Category Archives: trà đàm

Biết được trái tim mình

Chào các bạn,

Khi bạn còn rất xung động, thường là bạn không biết bạn đang xung động dữ dội. Nhưng khi bạn tập các cách làm cho trái tim bạn tĩnh lặng—như Thiền, cầu nguyện—thì bạn bắt đầu nhận ra một số các xung động của bạn. Đến khi bạn trở thành rất tĩnh lặng, thì một nét buồn nhỏ hay một cơn bực mình nhẹ như gió thoảng đi qua trái tim bạn, bạn cũng nhận ra.

Đó là tại sao các bậc thánh nhân thường thấy mình yếu kém và tội lỗi. Continue reading Biết được trái tim mình

Chia thức ăn

Chào các bạn,

Một buổi sáng Chúa nhật, trong giờ các em học sinh Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột làm công tác vệ sinh nhà cửa, lúc đó mình đang ở trong nhà kho tiếp giáp với phòng cơm Lưu Trú, đã nghe câu chuyện giữa em Y Drozal học sinh Lớp Mười một, và em Y Hap học sinh lớp Mười.

Trong nhà Lưu Trú những năm đó, các sinh hoạt cũng như các công tác kể cả chỗ ngồi trong phòng cơm, đều được chia theo Tổ. Mỗi Tổ được chia đều từ các em học sinh Cấp I đến Cấp III, chỉ duy một điều: Tổ nam riêng và Tổ nữ riêng. Continue reading Chia thức ăn

Thi đấu và cầu nguyện

Chào các bạn,

Thỉnh thoảng ta thấy trong một trận đấu Worldcup, một cầu thủ vừa đá được một quả vào khung thành địch, anh ta liền làm dấu thánh giá cám ơn Chúa tức thì. Hoặc khi đoàn cầu thủ bắt đầu đi vào sân bóng, các bạn sẽ thấy nhiều cầu thủ, kể cả Lionel Messi của Argentina, làm dấu thánh giá.

Tấm ảnh bên trên là ảnh đội Brazil cầu nguyện trước khi đấu. Continue reading Thi đấu và cầu nguyện

Ở trần

Chào các bạn,

Buôn Làng mình chỉ một số rất ít gia đình trẻ có phòng tắm nhỏ ngoài vườn, do đi làm ở lò gạch thì có thể xin được một số gạch bể về tự xây phòng tắm cho gia đình. Còn lại đa số anh em Buôn Làng, chiều chiều ra các giếng chung của Buôn Làng để tắm. Vì vậy mỗi buổi chiều khi trời chưa tắt nắng, vẫn còn những tia nắng vàng dịu dàng cuối ngày, nếu đi trên những con đường ngang qua những giếng chung của Buôn Làng, thế nào cũng gặp cảnh các mẹ khoảng gần năm mươi tuổi, đứng tắm cạnh bên giếng chung của Buôn Làng. Và dù tắm tập thể hay tắm một mình, các mẹ có điểm giống nhau: Chỉ mặc váy chứ không mặc áo, mặc dầu nhiều mẹ vẫn còn trẻ! Continue reading Ở trần

Nghĩa vụ tình yêu

Chào các bạn,

Khi nói đến tình yêu, chúng ta thường nghĩ đến cảm xúc—nhớ nhung, vui sướng, dịu ngọt. Nhưng sự thực là bên cạnh cảm xúc luôn luôn có những nghĩa vụ của tình yêu.

Yêu cha yêu mẹ thì có nghĩa vụ vâng lời và lo lắng cho cha mẹ.

Yêu thầy cô thì có nghĩa vụ vâng lời và chịu khó học hành.

Yêu bạn bè thì có nghĩa vụ hỗ trợ và trung thành. Continue reading Nghĩa vụ tình yêu

Đi đổi rượu

Chào các bạn,

Hơn tháng nay mình xin được một buồng chuối hột chín. Đem về phơi khô và sao vàng hạ thổ xong nhìn miếng chuối hột rất đẹp, nhưng mình chưa ngâm rượu được vì nghe nói muốn ngâm rượu, phải ngâm vào thẩu thủy tinh mới tốt. Rất nhiều lần mình đi chợ nhưng không hỏi thẩu thủy tinh, vì nghĩ chợ trong Buôn Làng chắc không có loại hàng này.

Chưa có thẩu để ngâm, nên chuối hột được cất cho đến hôm các em học sinh Lưu Trú về gia đình nghỉ hè, mình kiểm lại một số đồ đạc để sắm sửa thêm cho năm học mới, khi ra chợ mua thêm một số đồ dùng, đến hàng bán đồ nhựa mua mấy cái rổ, mình nhớ đến cái thẩu thủy tinh, hỏi bâng quơ không ngờ có nên mua một thẩu thủy tinh mười lít. Continue reading Đi đổi rượu

Dân phong

Chào các bạn,

Chúng ta nói dân là chủ, và chúng ta nói dân trí ta thấp, thế cho nên dân là chủ mà không làm chủ.

Nhưng ai cũng nói dân trí càng cao thì đất nước càng dân chủ.

Cho nên muốn đất nước dân chủ thì ta phải tìm cách cho dân trí ta cao. Nhưng dân trí là gì vậy? Nhiều bằng cấp hơn? Nhiều đầu óc toán học hơn? Nhiều người tốt nghiệp đại học hơn. Continue reading Dân phong

Lập gia đình

Chào các bạn,

Vào nhà mẹ Son chỉ có em Thông ở nhà. Mình gọi em Thông vì em Thông chưa lập gia đình, chứ năm nay em Thông đã bốn mươi hai tuổi. Em Thông là con gái thứ hai của mẹ Son. Mẹ Son có bốn người con, ba người con gái, một người con trai, bố Son mất sớm do bị bệnh gan. Ba người con của mẹ Son đã lập gia đình và ra riêng, chỉ có em Thông không lập gia đình đang ở với mẹ Son, trong một căn nhà ván cũ nhưng vẫn còn chắc chắn.

Em Thông cho biết mẹ Son đang đi làm cỏ mì trên núi với các anh em, còn em Thông đi làm ở lò gạch. Em Thông bắt đầu làm từ ba giờ chiều đến sáu giờ sáng, nên bây giờ em Thông ở nhà nghỉ ngơi để chiều đi làm. Continue reading Lập gia đình

Xin lỗi

Chào các bạn,

Xin lỗi có vẻ như là chuyện khó làm với người Việt. Có lẽ vì khi xin lỗi thì hay bị mắng mỏ?

Xin lỗi là việc ăn cơm bữa của người Mỹ, bởi vì văn hóa Tin Lành. Chúa Giêsu nói trong Thánh Kinh: “Con phải tha thứ cho người anh em của con, không chỉ 7 lần mà phải 77 lần.” (Matt 18:22). Cho nên người Mỹ xin lỗi nhau rất thường, như là người Việt hỏi nhau “Hôm nay thế nào?” Continue reading Xin lỗi

Gặp bạn cũ

Chào các bạn,

Mình đi Buôn KonHring huyện Cưmgar với các mẹ trong Buôn Làng về gần hai tháng nay, nhưng hình ảnh người phụ nữ bạn học của mẹ Xel từ thời học trung cấp vẫn lẩn quẩn trong tâm trí mình từ hôm đó đến nay.

Hôm đó trước khi về Buôn Làng, mẹ Xel nói muốn đến thăm một người bạn học nữa. Mình nói còn sớm, có thể ghé thăm được, không có vấn đề gì!

Vậy là mẹ Xel chạy xe trước dẫn đường. Đi được mười lăm phút, mẹ Xel dừng xe trước ngôi nhà nhỏ xây cấp IV nhưng khang trang, và một người phụ nữ chạy ra ôm chầm lấy mẹ Xel mừng rỡ. Nhìn cách hai mẹ gặp nhau, mình đoán đó là người bạn học mẹ Xel muốn đến thăm. Continue reading Gặp bạn cũ

Đàn Kiến Và Cơn Bão

“Xung quanh ta có rất nhiều điều lí thú, chỉ cần để tâm tới một chút thì ta sẽ học hỏi được rất nhiều” – đây là những gì ba tôi thường nói với tôi khi tôi hãy còn là một chú bé thích tắm mưa. Bạn có từng quan sát diễn biến của một cơn mưa bão không? Trước khi cơn mưa bão bắt đầu, bầu trời sẽ kéo mây đen. Không khí cũng bắt đầu đổi dần, từ ấm chuyển sang lạnh hơn và đôi khi có sấm chớp kèm theo. Ngày nay với sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật, những cơn mưa bão như vậy sẽ được đài khí tượng báo tương đối chính xác trước vài ngày. Còn một loại đài khí tượng sinh học khác cũng dự báo chính xác không kém. Đài khí tượng sinh học mà tôi nói đến là những chú kiến. Khi còn nhỏ mẹ tôi hay nói với tôi “Có thể chiều nay mưa, con canh để lấy đồ phơi ở đằng sau vào” và thường là những dự đoán của mẹ tôi đều đúng mặc dù sáng đó trời khá nắng và cũng ít mây đen. Điều đó đã làm tôi ngạc nhiên rất nhiều. Một hôm tôi mạnh dạn hỏi mẹ tôi “Làm sao me có thể biết trước là trời sẽ mưa”. Mẹ tôi mỉm cười và trả lời tôi “Đâu có khó gì đâu, chỉ nhìn những chú kiến đang dời tổ hàng đàng như vậy thì me biết thôi”. Continue reading Đàn Kiến Và Cơn Bão

Cung kính với thánh nhân

Chào các bạn,

Có một câu chuyện ảnh hưởng đến mình rất mạnh. Đó là chuyện về Bồ tát Thường Bất Khinh, tiền thân của Phật Thích Ca trong nhiều kiếp trước.

Thường Bất Khinh là “luôn không khinh rẻ ai”.

Bồ tát Thường Bất Khinh, gặp ai, già trẻ nam nữ giàu nghèo quan dân, cũng chắp tay xá và nói: “Chào ngài, ngài sẽ thành Phật”, và đương nhiên là lũ con nít cho là người điên cho nên hay đuổi đánh. Continue reading Cung kính với thánh nhân

Nhận kết quả thi tốt nghiệp

Chào các bạn,

Đã có kết quả thi tốt nghiệp THPT, anh em Buôn Làng chung quanh mình có nhiều chuyện vui buồn lung tung.

Gia đình có con thi đậu tốt nghiệp THPT, quá vui, quá mừng! Gia đình có con thi một, hai, hoặc ba lần chưa đậu thì gọi điện than thở như mẹ Thép hôm qua!

Em Thép, con trai lớn nhất của bố mẹ Thép, năm nay thi tốt nghiệp THPT lần thứ ba. Ngày có kết quả thi, em Thép được các bạn báo cho biết để đến xem điểm, em Thép đã không dám đến vì sợ không thấy tên mình trên bảng đậu. Continue reading Nhận kết quả thi tốt nghiệp

Đúng Sai

Chào các bạn,

Đây là một truyện trong tập 101 Truyện Thiền

    Khi Bankei mở mùa an cư kiết hạ, đệ tử từ nhiều nơi trên đất Nhật về tham dự. Trong một buổi thiền định, một đệ tử bị bắt gặp đang ăn cắp. Vấn đề được bẩm báo lên Bankei, với yêu cầu là người đệ tử ăn cắp bị đuổi. Bankei lờ vụ này.

    Sau đó đệ tử này lại bị bắt gặp ăn cắp như vậy, và một lần nữa Bankei lờ vấn đề. Chuyện này làm các đệ tử khác tức giận; họ viết một thỉnh nguyện thư yêu cầu kẻ cắp bị đuổi, nói rằng nếu không thì họ sẽ rời bỏ.

    Sau khi đọc lá thơ, Bankei gọi mọi người đến. “Các anh em rất thông thái,” thiền sư nói với họ. “Anh em biết cái gì đúng và cái gì không đúng. Anh em có thể theo học nơi khác nếu muốn, nhưng người anh em khốn khó này chẳng biết đúng sai. Ai sẽ dạy anh ta nếu tôi không dạy? Tôi sẽ giữ anh ta lại đây dù là tất cả các anh em rời bỏ.”

    Một suối lệ chảy dàn dụa trên mặt người đệ tử ăn cắp. Tất cả mọi ham muốn trộm cắp đã tan biến.

Trong Thánh kinh cũng có câu chuyện tượng tự:

    Giêsu đang dùng bữa trong nhà, thì kìa, nhiều người thu thuế và người tội lỗi kéo đến, cùng ăn với Giêsu và các môn đệ. Thấy vậy, những người Pharisêu nói với các môn đệ của Giêsu rằng: “Sao thầy các anh lại ăn uống với bọn thu thuế, và quân tội lỗi như vậy?” Nghe như thế, Giêsu nói: “Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. Hãy về học cho biết ý nghĩa của câu này: ‘Ta muốn lòng thương xót chứ đâu cần lễ tế’. Vì tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi.”

(Trong xã hội Do thái thời đó, kẻ thu thuế còn thấp hơn người tội lỗi, vì thu thuế của dân Do thái để nộp lại cho chính quyền đô hộ La Mã, đó là tiếp tay với giặc, phản quốc).

Các bạn, chúng ta, những người tự cho mình là công chính, hay kết án “người có tội” và cả những người giao du với “người có tội”. Đó là có 3 vấn đề:

– Tự cho mình là công chính.

– Kết án người khác là có tội.

– Và kết án cả những người giao du với người mình cho là có tội.

Nhưng các vị thầy lớn dạy ta tình yêu và lòng thương xót, và không muốn ta kì thị đúng sai.

Đúng sai thường là sai. Sao lại kỳ thị người tội lỗi? Chưa chắc gì ta đã ít tội lỗi hơn ai. Hơn nữa ta có biết gì sâu thẳm trong lòng ai mà lại kết án? Mà dù người tội lỗi thật sự có tội lỗi, thì những người như vậy cần ánh sáng tâm linh hơn người trung bình mà, sao lại không đến gần để mang tình yêu và ánh sáng đến cho họ, mà lại lên mặt đạo đức, kết án, buộc tội?

Thánh nhân dạy yêu thương, không dạy phán đoán và kết án. Vì phán đoán và kết án thì chia cách, nhưng tình yêu đưa con người lại gần với nhau và gần với ánh sáng.

Chúc các bạn luôn yêu thương và thương xót.

Mến,

Hoành

© copyright 2014
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Tám lần thi tốt nghiệp

Chào các bạn,

Sau một thời gian sống ở Buôn Làng, mình nghiệm thấy có những chuyện thật ngộ, có thể nói chỉ nơi Buôn Làng mình mới có!

Chẳng hạn chuyện ba em thanh niên đi bộ hết bốn ngày từ Tp. HCM về Buôn Làng; đứa con gái hai tuổi khóc, bố dỗ mãi không nín, bực mình, bố cho vào sọt quay con xuống giếng dọa cho con nín; cháu đi chơi với dì rớt trôi dưới suối, dì ngồi trên cầu đợi… Và hôm nay đến chuyện thi tốt nghiệp THPT cũng làm mình sửng sốt và thán phục! Continue reading Tám lần thi tốt nghiệp