Âm thanh im lặng

Chào các bạn,

Trong Cựu Ước, có đoạn nói về tiên tri Êlia (Elija) gặp Chúa:

“Và, kìa, Chúa đi qua, và một cơn gió lớn và mạnh xẻ núi non, và đập vỡ những đá tảng trước Chúa, nhưng Chúa không ở trong cơn gió. Sau cơn gió là động đất, nhưng Chúa không ở trong trận động đất. Sau động đất là lửa, nhưng Chúa không có trong lửa. Và sau lửa là một tiếng nói nhỏ thầm thì.” 1 King 19:11-12.

(And, behold, the LORD passed by, and a great and strong wind rent the mountains, and broke in pieces the rocks before the LORD; but the LORD was not in the wind: and after the wind an earthquake; but the LORD was not in the earthquake: 12And after the earthquake a fire; but the LORD was not in the fire: and after the fire a still small voice. 1 King 19:11-12)

Những biến cố lớn của đời ta xảy ra như thế. Bão tố, động đất, lửa cháy. Và dù chính Chúa tạo ra, hay cho phép những điều như thế xảy ra, thì đó vẫn không phải là Chúa hay lời của Chúa. Trong những hỗn loạn đó, Chúa vẫn chỉ thầm thì, và ta phải tĩnh lặng để có thể nghe tiếng thầm thì của Chúa.

Trong truyền thống Thiền, ta có công án “Tiếng vỗ của một bàn tay” như sau:

    Tiếng vỗ của một bàn tay

    Mokurai, Tiếng Sấm Tĩnh Lặng, là thiền sư trụ trì chùa Kennin. Sư có một đệ tử nhỏ tên Toyo mới 12 tuổi. Toyo thấy các đệ tử đàn anh vào phòng thầy mỗi sáng và tối để nhận giáo huấn trong lớp riêng một thầy một trò và được hướng dẫn cá nhân về cách dùng công án để chận tâm trí không đi lang thang.

    Toyo cũng muốn được vào lớp riêng.

    Mokurai nói, “Đợi một thời gian đã. Con còn nhỏ.”

    Nhưng Toyo nằng nặc xin, vì vậy cuối cùng thầy cũng đồng ý.

    Chiều tối, cậu bé Toyo đến đúng giờ, trước cửa phòng thầy Mokurai dùng làm lớp riêng. Cậu đánh một tiếng cồng báo hiệu đã có mặt, gập mình chào lễ phép ba lần ngoài cửa, và bước vào ngồi yên lặng một cách lễ độ trước mặt thầy,

    “Con có thể nghe âm thanh của hai bàn tay khi hai tay vỗ vào nhau,” Mokurai nói. “Bây giờ chỉ cho thầy tiếng vỗ của một bàn tay.”

    Toyo cúi chào và về phòng để suy nghĩ vể câu hỏi. Từ cửa sổ cậu có thể nghe nhạc của các cô geishas. “A, tôi có rồi!” cậy bé tuyên bố.

    Sáng hôm sau, khi thầy hỏi cậu trình bày tiếng vỗ của một bàn tay, Toyo làm tiếng nhạc của geishas.

    “Không, không,” Modurai nói. “Không bao giờ được. Đó không phải là tiếng vỗ của một bàn tay. Con chẳng hiểu gì cả.’

    Nghĩ là nhạc của geishas cắt đứt dòng suy tưởng, Toyo chuyển chỗ ở đến một nơi yên lặng hơn. Cậu bé thiền định. “Tiếng vỗ của một bàn tay là gì?” Cậu bé nghe tiếng nước nhỏ giọt. “Tôi có rồi,” Toyo nghĩ.

    Khi Toyo đến gặp thầy sau đó, cậu bé bắt chước tiếng nước nhỏ giọt.

    “Cái gì vậy?” Mokurai hỏi. “Đó là tiếng nước nhỏ giọt, nhưng không phải là tiếng vỗ của một bàn tay. Cố thêm đi.”

    Hoài công Toyo thiền định để nghe tiếng vỗ của một bàn tay. Cậu nghe tiếng thở dài của gió. Nhưng tiếng đó cũng bị thầy gạt bỏ.

    Tiếng vỗ của một bàn tay cũng không phải là tiếng ve kêu.

    Hơn mười lần Toyo vào thăm Mokurai với những loại tiếng khác nhau. Tất cả đều trật. Cả một năm, cậu bé suy nghĩ tiếng gì có thể là tiếng vỗ của một bàn tay.

    Cuối cùng Toyo vào được thiền định thật sự và vượt lên trên tất cả mọi âm thanh . “Tôi chẳng còn tìm được tiếng nào nữa,” sau này cậu bé giải thích, “vì vậy tôi đạt được âm thanh im lặng.”

    Toyo đã đạt được tiếng vỗ của một bàn tay.

    Bình:

    • Takeda Mokurai (1854-1930) (“Silent Thunder” – Tiếng Sấm Tĩnh Lặng) đi tu lúc còn nhỏ và được huấn luyện bởi các thiền sư hàng đầu thời đó. Mokurai trở thành sư trụ trì chùa Kennin, một trong những ngôi chùa cổ nhất và quan trọng nhất ở Kyoto, Nhật, vào năm 1892 khi Mokurai chỉ 38 tuổi. Mokujrai còn là một họa sĩ nổi tiếng với tên Sayu Núi Đông. Sayu vì một trong những bút danh của Mokurai là Sayutei, và Núi Đông là chỉ chùa Kennin.

    • Bài này nói đển thủ tục lễ nghĩa khi đến gặp thầy để có lớp riêng với thầy (sanzen) rất rõ.

    • “Dùng công án để chận tâm trí không đi lang thang.” Đây chính là yếu tính của công án. Đa số công án không phải là một câu hỏi cho một câu trả lời bằng chữ nghĩa hay lý luận, như câu hỏi “tiếng vỗ của một bàn tay” ở đây.

    Người học trò, trong tiến trình tìm câu trả lời, sẽ tự nhiên tìm mọi cách để tập trung tư tưởng, không cho tư tưởng đi lang thang. Tâm sẽ lặng từ từ, như nghe tiếng nhạc, đến tiếng nước nhỏ giọt, tiếng thở dài của gió…

    • Đến một lúc nào đó, tâm hoàn toàn tĩnh lặng đến nỗi không còn âm thanh nào có thể làm cho ta bị phân tâm. Tai nghe thì vẫn nghe, nhưng tâm hoàn toàn không xao động. Đó là “vượt lên trên” mọi âm thanh.

    • Nhưng tại sao lại là tìm được “âm thanh tĩnh lặng” (soundless sound)?

    Âm thanh tĩnh lặng (soundless sound) cũng là âm thanh của tĩnh lặng (sound of silence) như tên một bản nhạc của Simon and Garfunkel hay “tiếng thầm trong ngọc nói lời hay” của thiền sư Kiều Trí Huyền.

    Tức là, trong tĩnh lặng ta “nghe”, “thấy”, “hiểu” hay “ngộ” được nhiều điều mà khi tâm ta bị phân tâm vì các “tiếng động” ta không nghe, không thấy, không hiểu.

    Điều này thì chúng ta ai cũng đã có kinh nghiệm loáng thoáng phần nào—đôi khi ta tĩnh lặng, chẳng làm gì cả, chẳng suy nghĩ gì cả, tự nhiên bao nhiêu ý tưởng sáng tạo lại ùa đến. Tĩnh lặng làm con người thông thái ra, bao nhiêu vị thầy đã nói như thế.

    • Tại sao vị học trò trong truyện này chỉ mới 12 tuổi?

    Thưa, vì: (1) 12 tuổi thì ít có tiếng động trong đầu từ những lo lắng—con cái, công việc, chuyện nhà, chuyện cửa, chuyện tiền bạc, chuyện nợ nần… và (2) 12 tuổi thí ít có kiến thức lý luận để mà có thành kiến “Làm sao một tay mà phát ra tiếng vỗ được? Vô l‎ý!”

    Tức là nếu cái tâm ta càng nhẹ nhàng, giản dị, và không cố chấp, như trẻ thơ, thì ra sẽ thiền dễ hơn và đạt giác ngộ dễ hơn.

    Muốn vào được thiên đàng thì hãy như trẻ thơ.

    (Trần Đình Hoành dịch và bình)

Cho nên, dù bạn đang ở trong hòa bình hay giữa cơn bão tố, bạn cũng cần tĩnh lặng để nghe được tiếng nói của Chúa trong bạn, hay tiếng nói của Chân Tâm của bạn.

Chúc các bạn luôn tĩnh lặng.

Mến,

Hoành

© copyright 2013
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 5 thoughts on “Âm thanh im lặng”

  1. Cám ơn anh Hoành,

    Một bàn tay
    sao vỗ lên tiếng?
    giữa gió, động đất, và lửa
    không có Chúa ở trong

    Âm thanh của im lặng
    Thì thầm
    Vượt trên tất cả
    Không còn tiếng nào nữa

    Giữa chợ đời
    Đông đúc, tấp nập
    Muôn vàn âm thanh
    Đi tìm âm thanh tĩnh lặng
    Ngay giữa tâm mình

    Thích

  2. Lần đầu tiên em nghe về “tiếng vỗ của một bàn tay” cách đây có lẽ cũng khoảng 3 năm, cũng từ Đọt Chuối Non. Từ đó đến nay gặp lại nó cũng đã nhiều lần mà không thể nào hiểu hay cảm được điều gì, cho đến lần này. Gần đây em tiếp cận với thiền tập và bắt đầu thấy hiểu hơn sự tồn tại và chiều sâu của thinh lặng.

    Đúng là có những điều, chỉ có luyện tập, trải nghiệm mới có thể hiểu. Ngôn từ, lý lẽ, giảng giải hầu như chẳng giúp được gì. 🙂

    Thích

  3. Dear Anh Hai

    Trong bài Anh Hai đã chia sẻ: “Cho nên, dù bạn đang ở trong hòa bình hay giữa cơn bão tố, bạn cũng cần tĩnh lặng để nghe được tiếng nói của Chúa trong bạn, hay tiếng nói của Chân Tâm của bạn.”

    Và điều này được Anh Hai chứng minh cụ thể trong 1King 19, 11 – 12 cũng như trong “Lời bình của Anh Hai trong bài Tiếng vỗ của một bàn tay”

    Qua trải nghiệm của cuộc sống em thấy có những lúc em có sự tĩnh lặng rất tốt nên em nghe được và sống theo tiếng Chúa.

    Nhưng cũng có những lúc em thấy mình cứ như một chiếc xem tuột dốc bị trở về khởi điểm zéro và phải tập luyện lại từ bước đầu.

    Em muốn biết có cách nào để mình có thể duy trì và phát huy được tốt sự tĩnh lặng để nó tiến lên mà không bị trở về khởi điểm zéro không Anh Hai?

    Em M Lành

    Thích

  4. Hi Xuân Lành,

    Tĩnh lặng, lúc đầu ta phải luyện tập như một kỹ năng, và chỉ thực hiện tốt trong một lúc nào đó. Như là người mới học đàn, học được một bài là trình diễn được một bài, và chấm hết. Ta tính nổi nóng với ai, và thực tập tĩnh lặng để nín thinh không gậy lộn, vậy là tốt rồi.

    Nhưng khi tập tĩnh lặng thuần thục, từ tư duy của ta đến hệ sinh học trong người của ta thành tĩnh lặng, thì đó không còn là một kỹ năng mà là trở thành tâm tính của ta, lúc nào cũng tĩnh lặng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Đây là lúc ta đạt được “tĩnh lặng” thực sự. Ví như người nhạc sĩ đã đến lúc không cần tập bản nhạc có thể nghe và đi theo được ngay.

    Hay như võ sư đã đến lúc có thể chiến đấu tốt mà không cần phải nhớ đến chiêu thức nào cả.

    Tĩnh lặng không phải là một cố gắng để tĩnh lặng. Đó là đai trắng.

    Tĩnh lặng là mình có được một tâm tính tĩnh lặng mọi lúc mọi nơi.

    Tập trung từng phút. Người hành thiền “mỗi phút trong ngày” hay tập trung vào chúa mỗi phút trong ngày thì khó mất tĩnh lặng, cho đến khi tĩnh lặng trở thành chính con người mình.

    Thích

  5. Dear Anh Hai

    Em cảm ơn Anh Hai về những chỉ dẫn rất cặn kẽ trong luyện tập để sống tĩnh lặng.

    Anh Hai đã đưa ra một ví dụ rất dễ hiểu đó là như người mới học đàn muốn chơi một bản nhạc… phải có sự tập luyện… nhưng đến khi học thành thạo rồi thì…

    Từ trước đến giờ em nghĩ tĩnh lặng như là một ân ban mình có thể có được bằng cầu nguyện.

    Nhưng hôm nay em hiểu được: Muốn có tĩnh lặng phải tập luyện để tĩnh lặng trở thành ” tâm tính của ta” và kiên trì tập luyện để “mình có được một tâm tính tĩnh lặng mọi lúc mọi nơi”

    Và điều kiện để giữ cũng như phát huy được sự tĩnh lặng trong đời mình đó là: “Tập trung từng phút. Người hành thiền “mỗi phút trong ngày” hay tập trung vào chúa mỗi phút trong ngày thì khó mất tĩnh lặng, cho đến khi tĩnh lặng trở thành chính con người mình.”

    Em cảm ơn Anh Hai thật nhiều.

    Em M Lành

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s