Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – “Ta mang một trái tim và tấm lòng của một vì vua” – Elizabeth I

N Hoàng Elizabeth I , Tilbury, 1588

N hoàng Elizabeth I (1533 –1603) là Nữ hoàng Anh và Nữ hoàng Ireland từ ngày 17 tháng 11 năm 1558 cho đến khi qua đời. Bà được biết đến với những danh hiệu khác như N hoàng Đng trinh, Gloriana, hoặc Good Queen Bess, và trở nên bất tử với tên Faerie Queene trong thiên sử thi cùng tên của Edmund Spenser. Thời trị vì của Elizabeth I kéo dài 45 năm, cống hiến một giai đoạn ổn định rất quí báu cho nước Anh và là nhân tố chủ chốt giúp hình thành ý thức dân tộc cho người dân Anh và đưa Vương quốc Anh trở thành một thế lực có ảnh hưởng toàn cầu.

Nữ Hoàng Elizabeth cai trị đất nước bằng cách tìm kiếm những lời tư vấn khôn ngoan và thích đáng, những quyết định chính trị của nữ hoàng thường dựa vào một nhóm các cố vấn đáng tin cậy được đặt dưới sự dẫn dắt của William Cecil, Nam tước Burghley. Một trong những quyết định quan trọng đầu tiên của bà là quay sang ủng hộ việc xác lập giáo hội theo khuynh hướng Kháng Cách (Protestant) cho nước Anh, với nữ hoàng là Thống đốc Tối cao của Giáo hội. Từ đây hình thành và phát triển Anh giáo. Trái với sự mong đợi của thần dân cũng như của Quốc hội, bà không hề kết hôn.

Cuối thời Elizabeth I cũng chính là thời kỳ hoàng kim của văn học Anh. Những dấu hiệu đầu tiên của phong trào văn học mới khởi phát vào cuối thập niên thứ hai của triều đại Elizabeth với “Euphues” của John Lyly, và “The Shepheardes Calender” của Edmund Spencer trong năm 1578. Trong thập niên 1590, một số trong những tài năng lớn nhất của nền văn học Anh đến độ chín mùi, trong đó có William Shakespeare và Christopher Marlowe. Cùng với thời kỳ Jacobe kế tiếp, nền kịch nghệ Anh đạt đến đỉnh điểm của mình. Khái niệm về thời đại Elizabeth huy hoàng được xây dựng bởi những tên tuổi trong các lãnh vực kiến trúc, kịch nghệ, thi ca và âm nhạc.

Mặc dù luôn cẩn trọng trong đối ngoại và dè dặt khi ủng hộ các chiến dịch quân sự tại Hà Lan, Pháp và Ireland, chiến tích nước Anh đánh bại hạm đội của Tây Ban Nha (Armada ) năm 1588 được nối kết với tên tuổi của Nữ Hoàng và thường được xem là một trong những chiến thắng lừng lẫy nhất trong lịch sử nước Anh.

Chiến thắng hạm đội Armada Tây Ban Nha và bài diễn văn nổi tiếng của Nữ Hoàng Elizabeth I.

Ngày 12 tháng 7 năm 1588, Armada Tây Ban Nha, hạm đội lừng danh và là sức mạnh thống trị trên mặt biển của Đế quốc Tây Ban Nha, giong buồm đến eo biển, chuẩn bị cho cuộc xâm lăng trong kế hoạch phối hợp với đạo quân tinh nhuệ của Công tước xứ Parma, từ Hà Lan tiến đánh vào bờ biển đông nam nước Anh. Chống lại các tàu chiến lớn được trang bị hỏa lực mạnh của Tây Ban Nha là các tàu chiến nhỏ nhưng cơ động của hải quân Anh với sự trợ giúp của thời tiết thuận lợi.

Vào ngày 1 tháng 8 năm 1588, các tàu chiến của Tây Ban Nha cắm neo trong hải cảng Graville bị đánh bạt lên phía đông bắc, Armada bị đánh bại. Hạm đội bị đánh tan tác quay về Tây Ban Nha sau khi gánh chịu những thiệt hại nặng nề gây ra bởi những cơn bão dữ trên biển Ireland.

Khi thoát nạn ngoại xâm, cả nước vui mừng. Buổi lễ tạ ơn ở Đại giáo đường Thánh Phao-lô được tổ chức long trọng không kém lễ đăng quang. Việc đánh bại hạm đội lừng danh của Tây Ban Nha là một chiến thắng vang dội, cho Elizabeth và cho những người Protestant tại Anh. Người dân Anh xem sự kiện này như là dấu chỉ về sự phù trợ của Thiên Chúa, và về sự bất khả xâm phạm của vương quốc dưới quyền cai trị của một nữ hoàng đồng trinh.

(http://vi.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_I_c%E1%BB%A7a_Anh#cite_note-6 )

Ngày 8 tháng 8 năm 1588, trong chuyến thị sát quân binh trú đóng tại Tilbury ở Essex, mang một áo giáp che ngực bằng bạc bên ngoài chiếc áo dài màu trắng, Nữ Hoàng đã đọc một trong những bài diễn văn nổi tiếng nhất của mình:
 

    “Các thần dân yêu quý của Ta,

    Ta thường được những người lo ngại cho sự an toàn của Ta thuyết phục là cần cẩn thận khi đến gần quần chúng có vũ trang vì e sợ bị phản bội; nhưng Ta cam đoan với các bạn rằng Ta không muốn sống mà không tin tưởng vào thần dân yêu quý và trung thành của Ta. Do vậy hãy để nỗi lo sợ ấy cho các bạo chúa; còn Ta đã luôn hành xử rằng, dưới Chúa, Ta đặt sức mạnh và sự an toàn như một đấng quân vương của mình vào lòng trung thành và sự tín nhiệm của thần dân Ta; và vì thế, Ta đến và đứng giữa các bạn lúc này, như các bạn đang thấy, không phải là một sự giải trí hay tiêu khiển cho Ta, mà để quyết tâm sống và chết cùng tất cả các bạn vào giữa đỉnh nóng bỏng của cuộc chiến này; để ngã xuống vì Chúa của Ta, vì vương quốc của Ta, và vì thần dân của Ta, danh dự của Ta, dòng máu và cả tro bụi của Ta. Ta biết rằng Ta có thân hình của một phụ nữ yếu đưối và yếu ớt, nhưng Ta mang một trái tim và tấm lòng của một vị vua, một vị vua của nước Anh, và Ta khinh bỉ nghĩ rằng Parma hay Tây Ba Nha, hay bất kỳ ông hoàng nào từ Châu Âu dám xâm lược bờ cõi vương quốc của Ta; thay vì để mất danh dự, chính Ta sẽ cầm vũ khí, chính Ta sẽ là tướng, người phán xét và thưởng phạt những phẩm hạnh của các bạn ở chiến trường. Ta cũng đã biết rằng, các bạn xứng đáng được tưởng thưởng và đăng quang cho tinh thần chiến đấu của các bạn, và Ta cam đoan với các bạn với lời của một quân vương, rằng các bạn sẽ được đền đáp xứng đáng cho những điều này. Còn bây giờ, thay Ta sẽ là tướng phụ tá của Ta, chưa có vị vua nào đã có dưới trướng một người quý tộc và xứng đáng hơn thế; và các bạn đừng nghi ngờ gì về sự thật rằng bằng sự tuân thủ của các bạn đối với vịên tướng của Ta, sự hòa thuận của các bạn trong trại quân, và sự anh dũng của các bạn trên chiến trường, chúng ta sẽ nhanh chóng chiến thắng lẫy lừng trước kẻ thù của Chúa của Ta, của vương quốc Ta và của thần dân Ta.”

     

    “My loving people,

    We have been persuaded by some that are careful of our safety, to take heed how we commit our selves to armed multitudes, for fear of treachery; but I assure you I do not desire to live to distrust my faithful and loving people. Let tyrants fear, I have always so behaved myself that, under God, I have placed my chiefest strength and safeguard in the loyal hearts and good-will of my subjects; and therefore I am come amongst you, as you see, at this time, not for my recreation and disport, but being resolved, in the midst and heat of the battle, to live and die amongst you all; to lay down for my God, and for my kingdom, and my people, my honour and my blood, even in the dust. I know I have the body but of a weak and feeble woman; but I have the heart and stomach of a king, and of a king of England too, and think foul scorn that Parma or Spain, or any prince of Europe, should dare to invade the borders of my realm; to which rather than any dishonour shall grow by me, I myself will take up arms, I myself will be your general, judge, and rewarder of every one of your virtues in the field. I know already, for your forwardness you have deserved rewards and crowns; and We do assure you in the word of a prince, they shall be duly paid you. In the mean time, my lieutenant general shall be in my stead, that whom never prince commanded a more noble or worthy subject; not doubting but by your obedience to my general, by your concord in the camp, and your valour in the field, we shall shortly have a famous victory over those enemies of my God, of my kingdom, and of my people.”

http://www.nationalcenter.org/ElizabethITilbury.html

Bài tiếp theo: “Ta đi từ một ngôi vua dễ dàng bị mua chuộc đến một ngôi vua không thể bị mua chuộc” – Vua Charles I, Bài diễn văn trên đoạn đầu đài, 30/1/1649.

One thought on “Các Diễn Văn Làm Thay Đổi Thế Giới – “Ta mang một trái tim và tấm lòng của một vì vua” – Elizabeth I”

  1. Câu chuyện của Elizabeth I là câu chuyện thật li kì về bao nhiêu gian khổ từ thời bé, và bao nhiêu đòn phép của các thế lực tranh dành ảnh hưởng giữa Công giáo La Mã và Anh giáo nơi cung điện Anh.

    Cuộc hải chiến thắng hạm đội Tây Ban Nha không chỉ là giữa Anh và Tây Ban Nha, mà còn là dấu mốc cho sự đứng vững của Protestant và sư hạn chế quyền lực Catholic trên thế giới. Đó là một trang sử mới của thế giới, kéo dài cho đến ngày nay.

    Bài diễn văn này ngắn gọn và quá hay. Làm mình nhớ đến bài diễn văn ngắn ngủi nhưng rất nổi tiếng của Lincohn ở Gettysburg, chắc chắn là Quỳnh Linh sẽ có trong loạt bài này.

    Lời lẽ bài này nghe như chỉ là một bài nói miệng, không phải là một diễn văn viết với trau chuốt, thành thật, đi ra thẳng từ trái tim, giản dị, và thật là mạnh mẽ. Hay quá hay.

    Cám ơn Quỳnh Linh đã dịch và post.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s