Chào các bạn,
Buôn Làng Sêđăng mình đang ở có năm thôn, và được anh em Buôn Làng gọi tên thôn theo số thứ tự: Thôn Một, thôn Hai, thôn Tư và thôn Năm. Riêng thôn Ba anh em Buôn Làng không gọi thôn Ba nhưng gọi xóm Đào, mình hỏi một số bố mẹ tại sao gọi thôn Ba là xóm Đào nhưng các bố mẹ cũng không biết.
Đặc biệt hai thôn trong Buôn Làng có nhiều trâu bò nhất: Thôn Một và xóm Đào, có những gia đình trong thôn có mười mấy con trâu hoặc trên ba mươi con bò. Continue reading Ở nhà cũ
Chào các bạn,
Các bạn còn ở trong trường, tức là chưa thực sự ra đời để vật lộn với đời, thường không được chuẩn bị kỹ để sống với đời.
– Điều thiếu chuẩn bị đầu tiên là đời rất khác với trường. Ở trường, bạn chỉ cần chăm học, làm bài tử tế, thì sẽ có hạng cao trong lớp, mỗi năm mỗi lên, thi kì nào cũng đỗ. Mọi sự ở trong trường đều ngăn nắp như thế.
Nhưng đời thì không được ngăn nắp lắm. Đôi khi bạn làm việc tốt nhưng vẫn bị đì, vì có thể là bạn cặp bồ với một cô trong sở mà chàng trưởng phòng của bạn đã theo đuổi từ lâu nhưng bạn không biết. Hoặc đôi khi mấy đứa con ông cháu cha cùng phòng bạn lên vù vù dù chúng nó dốt. Đời chẳng phải lúc nào cũng công bình. Continue reading Trường học và Trường đời
Chào các bạn,
Mẹ Sót nhà ở đối diện nhà mình có người con trai thứ hai và thứ ba: Em Hang và em Hội. Em Hang năm nay hai mươi tuổi và em Hội năm nay mười chín tuổi.
Ngày mình mới về Buôn Làng đến thăm gia đình mẹ Sót, được biết em Hang và em Hội đã nghỉ học từ lâu, hiện hai em làm công nhân cho lò gạch chú Lâm. Nhìn thấy hai em còn nhỏ mình hỏi mẹ Sót hai em đã học đến lớp mấy mà đã đi làm rồi? Mẹ Sót cho biết cả hai em chỉ học hết lớp hai và nghỉ học, vì hai em bị mù, đến lớp học nhìn lên bảng không thấy chữ. Continue reading Đi khám mắt
Chào các bạn,
Bài này mình viết cho các bạn mới ra trường – cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ – cũng như các bạn mới đổi việc sang công ty mới. Tuy nhiên, các bạn không ở trong các dạng này đọc cũng không sao 🙂
Khi các bạn mới ra trường, và được tuyển vào một công ty mới (“mới” có nghĩa là bạn chưa làm việc ở đó bao giờ), thì có rất nhiều khả năng là bạn không được một việc làm đúng khả năng như bạn tưởng tượng, vì nhiều lý do: Continue reading Khởi đầu con đường sự nghiệp
Chào các bạn,
Mình sống giữa anh em Buôn Làng Sêđăng gần bốn năm, ba năm đầu con đường ngắn khoảng năm mươi mét từ nhà ra đường lớn là một con đường mòn nhỏ, gồ ghề lởm chởm. Mùa nắng hàng cây lớn hai bên đường đổ những cành cây khô, cùng với lá rụng đầy đường rất dơ. Mùa mưa đường trơn trượt lầy lội khó đi, sau cơn mưa muốn đi xe máy ra ngoài phải vất vả dắt xe máy đi hết con đường mòn ra đến đường lớn mới chạy xe được, vì sau cơn mưa con đường vừa lầy vừa trơn bởi đất vùng mình ở thuộc loại đất sét. Chính vì vậy trong Buôn Làng các lò gạch mọc lên như nấm. Continue reading Góp công làm đường
Chào các bạn,
Chúng ta đã nói thường xuyên rằng nếu chúng ta khiêm tốn đến mức vô ngã, không tôi, thì chúng ta đạt đạo. Đây là trong 2 câu đầu của Bát Nhã Tâm Kinh, các bạn thuộc lòng thì cũng rất tiện khi nói chuyện:
Quán-tự-tại Bồ-tát hành thâm Bát-Nhã Ba-la-mật-đa thời
Chiếu kiến ngũ uẩn giai không, độ nhất thiết khổ ách
Nghĩa là
Khi Bồ-tát Quán-tự-tại thực hành trí tuệ Bát Nhã giải thoát thâm sâu
Soi thấy chính mình là không, ngài vượt qua mọi khổ nạn Continue reading Sống vô ngã
Chào các bạn,
Sống giữa anh em Buôn Làng thỉnh thoảng qua thăm hỏi, nói chuyện với người lớn cũng như các em nhỏ, mình biết thêm một vài điều rất thú vị thuộc văn hóa, phong tục tập quán của anh em đồng bào sắc tộc thiểu số. Chẳng hạn cách đây một tuần, bố mẹ Kali ở đối diện với nhà mình trong Buôn Làng, đã cho em Kali năm nay học lớp Ba là con trai lớn nhất của bố mẹ Kali, mang đến cho mình một buồng chuối mốc chưa chín trái rất mập nhìn rất ngon. Mình dặn em Kali đứng đợi mình lấy dao cắt một nhánh chuối để lại, phần buồng chuối còn lại em Kali mang về nhà để chín cho cả nhà dùng, vì nhà mình ít người chỉ lấy một nhánh là được, nhưng em Kali để buồng chuối trên hiên nhà lắc đầu chạy về. Continue reading Cho chuối
Chào các bạn,
Các bạn có xin lỗi thường không? Đối với nhiều người trong chúng ta, xin lỗi là một điều khó khăn, vì ta cho rằng đó là nhận lỗi, nhận mình đã sai, và rất ít khi chúng ta muốn nhận mình đã sai.
Thực sự thì sai hay đúng là một điểm nhỏ trong quan hệ con người, nhưng làm cho người khác buồn đau thì lại là một điểm lớn. Làm cho người khác đau buồn là điều ta không muốn xảy ra, và vì thế ta xin lỗi vì đã làm cho người kia đau buồn. Continue reading Xin lỗi
Chào các bạn,
Ở Buôn Làng năm nào trước lễ Noel hai tuần, mình cũng cảm nhận bầu khí trong Buôn Làng vui nhộn hẳn lên, các hàng quán cũng như các mặt hàng trong chợ Buôn Làng phong phú hơn. Nguyên nhân anh em Buôn Làng đã đi hái cà-phê thuê cho người Kinh ở các vùng có cà-phê về sẵn đang có tiền, thêm vào bản chất không biết lo xa, không biết dành dụm tiết kiệm nên mua sắm điện thoại di động, mua quà bánh cho con cái thoải mái. Thấy vậy mình nhắc, một số mẹ cười nói:
– “Con mình nó thèm nó thích, bây giờ đang có tiền mình phải cho nó chớ!” Continue reading Khi có tiền
Chào các bạn,
Mình đã nói đến điều này rất nhiều lần với các bạn: Kiến thức chỉ đến từ kinh nghiệm – không từ đọc, nghe hay nhìn – và chúng ta phải thực hành mọi điều mà chúng ta muốn có kiến thức.
Và hôm nay mình có điều này thú vị để chia sẻ với các bạn. Đó là Albert Einstein đã nói như mình nói. Đầu để của bài này “Nguồn kiến thức duy nhất là kinh nghiệm (The only source of knowledge is experience) là câu nói của Einstein. Mình không biết câu này trước đây, chỉ mới hôm nay, ngày đầu năm 2016, khám phá ra Eintein nói thế.
Đây là điều quan trọng cho tất cả chúng ta. Đừng nói hay viết điều gì chỉ bằng cách trích lời của người khác và lập lại. Mọi điều chúng ta nói, chúng ta đều đã phải có kinh nghiệm do thực hành. Thường thì chỉ nghe một người nói, các bạn có thể nhận ra người đó có kinh nghiệm hay chỉ lập lại lời người khác. Người có kinh nghiệm luôn nói về một vấn đề và giải pháp cho vấn đề rất rõ ràng và cụ thể. Người không có kinh nghiệm luôn luôn lập lại các cụm từ trừu tượng và tổng quát của người khác. Continue reading Nguồn kiến thức duy nhất là kinh nghiệm
Chào các bạn,
Sáng Chúa nhật mình hẹn mẹ Hreng đến nhà đi với mình đến thăm một vài gia đình ở thôn Năm, mẹ Hreng chưa đến thì mẹ Đam ở thôn Hai đến nhà thăm, mình mời mẹ Đam vào phòng khách, qua hỏi chuyện mình biết bố mẹ Đam mới đi hái cà-phê thuê cho người Kinh ở Đăkmin về.
Bố mẹ Đam thuộc gia đình trẻ trong Buôn Làng, năm nay bố mẹ Đam trên ba mươi tuổi đã có bốn người con. Bố Đam không say xỉn, cả hai bố mẹ Đam đều cần cù siêng năng chăm chỉ làm ăn, nhờ vậy tuy thuộc gia đình trẻ nhưng hiện tại trong gia đình bố mẹ Đam đã có ba con trâu mẹ rất đẹp. Continue reading May mắn và không may mắn
Chào các bạn,
Những ngày lễ lớn nhất trong năm thường là để nói đến bình an và hòa bình (bình an và hòa bình đều có nghĩa peace trong tiếng Anh). Ở Việt Nam, chúng ta thấy ngày Tết Nguyên Đán, ngày Tết dương lịch, ngày Giáng Sinh, ngày Phật Đản đều là những ngày nhấn mạnh đến bình an và hòa bình.
Từ năm 1968, ngày 1 tháng 1 hằng năm là Ngày Thế Giới Hòa Bình (World Day of Peace) của Công giáo. Ngày 8 tháng 2 năm 2000, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Quyết nghị công nhận Ngày Phật Đản (Vesak – ngày trăng tròn cùa tháng 5 hằng năm) là ngày lễ quốc tế tại Liên Hợp Quốc và các văn phòng Liên Hợp Quốc khắp thế giới. Continue reading Bình an và Hòa bình
Chào các bạn,
Bóng đèn điện 1m2 trong một phòng ngủ của nhà mình ở Buôn Làng đã bị hư mấy ngày nhưng vẫn chưa nhờ người đến sửa được, bởi bố Viện đi hái cà-phê thuê cho người Kinh ở Đăkmin phải hơn một tuần nữa bố Viện mới về.
Trong Buôn Làng mình đang ở hiện có gần hai ngàn hộ dân, nhưng chỉ có một thú y Buôn Làng là bố Thar gia đình ở thôn Một, hai người biết sửa bắt điện là bố Diên và bố Viện cùng ở thôn Tư. Continue reading Bắt dây điện
Chào các bạn,
Đầu năm chúng ta có khuynh hướng có kế hoạch mới cho năm mới (New Year resolution), vẽ một đoạn đường mới cho năm mới, xóa bảng làm lại từ đầu. Mình muốn nhắc cho các bạn hai điều quan trọng cho kế hoạch năm mới.
1. Năm mới là dịp để xóa bảng sạch, làm lại từ đầu. Cho nên đừng lấn cấn với những lỗi lầm sai lạc cũ. Lỗi lầm sai lạc đã làm thì ta đã làm, không lấy lại được. Hãy cầu nguyện xin Chúa tha lỗi, Chúa sẽ tha lỗi bạn. Hãy chỉnh sửa các hậu quả của sai lầm, nếu có thể làm được. Hãy xin lỗi người mình phạm lỗi, nếu có thể làm được. Hãy bằng lòng với các hậu quả của lỗi lầm, bây giờ hay trong tương lai rất lâu nữa, vì đó là luật nhân quả. Hãy làm điều phúc đức để giảm hệ lụy của nhân quả. Continue reading Đường mới đầu năm
Chào các bạn,
Tết Dương lịch năm mình học lớp Ba được bác Hạnh cho một món quà mình vô cùng thích, nhưng cũng chính món quà này thỉnh thoảng làm cho mình hối tiếc vì đã làm bác Hạnh buồn.
Những năm mình học lớp Ba và lớp Bốn, gia đình bác Hạnh cũng ở Pleiku, gia đình mình và gia đình bác Hạnh đối diện nhau cách nhau một con đường. Lúc đó gia đình bác Hạnh và gia đình mình có điểm giống nhau: Mỗi gia đình có ba người con một gái và hai trai. Gia đình bác Hạnh có chị Liên, anh Quang và anh Minh. Gia đình mình có mình, em Long và em Trọng. Ông nội mình mất khi ba mới mười hai tuổi, bà nội cùng với hai cô ở Nha Trang. Continue reading Món quà Tết
