Category Archives: trà đàm

Chúa nuôi

Chào các bạn,

Anh em Buôn Làng mình không có tiền nên các em nhỏ trong Buôn Làng ít có quà bánh để ăn, vì vậy những nơi công cộng không bị xả rác dơ bởi những giấy bánh giấy kẹo hoặc những hộp sữa giấy. Không có tiền mua nên đến mùa những cây bắp già đã được bẻ trái, thân cây bắp sẽ là những cây mía của các em.

Mình về Buôn Làng mấy năm đã chứng kiến nhiều lần các em đi chăn trâu chăn bò, xước những cây bắp để ăn nhìn rất thương. Mình thắc mắc mía trồng dễ, trong Buôn Làng nhà nào cũng có nhiều đất chung quanh nhà, tại sao các bố mẹ không trồng vài bụi mía chung quanh vườn cho các em có mía ăn khỏi phải đi ăn những cây bắp ngoài nương rãy? Continue reading Chúa nuôi

Đi từ từ nhưng làm việc siêng năng

Chào các bạn,

Chúng ta thường bảo nhau chậm lại, từ từ, đừng tranh giành chụp giật. Từ từ là dấu hiệu của người có đời sống tâm linh sâu sắc, luôn làm mọi việc với Chúa, luôn giữ tâm Thiền mọi lúc trong ngày.

Nhưng từ từ không có nghĩa là lười biếng làm việc. Có lẽ hình ảnh chú rùa của La Fontaine nói rõ điều này nhất – đi từ từ nhưng luôn làm việc không ngừng.

Các bạn hãy nhìn các thiền sư hay các nhà tu – không hấp tấp nhưng luôn làm việc. Continue reading Đi từ từ nhưng làm việc siêng năng

Nhớ bò

Chào các bạn,

Buổi chiều trong Buôn Làng khi trời vừa tắt nắng, gần như anh em Buôn Làng đi làm nương rãy đều đã về kể cả những em nhỏ đi chăn trâu chăn bò. Một khi trời tắt nắng trâu bò cũng được lùa về mặc dầu trời còn sáng.

Mình đến nhà mẹ E trong quang cảnh trời chiều mát mẻ, và chứng kiến những con trâu con bò được lùa về sau một ngày thả chăn ngoài đồng ruộng. Những con trâu con bò được đi chăn về sau mùa gặt lúa gần như không phải vào chuồng ngay, nhưng còn được thả trước sân gần những đống rơm khô, những con trâu con bò tiếp tục nhởn nhơ nhai rơm rạ, còn những em nhỏ bất kể trai hay gái chưa đến tuổi biết đi chăn trâu chăn bò, được dịp vuốt ve một cách thân thương trìu mến những con trâu con bò đang đứng ăn rơm trong sân nhà, như vuốt ve những con vật thương quí nuôi trong nhà. Continue reading Nhớ bò

Kiên nhẫn chờ ?

Chào các bạn,

Chúng ta đã nói nhiều về nhân duyên và ý Chúa. Khi nhân duyên đủ thì sự thành, khi nhân duyên chưa đủ thì sự không thành. Hoặc khi Chúa cho thành thì sự thành, khi Chúa chưa cho thành thì sự chưa thành.

Như vậy, có nghĩa là chúng ta hãy biết kiên nhẫn chờ nhân duyên đến đủ, hay chờ giờ của Thiên Chúa.

“Chờ” là điều khó làm, vì điều gì ta muốn ta cũng muốn có từ hôm qua, hay năm ngoái, và vì vậy ta luôn luôn stress khi điều ta cần hay muốn mà đợi mãi chưa thấy. Continue reading Kiên nhẫn chờ ?

Người tốt

Chào các bạn,

Cuộc sống anh em Buôn Làng còn nhiều khó khăn về nhiều mặt, vì vậy để các em được tiếp tục đi học nhất là sau khi thi đậu tốt nghiệp THPT là cả một sự hy sinh lớn của gia đình. Nếu gia đình không có vài con trâu con bò hoặc không có người nhà đi làm ở các lò gạch, chỉ dựa vào lúa gạo thì không thể lo cho các em đi học được.

Hôm mình đến thăm bố mẹ Brao có người con gái út là em Kypa đang học Trung cấp Y tế, từ khi em Kypa bắt đầu vào học đến nay hơn một năm, gia đình đã bán hết ba con bê để lo tiền ăn học cho em Kypa. Không riêng gì bố mẹ Brao, gia đình mẹ Nhang cũng bán trâu để lo cho em Lêgra học. Nếu không có trâu bò thì phải trông nhờ vào tiền lương của người nhà đi làm ở các lò gạch trong Buôn Làng, và tội nhất là phải nhờ vào những em trai nhỏ mới mười bốn hoặc mười lăm tuổi trong gia đình đã nghỉ học. Và một trong những gia đình mình biết được là gia đình bố mẹ Thơ trong một lần mình đến thăm. Continue reading Người tốt

Tâm linh là môn học cho thành công

Chào các bạn,

Trong các bài học về đời sống tâm linh, chúng ta không tập trung vào chính mình, mà tập trung về “yêu mọi người”, “từ tâm với mọi người”. Nếu chúng ta tập trung luyện tập tâm linh cho lợi lạc của chính ta, thì con đường đó thường là đường ma đạo, vì dùng lòng tham của con người làm chủ đích của tâm linh. Điều này chúng ta phải nắm rất chắc, và dùng nó để biết được thầy nào bạn nên theo học, thầy nào bạn cần xóa khỏi sổ của bạn ngay tức thì.

Tuy nhiên về phượng diện xã hội học chúng ta cũng nên thấy một số hiện tượng xã hội xảy ra khi bạn có được chiều sâu tâm linh: Continue reading Tâm linh là môn học cho thành công

Một gia đình

Chào các bạn,

Trong Buôn Làng Sêđăng nơi mình đang ở có nhiều cảnh đời giống chuyện cổ tích, chẳng hạn gia đình bố mẹ Thơ mình đến thăm sáng Chúa nhật vừa rồi.

Vào nhà mình gặp em Lệ, người em gái kế của em Thơ đang ngồi dưới nền nhà xem Tivi trước ngực địu một em bé ngủ say, thấy mình vào em Lệ đứng lên tắt Tivi và một em gái khoảng mười hai tuổi, chạy ra sau đem lên một chiếc chiếu trải giữa nhà mời mình ngồi chơi. Mình hỏi em Lệ em bé đang địu là con của chị Thơ phải không?

– “Không, đây là em ruột của mình còn con chị Thơ mẹ Thơ đang bồng.” Continue reading Một gia đình

Một chuỗi xui ?

Chào các bạn,

Người Việt ta có cụm từ “năm xui tháng hạn” hay “gặp thời xui”, tự nhiên hàng loạt chuyện không tốt xảy đến cho mình.

Đây là vấn đề bị hiểu lầm nhiều nhất.

Thứ nhất, không có điều gọi là xui trên đời. Có thắng có thua, có được có mất, nhưng không có cái gọi là xui. Như là võ sĩ đấu trên võ đài, khi thắng khi thua, có thể vì đối thủ giỏi hơn mình, nhưng cũng có thể vì ngày đó mình mệt hơn ngày thường vì lý do gì đó. Được mất, thắng thua, là chuyện rất thường xuyên ở đời – đi tìm việc, tìm 10 việc mới được 1 việc; làm kinh doanh có thể sập tiệm vì tình hình kinh tế cả nước; lái xe trên đường có thể bị đụng xe vì mình bất cẩn hoặc người kia từ đâu đâm vào xe mình… Continue reading Một chuỗi xui ?

Có nên bán chuối chiên lại hay không?

Chào các bạn,

Sau mấy năm mình về ở Buôn Làng tối nay lần đầu tiên em Kiết đến nhà thăm chơi, vừa vào nhà em Kiết nói: Rất nhiều lần em Kiết muốn đến chơi với mình nhưng em Kiết ngại vì có quá nhiều cái sai đối với mình. Cái sai đầu tiên là khi em Kiết đang học lớp Tám vì muốn vào ở nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột quá, đã nói dối với mình mẹ em Kiết đã mất khi em Kiết còn nhỏ bây giờ ở với mẹ kế, mẹ kế không thương nên thường xuyên đánh em Kiết và dự định khi em Kiết học xong lớp Chín sẽ không cho em Kiết đi học tiếp.

Mình nói với em Kiết đã nhiều năm rồi em Kiết nhớ làm gì chuyện đó nữa, mình đã quên khi nhận em Kiết vào ở nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột học. Continue reading Có nên bán chuối chiên lại hay không?

Đối diện khó khăn

Chào các bạn,

Đối diện khó khăn là chuyện bình thường của chúng ta: lục đục vợ chồng trong gia đình, mất người yêu, tìm việc, tìm cách kinh doanh, cần tiền, con cái bị bệnh… Nói chung là, cuộc đời chúng ta có nhiều khó khăn thường xuyên.

Những khó khăn này có thể làm chúng ta lo lắng, lo sợ, căng, giận dữ, stressed… Đó chẳng là điều gì khó hiểu, nhiều người như thế. Nếu chúng ta luyện tâm, có lẽ các khó khăn này không giảm, hoặc là giảm vài loại khó khăn, nhưng vài loại khác tăng lên. Ví dụ: Thiền sư có thể không có vấn đề khó khăn vợ chồng, nhưng có thể có nhiều khó khăn với các đệ tử. Continue reading Đối diện khó khăn

Dẫn bạn về nhà

Chào các bạn,

Chiều trên đường về mình đi ngang qua gốc cây mít nhà bố mẹ Kam, vừa lúc mẹ Kam từ trong nhà bếp đi ra trước ngực địu em bé đang tiến về phía mình với dáng vẻ và khuôn mặt buồn rười rượi, khác hẳn với mẹ Kam mình từng biết từng gặp trước đây, một mẹ Kam luôn vui vẻ và rất hay cười. Lấy làm lạ mình hỏi:

– “Gia đình bố mẹ Kam đã xảy ra chuyện gì hay sao mà mẹ Kam buồn quá vậy? Em Kam đi làm xa có gọi điện về không?”

Đang rầu rĩ nghe mình hỏi thăm đến em Kam, mẹ Kam nhìn vào trong nhà trả lời ri rí: Continue reading Dẫn bạn về nhà

Vô ngôn

Chào các bạn,

Vô ngôn là không lời. Không lời là một khái niệm rất lớn trong giáo dục tâm linh. Tuy nhiên, ngày nay với Internet, blogs, Youtube và đủ mọi loại phương tiện truyền tin, chúng ta có khuynh hướng nói như sóng thần ngày biển có địa chấn và hoàn toàn không hiểu giáo dục “không lời” là gì.

Nhưng trước khi nói đến ai đâu xa, mình cũng phải thanh minh với các bạn về mỗi ngày một bài trà đàm. Đó cũng là nói nhiều lắm, từ tháng 2/2009 đến nay đã hơn 2 nghìn bài rồi. Sở dĩ mình viết một ngày một bài là để các bạn có mỗi ngày một bài để các bạn siêng đọc. Đọc thường xuyên thì không thấm nhiều cũng thấm ít. Nhưng thực sự mình chỉ nói đến 4 từ: Khiêm tốn, thành thật, yêu người, tĩnh lặng. Và 4 từ đó thu lại chỉ một từ: Tĩnh lặng. Continue reading Vô ngôn

Nhà bếp mới

Chào các bạn,

Mình đi ngang qua nhà bố mẹ Likam thấy căn nhà bếp bằng ván cũ thấp sập xệ đã được thay thế bằng căn nhà xây gạch không tô da. Ở Buôn Làng rất ít nhà xây cấp IV, đa số là những gian nhà nhỏ mái tôn vách ván cũ kỹ xiêu vẹo hoặc vách bằng phên nứa. Nếu có nhà xây cũng chỉ là những căn nhà xây nhỏ bằng gạch không tô da, do anh em Buôn Làng không có tiền mua xi măng để tô da. Những nhà khác xây nhà gạch không tô da mình không ngạc nhiên bằng căn nhà bếp của bố mẹ Likam được xây gạch không tô da, bởi bố Likam trên bốn mươi tuổi, từ trước đến giờ nổi tiếng không chăm chỉ làm ăn suốt ngày chỉ đi uống rượu. Hôm nào có tiền thì mua rượu rủ bạn rượu đến uống, còn nếu không có tiền thì đi tìm những nhà đang uống rượu tấp vào ngồi uống, nếu nhà này chưa đủ say sẽ tìm đến nhà khác. Vậy mà không biết từ lúc nào đã xây xong được gian nhà bếp rộng rãi cao ráo. Continue reading Nhà bếp mới

Ở đây, lúc này

Chào các bạn,

Thiền tông có khái niệm trung tâm: “Ở đây, lúc này” (Here and now). Chúng ta đã nói đến khái niệm này nhiều lần, nhưng thỉnh thoảng cần nhắc lại.

“Ở đây lúc này”, một cách kỹ thuật, chính là Thiền từng phút. Ngay tại đây lúc này, ta đang làm gì – lái xe, giặt áo quần, ăn, pha trà, ngắm cảnh – thì hãy tập trung hoàn toàn vào điều đó. Tập trung hoàn toàn vào điều mình đang làm là điều mà Phật gia gọi là “nhất tâm bất loạn” – một tâm không loạn động. Đây là kỹ thuật tập trung tư tưởng rất quan trọng trong Thiền tông, tập trung tư tưởng vào một điểm để tư tưởng không chạy tán loạn với đủ mọi thứ — lang bang, lo lắng, giận dữ, đau khổ, phiền não… Continue reading Ở đây, lúc này

Lý do nghỉ học

Chào các bạn,

Sau dùng cơm sáng các em học sinh Lưu trú đến trường học, trong lúc mình đang soạn bài mình nhận được cuộc điện thoại của người quen báo cho biết em Thô đã bỏ học, và đang đi trên chuyến xe đò Bắc Nam về Buôn Làng.

Em Thô sau khi thi đậu tốt nghiệp THPT năm 2015 với số điểm khá cao, người nhà đã tiếc vì em Thô không đăng ký thi Đại học, nhưng sau đó cũng được an ủi vì em Thô đồng ý ra Hà Nội học Trung cấp Đông y. Được một người quen tận tình giúp đỡ gởi gắm để em Thô có chỗ học, cũng như nơi ăn chốn ở đủ điều kiện tốt để học và còn bảo đảm sau hai năm học ra trường sẽ có việc làm, mình cảm thấy em Thô thật may mắn và mình rất mừng cho em Thô. Continue reading Lý do nghỉ học