Thử thách Anh ngữ hàng ngày, 28.4.2009

englishchallenge

Chào các bạn,

Hôm qua ta có 4 câu đầu trong bài thơ I still rise của Maya Angelou. Hôm nay thêm 8 câu nữa nhé. Tổng cộng đến lúc này là 12 câu:

.

.

.

I still rise

    Maya Angelou

You may write me down in history
With your bitter, twisted lies,
You may trod me in the very dirt
But still, like dust, I’ll rise.

Does my sassiness upset you?
Why are you beset with gloom?
‘Cause I walk like I’ve got oil wells
Pumping in my living room.

Just like moons and like suns,
With the certainty of tides,
Just like hopes springing high,
Still I’ll rise.

Các bạn tiếp tục dịch nhé.

Để mình giải thích một tí, góp ý cho các bạn.

Maya Angelou là nữ thi sĩ người da đen ở Mỹ. Hiểu được lịch sử người da đen ở Mỹ thì thấm bài thơ này hơn.

Ngôn ngữ thi ca cực kỳ sáng tạo. Thi sĩ dùng những chữ bình thường và sử dụng nó một cách mới lạ, làm ta liên tưởng đến những hình ảnh và ý tưởng rất sâu xa.

Trong tiếng Việt, chữ bình thường là tiếng Việt Nôm, như là ăn, uống, anh, em. Chữ khó hiểu là Việt Hán, như bình đẳng, thân tâm, vọng quốc. Trong nghệ thuật viết, dù là viết gì, thì các chữ bình thường luôn luôn có sức mạnh hơn các chữ khó hiểu.

Trong Anh văn các chữ bình thường là các chữ có một hay hai vần (syllables), như I still rise, mỗi chữ chỉ có một syllable. Đa số các từ này là từ Anglo-Saxon, tức là từ gốc Anh Mỹ, như là tiếng Việt Nôm của ta. Các từ có 3 syllables trở lên, đa số là từ gốc Latin, tức là gốc ngoại quốc đối với truyền thống Anh Mỹ, tương tự như Việt Hán của ta. Vì vậy, các bản văn hay Anh Mỹ dùng rất ít từ có 3 syllables trở lên.

Có lẽ các bạn đã nhận ra câu đầu rất hay, “You may write me down in history.” Đây là các chữ bình thường thôi, nhưng là một sáng tạo mới.

1. Write … history liên tưởng đến “viết sử.”

2. Write me down in history: Viết tên tôi vào sử sách. (Write me down in that list = Ghi tên tôi vào danh sách đó).

Tuy nhiên, khi người Mỹ nghe câu này, vì chữ “down” và vì tác giả là người da đen, họ liên tưởng ngay đến:

3. Push me down, step down on me, reduce my value down, etc…

4. Thực ra trong kế toán có từ “write down.” Khi giá trị thực của tài sản không còn cao như trong sổ sách, kế toán viên điều chỉnh sổ sách bằng cách “write down” giá trị của tài sản cho đúng giá trị hiện hành. Nhưng người Mỹ không làm kế toán chắc không biết từ này; ngay cả các kế toán viên cấp thấp cũng có thể không biết từ này. Và có lẽ Angelou cũng không dùng từ kế toán để làm thơ (nếu bà biết kỹ thuật kế toán).

5. Ngày nay, theo tự điển thì write down còn có nghĩa là viết để hạ giá trị của điều gì, cũng gần như là nghĩa kế toán. Nhưng mình không biết nghĩa này có trước khi Angelou làm bài thơ (tức là do kế toán mà ra), hay nó trở thành từ ngữ phổ thông nhờ bài thơ. Dù sao thì dân Mỹ vẫn chưa dùng cách này hằng ngày, và có lẽ là đại đa số dân Mỹ vẫn chưa biết ý write down này.

Nhưng đối với đại đa số dân Mỹ (kể cả người ít học), thì các điểm 1, 2 và 3 đã đủ để họ thấm đúng ý thơ ngay khi nghe.

Các bạn cứ tiếp tục nhé.

Mến,

Hoành

Một suy nghĩ 5 thoughts on “Thử thách Anh ngữ hàng ngày, 28.4.2009”

  1. Tôi vẫn bay!

    Anh có thể dìm tôi trong trang viết,
    Bằng những lời giả dối, đắng cay…
    Hoặc giẫm đạp tôi xuống vũng lầy nhếch nhác,
    Như bụi hồng, chẳng vướng bận, tôi vẫn bay…

    Anh thất vọng vì tôi tươi tắn?
    Sao bủa vây anh bốn phía u sầu?
    Căn phòng tôi tràn đầy ánh nắng
    Vì tôi vui như kiếm được giếng dầu.

    Như vầng trăng và mặt trời không đổi,
    Với triều dâng chắc chắn mỗi ngày,
    Như hi vọng bay cao lên mãi,
    Tôi vẫn sẽ bay!

    Chào anh Hoành,
    Đúng như tên gọi, thật sự việc dịch bài thơ này là một “thử thách”.
    Nhưng “vượt qua chính mình” để hoàn thành bài dịch cũng là một niềm vui.
    Cám ơn anh.
    pky

    Số lượt thích

  2. Tôi vẫn vươn lên

    Anh có thể bôi xấu tôi trên trang sử
    Lời dối gian mang cay đắng, đê hèn
    Và có thể đạp tôi dưới bùn lầy ngôn ngử
    Nhưng chẳng sao,từ đất bụi, tôi vươn lên

    Vì tôi chẳng màn, khiến anh thêm nguyền rủa ?
    Chứ sao anh phủ oán ghét ngút ngàn ?
    Tôi vị tha, như người vừa được của
    Dưới gốc nhà, đào thấy cả kho tàng

    Như vầng trăng theo ánh trời, rượt đuổi
    Vẫn thủy triều bồi lở, sóng bồng bềnh
    Như hy vọng từng bước dài nhảy trổi
    Vẫn mãi hoài, tôi sẽ vẫn vươn lên

    Chào anh Hoành,
    Tôi chữ nghĩa không nhiều nhưng đóng góp chung vui cùng anh và xin được học hỏi

    Số lượt thích

  3. Em đăng ký theo trường phái dịch sát-dịch thuần-dịch ngang như cua :)) Nhường cho các anh dịch theo trường phái bay bổng, hehe.

    Tôi vẫn bay lên

    Anh cứ đóng tên tôi vào lịch sử
    Cùng với những lời dối quanh co và chua cay của mình,
    Anh cũng có thể dẫm lên tôi như dẫm lên một hạt bụi
    Nhưng, giống như một hạt bụi, tôi vẫn bay lên.

    Phải chăng sự bình thản của tôi làm anh không vui
    Cớ sao anh lại trông u ám vậy?
    Có phải vì bước đi của tôi thật vui vẻ
    Cứ như là có một giếng dầu riêng vậy.

    Bình thường như mặt trời và mặt trăng
    Bình thường như thủy triều lên xuống
    Như hi vọng thì luôn vút cao
    Tôi vẫn sẽ bay lên

    @ anh Hoành: em thấy việc dịch thơ này cũng nói lên phần nào con người đấy ^^
    Cảm ơn anh về mục mới này, rất chi là thú vị 🙂

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s