Quân chủng hải quân vùng 3 bắt đầu diễn tập bắn đạn thật ngoài khơi tỉnh Quảng Nam trong khi căng thẳng tiếp tục giữa Việt Nam và Trung Quốc quanh chủ quyền ở Biển Đông.

Cuộc diễn tập mới được loan báo hồi tuần trước.

Được biết đợt đầu tiên của cuộc diễn tập đã bắt đầu khoảng 8 giờ sáng thứ Hai 13/06 ngoài khơi đảo Hòn Ông, cách đất liền tỉnh Quảng Nam 40km.

Theo kế hoạch, đợt này kéo dài tới 12 giờ trưa và đợt thứ hai bắt đầu từ 7 giờ tối tới nửa đêm. Tổng cộng hai đợt là chín tiếng đồng hồ.

Thông báo của hải quân Việt Nam ngày 07/06 còn cho hay một ngày bắn dự bị được ấn định vào thứ Ba 14/06.

Các hãng thông tấn trích nguồn hải quân cho hay họ chỉ bắn pháo và các loại đạn thường, không sử dụng hỏa tiễn.

Tuy Việt Nam tuyên bố việc diễn tập bắn đạn thật này là hoạt động thường kỳ của hải quân Việt Nam và không có liên quan tới những gì đang diễn ra tại Biển Đông, việc loan báo sự kiện ngay sau khi Trung Quốc tuyên bố tập trận ở Biển Đông tiếp theo các vụ va chạm về chủ quyền giữa Việt Nam và Trung Quốc đã thu hút sự chú ý của dư luận.

Một hôm trước khi bắn đạn thật, hai cuộc biểu tình quy tụ hàng trăm người tham gia đã diễn ra tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh để phản đối các chính sách về Biển Đông của Trung Quốc.

Đây là lần thứ hai liên tiếp trong hai tuần có biểu tình chống Trung Quốc ôn hòa ở trong nước.

Hiện truyền thông trong nước chưa đưa tin về đợt biểu tình lần hai, nhưng những cuộc biểu tình hôm 05/06 được mô tả là “đám đông đi ngang qua tự phát bày tỏ lòng yêu nước”.

Hoạt động thường niên

Hôm 10/06, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Phương Nga nói với các nhà báo về cuộc diễn tập bắn đạn thật tại Quảng Nam: “Đây là hoạt động huấn luyện thông thường hàng năm tại khu vực Hải quân Việt Nam vẫn thường xuyên huấn luyện theo chương trình và kế hoạch huấn luyện hàng năm của các đơn vị trong Quân đội Nhân dân Việt Nam.”

Khu vực bắn đạn thật cách các quần đảo Hoàng Sa 250km và Trường Sa khoảng 1.000km. Cả Việt Nam và Trung Quốc đều tuyên bố chủ quyền đối với hai quần đảo này.

Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo sẽ có các phản ứng mạnh mẽ từ phía Trung Quốc.

Thời báo Hoàn Cầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc, ấn bản tiếng Anh, sáng thứ hai có bài nói về cuộc diễn tập. Báo này nói hoạt động này được xem như “cuộc phô diễn sức mạnh quân sự nhằm thách thức Trung Quốc”.

Tờ Hoàn Cầu viết: “Hoạt động này diễn ra sau khi đã có cảnh báo Hà Nội phải chấm dứt ngay việc vi phạm chủ quyền của Trung Quốc tại Nam Hải (Biển Đông).”

Báo này dẫn lời ông Trang Quốc Thổ, Giám đốc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Đại học Hạ Môn tỉnh Phúc Kiến nói: “Không nghi ngờ gì, cuộc bắn đạn thật này là phô diễn sức mạnh quân sự đối với Trung Quốc”.

“Qua việc giương oai này, Việt Nam muốn tỏ quyết tâm giữ vững chủ quyền trên quần đảo Nam Sa (Trường Sa).”

Trung Quốc thừa nhận có tranh chấp với Việt Nam và một số nước khác quanh quần đảo Trường Sa, nhưng không bao giờ đề cập tới quần đảo Hoàng Sa mà nước này gọi là Tây Sa, vì chủ trương đây mặc nhiên là đất của Trung Quốc, “không tranh cãi”.

Một chuyên gia khác của Trung Quốc là Giáo sư Kế Thu Phong từ Đại học Nam Kinh thì nhận xét rằng Việt Nam đang thử ý chí của Trung Quốc.

Ông Kế nói với Hoàn Cầu Thời báo:”Bắc Kinh phải phản ứng một cách rõ ràng cho Việt Nam biết rằng bất cứ thách thức nào đối với chủ quyền của Trung Quốc tại Nam Hải đều không thể thành công”.

Tuy nhiên ông cũng nói hai bên cần phòng ngừa xung đột leo thang.

Chính phủ Trung Quốc chưa đưa ra bình luận chính thức về cuộc diễn tập bắn đạt thật của Việt Nam.

‘Nếu dùng hải quân, Việt Nam sẽ mắc mưu Trung Quốc’

“Trong quan hệ Việt – Trung cần nhớ một điều cốt tử: Khi Việt Nam lùi thì Trung Quốc tiến, khi chúng ta đứng vững thì họ không làm gì được”, nguyên Viện trưởng Viện chiến lược Bộ Công an nhận xét.
> Cận cảnh trường đào tạo sĩ quan hải quân Việt Nam/ ‘Việt Nam cần tỉnh táo trước khiêu khích của Trung Quốc’

Thiếu tướng Lê Văn Cương, nguyên Viện trưởng Viện chiến lược (Bộ Công an), trao đổi với VnExpress về ý đồ của Trung Quốc và những việc Việt Nam cần làm khi vùng đặc quyền kinh tế bị xâm lấn.

– Chỉ trong 2 tuần, các tàu của Trung Quốc liên tục phá cáp tàu thăm dò dầu khí Việt Nam. Thiếu tướng nhận định như thế nào về những hành động này?

– Tôi cho rằng, Trung Quốc sẽ không dừng lại. Sau vụ 26/5 tôi đã nói là sẽ còn tái diễn và quả thực đúng như vậy. Nếu Việt Nam không có phản ứng thích đáng thì chỉ trong tuần tới sẽ lại xảy ra những sự kiện nghiêm trọng hơn.

Tàu Bình Minh 02 bị một trong 3 tàu hải giám Trung Quốc (ảnh dưới) phá hoại.

Trung Quốc khôn ngoan ở chỗ các vụ việc này đều thuộc chủ trì của cơ quan hành chính nhà nước, quân đội không nhúng tay. Tàu hải giám và ngư chính đều thuộc cơ quan nhà nước Trung Quốc, làm nhiệm vụ quản lý và xua đuổi. Hệ thống quản lý nhà nước trên biển Trung Quốc hùng mạnh như vậy trong khi tương quan Việt Nam chỉ có lực lượng cảnh sát biển mới thành lập.

– Vậy theo thiếu tướng, với tình hình hiện nay, lời giải nào dành cho Việt Nam khi các lực lượng dân sự, cảnh sát biển quá mỏng, trang bị thiếu?

– Nếu ta dùng hải quân đối phó thì mắc mưu của Trung Quốc, sa ngay vào bẫy mà họ giăng sẵn. Họ sẽ hô hoán với cả thế giới cũng như 1,3 tỷ dân Trung Quốc rằng Việt Nam gây xung đột trước.

Sau Hội nghị Shangri La 10, Trung Quốc thấy phản ứng không đủ độ của các nước ASEAN nên lập tức làm tới. Vụ tàu Viking II ngày 9/6 là hậu quả tất yếu. Để ngăn chặn và phòng ngừa hành động tiếp theo của Trung Quốc, Việt Nam phải thông báo cho người dân biết rõ âm mưu và hành động cụ thể của Trung Quốc; thông báo thế giới thông qua các kênh song phương đa phương, kể cả Liên Hợp quốc. Chúng ta không kích động chủ nghĩa dân tộc, nhưng Hiến pháp quy định người dân có quyền được biết thông tin và nhà nước phải có trách nhiệm thông báo rõ khi Tổ quốc bị xâm lấn.

Trong quan hệ Việt – Trung cần nhớ một điều cốt tử: Khi Việt Nam lùi thì Trung Quốc tiến, khi Việt Nam đứng vững thì Trung Quốc không làm gì được. Với Trung Quốc, ở tầm cao chiến lược, ta phải minh định 2 vấn đề: Dân tộc và giai cấp. Khi làm việc với lãnh đạo Việt Nam, Trung Quốc bao giờ cũng đưa vấn đề giai cấp lên trên hết, nhưng trong hành xử, Trung Quốc sử dụng chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi.

Tàu Viking II và tàu ngư chính Trung Quốc (ảnh dưới).

– Thường xuyên theo dõi những tuyên bố và hành xử của Trung Quốc, điều ông lo ngại là gì?

– Trong khoảng 10 năm nay, từ cấp lãnh đạo cao nhất tới các chính khách học giả Trung Quốc luôn tận dụng mọi cơ hội để quảng bá cái gọi là “Chiến lược phát triển hòa bình” mà lúc đầu họ gọi là chiến lược “Trỗi dậy hòa bình”. Họ gửi thông điệp tới toàn thế giới rằng Trung Quốc phát triển nhanh, mạnh nhưng không đe dọa ai mà chỉ tạo cơ hội phát triển cho các nước khác. Họ ký Tuyên bố về ứng xử trên Biển Đông DOC 2002 với ASEAN trong đó quy định rõ ràng các bên không làm gì gây căng thẳng trên khu vực Biển Đông. Chỉ cách đây vài tháng, lãnh đạo cấp cao của họ cũng vừa nhắc lại thông điệp khẳng định Trung Quốc cam kết hợp tác với các nước đảm bảo Biển Đông hòa bình, phát triển.

Nhưng trên thực tế, họ liên tục có những việc làm phi lý như đối với tàu Bình Minh 02, Viking II, bắt giữ tàu cá của Việt Nam và các nước… Điều đó chứng tỏ họ có chủ đích, nằm trong kế hoạch độc chiếm Biển Đông.

Hai tuần nay tôi theo dõi cả đài truyền hình và phát thanh Trung Quốc, kể cả các trang mạng. Hàng trăm tờ báo, cơ quan phát thanh Trung Quốc nói rằng Việt Nam xâm phạm, gây hấn thậm chí xâm lược trên Biển Đông. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao của họ vu cáo Việt Nam trong hai vụ cắt cáp vừa qua. Đây là những hành động không chấp nhận được. Nhà cầm quyền Trung Quốc vừa gây hấn, xâm phạm chủ quyền độc lập Việt Nam vừa vu cáo Việt Nam. Họ bất chấp luật pháp quốc tế, đi ngược lại lời tuyên bố của chính mình.

– Có ý kiến lo ngại quan hệ hợp tác Việt – Trung sẽ bị ảnh hưởng, đặc biệt về lĩnh vực kinh tế nếu tình hình biển Đông tiếp tục căng thẳng?

– Chúng ta không nên nhầm lẫn cũng như lo ngại về quan hệ các mặt hiện có của hai nước. Cần phải lấy chủ quyền quốc gia làm cốt lõi. Chủ quyền là tối thượng, trường tồn, thiêng liêng bất khả xâm phạm. Không ai được có quyền mặc cả chủ quyền quốc gia cả.

Có người đã nói với tôi nếu ta làm căng, Trung Quốc có thể dùng đòn cấm vận kinh tế với Việt Nam. Tôi không loại trừ khả năng này, song cần phải thấy rằng, Trung Quốc cũng có lợi ích kinh tế lớn từ việc hợp tác Việt Nam.

“Trung Quốc bất chấp luật pháp quốc tế cũng như chính những tuyên bố của họ” Ảnh: Nguyễn Hưng.

– Về lâu dài, theo ông, đâu là vấn đề cốt lõi để Việt Nam bảo vệ vững chắc chủ quyền biển?

– Trong quá trình phát triển sức mạnh bảo vệ chủ quyền biển thì lực lượng vũ trang cần củng cố. Nhưng cái cần thiết hơn là tổ chức lại hệ thống quản lý nhà nước trên biển, trong đó có kiểm ngư, quản ngư, tổ chức lại cảnh sát biển. Điều này chúng ta có thể học tập ngay từ Trung Quốc. Chúng ta cũng cần đẩy mạnh chiến lược phát triển kinh tế biển, đầu tư cho ngư dân để tăng số lượng tàu cá, đẩy mạnh đánh bắt xa bờ.

Còn về đầu tư cho quốc phòng theo tôi dù vẫn phải làm song không phải là thượng sách. Chúng ta ít tiền, cần đầu tư có trọng điểm. Theo tôi tính thì mỗi người Việt Nam bỏ ra khoảng 30 USD thì đã đủ để có hệ thống tên lửa bảo vệ vùng biển. Trên biển, ta nên lựa chọn trang bị phương tiện cần thiết nhất như tàu siêu tốc, ngư lôi. Tất cả trang bị nhằm tạo sức mạnh trước sự gây hấn.

Nguyễn Hưng thực hiện

Nước nào cũng muốn tranh tài nguyên trong khu vực

Việc Hải quân Việt Nam diễn tập đạn thật ngoài khơi Quảng Nam không tránh khỏi có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng với nước láng giềng Trung Quốc.

Việt Nam nói sẽ cương quyết bảo vệ chủ quyền và các khu vực hải thương quanh Trường Sa.

Trung Quốc tố cáo Việt Nam thăm dò trái phép dầu khí tại những khu vực mà họ gọi là đặc quyền kinh tế. Trong những tuần qua đã xảy ra những sự cố liên quan đến tàu bè của hai nước.

Biển Đông là nơi lâu nay xảy ra tranh chấp tài nguyên thiên nhiên giữa Trung Quốc với nhiều nước trong khu vực, và cũng đang có nguy cơ làm cho quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington lại căng thẳng.

Tranh giành các đặc khu kinh tế trên vùng biển này đã kéo dài từ lâu và thỉnh thoảng lại xảy ra những vụ va chạm giữa tàu bè của các nước.

Nhưng căng thẳng mới đây giữa Hà Nội và Bắc Kinh, giữa Bắc Kinh và Manila, cho thấy sự cấp bách của nhu cầu phân định lãnh hải thế nào để các bên đều có thể chấp nhận.

Tại thời điểm này phóng viên quốc phòng của BBC Jonathan Marcus nói không loại trừ khả năng xảy ra xung đột quân sự.

Cả Trung Quốc lẫn Việt Nam đều bị đưa vào thế nan giải khi quan hệ giữa hai nước trở nên căng thẳng giữa lúc tinh thần dân tộc nổi lên trong nước đòi hỏi hai chính phủ phải có hành động mạnh mẽ để bảo vệ quyền lợi.

Các cuộc biểu tình như đổ thêm dầu vào lửa

Tinh thần dân tộc này tự phát đến đâu vẫn là dấu hỏi nhưng sự bùng lên tái diễn chỉ như đổ dầu thêm vào lửa.

Nhiều quan sát viên cho rằng trong 18 tháng qua Trung Quốc có vẻ mạnh bạo hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của họ trong khu vực.

Sự hiện diện của bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc tại diễn đàn an ninh khu vực – Đối thoại Shangri-La – được cho là một nỗ lực nhằm trấn an những lo sợ cho một Trung Quốc hung hăng. Nhưng không vì thế mà căng thẳng trên biển giảm đi tí nào.

Dấu hiệu từ Washington cho thấy người Mỹ quay lại với khu vực này có thể đã làm cho Hà Nội an tâm hơn. Nhưng Bắc Kinh quả quyết tranh chấp song phương phải được giải quyết không có sự can thiệp của bên ngoài.

Việt Nam, một nước nhỏ hơn, lại muốn thấy có sự tham gia đa phương để tiếng nói của họ không bị lấn lướt.

Mỹ điều tàu sân bay tới Tây Thái Bình Dương

Tin cho hay hàng không mẫu hạm USS George Washington của Hạm đội 7 Hải quân Hoa Kỳ vừa lên đường tới khu vực Biển Đông.

Báo Mainichi của Nhật Bản đưa tin hàng không mẫu hạm sử dụng năng lượng nguyên tử vừa rời căn cứ Yokosuka ở Nhật để lên đường “tham gia một cuộc tuần tra đa quốc gia tại vùng Tây Thái Bình Dương”.

Hiện mới chỉ có một mình nhật báo Mainichi đăng tải thông tin này.

Tờ báo hàng đầu Nhật Bản cho biết thêm rằng sứ vụ của USS George Washington sẽ kéo dài nhiều tháng, bao gồm việc hợp tác với các nước trong khu vực để tuần tra các vùng biển, trong có Biển Đông.

Báo này nói hoạt động của tàu Mỹ diễn ra trong bối cảnh “nhiều quan ngại về hiện diện ngày càng nhiều của tàu hải quân Trung Quốc trong khu vực”.

Mainichi dẫn lời chỉ huy hàng không mẫu hạm David Lausman nói trước khi tàu xuất phát rằng cuộc tuần tra chung cùng các đồng minh ở Thái Bình Dương là nhằm mục đích duy trì ổn định trong khu vực.

Ngay cả khi chính phủ Mỹ muốn giữ trung lập về ngoại giao và quân sự, thì Washington vẫn có thể dùng hoạt động của các công ty dầu khí Mỹ để ảnh hưởng một cách kín đáo tới vấn đề Biển Đông.
Chủ tịch Viện Nghiên cứu Nam Hải của TQ Ngô Sĩ Tồn

Ông Lausman không cung cấp thêm chi tiết hoạt động tuần tra.

Trước đó, Mỹ cũng loan báo việc khu trục hạm USS Chung-hoon tới Tây Thái Bình Dương và tham gia tập trận CARAT với Philippines và một số nước khác.

Hàng không mẫu hạm USS George Washington hồi tháng Tám năm ngoái đã tới thăm Việt Nam trong khuôn khổ hoạt động hợp tác giữa Hải quân Việt Nam và Hạm đội 7 nhân dịp 15 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Một nhóm các sỹ quan cao cấp của Việt Nam đã được chở ra thăm chiến hạm khổng lồ này, lúc đó đậu ngoài khơi cách biển Đà Nẵng chừng 200 hải lý.

Hàng không mẫu hạm USS George Washington vừa mới quay lại hoạt động hồi đầu tháng sau khi phải sửa chữa bảo dưỡng vì ảnh hưởng của trận động đất sóng thần tháng Ba tại Nhật.

Ngư ông đắc lợi?

Trong khi đó, Trung Hoa Thông tấn xã, một cơ quan truyền thông thân Bắc Kinh đặt tại Hong Kong có bình luận về vai trò của Hoa Kỳ trong tình hình căng thẳng hiện thời ở khu vực.

Hãng này nhận xét “cách hành xử vô lý của Việt nam và một số nước khác đã khiến tranh cãi giữa Việt Nam và Trung Quốc tại Biển Đông trước đây quy mô nhỏ nay đã bùng lên nhanh chóng”.

Trung tấn xã dẫn lời một nhà quan sát nói lập trường của Hoa Kỳ trong việc này đã chuyển từ “không liên quan” tới “Liên quan nhưng không tham gia”.

Nhà quan sát này nói việc Mỹ đóng vai trò “trung gian thứ ba” thật đáng nghi ngờ và Mỹ có thể sẽ hưởng lợi trong việc xung đột leo thang.

Ông Ngô Sĩ Tồn, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Nam Hải (Biển Đông) của Trung Quốc nói rằng các động thái của Hoa Kỳ và các nước không thuộc châu Á-Thái Bình Dương khác đã khiến tình hình tại Biển Đông đã mong manh lại càng thêm bất ổn.

Chúng tôi hoan nghênh mọi nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông.
Người phát ngôn VN Nguyễn Phương Nga

Ông Ngô được Trung tấn xã dẫn lời nói: “Chính sách Biển Đông hiện nay của Mỹ trước hết là nhằm kiểm soát Trung Quốc”.

“Ngay cả khi chính phủ Mỹ muốn giữ trung lập về ngoại giao và quân sự, thì Washington vẫn có thể dùng hoạt động của các công ty dầu khí Mỹ để ảnh hưởng một cách kín đáo tới vấn đề Biển Đông.”

Hoa Kỳ đã nhiều lần tuyên bố không đứng về phía bên nào trong tranh chấp Biển Đông nhưng bảo đảm tự do lưu thông là quyền lợi quốc gia của Mỹ.

Trước tình trạng căng thẳng hiện thời ở khu vực, Mỹ cũng nhanh chóng bày tỏ quan ngại và kêu gọi giải pháp ôn hòa.

Việt Nam tuần trước đã lên tiếng hoan nghênh sự tham gia của các nước ngoài trong tiến trình mà Hà Nội gọi là “duy trì hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn tại Biển Đông”.

Người phát ngôn Nguyễn Phương Nga nói: “Chúng tôi hoan nghênh mọi nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông.”

Biển Đông và sự đồng thuận trong ASEAN

SGTT.VN – Qua thư điện tử, giáo sư Carlyle A. Thayer, chuyên gia về chính trị thuộc đại học New South Wales, học viện Quốc phòng Australia phân tích những động thái của Trung Quốc trên Biển Đông trong thời gian qua và đối sách của các nước liên quan như tạo sự đồng thuận trong ASEAN, sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế.

 

Về phía quốc tế, vai trò của Mỹ rất quan trọng. Mỹ nắm vai trò đi đầu thì các đồng minh của họ sẽ theo sau. Trong ảnh: tàu USS George Washington tham gia diễn tập ở biển Nhật Bản, Biển Đông và Hoàng Hải. Ảnh: TL

Thưa giáo sư, ông đánh giá thế nào về vụ gây hấn mới của Trung Quốc với tàu của Việt Nam hôm 9.6 vừa qua?

Cùng với vụ việc hôm 26.5, có thể thấy hành động của Trung Quốc thể hiện ý muốn khẳng định chủ quyền của họ ở Biển Đông. Trung Quốc đang chứng tỏ rằng, nước này muốn “quản lý Biển Đông”.

Hành động của Trung Quốc không dựa trên sự hiểu biết chung về luật pháp quốc tế. Họ từ chối làm rõ chính xác điều mà họ đang yêu sách.

Trung Quốc đang tăng cường việc xây dựng nhiều tàu hải giám hơn nữa. Và Trung Quốc cũng đã đưa một giàn thăm dò dầu lớn và nói sẽ thăm dò ở Biển Đông.

Dần dần, Trung Quốc đang thiết lập quyền bá chủ ở các vùng biển trong đường lưỡi bò. Yêu sách của Trung Quốc cắt trực tiếp vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và Philippines.

Tuy nhiên, hành động của Trung Quốc có thể sẽ ngừng nếu không đạt được mục đích của họ là dừng các hoạt động thăm dò của Việt Nam và Philippines.

Ông nghĩ như thế nào về khả năng xảy ra đụng độ trên Biển Đông và vai trò quốc tế ở khu vực này?

Đến nay Trung Quốc đã dùng các tàu hải giám dân sự ở Biển Đông. Có thể xảy ra đụng độ giữa các lực lượng hải quân nếu căng thẳng hiện nay không được giải quyết và tiếp tục leo thang.

Về phía quốc tế, vai trò lãnh đạo của Mỹ rất quan trọng. Mỹ nắm vai trò đi đầu thì các đồng minh của họ sẽ theo sau.

Vấn đề chủ chốt là ASEAN có đạt được sự đồng thuận về chính sách với Trung Quốc hay không. Nếu ASEAN có thể đại diện cho một mặt trận thống nhất thì sẽ có sự ủng hộ của Mỹ và các nước khác như Nhật, Ấn Độ, Australia và Hàn Quốc.

Theo quan điểm của ông, chiến lược của Trung Quốc là gì? Tại sao giờ họ muốn biến hình chữ U thành hiện thực?

Vấn đề chủ chốt là ASEAN có đạt được sự đồng thuận về chính sách với Trung Quốc hay không. Nếu ASEAN có thể đại diện cho một mặt trận thống nhất thì sẽ có sự ủng hộ của Mỹ và các nước khác như Nhật, Ấn Độ, Australia và Hàn Quốc.

Kế hoạch chiến lược của Trung Quốc là xây dựng lực lượng hải quân để ngăn chặn hải quân Mỹ khỏi hoạt động trong cái gọi là “chuỗi đảo đầu tiên” xa bờ Đông từ Nhật Bản tới Indonesia.

Chiến lược của Trung Quốc là phát triển lực lượng hải quân để bảo vệ các lợi ích thương mại và đường biển giao thương từ Trung Đông tới Trung Quốc thông qua Biển Đông.

Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào các năng lượng nhập khẩu như dầu và gas. Vì thế, chiến lược của Trung Quốc là thiết lập càng nhiều quyền kiểm soát các nguồn tài nguyên hydrocarbon ở Biển Đông càng tốt. Điều này cũng có nghĩa là thiết lập quyền bá chủ với các đảo và các vùng biển trong đường chín đoạn.

Sự quyết đoán của Trung Quốc gần đây nhắm tới mục đích ngăn chặn Việt Nam và Philippines dừng khai thác các nguồn tài nguyên này và ngăn hai nước thu hút các công ty nước ngoài khai thác dầu ở đây. Trong quan điểm của Trung Quốc, nếu họ không hành động bây giờ, yêu sách của họ với “chủ quyền không thể tranh cãi” ở Biển Đông sẽ bị xói mòn.

Vậy theo ông, Việt Nam nên làm gì vào lúc này?

Việt Nam cần duy trì sự thống nhất ở hậu phương của mình, và chứng tỏ quyền chủ quyền thực tế với vùng đặc quyền kinh tế của mình. Việt Nam phải vững vàng nhưng không bị khiêu khích. Trong dài hạn Việt Nam cần phát triển và triển khai các tàu thuyền và máy bay thích đáng để giám sát và duy trì sự giám hải ở vùng đặc quyền kinh tế của mình.

Một điều quan trọng nữa là, Việt Nam nên hình thành các mối quan hệ chính trị thân thiết với các nước thành viên ASEAN như Philippines, Malaysia và Indonesia và phát triển một chính sách chung. Việt Nam nên ủng hộ vai trò chủ tịch ASEAN của Indonesia trong xây dựng sự đồng thuận trong tất cả mười nước thành viên.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần vận động hành lang tất cả các cường quốc liên quan đến lợi ích ở Biển Đông và tìm được sự ủng hộ của họ cho ASEAN. Các cường quốc lớn sẽ nhìn vào ASEAN trước nhất và sau đó họ sẽ nhìn vào cư xử của Mỹ.

Cuối cùng, Việt Nam cần tạo áp lực với Trung Quốc ở các cuộc họp cấp cao để bảo đảm hiện trạng và làm giảm căng thẳng.

Theo tôi, chiến lược của Việt Nam là phải dựa vào việc “được thế giới nhìn nhận là nạn nhân”. Nếu Việt Nam trở nên “hùng hổ” hay bị khiêu khích trong quan hệ với Trung Quốc, thì sẽ bị nhìn nhận là “một phần của vấn đề rắc rối”. Điều này sẽ khiến ASEAN mất đi sự thống nhất.

Việt Anh (thực hiện)

VN ra nghị định về điều kiện nhập ngũ?

Chính phủ Việt Nam được tin vừa ban hành Nghị định về các trường hợp được miễn gọi nhập ngũ trong thời chiến trong lúc căng thẳng Biển Đông gia tăng.

Nghị định 42/2011/NĐ-CP được ban hành ngày thứ Hai 13/06/2011, khi Hải quân Việt Nam đang tổ chức bắn đạn thật ngoài khơi miền Trung để “huấn luyện quân đội”.

Nội dung nghị định đã được đăng tải trong một bản tin trên Báo Điện tử Chính phủ, tuy nhiên việc truy cập trang này hiện gặp khó khăn.

Có khả năng ban biên tập đang xem xét lại thông tin thuộc loại vô cùng nhạy cảm này, nhất là trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông đang có nguy cơ leo thang thành xung đột, sau các vụ mà Việt Nam gọi là tàu Trung Quốc gây hấn “phá hoại thiết bị” dầu khí của Việt Nam.

Cuộc diễn tập bắn đạn thật của Quân chủng Hải quân Vùng 3 đang diễn ra ngoài khơi Quảng Nam cũng có khả năng bị Trung Quốc nhìn nhận là “thách thức” nước này, dù Việt Nam đã giải thích nhiều lần rằng đây là hoạt động thường niên.

Dù thế nào, thì một nghị định ra đúng lúc này cũng khiến dư luận chú ý.

Miễn nhập ngũ

Nghị định 42, theo văn bản đã được lưu lại trên một số trang mạng, quy định tám trường hợp công dân thuộc diện làm nghĩa vụ quân sự được miễn gọi nhập ngũ trong thời chiến.

Trong đó có các trường hợp như công dân đang đảm nhiệm vị trí chủ chốt trong các cơ quan nhà nước, tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam; công dân đang công tác ở các vị trí đặc biệt quan trọng; công dân được cấp có thẩm quyền công nhận có trình độ cao cấp về chuyên môn, nghiệp vụ…; và công dân là con độc nhất hoặc con trai duy nhất của liệt sỹ.

Tuy nhiên, Nghị định cũng nêu rõ rằng khi có nhu cầu cần thiết thì Bộ Quốc phòng được phép điều động một số công dân có chuyên môn thuộc các đối tượng quy định nêu trên vào phục vụ trong quân đội.

Giới chuyên gia nói chung vẫn nhận định rằng căng thẳng trên biển giữa Việt Nam và Trung Quốc hiện nay khó có khả năng biến thành xung đột quân sự.

Những ngày gần đây, các trang mạng Việt Nam sôi nổi nhiều thông tin, bình luận về tranh chấp Biển Đông, nhất là sau khi Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng lần đầu tiên tuyên bố mạnh mẽ hôm 08/06 trong Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam 2011 rằng Việt Nam quyết tâm bảo vệ chủ quyền.

Ông nói: “Nhân dân Việt Nam, đất nước Việt Nam có đủ ý chí quyết tâm và sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc để giữ gìn, bảo vệ các vùng biển và hải đảo của mình.”

Nghị định 42/2011/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/08/2011.