Chào các bạn,

Có lẽ các bạn biết yêu nước là một nhiệm vụ, nhưng các bạn không biết yêu nước là một đặc quyền.

Vào thời quân chủ, yêu nước có nghĩa là yêu vua và trung thành với vua. Nói yêu nước mà làm sai lời vua là bị chặt đầu. Đến thời đô hộ, yêu nước là yêu Nước Mẹ Pháp, còn nước Việt, nếu yêu thì ngậm miệng cày ruộng ngoan ngoãn, không nói lăng nhăng. Ngay vào thời chiến tranh khi mình còn nhỏ, yêu nước có nghĩa là bị buộc phải cầm súng bắn lại anh em mình, nói chuyện hòa bình là phản quốc. Continue reading Yêu nước là một đặc quyền →

Chào các bạn,

Chúng ta nói yêu mọi người vô điều kiện, từ bi vô lượng với mọi chúng sinh. Nhưng các bạn nên nhớ rằng “mọi người, mọi chúng sinh” là từ trừu tượng. Mọi người thường có nghĩa là “chẳng người nào cả” – nói “yêu mọi người” rất có thể là thật sự chẳng yêu ai, chỉ là nói chung chung cho có nói. Kiểu nói “yêu nước” chung chung thì vẫn chẳng ăn nhập gì đến chuyện miệng nói yêu nước và tay thì nhận phong bì từ anh Ba, chị Bảy… Continue reading Yêu mọi người từ gần đến xa →

Chào các bạn,

Chẳng có gì trên đời làm đầu óc chúng ta hạn hẹp bằng rào cản – những hàng rào khoanh khung tư duy của ta và cản ta đi ra ngoài khung đó. Một từ khác để diễn tả rào cản là thành kiến, và nhà Phật gọi đó là chấp – chấp vào cái nhìn một chiều của mình. Đa số người trên đời, ít nhất phải là 99,99%, có đủ thứ rào cản quanh họ.

– Người nước này luôn phân biệt người các nước khác.
– Người da màu này phân biệt người màu da khác.
– Người chủng tộc này phân biệt người chủng tộc khác.
– Người mặc váy phân biệt người mặc quần.
– Người nhiều tiền phân biệt người ít tiền.
– Người đạo này phân biệt người đạo kia.
… Continue reading Rào cản và lời thề Bồ tát →

Chào các bạn,

Thế giới đang thay đổi với vận tốc quá nhanh, cho nên mình sẽ thay đổi cách làm việc một chút với các bạn.

Trước nay mình chỉ tập trung vào một điểm duy nhất là luyện tâm, với vài khái niệm căn bản cho chính mỗi người – khiêm tốn, thành thật, yêu người, tĩnh lặng. Mình không nói đến chuyện gì khác bên ngoài – xã hội, kinh tế, chính trị, luật pháp… Vì nói nhiều thế thì các bạn chẳng thể tập trung vào luyện tâm được. Continue reading Mở rộng vùng kiến thức →

Chào các bạn,

Chúng ta thường nói đến nhân duyên hay cơ duyên khi nói đến đời sống con người. Hai từ này có nghĩa như nhau. “Nhân” là nguyên nhân (cause) và “duyên” là những gì khác nguyên nhân nhưng cũng ảnh hưởng đến vấn đề. Ví dụ: trồng cây và chăm bón cây là nguyên nhân, nhờ đó mà cây mọc để sau này có quả. Nhưng mưa, nắng, thời tiết, tai nạn… cũng ảnh hưởng đến cây – dù không là nguyên nhân chủ động – gộp lại gọi là những điều kiện/hoàn cảnh để cây mọc tốt hay xấu. Tiếng Anh dịch “duyên” là conditions, những điều kiện hay hay hoàn cảnh. Vậy “nhân duyên” là cause and conditions. Continue reading Khi nào nhân duyên tốt đến với bạn? →

Chào các bạn,

Cá nhân chủ nghĩa (individualism) là tư duy của một người tập trung vào chính mình và mọi thứ của mình (tài sản mình, danh tiếng mình, quyền lực mình, ý thích mình). Trên phương diện xã hội, cá nhân chủ nghĩa có nghĩa là văn hóa xã hội ủng hộ và ca tụng cá nhân chủ nghĩa.

Thực ra là trong mọi nền văn hóa của con người, cá nhân luôn có một chỗ đứng nào đó. Ví dụ: Phật triết có “tâm là chủ”, tức là tâm ta làm chủ chính ta. Hay Kitô gia dạy rằng mỗi người đều là con Chúa, tức là có chỗ đứng đặc biệt, đáng tôn trọng, trong xã hội. Tư duy tôn trọng mỗi cá nhân này chính là nền tảng sâu sắc nhất của tư duy bình đẳng, dân chủ, và hệ thống chính trị xã hội dân chủ. Continue reading Cá nhân chủ nghĩa →

Chào các bạn,

Mình thường nghĩ đến nông dân, nhất là khi có tin nông dân ở đâu đó mất mùa, hoặc là được mùa tốt quá nhưng không có nơi tiêu thụ đủ, bị rớt giá và hàng phải đổ đi hằng loạt. Các bạn, nông dân chẳng thể giàu, và thường là nghèo rớt mồng tơi từ đời ông đến, đời cha, đời con, đời cháu.

Lý do nông dân nghèo là bị lệ thuốc quá nhiều vào thời tiết. Mất mùa vì hạn hán hay bão lụt thì chết. Được mùa tốt quá, thu hoạch dồi dào, nhưng người mua thì vẫn mua như những năm trước (vì ăn thì năm nào cũng ăn như thế), vậy là sản phẩm ứ đọng, rớt giá, và phải mang đi đổ. Đời sống như thế làm sao nông dân có thể hết nghèo được? Được mùa chừng 3 năm, đến năm thứ tư hạn hán, thì tiền dành dụm của 3 năm trước vẫy tay bye bye. Continue reading Hãy yêu nông dân →

Chào các bạn,

Đây là câu hỏi đã được hỏi cả mấy ngàn năm nay từ khi Phật Thích Ca, rồi Chúa Giêsu, ra đời. Đương nhiên đây là câu hỏi triết lý hóc búa nhất cho triết gia. Nhưng về phương diện đạo học thì câu trả lời giản dị hơn: “Vì Chúa/Phật dạy thế. Nếu bạn nói bạn yêu Chúa Phật thì làm điều các vị dạy.” Câu trả lời này có lẽ chẳng có giá trị mấy với những đầu óc nhiều suy tư lý luận, nhưng nó là câu trả lời cực kì quan trọng cho thế giới mà phần lớn nói rằng tôi theo đạo này, đạo kia. Phật giáo và Kitô giáo là rõ ràng nhất về yêu thương (từ bi) với tất cả mọi người (mọi chúng sinh), vô điều kiện. Cho nên đối với các bạn xem mình là con Phật, con Chúa thì câu trả lời cho các bạn là yêu mọi người vô điều kiện. Nếu bạn không làm thế, cũng được. Nhưng xin đừng nói là tôi tin Chúa hay tin Phật. Continue reading Tại sao cần yêu thương tất cả mọi người? →

Chào các bạn,

Các bạn đọc mình lâu rồi. Đa số bạn comment lần đầu tiên trên ĐCN đều nói: “Em đọc anh 7 (5, 10) năm rồi, hôm nay em mới comment lần đầu.” Đương nhiên là mình luôn rất cảm động với những comment bắt đầu như vậy. Và mỗi lần như vậy mình đều mong ước là đa số các bạn đọc mình lâu như thế sẽ có được trái tim linh thiêng (tâm linh) trưởng thành nhiều, và kèm theo đó là trí tuệ sâu sắc, mà Phật gia gọi là trí tuệ Bát Nhã – nhìn mọi sự như nó là (as it is) rất sâu và rất rộng – và Kitô gia gọi là Thánh linh khai mở. Continue reading Bạn hiểu được trái tim linh thiêng của bạn tới đâu? →

Chào các bạn,

Có lẽ cách học tốt nhất là học một điều để có được nhiều điều khác. Học sống cũng vậy, ta cần tìm một điểm để tập trung học, và mọi thứ tốt khác sinh ra từ đó. Tiếng Anh có câu: “Work smarter, not harder” (Làm việc thông minh hơn, không làm mệt hơn).

Điều thú vị về học sống là có vài điểm tập trung hơi khác nhau, nhưng có liên hệ bà con rất gần nhau, và ta chỉ cần tập trung vào một điểm là tự nhiên có những điểm tập trung khác và những điểm phụ khác. Trong cung cách sống, mọi thứ đều liên quan với nhau, như say rượu thì dễ làm mình nổi nóng gây đánh nhau, si mê không suy nghĩ cẩn thận được nên thường làm càn nói bậy, gây bậy hoặc hứa bậy, và do đó người không đáng tin cậy – thiếu chữ nhẫn, chữ trí và chữ tín.
Continue reading Tập trung vào một điểm →

Chào các bạn,

Bài này có lẽ sẽ chiếm kỷ lục là bài trà đàm ngắn nhất của mình từ trước đến nay.

Học trờ ở đây có nghĩa là người nào đó mà bạn có nhiệm vụ giáo huấn: Con cái, em út, học trò trong trường, nhân viên dưới trướng. Continue reading Dạy học trò →