Chào các bạn,

Về sống trong Buôn Làng đôi khi mình có cảm tưởng như mình là người vạn năng, vì gần như trong gia đình có chuyện gì, anh em Buôn Làng không kêu Bok thì kêu Yăh. Và không ai bảo ai, thường các bố đến kêu Bok, còn các mẹ và các em đến kêu Yăh. Các bố mạnh mẽ hơn, ít kêu Bok nên gần như Yăh bị kêu hoài! Từ chuyện đau ốm, bố mẹ cãi nhau, con cái không chịu nghe lời, bố tụ tập uống rượu… Ôi thôi đủ loại! Chính vì vậy mà chiều nay mình được em Nari – học trò lớp Mười gọi điện nói mình đến nhà ngay vì bố mẹ đang cãi nhau.

Gia đình em Nari ở thôn Một, cách nhà mình khoảng bốn cây số. Bố em Nari khoảng bốn mươi lăm hoặc bốn mươi sáu tuổi còn mẹ em Nari bốn mươi hai tuổi. Continue reading Con gái đi học →

Chào các bạn,

Trước kia, đối với mình, khi nói về cuộc sống nghèo đói nghèo khổ, mình chỉ có khái niệm chung chung chứ không cảm gì bao nhiêu. Cho đến hôm nay, sống giữa anh em Buôn Làng, chứng kiến cảnh sống của họ, mình mới phần nào hiểu được, cảm được sự nghèo đói cùng với những hệ lụy của nó.

Ở Buôn Làng mình đang ở, gia đình nào khá lắm thì nền nhà được tráng xi măng, còn đại đa số nền nhà vẫn còn nền đất. Vào trong các gia đình thường không bàn, không ghế, không tủ, không giường… Continue reading Làm cơm cho người viếng →

Chào các bạn,

Gần bốn giờ chiều, mình muốn đi bộ loanh quanh trong Buôn Làng một chút nên qua rủ em Hmô – con mẹ Sót đi cùng cho vui. Trong Buôn Làng đang là mùa thu hoạch lúa nên đi qua sân nhà ai cũng đều thấy có lúa phơi trước sân, không nhiều thì ít. Và cũng là mùa mưa nên trong ngày thường có những cơn mưa bất chợt, vì vậy những nhà phơi lúa, nhà nào cũng có một vài người lớn ở nhà để kéo bạt lúa vô khi trời mưa và đem ra phơi lại khi nắng lên. Phải tranh thủ từng chút nắng để tránh lúa khỏi lên mộng, khỏi hư.

Lúc đi ngang qua nhà ông bà ngoại của em Kypa, hai ông bà già trên bảy mươi tuổi cũng đang phơi một sân lúa và đang ở nhà canh lúa. Mình định đi qua nhưng vừa lúc ông ngoại em Kypa đi ra thấy mình, ông ngoại chào và mời vào nhà chơi, mình và em Hmô ghé vào chơi một chút. Continue reading Cho gạo dẻo →

Chào các bạn,

Ở với các em học sinh Lưu Trú sắc tộc có lẽ sẽ không bao giờ hết những chuyện cười, và tất cả những chuyện cười gần như đều bắt nguồn từ ngôn ngữ. Qua những tiếp xúc, trao đổi các em nói thành thạo tiếng Kinh làm mình nghĩ các em sắc tộc giống như mình, nói là hiểu liền, và có thể nói một câu hiểu liền hai ba ý, mà quên rằng đó không phải là tiếng mẹ đẻ của các em, nên các em gặp rất nhiều hạn chế khi sử dụng tiếng Kinh. Ngôn ngữ bị hạn chế sẽ kéo theo những hạn chế về suy nghĩ, về sáng tạo… Vì vậy, hôm nay mình gặp một chuyện khá buồn cười khi nhờ em Lyna, học sinh lớp Mười một làm một việc.

Ở gia đình, các em không có điều kiện để dùng cơm sáng, nhưng khi các em đến ở nhà Lưu Trú, mình lo cho các em được dùng cơm sáng đầy đủ. Continue reading Rửa hũ chao →

Chào các bạn,

Cùng thời điểm này năm ngoái, mình mới chuyển về Buôn Làng được hơn một tháng. Mỗi sáng đầu tuần chạy xe trên đường tránh lũ từ nhà trong Buôn Làng ra ngoài nhà Lưu Trú, khi xe chạy ngang qua những đám ruộng của Buôn Làng, mình không thấy gì khác hơn ngoài trơ ra những dãy đất khô cằn với những đường nứt nẻ thật lớn, tạo nên một khung cảnh Buôn Làng xơ xác, hoang tàn, buồn thảm do trời hạn hán mất mùa. Anh em Buôn Làng mình nhà nào cũng đói, không đủ cơm ăn mỗi ngày.

Nhưng năm nay, cũng trên con đường cùng với những đám ruộng đó, khi chạy xe ngang qua, mình thấy thật vui trong cảm giác lâng lâng vì được hít thở hương vị của mùi lúa chín từ những cánh đồng với những bông lúa trĩu hạt chín vàng hai bên đường, Continue reading Được mùa →

Chào các bạn,

Trước kia mình vẫn thường nghe nói, nghe kể – “anh em đồng bào sắc tộc thiểu số nghèo lắm!” Nghe và biết là nghèo nhưng cụ thể nghèo cỡ nào thì mãi đến hôm nay, khi vào sống giữa anh em Buôn Làng, sinh hoạt chung trong một môi trường, mình mới hiểu, mới cảm thấu được cái nghèo của anh em Buôn Làng mình đang sống.

Phải nói là anh em Buôn Làng mình nghèo thật! Nghèo đến nỗi cái ăn cũng không đủ nói gì đến cái mặc. Khi đến thăm các gia đình cũng như qua tiếp xúc chuyện trò với các mẹ-là những người chủ trong gia đình, mới biết quanh năm suốt tháng trong gia đình các mẹ không có tiền, dù chỉ vài ngàn đồng! Continue reading Cơm muối →

Chào các bạn,

Trưa thứ Sáu, khi các em Lưu Trú đi học về, mình chuẩn bị cho các em dùng cơm trưa để sau đó mình còn về nhà trong Buôn Làng. Đúng lúc đó, ba Yoang ở trong Buôn Làng ra. Ba Yoang là phụ huynh của em Yoang, học sinh lớp Mười trong Lưu Trú của mình. Ba Yoang chở đến cho mình một cặp gà Buôn Làng được nhốt trong bao và nói: “Nghe mẹ Yoang về nhà nói Yăh muốn nuôi gà Buôn Làng, ba Yoang bắt đến cho Yăh một cặp để Yăh nuôi lấy giống.”

Mình cảm ơn và cho ba Yoang biết mình nuôi gà trong nhà Buôn Làng, không phải nuôi gà ngoài nhà Lưu Trú vì ngoài nhà Lưu Trú đất chật không có chỗ nuôi. Continue reading Gà bay như chim →