Nắng đã cuối ngày em về chưa?
Mưa đã cuối mùa em về chưa ?
Cuối cuộc đường trần rồi em về đâu?
Cuối cuộc trăm năm hỏi em có còn nguyên vẹn nụ cười?

Em một đời nhan sắc, em một đời thiên tính hiền lành mà tuổi thanh xuân chừng quá ngắn, được bao ngày yêu thương, được bao ngày chiều chuộng, đóa hoa trên cành ấy anh mang về vụng về chưng cất hóa thành cầm tù trong cõi hạn hẹp chồng con.

Ngày xưa, ngày xưa yêu em như mây trắng, yêu em như hoàng hôn, yêu như một lãng du, yêu như một giã biệt…Em thấm thía nỗi niềm sau trước, sợ mất người, sợ mất mình, dư vị cay nồng của thuở hoa niên.

Rồi cũng đến cuộc chung thân. Thế rồi ta vẹn lời thề, thế rồi mẹ đón em về làm dâu, thế rồi mộng chẳng đến đâu, quẳng cái thanh xuân em âm thầm làm vợ tần tảo kiếm tìm hạnh phúc một nụ cười lấm mấy giọt mồ hôi.

Anh thì một đời không thực, một đời mộng ảo, một khát làm người, một khát làm vĩ nhân tỉnh lẻ, em thì thầm lặng như Chức Nữ dệt tấm gia đình con tằm rút ruột nhả đường tơ.

Thôi thì anh biết tạ ơn người, biết xin lỗi người, yêu em ta được nhiều mà như mất, li rượu cuộc đời chưa thôi say đắm, ruổi một cành hông, ruổi một câu thơ, có biết sau lưng thầm một tiếng thở dài.

Thôi thì biết tạ ơn người, ta xem cuộc đời như thơ mà em thì quí cuộc đời như thực. Ta ruổi theo niềm vui bè bạn tội nghiệp em mừng cho con từng con điểm chín mười.

Thôi thì lấy nhẫn nại làm vui, yêu ta em mất nhiều mà như được. Nợ em một đời nhan sắc chưa hoàn trả, nợ em một hẹn thề, nợ em một ngày mộng ảo… Ta liều lĩnh mà em cả tin, ta thế chấp mà không gia tài, em phá sản mà tưởng mình chủ nợ.

Mà thôi, lấy tình yêu và trách nhiệm làm vui. Giờ yêu người mới biết mình vô dụng, trăm câu kinh chưa làm được một câu tử tế, ta “ nhất sinh từ phú tri vô ích”, em nôm na giản dị mà hạnh phúc bình thường lại đến từ em.

Anh cảm ơn sách vở nào đã dạy cho em biết giản đơn xếp lại ngày thiếu nữ, biết làm con cò lặn lội bờ sông, biết thuận theo lẽ chồng là đầu của vợ, biết canh cánh bên lòng lời xưa mẹ dặn về nhà người chăm dậy sớm thức khuya.

Bao nhiêu năm rồi làm mẹ các con anh, tấm áo miếng cơm đã đành là nỗi niềm canh cánh. Có cơn mưa chiều nao cho đường quê lầy lội, cho người mẹ trẻ thắt lòng nghĩ nẻo về con nhỏ đường xa.

Có ngày hè nắng nôi, nhẫn nại bàn tay đưa gió mát, có đêm con trẻ ấm mình khó ngủ, anh người chồng tính đoản, nỗi khuya chăm ẳm chỉ vợ thôi.

Bao nhiêu năm rồi làm mẹ của các con anh để yên lòng người chồng cao đàm khoác luận. Thôi thì một chiều xếp bút nghiên sách vở, giản dị một điều: Anh biết cảm ơn em!

Thôi lấy an lạc làm vui, đất nước mình rồi giàu rồi mạnh, rồi văn minh âu hóa. Anh rất lạc quan tin rồi sẽ không còn những người vợ khổ, như tin vào lẽ công bằng dân chủ văn minh.

Riêng có một điều mong rằng đừng bao giờ thay đổi: Rằng vợ cứ ngoan cứ hiền, cứ cúc cung thầm lặng, cứ một đời phụ nữ Á đông, giữa thăng trầm cuộc đời với anh em cứ là bến đỗ bình yên.

Giờ thì đã cuối ngày rồi đó, nắng đã tắt và mưa núi sắp về giăng mắc, cánh cò của anh còn lặn lội nơi nào. Về đi thôi, về đi!

NGUYỄN TẤN ÁI.