Khiêm tốn

Chào các bạn,

Tất cả mọi triết lý và đạo giáo của thế giới rốt cuộc cũng chỉ tóm vào một điều: Tôi và thế giới quanh tôi.

Tập trung vào tôi là tội, tập trung vào thế giới quanh tôi là phúc.

Tập trung vào tôi là hỏa ngục, tập trung vào kinh Chúa yêu người là thiên đàng.

Tập trung vào tôi là si mê, vô ngã là niết bàn.

Chính vì thế mà trong ĐCN ta có khiêm tốn là điều tập trung số một. Khiêm tốn, thành thật và yêu người. Ta thêm thành thật, và yêu người để hỗ trợ ta trên con đường tập luyện. Nhưng thực sự là chỉ khiêm tốn là đủ tất cả. Người khiêm tốn đương nhiên thành thật và yêu người.

Trong tất cả mọi triết lý của thế giới, thì Phật triết là rốt ráo nhất về khiêm tốn. Bát Nhã Tâm Kinh mở đầu:

Khi Bồ tát Quán Tự Tại thực hành Trí Tuệ Giải Thoát thâm sâu
Thấy chính mình là không, ngài liền vượt qua mọi khổ nạn

Trong Phật triết, “vượt qua mọi khổ nạn” tức là giải thoát, đạt đạo, đạt Niết bàn.

Thánh Kinh Kitô giáo nói: “Phúc cho người khiêm nhu, vì họ sẽ thừa hưởng trái đất”. Tức là, một ngày nào đó những người khiêm tốn sẽ làm chủ trái đất (và lâm tặc và kẻ cướp không còn quyền lực).

Và trong truyền thống Kitô giáo, kiêu ngạo là trọng tội số một.

Điều này rất rõ. Trong mọi truyền thống tâm linh lớn của con người, cái tôi luôn là tảng đá chận ta trước con đường giải thoát, và kéo ta chìm xuống biển.

Khiêm tốn là mẹ của mọi đức hạnh và là đức hạnh khó nhất để luyện tập. Chúng ta lo cho cái tôi từng phút trong ngày—ăn mặc đẹp, thành công công việc, được tán thưởng, được khen ngợi… Và thế giới này “tiến bộ” nhờ đó, nhờ mỗi người cố gắng để thành công.

Nhưng cố gắng thành công và cố gắng khiêm tốn từng ngày là hai con đường có vẻ như chỏi nhau 100%. Và đại đa số chúng ta thất bại. Hầu như càng cố gắng vào chăm chút cái tôi cho thành công, cái tôi ta càng trương phình bệnh hoạn, và khiêm tốn bị vất vào một xó xỉnh tối tăm.

Làm sao ta càng thành công thì càng khiêm tốn?

Nếu chúng ta biết rằng, chỉ một anh chàng say lái xe đâm vào ta thì mọi kế hoạch thành công của ta sẽ tan thành mây khói, thì ta sẽ biết chỉ việc ta không bị xe đụng và còn khỏe mạnh đã là một ân huệ lớn từ trời.

Nếu suy nghĩ sâu xa, chúng ta sẽ thấy mọi sự ta có, mọi thành công ta đạt, dù ta bỏ công vào đó rất nhiều, thì thật ra cũng là ân huệ từ trời.

Nếu ta thấy được những ân huệ đó hàng ngày, thì ta sẽ thêm khiêm tốn để nhận lãnh.

Nếu ta xem như thành công chỉ là do cố gắng của chính mình 100%, thì ta càng thành công ta càng kiêu căng… cho đến lúc ta bị đụng xe hay lâm trọng bệnh. Lúc đó ta sẽ thấy những cái trước kia ta có, nhất là sức khỏe của ta, đều là ân huệ từ trời.

Chúc các bạn một ngày khiêm tốn.

Mến,

Hoành

© copyright 2012
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 4 thoughts on “Khiêm tốn”

  1. Em rất thích bài này. Cám ơn anh. 🙂

    Về vấn đề “Nhưng cố gắng thành công và cố gắng khiêm tốn từng ngày là hai con đường có vẻ như chỏi nhau 100%.”, em có một số suy nghĩ như sau, chia sẻ với mọi người:

    Mình có 2 cái để phát triển chính mình: (1) con người nội tâm (nhân cách, bản lĩnh, …) và (2) thành công bên ngoài (sự nghiệp, của cải, …) Hay một cách nhìn chi tiết hơn, trong phát triển con người, có những cái sát là mình, có những cái xa mình, ví dụ như có thể xếp theo thứ tự như sau (1) nhân cách (2) năng lực + sức khỏe (3) sự nghiệp + uy tín (4) tài sản …

    Như vậy, để đánh giá “thành công”, thì thành công về nhân cách là quan trọng số một, về năng lực thực sự quan trọng thứ hai, sự nhìn nhận của xã hội là thứ ba và những vật chất mình có được là thứ tư, … Khi đó nếu mình có ngồi trên một đống vàng với nhân cách của 1 kẻ cướp (mình tạm quy ước kẻ cướp là tiêu biểu cho nhân cách tồi tệ) thì cũng chẳng có gì để thỏa mãn về sự “thành công” đó cả.

    Ngày nào “khiêm tốn bị vất vào một xó xỉnh tối tăm”, ngày nào nhân cách của ta là zero thì thành công của ta chỉ là những cái phù phiếm không phải là ta, còn ta thì vẫn là zero.

    Thích

  2. Ngoài TỪ (lòng thương yêu) và KIỆM (không xa xỉ), Lão Tử còn có một “của báu” thứ ba mà ông nói là ông luôn luôn “nắm giữ không buông”, đó là BẤT CẢM VI THIÊN HẠ TIÊN.

    “Ngã hữu tam bảo, trì nhi bảo chi. Nhất viết từ, nhì viết kiệm, tam viết bất cảm vi thiên hạ tiên…” (Lão Tử).

    “Bất cảm vi thiên hạ tiên” là “không dám đứng trước thiên hạ”, là KHIÊM CUNG với mọi người.

    Xin học theo Phật, Chúa và các Thánh Nhân.

    Trong thiên hạ, không có gì “khiêm tốn” bằng nước.
    Thế mà không có nước thì ta có sống được không ?
    Vậy mỗi khi uống nước, hãy nhớ học đức khiêm tốn của nước.

    Thích

  3. Cám ơn bài viết của anh Hoành và các comment của anh Ngô xuân Thảo và chị Quỳnh Linh đã cho em suy nghĩ và ứng dụng trong cuộc sống về điều này một cách thường xuyên.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s