. Giới trí thức – giáo sư, chuyên gia, sinh viên – hoặc được MTGPMN hỗ trợ hoặc độc lập, thì đều chống chính quyền. Continue reading Văn hóa trí thức →

Chào các bạn,

Một trong những khuyết điểm của những người Việt học và tốt nghiệp ở nước ngoài là thường thích ca tụng những điều mình học được – điều này thì tốt thôi – nhưng họ cũng thường chê những gì có ở trong nước – điều này thì thường là sai – và có khuynh hướng nói chuyện kiểu cách mạng, tức là muốn đập bỏ cái cũ và lập cái mới đùng đùng.

Trước hết mình cần nói rõ cho các bạn biết thái độ trí thức muốn cách mạng đùng đùng thường là của người ngu, chẳng biết gì cả. Đập hết để làm lại từ đầu. Kiểu Polpot. Những người ngu luôn muốn làm cách mạng vì họ chỉ muốn san bằng cả một đất nước thành một mảnh đất trống khổng lồ để rảnh tay xây trên đó cái gì họ muốn cũng dễ. Continue reading Hiểu đồng bào và đất nước của bạn →

Chào các bạn,

Ngày nay có một vấn đề cực lớn cho mọi quốc gia, đó là tin giả (fake news) tràn ngập và công nghệ thông tin giúp cho đạo tặc có cách dùng tin giả tài giỏi vượt bậc mà cho đến nay vẫn chưa có cách xử lý thỏa đáng. Và các bạn có đầu óc, người trí thức, cần phải biết vấn đề và tự xử lý cho bạn, vì người trí thức là chất xám cho đất nước. Chúng ta có nghĩa vụ làm chất xám cho đất nước.

Tin giả, tức là tin cố tình sai sự thật. Mình nói “cố tình” là vì đôi khi một ký giả làm việc rất kỹ lưỡng và chuyên nghiệp, nhưng bản tin vẫn có thể có một vài sai sót. Đó là điều thường xảy ra. Khi ký giả có thông tin chính xác hơn, thì thường bổ túc cập nhật bản tin cũ và đôi khi xin lỗi. Nhưng khi người viết tin cố tình viết sai, hay viết thuần túy một chiều (bỏ hẳn chiều kia), thì đó là tin giả, tức là cố ý làm bản tin bị sai sót. Continue reading Tin giả →

Chào các bạn,

“Tập trung vào Chúa” là một lời dạy rất mạnh trong truyền thống Thiên Chúa giáo (gồm Do Thái giáo, Kitô giáo – Công giáo, Chính thống giáo, các nhánh Tin lành — và Hồi giáo). Tuy nhiên các hiểu biết về “Tập trung vào Chúa” trong các tôn giáo này, rất tiếc, đã tạo ra bao nhiêu tội lỗi (từ dâm ô và nhũng lạm trong giới tu sĩ lãnh đạo cao nhất, cho đến giết nhau giành gái giành chức, cho đến mang quân tận diệt những dân tộc khác và những tôn giáo khác). Đương nhiên là con người thì phải có những cái sai của mình, điều đó ta luôn nên thông cảm và bỏ qua, vì chính ta cũng chẳng là thánh. Nhưng vấn đề là mọi tội lỗi của các giáo hội này đều đã được làm “vì danh Chúa”. Đó là vấn đề, và đương nhiên là vấn đề vẫn còn rất lớn ngày nay, với các chiến tranh tôn giáo và áp lực chính trị quốc tế dưới tiêu đề tôn giáo khắp thế giới. Nhưng quan trọng hơn cả là các giáo hội này vẫn chẳng học được gì, và nếu ai nhắc đến chuyện xấu là rất có thể bị chụp mũ là “kẻ chống Chúa.” Continue reading Tập trung vào Chúa là gì? →

Chào các bạn,

Trong việc sống, người Đông phương chúng ta dùng từ “tâm” (trái tim), như là tâm Bồ tát, tâm từ bi, để chỉ toàn bộ hệ thống tư duy – tức là cả trái tim và khối óc. Đây là cách dùng từ của nhà Phật và từ đó rộng ra toàn xã hội, như Việt Nam, Trung Hoa, và các nước Phật giáo.

Tây phương thì dùng “mind” (trí óc) cho tư duy luận lý, và “heart” cho tư duy tình cảm, rạch ròi 2 hệ thống khác nhau, và thường có khuynh hướng xem “mind” là quan trọng và “heart” là yếu kém, đôi khi là vất đi. Continue reading Mẹ là tình yêu →

Chào các bạn,

Mình thường tập trung vào yêu người, vì yêu người là bằng chứng dễ nhất và cụ thể nhất để bạn thấy được bạn đã phát triển tâm linh đến đâu. “Yêu người” có nghĩa là “yêu tất cả mọi người”, không chừa ai. Đây là yêu người của Chúa Phật, không phải “yêu người” theo kiểu chia ra phe ta, phe thù, diệt phe thù để tìm hạnh phúc cho phe ta. Đó không phải là yêu người thực sự, mà chỉ là yêu đội bóng của bạn. Continue reading Yêu người và thế giới tâm linh →

Chào các bạn,

Đầu năm, dùng dịp này để nghĩ về tương lai của chính mình một chút.

Các bạn muốn gì trong đời? Muốn làm điều gì ý nghĩa trong đời? Muốn đóng góp gì cho đời này?

Mình không đặt câu hỏi “Bạn muốn làm gì cho chính bạn?” vì đó là câu hỏi cho những kẻ ngu. Người có trí tuệ nghĩ về cuộc đời, đại chúng, mọi người. Giản dị như thế. Mọi thánh nhân kim cổ, chẳng chừa ai, đều dạy như thế. Mọi người có kinh nghiệm và tư duy một chút về cuộc đời đều biết như thế. Đây là bí mật lớn nhất cho con người, nằm chình ình trước mắt ngay giữ ban ngày hằng triệu năm nay, nhưng đại đa số phàm phu si mê vẫn không thấy được, có mắt mà thật sự mù. Rất là tội nghiệp. Continue reading Bạn sẽ làm gì trong đời? →

Chào các bạn,

Từ các bài hát và các thiệp Giáng Sinh, mọi chúng ta đều biết Mùa Giáng Sinh là mùa cho Tình yêu và Hòa bình. Nhưng ở đây có một câu hỏi thần học: Tình yêu và Hòa bình đó đến từ đâu?

Thần học Kitô giáo cho rằng Tình yêu và Hòa bình đó đến từ Chúa Giêsu. Tức là Chúa Giêsu đến và mang Tình yêu và Hòa bình cho nhân loại. Điều này có tính cách siêu nhiên, nhưng thực ra rất là tâm lý. Nếu bạn yêu Chúa Giêsu, bạn sẽ tự động học theo cách sống của Giêsu – Tình yêu và Hòa Bình, tự động cố làm người như Giêsu – Tình yêu và Hòa Bình, và tự động làm theo lời Giêsu dạy – Tình yêu và Hòa bình. Câu tâm lý học này có điểm đặc biệt là Chúa Giêsu là sao sáng, và bạn là người nỗ lực theo sao. Hơi khác một chút với nhấn mạnh thần học thô sơ, qua nhiều ngàn năm, trở thành tín điều đơn giản cho đại chúng: “Chúa Giêsu mang tới Tình yêu và Hòa bình.” Chấm hết. Tức là, hiểu ngầm: “Bạn chẳng cần làm gì cả, chẳng có phần vụ gì trong việc tạo nên Tình yêu và Hòa bình cả.” Continue reading Giáng Sinh là thời cho Tình yêu và Hòa bình →

Chào các bạn,

Còn vài ngày nữa là đến kỷ niệm ngày Chúa Giêsu ra đời trong máng cỏ. Chúa Giêsu, sinh ra trong máng cỏ và lớn lên làm nghề thợ mộc, được thế giới biết đến chẳng vì Giêsu là vua với một đoàn quân uy dũng giải phóng thế giới (khỏi cái gì, với binh lực?), nhưng vì Giêsu dạy tình yêu: Yêu kẻ thù – nếu ai tát con má bên phải, hãy đưa thêm má kia cho họ.

Các bạn, có một câu hỏi theo mình nhiều năm: Tại sao mình có rất nhiều bạn học giỏi hơn mình, thông minh hơn mình, mình chưa bao giờ có ảo tưởng mình là đứa thông minh nhất trong bè bạn, và có những người bạn cùng lớp mà mình đã luôn nghĩ là lớn lên mình sẽ làm lính cho chúng hắn, và mình sẽ vui vẻ làm lính cho chúng hắn (tức là phục thật). Nhưng qua nhiều năm, thì rõ ràng là càng lớn mình càng hiểu biết nhiều hơn bạn bè. Continue reading Trái tim rộng mở →