Chào các bạn,

Bài này mình viết đặc biệt cho các cây trái của vườn Đọt Chuối Non, tức là các tác giả và độc giả thường xuyên của ĐCN.

Chúng ta nói đến tư duy tích cực như là một vấn đề cá nhân–mỗi người chúng ta lo luyện tập tư duy tích cực cho chính ta, để ta vui vẻ, tĩnh lặng, an bình, can đảm, và tích cực. Đây thực sự là vấn đề rất cá nhân.

Nhưng nếu các bạn đã cảm thấy trưởng thành hơn về tư duy tích cực sau một thời gian ngắn, thì điều gì xảy ra với các bạn?

Thứ nhất, dĩ nhiên là bạn thấy mình vui vẻ, mạnh mẽ, và sáng suốt hơn rất nhiều. Và đôi khi bạn nói, “Phải chi tôi biết tư duy tích cực 5 năm về trước, 10 năm về trước!” (Chú thích từ “sáng suốt”. Bạn có thấy bây giờ bạn đọc 1 một hiểu 10 so với trước kia không? Những người khác đâu có biết đến điều này nhỉ :-))

Thứ hai, bạn muốn tất cả những người chung quanh, bạn bè thân nhân, cũng bắt đầu học và thực hành tư duy tích cực như bạn.

Tức là tư duy tích cực có một sức mạnh chuyển hóa rất mạnh, nó chuyển hóa chính mình và làm mình muốn chuyển hóa những người khác. Đây là sức mạnh của tư duy tích cực mà chỉ người đã trải nghiệm nó mới biết. Những người không có kinh nghiệm thì hoàn toàn mù tịt, và đôi khi còn lên tiếng chế diễu, như là “Đó là tự sướng kiểu AQ” hay “Đó là các món cho học trò.” (Và trong loại người lớ ngớ này có thể có người 50, 60 tuổi và có bằng cấp đến mức tiến sĩ. Trưởng thành hay không trưởng thành về tư duy chẳng ăn nhập gì đến tuổi tác hay bằng cấp, nếu người ta không học cách để trưởng thành).

Tuy nhiên khi chúng ta đã trưởng thành, dù chỉ mới vài bước trong tư duy tích cực, chúng ta bắt đầu cảm nhận được rất rõ ràng quyền lực của tư duy tích cực trong việc chuyển hóa đời mình. Và đời của những người khác.

Và khi chúng ta thấy được điều đó chúng ta biết ngay một sự thật rất rõ: “Cuộc đời còn lại của tôi sẽ tùy thuộc vào tư duy tích cực của tôi. Tất cả những thứ khác—hoàn cảnh, may rủi, tiền bạc, bằng cấp—đều chỉ là thứ yếu.”

Nếu chúng ta mang ý tưởng đó lên bình diện cao hơn, thì chúng ta biết ngay: “Tương lai của đất nước tôi tùy thuộc vào tư duy tích cực của đồng bào tôi. Tất cả những thứ khác—hoàn cảnh, may rủi, kinh tế, chính trị–đều chỉ là thứ yếu.”

Đây là một sự thật mà chỉ người đã trải nghiệm sự chuyển hóa mãnh liệt của tư duy tích cực trong chính mình mới biết được. Những người khác thì mù tịt, và họ có thể cười bạn trong khi láp nháp mấy l‎ý thuyết chính trị xã hội rẻ tiền mới học được đâu đó.

Quản l‎ý chính ta, tư duy tích cực là chính. Quản lý một công ty, tư duy tích cực là chính. Quản l‎ý một đất nước, tư duy tích cực là chính.

Thế nghĩa là, khi bạn lo tu luyện tư duy tích cực cho riêng mình, bạn đang góp tay vào việc xây dựng đất nước ở mức độ sâu thẳm nhất, nền tảng nhất, và hiệu quả nhất. Cái mà ta tưởng là chỉ lo cho thân ta thực ra là nền tảng của cả xã hội.

Vì vậy, có một câu hỏi mà đôi khi người ta tự hỏi: “Tôi sẽ làm gì cho đất nước tôi?” Câu hỏi đó, bạn, người tư duy tích cực, sẽ không bao giờ phải hỏi.

Vì sao? Vì sống tư duy tích cực tự chính nó đã là xây dựng đất nước ở mức nền tảng nhất.

Vì sao? Vì bản chất của nến là phát ra ánh sáng. Nến không phát ra ánh sáng cho chính mình, mà là cho môi trường chung quanh, thế giới chung quanh. Và nến có thể thắp sáng những ngọn nến lân cận thành rừng nến, biển nến, đại dương nến, thế giới nến.

Trong một thế giới đầy bóng tối của tiêu cực, si mê, gian dối, chỉ có những ngọn nến là quan trọng. Và các ngọn nến không đến từ bằng cấp, địa vị, hay tiền bạc, vì ai cũng biết bằng cấp cao, địa vị cao, hay tiền bạc cao cũng có thể là bóng tối cao với những nhũng lạm cao.

Nến chỉ đến từ những quả tim tư duy tích cực.

Hãy cám ơn Trời Phật đã cho chúng ta cơ duyên để làm những ngọn nến cho đời.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến.

Hoành

© copyright 2009
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Chào các bạn,

Ở đời có 3 loại người đi 3 cách khác nhau. Loại thứ nhất như chiếc xe đồ chơi bằng gỗ của trẻ con, chạy đụng tảng đá nhỏ là đứng. Loại thứ hai như xe tăng, càn quét sụp đổ hết tường vách nhà cửa để tiến lên. Loại thứ ba như nước uyển chuyển, đụng đá thì uốn vòng qua đá, đụng tường thì uốn vòng qua tường, mà đi.

Bạn thuộc loại nào?

• Xe đồ chơi thì bạn sẽ không đi đâu được cả đời.

• Xe tăng thì bạn sẽ tạo nên hủy diệt và sụp đổ trên bước tiến của bạn.

Tiếc thay điều này thì lại quá thông thường trong đời sống. Ta đã thấy bao nhiêu cuộc cách mạng đẫm máu trong thế kỷ này. Đã bao con người kiêu căng cho rằng đường ta là đúng, nên ta cứ càn quét tận diệt mấy đám ngu dốt, chống cách mạng, phản động, phản tiến hóa mà đi. Rồi thế giới đã được gì, ngoại trừ những rừng xương khô và những dòng sông nước mắt?

Ngay cả trong đời sống cá nhân thường ngày, bao nhiêu người đang đâm sau lưng đồng nghiệp, nói xấu bạn bè, truy tố bằng hữu, dối trá với láng giềng, phi pháp, phi đạo đức, giả nhân giả nghĩa, và dối trá với cả chính mình—láp nháp nonsense, nói những lời mà chính mình cũng biết là sai—chỉ để được thăng chức, thắng một hợp đồng làm ăn, làm lớn trong chính phủ, chiếm một vị trí thuận lợi.

Ngay cả những người “đạo đức”—không ăn chận của ai, không cướp giật của ai, tối ngày đi nhà thờ đi chùa–thì đã bao nhiêu lần họ mắng mỏ gia đình, kết án bạn bè, xỉa xói làng xóm, xỉ vả thế gian chỉ vì họ tự xem là người đạo đức (self-righteous, tự đạo đức ) và có quyền đứng trên cao mắng xuống những người “tầm thường tội lỗi.”

Bạn có thể thấy được những khổ đau mà các xe tăng tạo nên cho thế giới, và cho chính họ không? Thường khi xe tăng không biết nó gây đau khổ cho chính nó khi cán sập nhà cửa phải không các bạn? Dĩ nhiên, đó là cái mà Phật gia gọi là si mê và Thiên chúa gia gọi là mù quáng của sự ác (Vâng sự ác, ngay cả cho những người “tự đạo đức” đi nhà thờ đi chùa mỗi ngày).

Khi cái tôi đã biến thành một chiếc xe tăng khổng lồ thì không nói được nó sẽ gây đổ vỡ đến mức nào–dù chỉ vô tình lạc tay lái một tí cũng có thể làm sập nhà, hay dù có đè căn nhà cũ nát đáng cho sập thì cũng có thể vô tình đè chết vài người đang ngủ trong đó.

Nhưng ngay cả xe tăng cũng không vượt được những khối đá to bằng nó hay to hơn.

Và xe tăng sẽ có lúc hết xăng, và lúc đó, vì thù nhiều mà bạn ít, cho nên có khả năng cao là sẽ bị đốt, phải không các bạn?

• Nhưng nước lướt qua một cọng cỏ cũng không làm trầy cỏ. Đụng đá tảng thì mơn man đá tảng như bạn hiền và vòng quanh đá tảng mà đi.

Nước đến khắp mọi nơi mà không cần gây đổ vỡ, không làm trầy trụa ai, và là bạn của tất cả mọi người mọi thứ.

Nước không có hình thù cố định, không có cái tôi cứng nhắc.

Nước hiền dịu khiêm tốn. Hình thù của nước là hình thù của những gì quanh nước.

Nước uốn mình theo đường đi, thế đất, và chướng ngại. Nước tìm chỗ trũng, chỗ thấp hèn mà đến.

Nước tưới mát mọi loài cây cỏ, không phân biệt cây xấu cây tốt, cây thánh thiện cây tội lỗi.

Nước không cầu thiện, nhưng vẫn làm thiện.

Nước không cầu thắng, nhưng vẫn thắng.

Nước không cầu yêu, nhưng vẫn yêu, và vẫn được yêu.

Nước chỉ là nước.

Và là sự sống của con người.

Vậy thì làm sao chúng ta có thể như nước?

Chúng ta đã đọc bao nhiêu bài đắc nhân tâm, bao nhiêu đoạn Kinh thánh, bao nhiêu bài kinh Phật? Và vẫn cảm thấy hình như mình cứ vẫn là mình mà chẳng thấy mình mềm ra, nhân ái ra?

Tai sao vậy?

Thưa, vì đọc là một chuyện, nhưng thực hành lại là một chuyện khác.

Và ta không cần phải quan tâm đến thực hành đắc nhân tâm lúc ta đang bình thường, ta đang vui vẻ, lúc không ai chọc tới ta, không ai xâm lấn quyền lợi ta, không ai trái ‎y’ ta. Vì khi bình thường ai trong chúng ta cũng là thiên thần cả.

Ta chỉ thực sự phải thực tập làm nước khi ta có vấn đề.

Phiền một nỗi là khi có vấn đề, đầu óc chúng ta tự động khóa lại tất cả mọi cánh cửa và chỉ mở một cánh của duy nhất–“Tôi phải giải quyết vấn đề này”:

. Thằng này láu cá, phải cho hắn một bài học.
. Con này ngu quá, phải giáo dục nó một tí.
. Tên này coi thường tôi quá, tôi phải tát cho hắn vài cái.
. Ông phải kiện mày cho mày biết ông.
. Trời đất công bình xuống đây mà xem hắn đày đọa tôi.
. Con người phản bội thế kia thì chết cũng đáng.
. Làm thế là hiện thân của quỹ dữ, ta phải thay trời trị mày.
. Ta nguyện theo ‎ý chúa diệt lũ tàn bạo như mày.

Nói chung là, khi ta nổi giận hay đau đớn (dù là đúng hay sai) thì tâm ta thường quên hết mọi sự và chỉ nghĩ đến đánh đấm, “dạy dỗ”, trả thù, đòi công lý, thế thiên hành đạo…

Và ta quên mất là ta nên là nước. Và ta trở thành chiếc xe tăng.

Đây là câu chuyện rất bình thường cho đại đại đa số chúng ta. Chẳng có gì là b‎í ẩn cả.

Vì vậy, muốn thực tập là nước ta phải để tâm đến một điều duy nhất: Tập là nước khi bị xúc phạm, khi bị nóng giận, khi bị đau khổ. Những lúc đó, hãy nạy mở cho được cánh cửa của nước, vì những lúc đó, ngoại trừ cửa sân hận, mọi cánh cửa đều đã bị khóa chặt.

Nhưng làm sao để mở cánh cửa hiền dịu vào những lúc đớn đau sôi nổi được?

Đây là vấn đề cực khó, khó đến mức đôi khi trở thành không thể. Cho nên nó đòi hỏi những nỗ lực phi thường.

Sau nhiều năm học và thực hành personal development (phát triển cá nhân), mình có được vài kinh nghiệm. Lẽ ra thì không nên nói đến ở đây, vì các kinh nghiệm này rất riêng tư, nhưng nếu không chia sẻ hết mức thì sẽ không giúp được các bạn tận tình. Cho nên mình đành phải chia sẻ với các bạn các kinh nghiêm rất riêng tư của mình.

. Ở một mức nhẹ và mức trung bình, mình luôn luôn có thể bỏ qua vấn đề bằng cách tự nhủ “Ôi, chuyện nhỏ mà, quan tâm làm gì. Bỏ qua cho bạn bè một tí”, và đi tập thể thao hay nghe nhạc là quên. Hoặc ngồi thiển hay tập thái cực khí công.

. Nhưng ở mức thật nặng, đến mức tổn thương cả tâm trí, thì mình thực sự chìm ngập trong đó, và không cách nào làm cho bớt đau, bớt nhức, bớt giận. Đến lúc này thì tập thể thao và ngay cả ngồi thiền cũng không giúp mình được. Khi việc nhẹ thì thiền có hiệu lực. Khi nặng quá, ngồi thiền mà máu cứ sôi trong người thì không thiền được (Có lẽ là mình thiền chưa đến mức thượng thừa).

Nhưng đối với mình thì cầu nguyện lại có hiệu lực trên tất cả, để điều phục tâm mình, để mình cảm được có một đấng toàn thiện cao hơn mình đang chia sẻ với mình, để mình muốn làm cho đấng toàn thiện thấy được mình cũng có thiện tâm, để tâm mình bình lặng lại.

Đôi khi trong vài trường hợp giận quá sức, mình cầu nguyện theo kiểu nói ra cho hết nóng, như thế này: “Chúa Giêsu à, chúa biết là con đang hết sức giận, và quả thật là con chỉ muốn nắm cổ tên mất dạy này đấm cho nó vài đấm, gãy vài vài cái răng, ngã ra bất tĩnh nhân sự, thì may ra mới hết giận. Chúa mà đế mấy tên mất dạy như vậy ngang ngược cả đời thì con cũng rất thắc mắc tại sao. Nhưng con biết là chúa muốn con yêu mọi người, kể cả kẻ thù và kể cả tên này. Vậy thì xin chúa hãy cho con bình tâm lại. Con chẳng dám hứa là con yêu được tên này, ít ra là lúc này. Nhưng xin chúa hãy cho con bình tâm lại và vui vẻ trong tay chúa. Vì con không muốn con phải bị tâm bệnh vì tên này. Và xin chúa hãy cho con từ từ biết yêu hắn, vì con biết chúa muốn con yêu mọi người kể cả tên này. Và con thực sự muốn đi con đường tình yêu vô điều kiện của chúa. Con thực sự muốn thực hành điều chúa dạy. Con thực sự muốn theo gương chúa.”

Thường thường lời cầu nguyện này rất hiệu lực, chỉ môt lúc sau là mình dịu lại. Nếu vài ngày sau đó lại “nổi cơn” thì lại cầu nguyện như thế.

Bên trên bình có nói “[Mở cánh của dịu hiền] là vấn đề cực khó, khó đến mức đôi khi trở thành không thể. Cho nên nó đòi hỏi những nỗ lực phi thường.” Đúng thế các bạn. Đối với mình, đôi khi nó quá khó và đòi hỏi những nỗ lực phi thường mà mình không có được, cho nên mình phải cầu nguyện, để xin được sức mạnh phi thường đó từ các đấng cao hơn.

Dĩ nhiên là mỗi người chúng ta có một đấng tối cao với một tên khác nhau để cầu nguyện. Thượng đế không cần phải có chỉ một tên hay một khuôn mặt hay một sứ giả. Nhưng mình chỉ muốn chia sẻ, là sau khi đã thực hành mấy mươi năm đủ mọi bộ môn khác nhau, mà đa số là các bộ môn không cầu nguyện, cuối cùng thì mình thấy rằng chỉ có cầu nguyện mới là con đường dễ dàng nhất, và cho mình nhiều sức mạnh nhất, và giúp mình bình tâm và yêu ái trong những hoàn cảnh mà trước kia mình không thể nghĩ là mình hay ai trên thế giới có thể làm được. Và vì vậy mà mình hiểu tại sao các lãnh đạo lớn như Abraham Lincoln, Gandhi, Nelson Mandela lại hay nói đến cầu nguyện.

Đàng nào đi nữa thì điếm chính mình muốn chia sẻ ở đây là: Lúc chúng ta phải quan tâm đến hiền dịu như nước là lúc ta bị xâm phạm, bị mất mát, bị làm trái ‎, bị lừa lọc, bị mất lòng vì lý do gì đó. Lúc đó là lúc phải cố hết sức để tự thắng những đớn đau và sân hận trong lòng, để có lại được con tim hiền dịu. Lúc đó là lúc quỹ dữ đóng hết mọi cánh của của ánh sáng trong ta, nói theo Thiên chúa gia. Lúc đó là lúc chúng ta phải thực sự nạy mở cánh cửa của nước, của dấu ái hiền hòa.

Nếu ta không quan tâm thực hành những lúc “bị tấn công và vây hãm” như thế, mình cam đoan là bạn có thể đọc đắc nhân tâm 100 năm nữa cũng chẳng được gì (dù là bạn có thể viết sách đắc nhân tâm sau khi đọc nhiều đủ).

Bạn có thể làm cách nào thì tùy ‎bạn, để đạt được điều hiền dịu đó.

Trong mấy mươi năm, mình đã thực hành hết mọi cách trong mọi sách. Kinh nghiệm của mình là, cách hiệu lực nhất là cầu nguyện, tức là không đi một mình, mà đi với một sức mạnh mạnh hơn mình cả triệu lần.

Nhiều người càng lớn tuổi thì càng như xe tăng lớn. Nhiều người càng lớn tuổi thì càng độ lượng như đại dương.

Bạn cứ chọn cho riêng bạn con đường để trưởng thành tâm linh. Mình chỉ chia sẻ với bạn con đường mình đã chọn.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

Bài liên hệ: Nước

© copyright 2009
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
http://www.dotchuoinon.com

Ở Mỹ, khi phỏng vấn xin việc, thái độ tích cực mà người Mỹ gọi là positive thinking có thể quyết định đến 70% thành công, còn lại mới là các kỹ năng khác. Người tích cực (positive person) thường giao tiếp tốt, làm việc theo nhóm tốt, hoà hợp tốt, tự tin, năng nổ… Người tiêu cực (negative person) sẽ bị gạt bỏ ngay sau vài phút phỏng vấn. Vì chỉ cần một người tiêu cực thì đội ngũ sớm muộn gì cũng bị phá vỡ.

Còn chúng ta, cứ kiểm tra lại sẽ thấy thường ngày ta có những suy nghĩ rất tiêu cực:

– Việt Nam lúc này xuất khẩu tôm sang Nhật nhiều lắm.
– Xời, chỉ được ba bữa là Nhật nó trả về vì thiếu vệ sinh thôi.

Hay:

– Nhỏ A, hôm nay mặc cái áo đẹp quá hả ?
– Xì, đẹp trong tâm hồn mới đáng kể chứ bề ngoài thì ăn thua gì !

Tất cả các câu đáp trên đều là cách nói, cách suy nghĩ tiêu cực. Không ai nói đó là cách nói sai. Nhưng ở đời thường có hai loại người: thành công và thất bại, lạc quan và bi quan, tích cực và tiêu cực. Vấn đề là ta chọn cách nói, cách nghĩ nào, thế thôi.

“Tất cả bóng tối của thế gian cũng không che được ánh sáng của một que diêm”

Người tích cực luôn thấy cái hay, cái tốt, cái đẹp trong sự việc và ở người khác. Người tiêu cực luôn chú trọng đến khuyết điểm của người khác và luôn lo lắng người khác không tôn trọng, nể nang mình.

Người tiêu cực không bao giờ phục ai vì thấy ai cũng kém. Người tích cực thấy ai cũng phục vì thấy cũng có một cái gì đó mà mình phải học hỏi.

Người tiêu cực thường tự ti và tự tôn cùng một lúc. Người tích cực thì thường tự tin và khiêm tốn cùng một lúc.

Người tiêu cực không bao giờ dám hỏi han điều gì vì sợ người khác nghĩ là mình dốt, mà nếu có hỏi thì chỉ hỏi để tấn công. Người tích cực luôn luôn hỏi chi tiết vì thực tâm muốn học hỏi.

Người tiêu cực khi gặp khó khăn thường cho là tại số mình đen, trời thiếu công bằng. Người tích cực thì cho đây là thử thách khả năng chịu đựng và giải quyết của mình.

Người tiêu cực buồn bã và ghen tức khi người khác thành công. Người tích cực vui vẻ khi thấy người khác thành công và sẽ hỏi thăm để học thêm được một tí bí mật thành công.

Người tiêu cực hay phê phán chê bai, cằn nhằn và than vãn. Người tích cực thì chủ trương giải quyết vấn đề.

Người tiêu cực luôn làm người khác bực mình, xuống tinh thần. Họ không làm ai vui, không thuyết phục được ai. Người tích cực luôn làm người khác lên tinh thần, làm mọi người trở lên hăng hái vì vậy tính thuyết phục rất cao.

Người tiêu cực hay tự kiêu, tự mãn và thụ động. Người tích cực luôn phấn đấu vì đời là một cuộc đấu tranh như “Ông già và biển cả” của Hemingway, phấn đấu không vì lợi lộc, nhưng chỉ vì việc của ông là đánh cá, bản tính con người là hoạt động. Người không hoạt động là người chết.

Người tiêu cực không ở trong team (đội ngũ) nào được cả. Họ sẽ làm đổ vỡ bất cứ đội ngũ nào mà họ ở trong đó.

Về lâu dài, người tích cực luôn luôn thành công và người tiêu cực luôn luôn thất bại.

Tiêu cực dễ lây lan, tích cực cũng dễ lây lan. Nhưng tích cực lây mạnh hơn tiêu cực vì “tất cả bóng tối của thế gian cũng không che được bóng tối của một que diêm”.

Nửa ly bước có thể nói là đầy nửa ly, có thể nói là cạn nửa ly. Đằng nào cũng đúng. Đây là vấn đề của riêng mỗi người. Vậy mà đó cũng là vấn đề chung của một quốc gia. Người tích cực luôn thấy ly nước đầy một nửa. Đất nước nào có nhiều công dân suy nghĩ tiêu cực sẽ nghèo đói. Một đất nước có nhiều công dân tích cực, một nền văn hoá tích cực, sẽ trở thành cường thịnh cho dù hiện nay còn nghèo.

Đâu là sức mạnh của Việt Nam?

Khi nói đến điểm yếu và điểm mạnh, thường ta hay phạm một sai lầm rất lớn là coi những gì mình đang có là yếu tố quyết định mọi vấn đề. Thí dụ, so sánh giữa hai học sinh về những vốn liếng mà họ có. Học sinh A thông minh trung bình, bố mẹ khá giả, ở thành phố, học một trường nổi tiếng. Học sinh B thông minh cũng trung bình nhưng bố mẹ nghèo, đi học ở trường quê. Rõ ràng vốn liếng của A lớn hơn B. Nhưng nếu kết luận rằng sau này sẽ khá hơn B thì chẳng có gì bảo đảm cả. B sau này khá hơn A là chuyện khá thông thường.

Vì vậy, khi hỏi Việt Nam có gì mạnh và có gì yếu , ta không nên nghĩ rằng tương lai của Việt Nam sau này lệ thuộc vào cái gì Việt Nam đang có.

Nói đến hoạt động kinh tế người ta thường nhắc đến ba yếu tố: tư bản (tiền), tài nguyên thiên nhiên và lao động. Tư bản thì chúng ta không có nhiều. Thiên nhiên và tài nguyên thì trung bình, không có gì xuất sắc nhưng cũng không đến nỗi quá nghèo. Hai yếu tố này thì chúng ta không chủ động được. Tài nguyên thì trời cho sao chịu vậy, chúng ta chỉ còn cách đừng phá hoại môi trường thôi. Còn tư bản thì cũng thế, không có tiền là không có tiền. Không thay đổi được gì mấy. Nhưng nhân lực là yếu tố ta có thể chủ động được 100%. Một con người sinh ra không có kiến thức gì vẫn có thể được đầu tư học hỏi để tiến mãi không ngừng. Giá trị lao động của thế giới đang lên rất cao, mà tiềm năng lao động của Việt nam lại cực kỳ lớn. Đó chính là điểm thuận lợi đầu tiên để gia tăng sức mạnh của Việt Nam trên thị trường thế giới.

“Ta có gì ?” hay “Ta làm gì ?”

Cuộc đời A và B chỉ lệ thuộc một chút vào vốn liếng ban đầu, nhưng lệ thuộc rất nhiều vào ý chí và khả năng của mỗi người trong việc quản lý đời mình. Tương lai Việt Nam cũng tương tự như vậy. Khả năng quản lý của con người vẫn là yếu tố quan trọng nhất trong sự phát triển, và “Ta có gì” thực ra không quan trọng bằng “Ta làm gì ?”.

Sức mạnh đoàn kết của Việt Nam rất lớn, vì thế chúng ta luôn muốn mọi người làm, suy nghĩ, ăn nói cùng một cách. Chính vì vậy mà thành ra bảo thủ, thiếu sáng tạo, cứng nhắc và chậm chạp.

Để phát triển đất nước chúng ta cần chú trọng đến sự sáng tạo cá nhân. Vì cá nhân sáng tạo thì quốc gia mới sáng tạo.

Với giới trẻ, trước hết chúng ta hãy phát triển kỹ năng phân tích (analytical skills), kỹ năng đặt câu hỏi. Nếu muốn học được kỹ năng này thì cứ nói chuyện với các em bé 5, 6 tuổi là học được ngay: “Cô ơi, sao đàn bà mặc áo dài mà đàn ông không mặc ?” “Tại sao con trâu có sừng mà con chó không có sừng ?”… Đó chính là analytical skills (mà người Mỹ nổi tiếng số một trên thế giới). Nếu trong đời sống hàng ngày ta thường xuyên sử dụng kỹ năng này, khuyến khích sinh viên học sinh chú tâm vào khả năng phân tích, đặt câu hỏi thì tiến trình sáng tạo của cả nước sẽ gia tăng.

Thứ hai, khi có người thiết kế được một kiểu áo chưa ai thấy, hãy phản ứng “Ồ, lạ quá ha, sao bạn không tung ra thị trường cho mọi người thấy với” thay vì “Trời, kiểu này kỳ cục quá, chắc không ai dám mặc đâu !”

Thái độ tích cực với cái mới là thái độ cực kỳ cần thiết cho một môi trường sáng tạo. Tất cả các chính sách lớn lao sẽ chẳng có hiệu quả gì nếu một quốc gia có nhiều người tiêu cực hơn là tích cực. Chỉ có người positive mới thành công. Và tương lai Việt Nam phụ thuộc nhiều vào việc giới trẻ Việt Nam có sáng tạo hay không. Vấn đề cốt yếu này lại chẳng có chính sách nào lo được cả. Mỗi người chúng ta phải trở lên positive, rồi từ đó lây lan sang người khác. Hãy cười. Vì nụ cười mang đến năng lượng cho mình và cho người xung quanh. Hãy khen và khen thực tình. Bất kỳ ai và bất kỳ lúc nào cũng có cái gì đó hay và đẹp đẽ để mà khen thực tình. Nếu không phải buộc phê phán thì đừng phê phán. Nếu phê phán thì hãy kèm theo một đề nghị giải quyết.

Vấn đề không nằm ở chỗ “Việt Nam có gì ?” mà ở chỗ “Chúng ta làm gì cho Việt Nam”…

Chúc các bạn một ngày vui!

Mến,

Hoành

Chú thích: Bài này mình viết khoảng tháng 6 năm 2007, có lẽ cho tạp chí Nhà Quản Lý. Nay thấy có trên một số Websites trên Internet nên mình mang về post lại ở đây.

Chào các bạn,

Chúng ta có rất nhiều ước muốn, mong muốn, yêu cầu, đòi hỏi ở đời. Ta muốn có tiền, có công việc tốt. Ta muốn anh chàng này cùng phòng phải làm việc cách này và tác phong như thế này. Ta muốn cậu em phải thông thái và tử tế thế này. Ta muốn ông bố phải nói năng cách này. Ta muốn bà vợ phải nên như thế này. Ta muốn đường phố phải sạch thế này, xã hội phải tốt thế này, thế giới phải đáng yêu thế này… Và rất nhiều thứ ta muốn, ta không có được, thế là ta stress, ta giận dữ, ta trầm uất, ta chửi đời, ta bạo loạn…

Ước muốn của mình chính là sự khai phóng cái tôi của mình ra thế giới bên ngoài. Ước muốn của mình chính là mình, là động lực cho mình bước tới, và là bằng chứng của trái tim và sự sống của mình.

Nhưng đằng khác, ước muốn của mình cũng đâm từ mình ra ngoài như những thanh giáo nhọn, biến cái tôi của mình thành một trái cầu gai khổng lồ lăn trên đường phố, lăn đến đâu là gây thương tích cho người khác và, như thế là, cho chính mình, đến đó.

Thế thì làm sao ta vẫn giữ được ước muốn trong lòng nhưng không bị ước muốn của ta gây đau khổ cho ta và cho người khác?

Tiếng Anh có vài câu rất hay. Take it easy! Từ từ thoải mái thôi! Don’t be so hung up about it! Đừng có dính cứng vào đó! “Dính cứng, mắc cứng, hung up” ở đây có cùng nghĩa với từ “chấp” của nhà Phật. Đừng chấp vào đó. Đừng chấp trước. Đừng cố chấp. Hãy sống vô chấp.

Tức là, ước muốn thì vẫn ước muốn, nhưng cứ take it easy, cứ từ từ thoải mái thôi, đừng cố chấp, đừng đòi hỏi thế giới và người khác phải sống theo ý mình, bởi vì thế giới có lối sống của thế giới, người khác có lối sống của người khác, mình có ước muốn của mình…

Muốn thì nhiều, được thì ít, đó là lẽ đương nhiên.

Không có lý do gì ta phải stress vì có vài sự khác ý muốn mình. Ai trong chúng ta cũng muốn thế giới này là thiên đường, chẳng lý do gì phải stress khi thế giới là thế giới và không là thiên đường.

Phật gia thường nói “loại bỏ” ước muốn (ái dục) thì chấm dứt được vòng lẩn quẩn thập nhị nhân duyên, và có được niết bàn tĩnh lặng, hạnh phúc thật sự. Người ta thường hiểu lầm rằng “loại bỏ” là chấm dứt hết mọi ước muốn như xác chết. Nhưng “loại bỏ” đây có chỉ có nghĩa là loại bỏ các ước muốn mà mình thấy không cần cho mình—như ước muốn say mèn mỗi đêm—và những ước muốn tốt mình có thì mình cũng không stress nếu không đạt được. Các đại tăng và thiền sư vẫn thuyết giảng giáo pháp hàng ngày, thế không phải là vẫn có ước muốn mọi người thấu hiểu giáo pháp hơn sao? Nhưng các vị chân tu dù là vẫn thuyết giảng thì vẫn chẳng stress nếu giảng mà vô số người không nghe theo. Nói là việc của mình, nghe là việc của người. Sao lại stress?

Ước muốn là việc của mình. Rất nhiều điều ta muốn cũng không được, như là muốn người khác phải sống theo cách của mình, hay thế giới phải đẹp theo cách của mình. Số ước muốn còn lại có thể đạt được thì lại còn lệ thuộc nhiều yếu tố, như là thời gian (i.e., mình muốn có dư tiền ngay bây giờ nhưng có thể 5 năm nữa mới có), hay may mắn (i.e., muốn lấy chàng nhưng chàng tử nạn trong tai nạn lưu thông), hay khả năng của mình (i.e., nhiều khi mình đẩy dữ dội quá lại bị sức phản động chống lại, nhưng cứ thong thả đẩy nhè nhẹ từ từ thì mọi ngưòi chung quanh lại đâm ra vui vẻ và hoà ái cùng đẩy với mình)…

Dù gì đi nữa thì điểm chính của bài này là: Uớc muốn của ta là đời sống của ta, là hy vọng của ta, là động lực thúc đẩy ta tiến bước. Nhưng ước muốn của ta cũng rất có thể không đạt được hay chưa đạt được lúc này. Trong liên hệ giữa ta và mọi người và thế giới chung quanh, nếu ta quá cố chấp vào ước muốn của mình, ta trở thành nô lệ của ước muốn, ta không thể thoải mái take it easy được, thì ta sẽ tự gây stress và đau khổ cho chính mình và cho mọi người chung quanh.

Uớc muốn là một con dao hai lưỡi, rất hữu dụng cho đời sống, nhưng cũng có thể làm chảy máu mình.

Cái tôi có thể là trái cầu gai khổng lồ hay quá bóng bằng xốp mềm lăn trên đường phố.

Hãy kiên nhẫn một tí. Và vui vẻ yêu đời một tí.

Take it easy!

Hoành

© copyright 2009, TDH
Permitted for non-commercial use