Chào các bạn,

Trước đây trong Buôn Làng đã có nhiều quán nhỏ tại nhà, bán đủ các loại thực phẩm gia đình kể cả bánh kẹo và xăng xe. Nhưng từ ngày mẹ Kiết bán chuối và khoai lang chiên, mẹ Đrao bán bánh xèo, nhất là khi thấy em Mỹ Triệu sau ba tháng bán chè thập cẩm đã xây được một gian nhà nhỏ bằng gạch không tô da để bán tạp hóa, anh em Buôn Làng hiểu nhờ buôn bán các gia đình đó có tiền để mở rộng thêm. Từ đó có ý niệm có buôn bán là có ăn và nhiều gia đình đã bắt đầu thích buôn bán muốn buôn bán.

Chính vì thích buôn bán muốn buôn bán, mà mùa nắng nóng năm nay trong Buôn Làng đã mọc lên thêm mấy chiếc xe xay nước mía bán của các mẹ Sêđăng như: Chiếc xe xay nước mía của mẹ Đrao, chiếc xe xay nước mía của mẹ Hoạt, chiếc xe xay nước mía của mẹ Thiêm…

Những ngày đầu các mẹ mới xay nước mía bán, mình thường ghé vào chơi xem các mẹ bán có được không, và róc mía rửa mía xay mía có hợp vệ sinh không, bởi các hàng nước mía của các mẹ Sêđăng mới mở trong Buôn Làng, mình đều mua mở hàng từ ba mươi ngàn đồng đến năm mươi ngàn đồng cho các mẹ vui, cũng như động viên các mẹ trong buôn bán.

Mua về mình đổ nước mía vào ly thủy tinh, nhìn vào ly nước mía mình thấy mẹ nào bán lần đầu cũng rất dơ, trên mặt ly nước mía có rất nhiều bụi trắng của cây mía, và màu nước mía không đẹp không có màu vàng ươm bởi có nhiều cặn, và thiếu mùi thơm của chanh của quất. Biết được như vậy mình lại đến từng chiếc máy xay nước mía của các mẹ để chỉ.

Trong số các mẹ bán nước mía có mẹ Thiêm nhanh nhẹn và tháo vát. Mình đến chỉ cho các mẹ ở những chiếc xe xay nước mía khác cách làm sạch cây mía, cách lọc nước mía sao cho sạch trước. Sau cùng mình mới đến chiếc xe xay nước mía của mẹ Thiêm, mình muốn đến mẹ Thiêm cuối cùng để về nhà cho gần vì từ nhà mẹ Thiêm đến nhà mình chỉ khoảng ba mươi mét. Vừa thấy mình mẹ Thiêm đã cười nói:

– “Nước mía hôm trước Yăh mua khai trương quán cho mình dơ quá Yăh hể? Hôm nay sạch đẹp rồi, vì hôm đó lần đầu tiên xay cho Yăh mình không biết cách lọc nước mía nên nước mía không sạch, hôm nay mình đã học được cách lọc nên nước mía đã sạch và đã có màu vàng. Yăh ngồi đợi một chút mình sẽ xay một ít cho Yăh mang về.”

Mình cảm ơn nhưng không lấy để mẹ Thiêm bán, mình nhìn những bịch nước mía mẹ Thiêm làm sẵn thấy màu đã vàng sạch đẹp. Cùng ở đó có bố Thiên, bố Gêu, em Phú đang đứng chơi và mẹ Kim con dâu bố mẹ Phong đang đợi mua nước mía đem về. Mẹ Kim nói với mình:

– “Mình muốn bán bún riêu lắm, không biết chỗ nhà mình có bán được không?”

Không đợi mình trả lời bố Thiên nói luôn:

– “Mẹ Kim nấu ngon bán rẻ, thì ở đâu anh em Buôn Làng mình cũng tới. Vì anh em Buôn Làng mình có cái chân đi bộ, không cần bán ở mặt đường như người đi xe.”

Matta Xuân Lành