Chào các bạn,
Các bạn có biết là rất nhiều người trong chúng ta rất thích cãi nhau không? Ngồi chung một bàn một người nói một câu gì đó là hai ba người khác bất đồng ý cãi lại. Thế là cả bàn có thể thành một cái chợ inh ỏi. Nhiều bàn nhậu có thể trở thành đám đánh nhau và đôi khi giết nhau như chúng ta thấy thường xuyên trên báo chí. Continue reading Tranh cãi ?
Chào các bạn,
Mình cảm nhận anh em Buôn Làng nơi mình đang ở có tâm không phân biệt, giữa con người với những con vật nhất là những con vật được nuôi. Chính vì vậy những gia đình nuôi chó không bao giờ làm thịt chó để ăn, cùng lắm là bán cho những người khác còn người nhà dù gia đình không có thức ăn cũng không làm thịt. Nếu những con chó trong gia đình già chết, anh em Buôn Làng cũng đem chôn không nỡ làm thịt vì thương nó. Do vậy mới có em Đại học sinh lớp Bốn đến ở nhà Lưu trú để đi học, thời gian đầu ngày nào em Đại cũng khóc và mỗi lần khóc là em Đại nói: “Nhớ má nhớ con bò.” Hoặc em Rubin học sinh lớp Mười nhà Lưu trú cũng nói: “Đi học ở nhà Lưu trú mình nhớ con bò” và có lần mình đến thăm gia đình bố mẹ Tim đã gặp một chuyện không thể nhịn cười nổi. Continue reading Tâm không phân biệt
Chào các bạn,
“Đạo” ở đây mình nói đến là yếu tố chiến lược quan trọng nhất trong 5 yếu tố chiến lược của Tôn Tử Binh Pháp – Đạo, Thiên, Địa, Tướng, Pháp.
Chiến tranh du kích là chiến tranh ẩn nấp và đánh tỉa, tấn công quân địch chớp nhoáng và biến mất chớp nhoáng, quân địch chẳng biết mình ở đâu mà mò.
Yếu tố chính của chiến tranh du kích là Đạo – một quân đội du kích chỉ có thể sống được nếu nhân dân âm thầm ủng hộ họ, các chiến sĩ du kích đến từ nhân dân, nhân dân nuôi dưỡng và che giấu các chiến sĩ du kích. Tức là, các chiến sĩ du kích phải (1) sống “đạo đức” hợp lòng trời để (2) được nhân dân yêu mến. Continue reading Đạo và chiến tranh du kích
Chào các bạn,
Trong bữa cơm trưa tại sân nhà nguyện giáo họ Têrêxa ở thôn Một nhân ngày lễ Bổn mạng của giáo họ, đang lúc mình dùng cơm trưa với một số em trong ca đoàn thanh niên của giáo xứ. Em Nha ở bàn bên cạnh bưng qua bàn mình một chén lõi chuối rừng giã nhuyễn nấu với bột gạo và thịt ba chỉ băm nhuyễn, mời mình dùng thử cho biết món ăn dân dã của anh em Buôn Làng.
Mình cảm ơn và ngạc nhiên khi thấy hai mắt của em Nha có một vệt đỏ, kéo từ phía trong khóe mắt đến con ngươi. Mình hỏi chuyện và em Nha cho biết hai mắt bị đỏ đã gần hai năm, từ ngày hai mắt bị đỏ đến giờ càng ngày em Nha nhìn càng mờ, nhiều lúc hai mắt rất ngứa nhức nhối khó chịu. Mình hỏi: Continue reading Cám ơn
Chào các bạn,
Truyền thông (communication) là từ chỉ đến tất cả mọi cách mà hai người thông tin cho nhau – nói, ra dấu, ngôn ngữ của cơ thể, nhìn, nghe, bắt tay, vỗ vai, chạm nhẹ, sờ…
Trong mọi cách truyền thông thì mắt và tai là quan trọng nhất – nhìn, quan sát, và nghe để hiểu được người đối diện.
Miệng và tay ít quan trọng hơn, chỉ cần khi mình nói hay chạm nhẹ tay chẳng hạn, nhưng thường thì nói rất ít, nói ít nhưng người kia có thể thấm nhiều, hoặc chạm ít nhưng người kia cảm nhiều, như khi nắm bàn tay chẳng hạn.
Bên dưới các công việc này có hai điều khác quan trọng hơn nhiều để các bạn có thể nhạy cảm với người đối diện: Continue reading Nhạy cảm trong truyền thông
Chào các bạn,
Chiều Chúa nhật mẹ Lệ mẹ của em Phương học sinh khối Mười hai đến gặp mình trong Buôn Làng xin cho em Phương nghỉ học, mình hỏi lý do được mẹ Lệ cho biết mười giờ sáng nay, bố Lệ đã chở em Phương đi khám bệnh ở bệnh viên huyện Krông Păk vì em Phương đau bụng dữ dội, đau phía bên phải nên sợ em Phương bị viêm ruột thừa.
Nghe mẹ Lệ nói mình thấy lo cho em Phương quá! Bởi nếu em Phương bị viêm ruột thừa cấp phải mổ ở bệnh viện huyện Krông Păk, và không may vết mổ bị nhiễm trùng em Phương có nguy cơ phải nghỉ học trên hai tuần, trong khi em Phương đang học lớp Mười hai với học lực yếu. Vì vậy mình chỉ mong sao em Phương không phải viêm ruột thừa. Continue reading Chuyện ở bệnh viện
Chào các bạn,
Điều răn số 1 nói “Các con không được có thần thánh nào khác trước ta” (I am the Lord thy God, which have brought thee out of the land of Egypt, out of the house of bondage. Thou shalt have no other gods before me. Exodus 20:2-3).
Điều này rất có lý, bạn đã thờ Thượng đế rồi đương nhiên là bạn không nên thờ ai khác. Nhưng sự thật là chúng ta thờ đủ thứ thần, phải không các bạn?
Thần tiền
Thần danh tiếng
Thần quyền lực
Thần địa vị
Thần kiêu căng
Thần địa ốc
Thần nhà
Thần xe
… Continue reading Không có thần thánh nào khác trước Chúa
Chào các bạn,
Đi về ngang qua nhà bố mẹ Trai nhìn vào sân nhà thấy bố Trai ngồi chẻ tre, mình đi vào được biết bố Trai chẻ tre làm những cái bẫy chim.
Bố mẹ Trai trên năm mươi tuổi và bố Trai là già làng của thôn Năm. Gia đình bố mẹ Trai có tám người con, bốn trai và bốn gái. Bốn người con trai làm ăn rất giỏi, mỗi vụ mùa thu hoạch được nhiều lúa gạo loại ngon nhất Buôn Làng, ngoài ra còn trồng được nhiều nếp. Có những năm gia đình bố mẹ Trai gặt được gần hai mươi bao nếp, trồng nhiều nếp mình cứ tưởng bố mẹ Trai bán nhưng khi đến thăm gia đình, được biết số nếp đó bố mẹ Trai để dùng và anh em Buôn Làng ai muốn thì đến bố mẹ Trai đổi nếp cho về ăn chứ không bán. Mình hỏi bố mẹ Trai đổi nếp lấy gạo như thế nào? Mẹ Trai nói: Continue reading Điện thoại di động
Chào các bạn,
Hơn 800 năm dân Do Thái chờ đợi Đấng Cứu Thế đưa người Do Thái thoát khỏi sự thống trị của các đế quốc lớn – Ai Cập, Babylon, La Mã – và người Do Thái và vương quốc của Thượng đế (Nước Trời) sẽ thống trị thế giới.
Và Chúa Giêsu đến, nói rằng mình là Đấng Cứu Thế, nhưng Giêsu không có quân lực để giải phóng ai khỏi ách thống trị của La Mã, và không thấy Nước Trời đâu cả. Continue reading Vương quốc của Thượng Đế
Chào các bạn,
Ngã ba của con đường mòn trước cổng nhà mình luôn có nhiều anh em Buôn Làng qua lại, bởi ngã ba này một nhánh rẽ dẫn đến quán bà Tiến, quán bà Thu và quán bố mẹ Trinh, còn một nhánh rẽ dẫn đến hệ thống lọc nước sạch công cộng của giáo xứ cho anh em Buôn Làng đến lấy nước sạch về gia đình dùng. Nhờ hệ thống máy lọc nước sạch anh em Buôn Làng không còn phải đi ra suối, cách năm bảy cây số để gùi nước sạch về cho gia đình dùng nữa.
Anh em Buôn Làng người lớn cũng như trẻ nhỏ, đi lấy nước sạch đông nhất vào lúc sáu đến bảy giờ sáng, và buổi chiều vào khoảng bốn đến năm giờ, nghĩa là trước khi anh em Buôn Làng đi làm nương rãy hoặc sau một ngày đi làm nương rãy về. Continue reading Thương ai nhiều hơn?
Chào các bạn,
Hồi học đại học mình đọc khá nhiều sách phát triển bản thân, như là Nụ Cười Của Thánh Nhân (của Thu Giang Nguyễn Duy Cần, thầy triết học của mình), Đắc Nhân Tâm, Seven Habits of Highly Effective People và nhiều sách khác ở Mỹ, nhưng mình thấy hầu như chẳng thấm vào đâu cả. Con người mình cứ giữ gốc hồi sinh viên mà phát triển, chẳng thấy có tiến bộ gì.
Hơn 20 năm sau khi tốt nghiệp cử nhân, lúc hơn 40 tuổi, mình mới khám phá ra hai điều rất giản dị: Continue reading Đọc sách phát triển bản thân
Chào các bạn,
Buổi chiều cuối tuần trong Buôn Làng mình đang đứng gần bồn hoa cảnh cạnh hàng rào, lúc chuẩn bị quay vào nhà mình nghe tiếng chào Yăh phía ngoài hàng rào, nhìn ra thấy em Sáng con trai bố mẹ Triêm. Em Sáng năm nay đang học lớp Bảy, hằng ngày em Sáng đi học buổi chiều còn buổi sáng ở nhà đi chăn bò.
Em Sáng chào mình xong tiếp tục đi trên con đường dẫn ra quán bà Tiến, mình gọi em Sáng đứng lại vì thấy trên tay em Sáng đang xách một túi nilon lúa khá nặng so với vóc dáng nhỏ bé của em Sáng. Mình hỏi:
– “Em Sáng mang túi lúa ra quán bà Tiến đổi thức ăn cho mẹ Triêm hay đổi bánh kẹo?” Continue reading Đổi lúa
Chào các bạn,
Rất thường xuyên các bạn gặp một tu sĩ hoặc không tu sĩ, thao thao bất tuyệt với các bạn về Phật pháp hay thần học, và bạn có thể hiểu hoặc không hiểu các vị ấy nói gì. Nhưng thường là các bạn không hiểu, vì thường là chính người nói cũng nói như vẹt chứ chẳng hiểu gì. Và nếu các bạn hiểu được thì các bạn sẽ hiểu là các lời đó là lời vẹt.
Giáo pháp rất dễ hiểu, việc gì phải nói nhiều? Continue reading Thực hành giáo pháp
Chào các bạn,
Mình về ở Buôn Làng đã lâu nhưng mãi đến mùa gặt lúa năm nay mình mới biết sau mỗi mùa gặt lúa, ở dưới những đám ruộng còn trơ gốc rạ có rất nhiều con cua đồng. Mỗi chiều khi trời chập tối là lúc những con cua đồng bò ra khỏi hang lên trên bờ đê kiếm ăn rất nhiều, nhiều đến mức khoảng bốn em nhỏ ra bắt một lúc được mấy trăm con. Phải nói từ trước đến giờ mình mới thấy cua đồng nhiều quá như vậy.
Biết được đồng ruộng Buôn Làng có nhiều cua đồng, mình cũng mừng khi nghĩ anh em Buôn Làng có thêm thức ăn, có thêm nguồn canxi từ thiên nhiên bổ sung thêm cho sức khỏe của anh em Buôn Làng. Nhưng mình đã lầm sau lần chế biến món cua đồng rang me cho các em học sinh Lưu trú ăn. Continue reading Cua đồng
Chào các bạn,
Nói đến Thiền là nhiều người nghĩ ngay đến ngồi Thiền, một ngày 15 phút, nửa tiếng, hay nửa ngày như vua Trần Nhân Tông viết: “Mình ngồi thành thị, dùng thói sơn lâm; Muôn nghiệp lặng an nhàn thể tính, nửa ngày thiền tự tại thân tâm”. (Cư Trần Lạc Đạo Phú, Hội 1, NHV&TĐH, viết lại bằng tiếng Việt hiện đại, trang10).
Tuy nhiên, ngồi Thiền chỉ là một điều nhỏ của Thiền. Thiền là một thái độ sống – không thành kiến, từ tâm, tập trung tâm trí, không vướng mắc vào đâu, an nhiên tự tại. Nếu phải thu mọi điều này vào một điều, thì đó là “không vướng mắc vào đâu” – thái độ vô chấp, vô trụ, của Phật gia. Continue reading Sống Thiền
Đọt Chuối Non 