Category Archives: Văn Hóa

Hayley Westenra: Giọng Soprano xứ New Zealand

 

Là đại sứ thiện chí trẻ tuổi nhất của UNICEF cho đến thời điểm gia nhập và đã có nhiều hoạt động từ thiện tích cực trên toàn thế giới, Hayley Westenra, nữ ca sĩ giọng soprano của New Zealand được xem như một gương mặt nghệ sĩ trẻ sáng giá của quốc đảo này.

Sinh năm 1987 tại Christchurch, New Zealand. Hayley Westenra chơi thành thạo guitar, piano. Ngoài khả năng sáng tác, cô còn có thể hát bằng nhiều ngôn ngữ như Anh, Maori, Ý, Ai-len, Đức, Nhật, và La-tinh.

Album quốc tế đầu tiên của cô là Pure đã vươn lên vị trí số một của bảng xếp hạng UK Classical vào năm 2003 và đã bán được hơn 2 triệu bản trên thế giới, giúp Westenra trở thành ngôi sao khi cô chỉ mới 16 tuổi.

Năm 2006, Westenra gia nhập nhóm nhạc Ailen Celtic Woman và cùng họ lưu diễn trong Spring Tour (2007) cũng như phát hành hai bộ CD và DVD là Celtic Woman: A New Journey (2006) và The Greatest Journey: Essential Collection (2008).

Continue reading Hayley Westenra: Giọng Soprano xứ New Zealand

Riccardo Cocciante: Bella Senz’anima

 

Riccardo Cocciante (Richard Cocciante) sinh tại Sài Gòn năm 1946. Ông có cha là người Ý và mẹ là người Pháp.

Là ca sĩ, nhạc sĩ và nhà soạn nhạc, ông thông thạo tiếng Ý, Pháp, Tây Ban Nha và sáng tác một số ca khúc bằng cả ba ngôn ngữ này.

Năm 2001, ông sáng tác vở nhạc kịch “Notre-Dame de Paris”, phần lời được viết bởi Luc Plamondon.

Tóm tắt “Thằng gù nhà thờ Đức Bà”:

Continue reading Riccardo Cocciante: Bella Senz’anima

Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – Thời điểm để thương lượng đã đến – F. W. De Klerk

 

Các bạn thân mến,

Tuần này chúng ta tìm hiểu bài diễn văn chính thức chấm hết chế độ Apartheid của F W de Klerk (chúng ta có thể tìm hiểu về sự hình thành của chế độ Apartheid trong phần giới thiệu bài “Tôi là bị cáo đầu tiên” của Nelson Mandela)

Chế độ Apartheid bắt đầu từ năm 1948.

Từ năm 1960 đến giữa những năm 1970, chính phủ Nam Phi dùng Apartheid như một chính sách “tách biệt sự phát triển”. Người da đen chiếm 75% dân số nhưng chỉ quản lý 13% đất, chủ yếu ở các khu vực “được quy hoạch để mãi mãi là khu vực cấp thấp”. Người da trắng chiếm chưa đến 20% dân số nhưng chiếm giữ hơn 80% đất. Bạo lực, đình công, tẩy chay và biểu tình liên tiếp nổ ra phản đối Apartheid và luật thuộc địa của người da đen ở Mozambique và Angola.

Từ giữa những năm 1970 và 1980, chính phủ Nam Phi buộc phải thi hành một loại các cải cách và chấp nhận những người lao động da đen liên kết tạo các tổ chức và thừa nhận những hoạt động chính trị của phe đối lập. Hiến pháp năm 1984 cho phép người gốc châu Á và người da màu có mặt trong nghị viện, nhưng vẫn loại trừ người da đen gốc Phi (75% dân số).

Apartheid tiếp tục bị quốc tế lên án. Nhiều nước, trong đó có Hoa Kỳ, áp đặt trừng phạt kinh tế đối với Nam Phi. Các cuộc nổi dậy nổ ra ngày càng nhiều tại các thành phố đã làm tăng thêm sức ép đối với chính quyền Nam Phi. Tuy nhiên, tổng thống nhiệm kỳ 1984-1989 PW Botha là người rất kiên quyết theo chế độ Apartheid đẩy đất nước vào những xung đột kéo dài, và ông bị cộng đồng quốc tế chỉ trích mạnh mẽ
Năm 1989, F.W. de Klerk đắc cử tổng thống, và ngay đầu năm 1990, ông đã đọc bài diễn văn này trước quốc hội tuyên bố dẹp bỏ chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid và thả Nelson Mandela – lãnh tụ đảng đối lập đang bị giam cầm.

Continue reading Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – Thời điểm để thương lượng đã đến – F. W. De Klerk

La Petite Fugue: Cat & Maxime

 

Chúng ta thường nghe Toccata & Fugue của J.S Bach, thuật ngữ toccata nghĩa là nhạc được sáng tác riêng cho nhạc cụ có dàn phím, thế còn fugue?

Ở Việt Nam có lẽ vẫn còn tranh cãi về cách dịch chữ Fugue, Wiki Việt dịch là Tẩu khúc nhưng một số người am hiểu âm nhạc chưa đồng ý.

Tạm hiểu fugue là thể loại âm nhạc phức điệu (polyphonic music) xuất phát từ 1 chủ đề mà biến hoá, thêm thắt thành bản nhạc.

Dẫn chuyện như vậy để đề cập đến bản nhạc “La petit fugue” của Maxime Le Forestier, một ca/nhạc sĩ người Pháp (sinh năm 1949), ông đã sáng tác ca khúc này theo cảm hứng từ Prélude et fugue BWV 856 của J.S.Bach.

Continue reading La Petite Fugue: Cat & Maxime

Tản mạn về từ Hán Việt (phần 5) – ‘Những thành kiến hoá thạch’ về phái nữ qua chữ viết (bộ nữ)


Nguyễn Cung Thông

nguyencungthong@yahoo.com

Nếu chúng ta chỉ nghe đọc hay viết các chữ đẹp hay mỹ (mỹ nhân – người đẹp, mỹ cảnh – cảnh đẹp) theo mẫu tự La Tinh thì không thấy vết tích hay nhận ra phái nữ hay phái nam; tuy nhiên khi viết chữ Hán liên hệ ra thì tình hình lại khác hẳn: các chữ Hán trên ngàn năm nay đã mang trong đó một thành kiến xem thường phái nữ (thành kiến hoá thạch – fossilised prejudice). Tiếng Việt có tiếng cái, một dạng chữ Nôm dùng cái 丐 cho gái và cái, chỉ giống cái và sự lớn hơn hết (đường cái). Khuynh hướng chỉ vật thể lớn nhất (cửa cái, ngón cái) trong tiếng Việt cùng với phái nữ (con dại cái mang, cọp cái) rất khác với khuynh hướng chỉ sự đẹp trong tiếng Hán dựa vào bộ nữ 女 . Ít người biết rằng các từ như nô (lệ), tham lam, ganh ghét, tham ăn, đố kỵ, hiềm nghi, dâm (dật), gian (tà), giận dữ, dấu (diếm), lười (biếng), nịnh (hót), cẩu thả, trộm cắp, bất tài … đã từng được ‘liên kết’ đến phụ nữ qua các chữ Hán truyền thống. Bài viết này sẽ đưa ra một số dữ kiện ngôn ngữ cho thấy ‘thiên kiến’ về phái nữ đã hoá thạch trong tiếng Hán. Giọng Bắc Kinh/BK sẽ được ghi bằng hệ thống pinyin thông dụng hiện nay, không nên lầm số ghi thanh điệu với số ghi phụ chú – như số 1 – đặt sau một âm hay chữ như jian1/ jiān so với ngày1 . Vấn đề kỳ thị giới tính thật ra không đơn giản: một trường hợp đáng ghi nhận ở đây là bà Hillary Rodham (một luật sư tranh đấu cho nữ quyền), sau khi lấy Bill Clinton (cựu Tổng Thống Mỹ thứ 42, 1993-2001) không theo truyền thống đổi tên thành Hillary Rodham Clinton và sau đó cũng trở thành Hillary Clinton (đương kim Ngoại Trưởng Mỹ/2012).

Đọc tiếp tại đây >>

 

Angel Voices

 

Angel Voices là một band nhạc, tập hợp của một nhóm thiếu niên từ các nền văn hóa và các nhóm dân tộc khác nhau ở Australia, nhằm phát huy các giá trị văn hóa tinh thần cũng như sự thống nhất và hài hòa giữa các thành viên cộng đồng.

Hiện tại nhóm có 20 thiếu niên, sống ở Shepparton (Shepparton là một thị trấn của Úc, có đến…32 ngôn ngữ được dùng ở thị trấn này.)

Continue reading Angel Voices

Les Enfoirés: Trông người mà ngẫm đến ta…


 

Từ ý tưởng của nghệ sĩ hài Coluche, người đã lập nên Les Restos du Coeur một vài tháng trước đó, đã mời rất đông nghệ sĩ xuất hiện trên truyền hình cùng tham gia trong một chương trình ca nhạc với mục đích ban đầu là…quảng cáo (vào ngày 26.1.1986)

Nhưng Coluche lại bất ngờ chết trong một tai nạn xe máy (19 Tháng 6 1986), vợ góa của ông, bà Véronique Colucci, kêu gọi những người đã tham gia tiếp tục công việc của mình, mục đích của các buổi ca nhạc thay đổi theo ý nghĩa từ thiện, chủ yếu giúp đỡ những người nghèo khó, vô gia cư và phát triển thành một buổi hòa nhạc hàng năm, với sự góp mặt của hơn bốn mươi nghệ sĩ và những người nổi tiếng từ các nguồn gốc khác nhau.

Les Enfoirés chính thức ra đời từ đó…

Continue reading Les Enfoirés: Trông người mà ngẫm đến ta…

Chuyến đi Trường Sa không thể nào quên

Kỷ niệm nghề báo

 

Tác giả Trần Vân Hạc
Tôi được đi Trường Sa như một duyên may hiếm có trong đời. Trưa ngày 30. 5. 2010 chị Trần Thị Nga, phu nhân cố vụ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư gọi cho tôi:

Chú đi Trường Sa được không? Đây là chuyến số 10 của năm nay…

Thế là chiều 1.6.2010 tôi bay vào thành phố Hồ Chí Minh. Đêm ấy khi nghỉ ở nhà khách Hải quân, tôi được biết chuyến đi này có số lượng nhà báo và văn nghệ sĩ của gần đủ các loại hình nghệ thuật đi thực tế sáng tác nhiều nhất từ trước đến nay. Tôi thoáng lo âu, không biết rồi mình có trụ được sóng biển của chuyến đi dài ngày không? Không biết sẽ viết được những gì, ghi lại được những hình ảnh nào đáng giá, khi có rất nhiều cât bút chuyên nghiệp đi cùng? Bao lo lắng ngổn ngang trong lòng nhưng tôi tự nhủ: cứ bình tĩnh quan sát và phát hiện những gì ấn tượng nhất, tìm cách thể hiện độc đáo nhất…

Khi ra tàu, thấy nhà sử học Dương Trung Quốc đem lên xe một chiếc trống đồng, anh cho biết:

Continue reading Chuyến đi Trường Sa không thể nào quên

“Trên Dấu Chim Di Thê” – Văn Cầm Hải

 

Không hiểu sao mỗi lần đọc xong một cuốn sách, thường sẽ là lúc nửa đêm của một đêm nào đó vì tính tôi có tật…đọc truyện ráng, vào lúc sáng thức dậy tôi sẽ nhìn ra ngoài cửa sổ và thấy lòng buồn dờn dợn. Có lẽ một phần cũng là vì sự trùng hợp, tôi thích đọc sách vào những đêm mưa khi Sài Gòn bắt đầu trút nước từ lúc khoảng 9 10h. Nằm trong nhà nghe tiếng lộp độp của những giọt nước thật lớn gõ lên mái tôn, và thấy trời lạnh đi thật nhanh vì cái người đặc biệt nhạy với chiều nhiệt độ xuống thấp, cái thú tuyệt nhất lúc đó sẽ là quyn tròn người trong mền và một tay thò ra ngoài cầm nghiêng cuốn sách, đọc ngấu nghiến thay cho những lúc bận rộn chẳng được sờ vào.

Continue reading “Trên Dấu Chim Di Thê” – Văn Cầm Hải

Éric Charden: “Stone & Charden”

 

Ẻric Charden và Annie Stone
Éric Charden sinh năm 1942 tại Hải Phòng, cha Tây nhưng mẹ không phải người Việt mà là người…Tây Tạng.

Theo lời kể của Éric Charden, thì mẹ ông vốn là trẻ mồ côi, được các bà xơ đem về dạy dỗ nuôi nấng. Còn bố ông là một kỹ sư hàng hải, được bổ nhiệm sang Việt Nam làm việc tại thành phố cảng Hải Phòng. Giai đoạn tuổi thơ này được Éric Charden nhắc đến trong tập nhạc đề tựa Indochine 42 (Đông Dương 1942) phát hành vào năm 1995, sau ngày mẹ ông qua đời.

Năm 1969, Éric Charden từng sáng tác nhạc phẩm L’Oiseau Bleu. Trong bài hát, ông dùng biểu tượng Cánh chim xanh để gợi lại những kỷ niệm thời thơ ấu, hình ảnh của khóm tre mọc cạnh bờ ao ở hiên sau, ngôi nhà tuổi thơ có hàng cây phượng vĩ đầy sắc hoa đỏ mọc ngay ở đầu ngõ. Năm lên 7, cậu bé cùng với mẹ trở về Pháp, sống cùng với bà nội ở Marseille. Còn bố ông ở lại Hải Phòng cho đến ngày chiến tranh Đông Dương kết thúc.

Continue reading Éric Charden: “Stone & Charden”

Lệ Chi Viên – Vải mùa đầu

 

Truyện ký  

 

Nhà giáo Hoàng Đạo Chúc
Ông giáo Hoàng cẩn trọng nâng mâm vải chín dâng lên ban thờ danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi và Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ. Đây là những quả vải đầu tiên chín đỏ trên đất Lệ Chi Viên, kể từ năm 1442 đến nay. Nơi đây gần 600 năm trước đã xảy ra án oan thảm khốc đen tối cả đất trời Việt Nam: trung thần Nguyễn Trãi cùng Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ và ba họ bị tru di vì những âm mưu đen tối tranh đoạt vương quyền và hãm hại trung thần.

Không chỉ với riêng ông giáo Hoàng, mà với tất cả thành viên trong đoàn về Lệ Chi Viên – Đại Lai, Gia Bình, Bắc Ninh ngày 3.5.2012 chuẩn bị cho lễ động thổ nhà tiền tế, sẽ không bao giờ quên cái ngày trọng đại này, khi được chứng kiến và thưởng thức những quả vải đầu tiên sau gần sáu trăm năm bị thế lực phong kiến hủ bại tàn phá đến tuyệt diệt. Ông giáo Hoàng nghẹn ngào không nói nên lời, đôi mắt đã nhăn nheo vì tuổi tác rưng rưng đôi giọt lệ. Ông chắp tay thầm khấn vái:

Continue reading Lệ Chi Viên – Vải mùa đầu

Một mình ở Bangkok (*)

 

(*)Một mình là bởi tôi phải ở hostel một mình, tự lên kế hoạch một mình và tự đi chơi với….mấy mình 😀
~ Chia tay những ngày trong sáng tuyệt vời ở Mooktawan, tôi náo nức lên Bangkok giống cô gái ở thôn quê lâu ngày được ra thành phố.~

Ngày thứ nhất

Sau một ngày một đêm đi JJ market mua sắm và lượn khắp các quán bar ở Bangkok với hội Peace Fellows, tôi quyết định chia tay tất cả mọi người, và dọn đến một hostel mà cô bạn người Thái đã đặt cho tôi từ trước. Tôi và Kate, cô bạn người Thái của tôi đã không gặp nhau 3 năm kể từ ngày còn ở Úc.

Sáng hôm đó, tôi chỉ biết là mình kịp đi đến Silom road, làm thủ tục check- in phòng và nghĩ ngay việc mình cần làm bây giờ là nghỉ ngơi, và …ngủ. Bangkok tháng 7 trời nóng như đổ lửa, đi ra đường mồ hôi nhễ nhại, lúc nào cũng có cảm giác cái nắng nóng sắp thiêu đốt cả người, vì thế có vẻ quyết định nằm một nơi và ngủ của tôi là hợp lí hơn cả 😀


(Thuận ở HQ hostel)

Continue reading Một mình ở Bangkok (*)

Mike Brant: Giọng ca bạc mệnh…

 

Mike Brant (Moshe Brand) là một ca sỉ nhạc Pop người Do Thái nhưng thành danh trên đất Pháp.
(Ông sinh năm 1947 và mất năm 1975)

Khi ông 17 tuổi, đã tham gia ban nhạc của anh trai mình: “Chocolate”, và là ca sĩ chính. Ban nhạc bắt đầu bằng cách hát tại các quán cà phê ở Haifa và sau đó chuyển về các hộp đêm và khách sạn tại Tel Aviv.

Mặc dù chỉ nói tiếng Do Thái, nhưng Mike Brant có khả năng hát tốt tiếng Anh & Pháp. Năm 1965, ông đổi tên từ Moshe thành Mike và đến năm 1969 – sau khi sang Pháp- đổi họ Brand thành Brant.

Continue reading Mike Brant: Giọng ca bạc mệnh…

Thơ gặp gỡ thơ

 

Tùy bút
 Nguyễn Nguyên Bảy

Seattle, ngày..tháng sáu, năm 2012.Gửi bạn thơ.

( Dòng viết trên chỉ mang ý nghĩa định vị không gian, thời gian, đối tượng người đọc, đồng thời nhắc nhở người viết không lặp lại những chi tiết đã định vị trong bài lan man này…)


 

Bữa đọc bài thơ Lời Chim Câu ở sân trường UW, một bà Mỹ thân thiện mở lòng: Tôi là J. Tôi muốn là bạn thơ của ông được không? Tôi quá choáng trước câu chào hỏi vang lên bằng tiếng Việt, chuẩn dấu sắc trong chữ muốn, chuẩn dấu nặng trong chữ bạn và chữ được. Tôi đáp như reo: Bà biết tiếng Việt? Bà Mỹ cười: Tôi là cô giáo, tôi biết tiếng Việt một chút. Biết làm thơ bằng tiếng Anh một chút nên rất muốn là bạn thơ của ông. Tôi thích một chút bài thơ Chim Câu ông vừa đọc. Tôi muốn đọc bài thơ ấy bằng văn bản một chút? Tôi gật gật nhiều lần đầu cùng những lời như vô thức yes yes ok ok, mà thực trong lòng đang nói:  Bạn ơi, những câu tiếng Việt bạn vừa cất lên, sắc mầu âm thanh, cung bực nhạc điệu, ý tứ chân tình, tôi cảm như đang nghe bà nói thơ. Cảm ơn bà đã thơ hóa tiếng mẹ đẻ của tôi.. Chúng tôi nắm tay nhau chặt hơn bình thường sau khi hẹn cuối tuần gặp lại. Cho phép chồng tôi, cũng là nhà thơ, đi cùng tôi một chút, được không? Tôi cố thăng hoa niềm hân hoan của mình trong những tiếng Anh đa tầng nghĩa yes ok thank u..

 
Continue reading Thơ gặp gỡ thơ

Haris Alexiou: Nefeli’s Tango

 

Haris Alexiou sinh năm 1950 tại Thebes, Hy Lạp với tên khai sinh là Hariklia Roupaka. Được xem là một trong những ca sĩ nổi tiếng nhất ở Hy Lạp và đã được thương mại hóa thành công từ những năm 1970. Bà đã làm việc với các nhạc sĩ và nhà soạn nhạc nổi tiếng của Hy Lạp, đã biểu diễn tại nhà hát âm nhạc trên toàn thế giới và đã nhận được nhiều giải thưởng.

Chuyển đến sống tại Athens từ năm 1958, và biểu diễn khắp nơi, từ Hy Lạp tới Úc, từ Nga tới châu Phi, từ Mỹ tới Nhật Bản, Haris Alexiou là ca sĩ dùng tiếng hát của mình để truyền bá văn hóa Hy Lạp, mong muốn mọi người hiểu rõ tình yêu, văn hóa và lịch sử của đất nước mình.

Chính vì công trạng ấy, tên của bà đã được đặt cho một đường phố ở Gaziemir.

Continue reading Haris Alexiou: Nefeli’s Tango