Không tôi

Chào các bạn,

Có lẽ khái niệm khó nắm nhất của nhà Phật là vô ngã (không tôi). Khó đến nỗi hiểu được thật rõ thì đạt ngộ: Khi Bồ tát Quán-âm Tự-Tại thực hành trí tuệ bát nhã thâm sâu, thấy được “tôi” (ngũ uẩn) là không, ngài liền vượt qua mọi khổ nạn (Bát Nhã Tâm Kinh).

Thực hành vô ngã không dễ. Nhưng một cách thực hành có lẽ dễ hiểu nhất là: tâm mình phản ứng lại với mỗi sự việc như là mình không hiện diện, không có mặt, không hiện hữu. Nghĩa là: tâm chẳng có phản ứng gì cả, vì tâm không cảm thấy có xúc tác.

– Trúng số độc đắc. Mình không có đó để nhảy cẩng lên.
– Được thăng thưởng. Mình không có đó để lên mặt.
– Người ta phê phán mình. Mình không có mặt để nghe và để tự ái, kể cả khi người ta phê bình hoàn toàn sai, hoàn toàn bất công, hoàn toàn đầy ác ý.
– Bị người yêu bỏ. Mình không có mặt để thất tình.

Hành động như mình “không có mặt”, tức là hành động như mình không hề biết chuyện gì đang xảy ra. Không biết thì không vui, không buồn, không bực, và không làm gì cả.

Đây khác với nín lặng. Nín lặng thường có nghĩa là trong bụng đang nổi điên, nhưng bên ngoài thì tỉnh bơ. “Không tôi” là mình không có mặt để nghe gì, biết gì, bực gì… Mọi thứ xảy ra trước mắt mình nhưng chỉ cứ như là gió thoảng qua mặt, chẳng hề làm tâm mình động đậy gì cả.

Đương nhiên đạt được đến mức “không có mặt” như vậy là rất khó. Phải là siêu sư phụ mới đạt được. Nhưng ít nhất bạn nên hiểu khái niệm “không có mặt”, “không hiện diện”, một khái niệm dễ hiểu của “không tôi, vô ngã”.

Và “không có mặt” cũng rất dễ đo lường, vì nếu bạn cảm xúc, suy nghĩ hay hành động như là bạn đang có mặt, thì bạn chưa đạt “không có mặt”. Ví dụ. Cảm xúc: bực mình; suy nghĩ: muốn dũa nó quá, nhưng nhịn thì tốt hơn; hành động: nín thinh. Vậy cũng là tốt rồi, nhưng vẫn không phải là vô ngã, vì vẫn có mặt để bực, để muốn dũa, để tự bảo nên nhịn, để không làm gì.

Vô ngã thực sự là nghe người ta chửi mà chẳng cảm thấy gì, chỉ như một luồng gió nhẹ mới thổi qua, hay như một người bạn mới trao mình một ly nước. An nhiên tự tại.

Và “không tôi” không chỉ là khái niệm của Phật gia. Nếu bạn có Chúa trong bạn, chẳng có lý do gì bạn lại chẳng “không tôi” được khi bị người ta sỉ nhục.

Đây là điểm bạn muốn đến. Vô ngã.

Chúc các bạn vô ngã.

Mến,

Hoành

© copyright 2017
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s