Monthly Archives: August 2009

Thảo luận bằng tiếng Anh, Thử thách Anh ngữ

English Discussion–People take pollution matter into their own hand

1 Comment

Dear everyone,

This textile plant in Hanoi polluted the air so bad that the people living in the area couldn’t handle it anymore.  Hundreds of them got into the plant’s yard and requested the plant management to stop burning whatever that was that polluted the air.

I think that is very wise.  When it comes to your health, do something about it immediately.

What do you say about this?

Have a good day!

Hoanh

.

Gần trăm người bao vây nhà máy xả khí thải trong đêm

Tối 19/8, gần trăm người dân tổ 43, phường Vĩnh Tuy (Hà Nội) đẩy cổng xông vào, yêu cầu Công ty cổ phần dệt 10-10 ngừng đốt khí thải có mùi khét, khó thở. Cảnh sát đã được huy động để giải tán trật tự.

Sự việc bắt đầu từ 17h30 khi lò đốt hóa chất của Công ty cổ phần dệt 10-10 hoạt động. Khói đen kèm mùi khét lẹt bủa vây toàn bộ khu vực dân cư tổ 43 như một lớp sương mù. Gần trăm người dân gồm cả trẻ nhỏ và người già đứng kín trong khuôn viên công ty yêu cầu ngừng đốt hóa chất.

Sau gần 2 giờ, trước sự đấu tranh gay gắt của người dân, Công ty cổ phần dệt 10-10 ngừng vận hành lò đốt. Tuy nhiên, do lo ngại nếu quay trở lại nhà, thì công ty sẽ cho đốt trở lại nên đến 20h30, hàng chục người dân vẫn tụ tập trước cổng.

8h30 phút người dân vẫn đứng kín cổng công ty. Ảnh: Xuân Tùng
20h30 người dân vẫn đứng trước cổng công ty. Ảnh: Xuân Tùng.

Chị Nguyễn Thị Kim Hoa cho biết: “Người dân đã có ý kiến với công ty nhiều lần nhưng hôm nay họ đốt nhiều quá, mùi nồng nặc, rát cổ họng, trẻ con ho sặc sụa khiến chúng tôi phải tụ tập yêu cầu công ty ngừng hoạt động”.

Ông Đỗ Thanh Phong cho biết, cách đây 10 năm, trước tình trạng ô nhiễm không khí trầm trọng do việc xả khí thải của công ty. Ông đã làm đơn với 40 chữ ký của người dân gửi cơ quan chức năng thành phố yêu cầu giúp đỡ. Sau khi có đoàn kiểm tra thì công ty ngừng được một thời gian sau đó lại đốt trở lại.

“Có hôm họ đốt suốt đêm, nhà tôi có 2 ông bà già ho rũ rượi, đi khám bệnh bác sĩ chẩn đoán bị đen phổi”, ông Phong nói. Anh Nguyễn Hiền Trân thì cho biết 3 đứa con của anh đêm ngủ đều phải đeo khẩu trang.

Tại biên bản làm việc, ngày 12/3 giữa người dân với đại diện Phòng Cảnh sát môi trường thành phố, Phòng Tài nguyên môi trường quận Hai Bà Trưng, UBND phường Vĩnh Tuy, Phó tổng giám đốc Công ty dệt 10-10 Vũ Thị Phương Thủy đã cam kết sẽ khắc phục tồn tại trong việc xả thải trong thời gian ngắn nhất. Theo bà Thủy, công ty sẽ cam kết bằng văn bản nêu rõ các biện pháp cụ thể và lộ trình khắc phục các sai pham gửi về UBND phường và khu dân cư số 8 để nhân dân trực tiếp giám sát kiểm tra.

Thế nhưng theo nhiều người dân đến nay tình trạng vẫn chưa hề được cải thiện. “Chỉ có ai sống ở đây, hằng ngày phải hít thở mùi khói khét lẹt, nồng nặc và chứng kiến cảnh cả xóm suốt ngày ho rũ rượu mỗi khi khói xuất hiện… thì mới biết người dân khổ đến mức nào”, anh Nguyễn Vĩnh Hiền nói..

Anh Nguyễn Hiền Trân cho biết, bụi than bao phủ khắp nhà. Ảnh: Xuân Tùng
Anh Nguyễn Hiền Trân cho biết, bụi than bao phủ khắp nhà. Ảnh: Xuân Tùng.

Chiều 20/8, VnExpress.net đã liên lạc với lãnh đạo Công ty cổ phần dệt 10-10 nhưng bị từ chối trả lời.

Bà Lê Thị Tân, Bí thư Đảng ủy phường Vĩnh Tuy cho biết, mới đây khi kiểm tra, Phòng tài nguyên môi trường quận Hai Bà Trưng, UBND phường đã buộc Công ty cổ phần dệt 10-10 phải di dời một số phân xưởng quá ô nhiễm ra ngoài.

Bà Tân cho biết, việc ô nhiễm ở ngành dệt là không tránh khỏi, không riêng gì Công ty cổ phần dệt 10-10 mà nhiều công ty khác cũng vậy. Do đó, giải pháp căn bản là phải di dời. “Việc di dời thành phố đã có chủ trường còn bao giờ tiến hành thì phường không thể nắm được”, bà bí thư phường nói.

Xuân Tùng

Danh Ngôn

Sách hay

Leave a comment

reading 8
Anh biết anh vừa đọc một quyển sách hay khi anh lật hết trang cuối cùng và cảm thấy một chút gì như thể vừa chia tay một người bạn.

Phạm Kiêm Yến dịch

.

You know you’ve read a good book when you turn the last page and feel a little as if you have lost a friend.

~Paul Sweeney

Nước Việt Mến Yêu, Văn Hóa

Tượng Nhà Mồ

3 Comments

CENTRAL HIGHLANDS TOMBHOUSE STATUES: UNIQUE SCULPTURES

Tượng nhà mồ là loại hình nghệ thuật điêu khắc độc đáo, một nét đặc sắc trong văn hoá cổ truyền Tây Nguyên. Các tác phẩm thuộc loại hình này được ra đời ở thời điểm lễ bỏ mả với mục đích phục vụ người chết (người Tây Nguyên gọi là hồn ma).
-Nhà_mồ_Tây_Nguyên

Tombhouse statue is a unique kind of sculpture and a distinctive trait in the traditional Central Highlands cultures. These artworks are produced at the time of the Grave-abandoning Feast, to serve the dead (which Central Highlanders call “spirits”.

Lễ bỏ mả là một lễ hội gắn liền với hầu hết các tộc người thiểu số có cuộc sống du canh, du cư trên địa bàn Tây Nguyên. Họ quan niệm rằng, chỉ khi nào lễ bỏ mả được tổ chức xong thì hồn ma mới thực sự trở về với tổ tiên, ông bà, để bắt đầu một “cuộc sống” mới ở thế giới bên kia. Kể từ đó, mối quan hệ giữa kẻ sống với người chết mới không còn. Mang ý nghĩa thiêng liêng như thế, nên lễ bỏ mả là một lễ lớn hàng năm, thu hút đông đảo người tham gia, thường diễn ra vào mùa xuân tại nghĩa địa các buôn làng.

Grave-abandoning Feast is deeply attached to most nomadic ethnic minorities living in the Central Highlands. They think that, only when the Grave-abandoning Feast has been conducted would the spirits really return to their ancestors, to start a new “life” in the other world. From that point on, the relationship between the dead and hís/her survivors no longer exists. Because of its sacred meaning, Grave-abandoning Feast is one of the big annual feasts, attracting large numbers of participants. It usually takes place at the villages’ cemeteries in springtime.
nhamo1

Để chuẩn bị tổ chức lễ, ngoài việc sửa sang nhà mồ, chuẩn bị lương thực, thực phẩm, rượu cần…, người ta không quên làm tượng để đặt ở nhà mồ. Ở những ngôi nhà mồ to đẹp, tượng được làm bằng những loại gỗ quý có thể chịu được mưa nắng qua nhiều năm ở ngoài trời. Những cây gỗ này phải trên 10 năm tuổi (dài khoảng 2 sải tay, đường kính xấp xỉ 30cm) mới đủ tiêu chuẩn để làm tượng. Trước khi đẽo tượng, người ta phải cúng Thần Nhà Rông, Thần Bến Nước để xin phép.

Apart from repairing the tomb houses, and preparing cereals, food-stuffs and jar wines…, people also make statues to lay around the tomb houses for the grave-abandoning celebration. At big, beautiful tomb houses, the statues are made of different kinds of rare wood that can withstand the elements years after years. A tree has to be at least 10 years old (with circumsference of about 2 arm legnths and the diameter of about 30 cm) to meet the standards for statue making. Before starting to sculpt, local people must submit offerings to the god of Roong House and the god of Watering Place to get their permission.

Nhamo2
Tượng nhà mồ thể hiện chủ yếu bằng các mảng, khối, chứ không quá đi sâu vào chi tiết. Tư thế, thần thái của tượng thì muôn hình muôn vẻ. Người bế con, người lấy nước, người mang gùi, người ngồi khóc, người đánh trống đánh chiêng, người chia phần cơm lam, người phụ nữ khoả thân… Đó chính là sự tái hiện cuộc sống thật một cách sinh động, phong phú. Các bức tượng còn trở nên ấn tượng hơn khi được tô điểm màu sắc xanh, đỏ, vàng, đen, trắng… Các nét hoa văn trên trang phục tượng cũng được phối màu rất linh hoạt.

Tombhouse statues are expressed mainly in generalities and masses, not focused on details. They may have many different forms and appearances, such as a mom holding her baby, a water fetcher, a person carrying a backbag, a drummer, a gong player, a person delivering bamboo rice, the naked woman… These statues describe life in a rich and vivid way. The statues become more striking when painted with different colors–green, red, yellow, black, white… The clothing patterns on the staues are lively mixed in colors as well.

Tượng nhà mồ đa dạng cả về kích cỡ, người ta thường dùng đơn vị đo là sải tay để ước lượng. Mỗi tượng trung bình được tính bằng một sải rưỡi, trong đó có nửa sải chôn xuống đất, một sải nhô lên là thân tượng. Tất cả tượng đều được chôn bao quanh khu nhà mồ.

Tombhouse statues are diversified in size, and local people use the arm length as the measurement unit. Each statue is measured by one and a half arm lengths, of which a half arm length is buried and the remainder of the statue’s body is jutted out above the ground. All the statues are planted around the tomb house. nhamo3

Tượng nhà mồ Tây Nguyên, qua bàn tay sáng tạo của các nghệ nhân, chứa đựng những thông tin mang tính xã hội, cộng đồng sâu sắc. Chúng vừa là những tác phẩm nghệ thuật, vừa mang ý nghĩa tâm linh nhưng không hề tạo ra cảm giác cách biệt mà trái lại, rất thân quen, gần gũi với mọi người. Hầu như ở bất cứ buôn làng Gia Rai, Ba Na, Ê Đê, Xơ Đăng… nào, chúng ta cũng có thể bắt gặp những quần thể tượng nhà mồ. Vẻ quạnh hiu, u tịch của những bức tượng đã dần dần bớt đi vì du khách bốn phương ngày càng lui tới nhiều hơn để chiêm ngưỡng…

Central Highlands tombhouse statues, through the artisans’ hands, carry a lot of profound social and communal information. They are both artistic works and spiritual symbols, without generating any feelings of separation; on the contrary, they are so familiar and close to everyone. In almost all the villages of Jarai, Bana, Ede or Xedang…, we can encounter a complex of tombhouse statues. The statues’ solitary and silent looks have been disappearing little by little, because tourists from everywhere have been visiting them more and more to show admiration.

(Nguồn:Tiếng Việt: Báo Bình Thuận)
Dịch sang Tiếng Anh: Jun Quan

Thơ

Người kể khan

1 Comment

Chào các bạn,
Edekekhan
Dưới đây là một bài thơ song ngữ, thành tích lao động của the DED gang (Băng Thảo Luận Anh Ngữ Hàng Ngày).

Bài thơ này do H’Triem Knul, một cô giáo trẻ người Êđê, viết. Chị Linh Nga Niê kdam phổ biến. Quan Jun và mình làm việc để dịch sang Anh Văn.

Khan là sử thi của người Êđê, ở Tây Nguyên. Kể khan là đọc sử thi. Các bạn có thể tìm hiểu thêm về khan trong các bài báo đăng lại trong bài DED hôm qua

Bài này sẽ là quà tặng cho tác giả. (Nhưng hiện thời chưa chuyển đến tác giả, để chờ vài bữa xem có cần thêm thắt thay đổi bản dịch không). Post ở đây để chia sẻ với các bạn, mới ra lò, vừa đọc vừa thổi.

Mến,

Hoành

.

Người kể khan

Già đang khan
Già say lời kể
Người nghe say lời già
Già kể từ ngày trước
Ngày sau chưa hết lời
Trẻ em đến lúc buồn ngủ
Người lớn đến lúc mỏi lưng
Chỉ có già đau
Khi anh hùng của bài khan ngủ quên
edegirl. không bảo vệ nhà sàn của anh
Già bật tiếng khóc
Khi dân làng của người anh hùng bị bắt làm nô lệ
Giọng già như gió cuốn bụi bay
Giọng già như hổ gầm buổi tối
Giọng già như suối chảy đầu hôm
Già cao giọng giữa nhà
Trẻ em đến phải ngủ dậy mà nghe
Người lớn đến phải thẳng lưng mà nghe
Lời kể trở thành bài ca
Lời kể như hoa ban sớm
Người anh hùng của bài khan như vẫn còn sống
Người anh hùng của bài khan như chưa hề lầm lỗi
Con cháu của người luyến tiếc người không hết
Con cháu của người không trách người một lời
Giọng già kể không bớt bồi hồi
Giọng già kể càng lúc càng say
Chưa đến mùa rượu cần
Đã nghe nồng mùi men
Những anh hùng
Bởi già khan
Bất tử

H’Triem Knul

.

Gia telling khan

Gia is telling khan
Intoxicated by the khan’s verses
The audience intoxicated with Gia’s voicesedegirl
One day to the next
Gia’s words haven’t stopped
The kids have fallen asleep
The adults have felt backache
Only Gia is hurt
When the khan hero overslept
and failed to protect his nhà sàn
Gia bursts into tears
When the villagers were captured into bondage
Gia’s voice–the wind’s rolling the flying dust
Gia’s voice–the tiger’s roar in the night
Gia’s voice–the stream’s flow in the sunset
Gia lifts up his voice in the mid of the house
So high that the kids have to wake up and listen
That the adults have to straighten up and listen
The words become a chant
Words like flowers in the dawn
The khan hero seems alive still
The khan hero seems to have made no mistake
His descendants miss him till no end
His descendants have no blame for him
Gia’s voice unceasingly moving
Gia’s voice becomes more intoxicating by the time
The wine season is not yet here
But the fermentation is already felt
Heroes
By Gia’s khan
Never die

TDH & Quan Jun translated

Chuyện phố, trà đàm

Ngân hàng cho người nghèo–Grameen Bank

12 Comments

Chào các bạn

Nỗ lực phục vụ những giá trị nhân bản tích cực để xã hội tốt đẹp lên đâu chỉ đến từ riêng các tổ chức xã hội dân sự làm các công việc thiện nguyện. 🙂

Giới kinh doanh có thể giúp rất nhiều nữa, bằng cách làm giàu và làm thiện nguyện, và chắp cánh cho các tổ chức thiện nguyện. (doing well and doing good).

Hôm nay, mình giới thiệu với các bạn một tấm gương nổi tiếng của mô hình mới hơn, “làm giàu bằng cách làm thiện nguyện”. (doing well by doing good).

Mô hình “nhà băng Grameen” hay “microcredit loan”.

Năm 2006, giáo sư Muhammad Yunus lên bục nhận giải Nobel hòa bình về mô hình Grameen Bank – Ngân hàng cho người nghèo do ông sáng lập.

GS Yunus nhận giải Nobel năm 2006
GS Yunus nhận giải Nobel năm 2006

Mô hình Grameen Bank

Muhammad Yunus
Muhammad Yunus

Năm 1976, khi thăm một trong những ngôi làng nghèo ở Băng la đét, ông Yunus phát hiện ra rằng những khoản cho vay nhỏ có thể tạo ra sự khác biệt khủng khiếp cho những  người nghèo.

Ví dụ, một phụ nữ đẽo gọt những chiếc ghế tre, không có được lãi vì cô ấy không có được tiền để mua nguyên liệu tre thô. Thay vào đó, cô vay cây tre từ một lái buôn. Đổi lại, cô bán những chiếc ghế lại cho người  buôn đó với giá chỉ 1 hoặc 2 xu nhiều hơn giá nguyên vật liệu. Thành ra, cô làm việc như một nô lệ.

Bao nhiêu tiền để đem đến tự do kinh tế cho người phụ nữ đó? 25 xu! Ông Yunus lẩm nhẩm kế hoạch cho vay, vì ông luôn chống lại chuyện cho không – nhưng ông trước tiên tìm hiểu xem có bao nhiêu người cần cho vay? Nói chuyện với những hàng xóm, ông tìm ra tất cả 42 người. Và ông cho họ vay tại chỗ 27 đô la từ số tiền trong túi.

Ông quá hạnh phúc khi thấy hạnh phúc đến với 42 phụ nữ khi họ thoát khỏi sự nô lệ và nhục nhã về nhân phẩm, chỉ với sự giúp đỡ rất nhỏ về kinh tế. Và ông muốn tiếp tục giúp những người nghèo.

Nhà băng chẳng giúp được gì. “Những người nghèo không có giá trị kinh tế gì để cho vay”. Không nản, ông tìm cách thuyết phục nhà băng bằn cách nhóm những người nghèo lại để vay những khoản nhỏ. Năm 1976, ông ký bảo đảm để vay một khoản 300 đô la cho họ. Nhà băng bảo ông hãy hôn số tiền đó nụ hôn tạm biệt, bởi người nghèo không trả tiền được lại đâu.

Ông Yunus tin rằng nếu được cho cơ hội, người nghèo sẽ trả lại được tiền và microcredit sẽ sống sốt như một mô hình kinh tế.

Cuối cùng vào năm 1983, ông  đã thành công trong việc vay tiền từ nhà băng của chính phủ để thành lập nhà băng Grameen.

grameenbank

Để đảm bảo việc hoàn vay vốn, ngân hàng sử dụng “nhóm đoàn kết”, một nhóm những người nghèo xin vay cùng nhau, và mỗi người trong nhóm đóng vai trò như là một “người bảo đảm” cho viêc trả nợ và giúp đỡ lẫn nhau phát triển kinh tế.

Trong một quốc gia với thu nhập bình quân theo đầu người hàng năm dưới 500 đô la, nhà bằng Grameen đã cho vay hơn 8 tỉ đô la từ năm 1983 cho khoảng hơn 8 triệu người nghèo (khoảng 40 triệu người nếu tính các thành viên gia đình khác), trong đó 97% là phụ nữ.

Những người vay từ Grameen Bank
Những người vay từ Grameen Bank

Không cần thế chấp và ngay cả tờ giấy giao kèo, nhà băng Grameen có tỉ lệ thu hồi vốn vay kinh ngạc: 98.3% và có lãi trong tất cả các năm từ 1983 tới nay ngoại trừ 3 năm đầu tiên đi vào hoạt động.

Ngoài những khoản vay khởi nghiệp ở tỉ lệ lãi bình thường, nhà băng Grameen còn kinh doanh bảo hiểm nhân thọ, tài khoản tiết kiệm hưu trí, cho vay nhà đất và giáo dục, và cho vay với lãi suất 0% cho người ăn mày, và hơn 60% của các  khoản cho vay cho người ăn mày đã được trả đủ.

Khi một trong những người vay qua đời, chủ giám đốc chi nhánh đến dự lễ tang và trước khi chôn chất, tuyên bố xóa nợ toàn toàn cho khoản vay chưa trả hết.

Số liệu quan trọng nhất là, cho tới đầu năm 2007, hơn 58% những người vay của ngân hàng Grameen đã vượt qua được mức nghèo đói !!

Cảm hứng từ Grameen Bank

Trong hơn 25 năm qua, thành công của Grameen Bank đã khơi nguồn cảm hứng cho hàng trăm quốc gia đang phát triển trên thế giới, và cả những vùng khó khăn của những nước phát triển như Mỹ, Anh.

Quan trọng hơn, những nước phát triển và các tổ chức xuyên quốc gia đã áp dụng mô hình Grameen Bank để giúp những người nghèo đói khắp thế giới.

Nhóm Nguyễn Thị Gái vay từ Kiva
Nhóm Nguyễn Thị Gái vay từ Kiva

Nhưng mình muốn dành cơ hội này để giới thiệu về Grameen Bank khi mô hình đó được “dân chủ hóa” qua Internet với một ví dụ là tổ chức Kiva.

Ở đây, những người cho vay có thể là bất kỳ cá nhân nào –  Bill Gates, một người Ai rập Xe út, hay một người Việt Nam; bất kỳ một công ty nào, công ty ô tô Toyota, công ty tìm kiếm Google, công ty thủy hải sản  Cửu  Long An Giang;  bất kỳ tổ chức nào – hội Chữ Thập Đỏ, hội Phật Tử Việt Nam, một  nhà băng Bắc Triều Tiên.

Tất cả, đang gắn kết nhân loại chúng ta lại với nhau và xóa nhòa đi những bức tường. Nếu mọi người chơi chung vui vẻ được với nhau, thế giới và mỗi quốc gia sẽ hòa bình hơn. Đó là vẻ đẹp tuyệt vời của toàn cầu hóa.

Tản mạn

“Doing well by doing good” tuyệt vời quá.

Mình làm về kinh doanh, nhưng mình cũng có thể  đóng góp xây dựng nhân bản xã hội. Hai điều đó không loại trừ lẫn nhau. Thú vị hơn là khi cả hai mục đích “dancing cheek to cheek” với nhau 🙂

Trong thời đại Internet với sự “dân chủ hóa những người chơi” không kể sự khác biệt ngôn ngữ, văn hóa, hệ thống quốc gia như hiện nay: nếu ngoài trả đủ thuế và tuân thủ luật pháp, bạn có thể nghĩ là bạn có thể làm điều gì cho lợi ích chung của xã hội, bạn nên làm.

Bởi lẽ có quá nhiều thứ để ta có thể “cho đi” để xử lý những vấn đề chung của xã hội mà ta không thể thoát được vì ta sống chung với nhau – vấn đề không khí ô nhiễm, tạo ra môi trường xã hội tốt hơn cho trẻ em sống, khủng bố và tội phạm, tài nguyên thiên nhiên cạn kiệt và trái đất nóng lên…

Bạn có thể cho/hay đầu tư tiền và/hoặc thời gian, và/hoặc kinh nghiệm, và/hoặc sự ủng hộ khuyến khích những người khác.  Nhiều lắm.

Bởi vì, đóng góp của bạn quan trọng. Với sự “dân chủ hóa những người tham gia chơi” nối liền từ ngôn ngữ tới thương mại tới Internet, những viên đá tí ti đóng góp từ hàng triệu con người từ nước ngoài và Việt Nam sẽ xây được kim tự tháp.

Hay, như ông Yunus, bạn có thể làm giàu bằng cách làm việc tốt 🙂

Chúc các bạn một ngày doing well and/by doing good, 🙂

Hiển.

PS: nếu anh chị  có thể loan tin và giúp dịch nhu cầu của các anh chị nghèo đói lên tổ chức kiva thì rất hay 🙂

Kỹ năng giao tiếp, trà đàm

“Nói” trong “nói chuyện”

2 Comments

Chào các bạn, trong bài Nói chuyện thế nào? chúng ta chỉ đề cập đến một việc chính là lắng nghe, mà chẳng nói gì đến phần nói cả. Sở dĩ thế vì nếu biết lắng nghe, đương nhiên là biết nói. Nếu học lắng nghe là đương nhiên học nói một cách tự nhiên. Tuy nhiên, vì có bạn sẽ thắc mắc là sao học nói chuyện mà không học nói, cho nên hôm nay ta nói thêm một tí về phần “nói.”
talking
Trước đó, cũng xin nhắc lại với các bạn là phần “nghe” này cực kỳ quan trọng. Các đại học thường chẳng dạy sinh viên (kể cả sinh viến cấp tiến sĩ) học nghe, và chỉ dạy nói. Cho đến khi ra trường hành nghề, thì mới bắt đầu học nghe. L‎ý do là vì học nghe rất khó học và rất khó dạy. Hơn nữa, chỉ người hành nghể mới biết tầm quan trọng của nó. Giáo sư luật và giáo sư tâm lý không biết tầm quan trong này, chỉ luật sư hành nghề và tâm l‎ý gia lâm sàng mới biết là nghe thiếu một ly là đi sai một dặm. Tuy nhiên, các vị thầy sâu sắc về tư duy tích cực—chú tâm về liên hệ con người—hiểu điều này, và luôn luôn nhấn mạnh việc nghe.

Trở lại việc nói, nếu ta nghe rất kỹ, ví dụ nghe một người bạn tâm sự chuyện gia đình không vui, sau khi nghe chừng 30 hay 45 phút, thường thường ta biết được là nên làm gì. Và lúc đó chỉ cần nói vài ba chữ, nhưng chính xác và hiệu lực hơn người ngồi nói cả 2 tiếng đồng hồ không ngưng. Ví dụ:

“Mình có cảm tưởng chuyện này chắc không giải quyết nhanh được, để vài bữa nữa xem sao, bây giờ tụi mình đi window shopping tí đi,” hay

“Mình có cảm tưởng chắc bà cần người thứ ba làm hòa giải thì dễ hơn…”

Thông thường là người được người bạn tin cẩn và gởi gấm tâm sự, không giúp được mấy mà còn làm chuyện bé xé ra to, vì ba lý do:

1. Bị nhiều cảm tính khi nghe, và mang cảm xúc của mình ra lấn át. Ví dụ: Đang nghe đến khúc nóng bỏng, bèn la lên, “Trời ơi trời, sao bà hiền quá dzậy, gặp tui tui gài số zde từ thời Hùng Vương rồi.” Hay là, “Trời, chồng gì mà chồng dã man dzậy, sao bà còn ở với chả đến giờ này.” Các loại phản ứng kiểu này thường là hại bạn hơn là giúp bạn.

Chúng ta phải dang xa ra một tí, và làm hai việc cùng một lúc trong tâm: Thứ nhất, rất yêu mến, gần gũi, và lo lắng cho bạn. Thứ hai, đứng dang ra một tí về tình cảm để mình nghe chuyện với tư cách là người thứ ba, đứng ngoài, tỉnh táo hơn, để có thể cố vấn tốt.

2. Cho cố vấn sớm quá, khi bạn mới nói chỉ 1/3 câu chuyện, mới chỉ nghe được 3 phút. Cần nhiều thời gian để bạn mình kể lể nhiều chuyện thì mình mới có khái niệm rõ ràng về vấn đề.

3. Mang cách giải quyết cho chính mình để cố vấn cho bạn (như là, “Cho hắn vài tát tai trước, việc gì tính sau!”). Đừng làm thế. Mỗi người có một tâm tính, một khuynh hướng tình cảm và logic khác nhau, cố vấn của mình phải phù hợp với bản tính và cảm xúc của bạn, thì mới xong. Nếu không, thì cố vấn của mình cũng vô ích, vì chắc là bạn mình cũng không nghe theo. Vì vậy, phải hiểu vấn đề và cảm xúc của bạn trước khi cố vấn.

Trên đây, chúng ta cố tình dùng đến một thí dụ “nói chuyện” mà trong đó việc nghe của ta cực kỳ quan trọng, vì ta đang phải làm cố vấn trong một vấn đề nhức nhối. Bình thường thì thoải mái hơn môt tí, nhưng qui luật căn bản vẫn như nhau: Nghe kỹ trước khi nói.
talking1
Sau đây là một vài qui luật chung cho việc nói:

1. Nói theo cảm xúc và suy nghĩ của người kia. Ví dụ: Mình biết rất rõ là bạn mình phải xa anh chàng này thì mới xong, nhưng bạn mình lại thương anh chàng quá đỗi. Nói “Nghỉ chơi với anh ta đi” thì không ổn rồi. Vậy thì phải lựa lời mà nói, như là “Khi mình nhiều lu bu và cảm xúc trong đầu quá, rất khó tính toán. Về bên mẹ ở một thời gian cho tỉnh táo rồi hãy tính.” (Thực ra, câu cố vấn này thường tốt cho đa số các trường hợp của mọi người).

2. Nói đến việc đồng ý‎ trước, nói việc bất đồng ý sau, và đừng nhấn mạnh quá đáng đến bất đồng ý (nếu không có l‎ý do cần thiết). Ví dụ: Em rất đồng ‎ý với anh về các điểm anh nói, và em rất ủng hộ dự án này, chỉ có điểm này em nghĩ là sẽ có người thắc mắc sau này và họ sẽ hỏi anh, đó là…”

3. Làm Devil’s advocate. Devil’s advocate (biện hộ cho Quỷ) là mình giả làm người phe địch, tấn công bạn mình, để bạn mình nghiên cứu cách đở. Các luật sư luôn luôn làm việc này, hàng ngày, để xây dựng hệ thống lý luận vững chắc cho vụ kiện của mình.

Thường thì người ta bắt đầu devil’s advocacy bằng cách nói: “Em đồng ‎ý với anh hoàn toàn, nhưng để em play devil’s advocate một tí.” Như vậy người kia sẽ biết là mình đang giúp anh ấy phân tích vấn đề và xây dựng hệ thống luận l‎ý.

4. Nếu có điểm rất quan trọng mình bất đồng ý thì cứ nói thẳng ra để người kia biết đường mà điều chỉnh. Ví dụ: Em thấy dự án của anh để nghị cũng hay, tuy nhiên em đang vướng điểm này … Em nghĩ nếu không giải quyết vấn đề này thì dự án sẽ không sống được. Để em suy nghĩ thêm đã.

Đừng có giả vờ đồng ý trước mặt, hôm sau viết bài sát phạt thẳng tay trên báo. Như thế rất là tồi. Người như vậy không ai nên tin. Nếu cần phải tranh luận trên báo chí vì lý do lợi ích cần thiết cho đất nước, thì ít ra nên thẳng thắn báo tin cho nhau một câu: “Anh à, em đang viết một bài về vấn đề này cho mấy tờ báo. Có vài điểm chắc là em hơi khác ý của anh. Anh đón đọc rồi cho em biết ý kiến nhé.”

5. Đừng nói “Không bao giờ.” Tức là đừng đóng cánh cửa nào vĩnh viễn, đừng trói buộc mình vào một vị thế nào vĩnh viễn. Ví dụ: “Tôi không bao giờ ủng hộ dự án này.” Nói vậy rất là phi l‎ý, vì nếu ngày mai người ta điều chỉnh dự án, và mình không còn lý do để chống đối nữa thì sao? Vì vậy, nên nói nhẹ hơn: “Em không thể đồng ý ‎dự án với sơ đồ như hiện nay. Mai mốt có điều chỉnh thì em sẽ xét lại.”

6. Tránh nói kiểu tuyệt đối. Ví dụ: Đây là quyển sách hay nhất. Đây là người giỏi nhất. Đây là câu nói nổi tiếng nhất.

Các cách nói tuyệt đối này thường không đúng, và làm cho mình có vẻ ngớ ngẩn.

Chỉ cần nói nhẹ lại một chút, như “Đây có lẽ là câu nói nổi tiếng nhất” hay “Đây là một trong những câu nổi tiếng nhất.”

Hoặc là nhắc đến những giải thưởng cụ thể, như “Tuần báo ABC đã bình chọn năm 2008, đây là câu nói nổi tiếng nhất thế kỷ 20.”
talking2
7. Chúng ta thường có thói quen thích áp đặt ‎ ý kíến của mình. Mình có thể nói ‎ ý kiến của mình để chia sẻ. Nhưng nên khuyến khích bạn đi theo ý kiến của bạn. Đây là cách duy nhất để có nhiều bạn và làm rộng vòng ảnh hưởng của mình.

8. Dù nói gì, thì căn bản đầu tiên và cuối cùng vẫn là thành thật. Thành thật có sức mạnh thuyết phục và hấp dẫn hơn tất cả mọi đức tính khác trong liên hệ con người. Bạn có thể có cách nói ngớ ngẩn, nhưng nếu chí tâm, chí thành, chí tình khi nói, thì cơ hội thuyết phục được người nghe vẫn có thể rất cao, cao hơn người nói trau chuốt mà thiếu thành thật. Người ta ai cũng có năng khiếu “bắt mùi” thành thật hay thiếu thành thật, không nhiều thì ít.

* Bên trên là một số các điểm chính trong việc “nói”. Tuy nhiên, chúng ta không cần phải nhớ hết mọi điểm, vì nếu ta chỉ khiêm tốn và biết lắng nghe rất giỏi, thì tự nhiên ta sẽ nói đúng câu đúng cách và ít lầm lỗi. Chúng ta không nên để ‎ý quá nhiều đến các quy luật lắt nhắt mà quên mất gốc rễ. Trong liên hệ con người, gốc rễ nằm ở chỗ quan tâm đến người đối diện. Mà quan tâm thì có nghĩa là lắng nghe và ủng hộ, và dẹp bớt cái tôi, tức là dẹp bớt thói quen của mình, ý thích của mình, thành kiến của mình, kiến thức của mình, “con đường” của mình.

Ta đã sống với ta một ngày 24 tiếng, cho nên khi gặp người khác nói chuyện, hãy nhìn họ như là trọng tâm cho suy tư của mình. Chẳng l‎y’ do gì đã gặp bạn mà vẫn còn xem chính mình là trọng tâm của suy tưởng. 24 giờ một ngày chưa đủ sao?

Trên đây chỉ là các quy luật chung chung. Thực hành thì phải tùy tình thế mà uyển chuyển và tháo bỏ quy luật. Nếu sống ở đời chỉ theo một số quy luật cứng nhắc là xong, thì cuộc đời quá dễ, như là ấn nút computer thôi. Đâu có giản dị thế.

Nghệ thuật thì chỉ có qui luật hướng dẫn chung chung, nhưng khi thực hành thì lại biến hóa vô cùng. Tùy nghi mà ứng xử.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright TDH, 2009
www.dotchuoinnon.com
Permission for non-commercial use

Thông Tin

Thứ năm, 20 tháng 8 năm 2009

Leave a comment

Bài hôm nay:

Các vũ điệu truyền thống Phi Luật Tân , Video, Nhạc Xanh, Văn Hóa, anh Trần Đình Hoành giới thiệu và nối link.

English Discussion, Poem: Người kể khan, anh Trần Đình Hoành.

Lấy kinh nghiệm từ ‎ý tưởng , Danh ngôn, song ngữ, chị Đặng Nguyễn Đông Vy dịch.

Vườn sách , Danh Ngôn, song ngữ, chị Phạm Kiêm Yến dịch.

Một mảnh nhỏ của thiên đường , Trà Đàm, Văn, chuyện phố, chị Đông Vy.

Nói chuyện thế nào? , Trà Đàm, anh Trần Đình Hoành.
.

Thông báo

* Phần thông tin về việc làm (jobs) sẽ theo sau phần Tin Sáng Quốc Nội.

* The postgraduate Masters course ‘URBAN DEVELOPMENT PLANNING’ addresses problems of rapid urbanization in newly industrializing nations and adequate responses to the issue arising from an interdisciplinary understanding. The detailed description can be found at http://www.vgu.vn/index.php?id=316. The application deadline is 22nd August 2009.

NEXT VGU INFO-DAY in Ho Chi Minh City:
Friday 21st August 2009, 06.00 p.m.
Palace Hotel, 56-66 Nguyen Hue, Q.1, HCMC
If you are interested please contact for further information:
info.vgu@gmail.com
.

Tin sáng quốc tế, anh Trần Đình Hoành tóm tắt và nối links.

Xe bom tấn công đoàn xe quân đội trước bầu cử tổng thống ở Afghanistan – 10 người chết và 50 ngựời bị thương (Đây là nước mới có luật “không sex, không ăn” cho các ông chồng xử các bà vợ).

Thị trưởng thành phố Changquing xin lỗi bố mẹ – vì đa số các trẻ em trong thành phố này bị nhiễm độc chì. Trước đó hàng trăm bố mẹ đã ào vào đập phá hãng kim loại đã gây ra ô nhiễm và độc tố, và đánh nhau với cảnh sát.
.

Tin sáng quốc nội, chị Thùy Dương tóm tắt và nối links.

Thế giới ước mơ của I-Robo – Chương trình I-Robo đang được giảng dạy ngoại khóa tại bốn trường ở TP.HCM, thu hút khá nhiều học trò.

Những nhà sáng chế không bằng cấp: Máy dệt chiếu “Phong Tran” – Niềm đam mê sáng tạo đã giúp Trần Văn Phong (ngụ tại thôn 7, xã Nga Liên, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa) chế tạo thành công chiếc máy dệt chiếu, mở ra hướng phát triển mới đối với nghề sản xuất chiếu cói xuất khẩu.

Festival lúa gạo đầu tiên ở VN từ 26 – 30.11.2009 tại Hậu Giang – Bên cạnh triển lãm, hội thảo liên quan đến trồng và xuất khẩu lúa, festival sẽ tái hiện lại những nét văn hóa truyền thống lúa nước của ĐBSCL như đua ghe ngo, đờn ca tài tử, chợ nổi, ẩm thực Nam Bộ… Ngoài ra, festival còn trưng bày nét văn hóa lúa của miền Trung, Bắc và giao lưu văn hóa nghệ thuật với các nước nhằm quảng bá hình ảnh cánh đồng lúa VN ra thế giới.

Vòng chung kết cuộc thi quốc tế “Giải thưởng Stockholm về nước dành cho lứa tuổi học sinh (SJWP)” tại Stockholm – Thụy Điển – Ngày 19/8, 3 học sinh đại diện cho Việt Nam sẽ chính thức bước vào vòng chung kết.

Đã có kịch bản biến đổi khí hậu – Chiều 18-8, viện trưởng Viện Khoa học khí tượng thủy văn & môi trường Trần Thục cho biết các chuyên gia của Bộ Tài nguyên-môi trường vừa hoàn thành kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển dâng cho VN.

Nhà khoa học – điệp viên Nguyễn Đình Ngọc – Trong lịch sử trăm năm giành lại nền độc lập và thống nhất đất nước, nhiều nhà khoa học thành đạt đã gác bỏ sự nghiệp, vinh hoa ở xứ người về nước dấn thân vào sự nghiệp lớn lao của dân tộc. Nhà khoa học, nhà tình báo Nguyễn Đình Ngọc cũng là một trường hợp như vậy.

Giảm giá vé tàu cho thí sinh trúng tuyển đại học, cao đẳng, THCN – Để tạo điều kiện cho thí sinh nhập học các trường ĐH, CĐ…, Tổng Cty Đường sắt Việt Nam giảm 10 phần trăm giá vé ngoài ra các thí sinh còn được mua thêm một vé giảm giá cho thân nhân đi cùng (nếu có) cho đến hết ngày 31/10.

Gặp người đưa robot lên Hỏa tinh – Cao lớn, điểm thêm mái tóc đuôi ngựa kiểu danh thủ Roberto Baggio, trông GS Anthony Lattanze (Đại học Carnegie Mellon – Mỹ) giống tài tử Hollywood hơn là vị giáo sư danh tiếng từng đưa robot lên Hỏa tinh cách đây năm năm. Trong những ngày lưu lại Việt Nam dự Festival Tin học Đà Nẵng 2009 diễn ra trung tuần tháng Tám, điều mà GS Lattanze quan tâm nhất là trình độ và khả năng về CNTT của SV Việt Nam.

Bà Rịa -Vũng Tàu: Mở tuyến dịch vụ vận tải biển đầu tiên đến Mỹ – Ngày 18/8, cảng quốc tế SP-SPA (Vũng Tàu) đón tàu Verrazano Bridge trọng tải hơn 54.500 DWT của hãng tàu K-line, bắt đầu khai mở dịch vụ trực tiếp từ Việt Nam đi miền Đông nước Mỹ.

‘Hoa vương’ hối hả làm việc thiện trước ngày nhường ngôi – “Còn hơn 2 tháng nữa trên cương vị Mister International 2008 với tôi là khoảng thời gian không còn nhiều, do đó tôi đang dồn mọi tâm sức của mình để làm được nhiều việc thiện cho người dân quê hương mình, càng nhiều càng tốt” – Hoa vương Nguyễn Tiến Đoàn chia sẻ.

Những lý do vì sao cần tái chế giấy tại Hội thảo Quản lý rác bao bì nhựa và giấy hôm 18/8.

Techmart Việt Nam ASEAN +3 diễn ra vào tháng 9 – Chiều 18/8, Ban tổ chức cho biết, đã có 734 gian hàng được đăng ký, trong đó có 43 gian hàng nước ngoài đến từ ASEAN, Nhật Bản, Trung Quốc, Đức…

Những “siêu cây cảnh” triệu đô Có một điều đáng quan tâm là những cây bạc tỷ, triệu đô-la ở Việt Nam lại không có nhiều giá trị với giới chơi cây cảnh ở Nhật Bản. Ngược lại, những cây cảnh được mua bán với giá hàng triệu đô-la của Nhật Bản, nơi chơi cây cảnh tinh túy nhất thế giới, cũng không gây cho các đại gia ở Việt Nam cảm xúc gì. Như vậy, cây đẹp hay không, có giá trị hay không còn tùy không những vào sở thích từng người mà tùy thuộc vào cả nền văn hoá dân tộc.

Vẻ đẹp Hà Giang mùa mưa
.

Jobs

Country Manager in Vietnam with HSCV

From: Annetta De Vet
Position: Country Manager

Background:

Humanitarian Services for Children of Vietnam (HSCV) is a grassroots NGO
based in Ha Noi, Vietnam. It is dedicated to serving orphans, homeless
children and other children in need in Vietnam by providing assistance
in the areas of food, shelter, clothing, health and education. Services
are provided directly to the children by HSCV or through local
Vietnamese child-based organizations addressing these needs.

Position Mission:

We are seeking an “entry to mid-level candidate” to lead team by
developing programs, allocating funds and overseeing Program operations.

Immediate Supervisor: Charles F. De Vet – President

Secondary Supervisors: HSCV Board of Directors

Location: Based in Hanoi

Duration of assignment: 1 year with the possibility of extension
(based on performance and funding capacity)

Scope of work and main responsibilities:

Office Management and Human Resource:

o Manage the office to promote a positive working environment
which functions effectively and efficiently within allocated
funding.
o Manage and recruit paid staff and volunteers
o Participate in training and performance evaluation of all
HSCV Team members.
o Work collaboratively with the President to develop and
implement HR policies and oversee their application.

Staff Management:

o Assist Programs Supervisor with overseeing staff duties to
ensure that project targets are consistently met with a
focus on organizational capacity building.

Program Management:

o Liaise and maintain positive working relationships with
local authorities, national and local hospitals, local
schools, service providers, families and children and
relevant agencies
o Assist in the creating program and project MOUs.
o Monitor all staff program activities and reports.
o Monitor project resources and expenditures so that programs
meet budgetary guidelines.
o Provide reports to the President and Board of Directors
regarding program operations, budget and staff performance,
as requested.
o Travel to project locations as required.

Program Development:

o Make recommendations for program development based on
information gathered from research and results from existing
programs.
o Create monitoring and evaluating systems for programs.
o Modify programs as needed
o Work in conjunction with the President to design, initiate
and develop new programs.

Fund Generating:

o Seek appropriate grants
o Work in conjunction with President to write grants
o Locate and work with volunteers to design and implement
annual fund raising event

Networking:

o Liaise with large donors and potential donors
o Attend networking events, such as Amcham events
o Have an active presence on online networking sites

Requirements:

o University degree with minimum 5 years of paid or volunteer
experience at a NGO
OR
o Masters in International Development or similar degree and 2
years paid or volunteer experience at a NGO
o Experience with program management and development a must.
o Experienced traveler and/or experienced living in a foreign
country a must
o Able to adapt to new cultures, experience in Asia a plus
o Be able to master popular computer software applications.
Website management capacity is an asset.
o Good interpersonal skill: ability to work with government
officials, media, and coworkers
o Effective problem solving skill and willing to take new
challenges in work, to learn and share experiences with
colleagues, partners and supervisor
o Be able to work under pressure and meet deadline
o Dynamic and highly motivated, able to manage complex sets of
tasks, and function independently.

Deadline of receiving applications is September 15^th ,
2009. All applicants should submit a cover letter, CV and 2
– 3 references to:

Charles F. De Vet at chuckdevet@hscv.org .
Only short listed candidates will be contacted.
.

Civil society and policy advocacy researcher / trainer

The Consultancy on Development (CODE) is an independent Vietnamese not for profit development research and consultant organisation. CODE is a professional organisation in Vietnam works in policy analysis, policy lobby and advocacy in the context of international integration of Vietnam.

Currently, CODE is working on the strengthening civil society capacity on policy analysis and advocacy in sustainable development. CODE is seeking working position as follow:

1. Position: Civil society and policy advocacy researcher / trainer
2. Number of posts: 01
3. Location: Hanoi and other provinces
4. Duration: 2 years with the renewable possibility

5. Main duties and responsibilities:
– Leading the research team on civil society in Vietnam;
– Participating in the civil society and policy advocacy training team: develop training manual, conducting training and advocacy advising for partners;
– Participating to develop strategic development planning of the organisation;

6. Requirements:
– Postgraduate on Development, Social Science, Law, International relation;
– At least 5 years experience on the development and related fields;
– Capability to conduct social science research and coordinating research team;
– Good communication, strong inter-personal relations, and training skills;
– Fluent English and good computer skills.
– Ability of working independent, modesty, polite and dedicated.

7. Salary: Competitive salary depends on ability and experiences.

Interested candidates should send a their letter of interests and full CV in English to code@codeinter.org before 17h30, Friday, 28 August 2009 or send application to:

Ms. Dinh Bich Thuy
Consultancy on Development (CODE)
Number 53, Vo Van Dung Street
Dong Da district – Ha Noi
Tel: 04.37711173 / 0976207757

Only the short-listed applicants will be contacted for interviews.

CODE is an equal opportunities employer
.

EMPLOYMENT OPPORTUNITIES IN PUBLIC HEALTH

FAMILY HEALTH INTERNATIONAL (FHI) is an international non-governmental organization that works with the Vietnam Ministry of Health, other national ministries, provincial health services, and local non-governmental organizations to promote the health and well-being of the Vietnamese population, particularly among vulnerable and disenfranchised groups. FHI is currently building the capacity of local organizations in HIV/AIDS prevention, care, and treatment; in clinical research for the development of vaccines and drugs for infectious diseases; and in laboratory technical capabilities.

We are currently seeking qualified, highly motivated Vietnamese national for the position of Executive Assistant in Hanoi. This new position will be responsible for providing administrative and management support to the Country Director.

Successful candidates will have the following abilities and qualifications:

• Education: BS/BA in Business Administration, Social Science or a related field
• Excellent written and oral communication skills in both Vietnamese and English
• Computer Literate: competence in using relevant software, including Microsoft Office Suite, internet, etc.
• Work Experience: At least 2 years experience or equivalent experience working as an Executive Assistant or in a similar position in an international environment.
• Familiarity with public health programs.
• Ability and enthusiasm to learn about new areas and willingness to contribute to a dynamic team

FHI offers a competitive salary and benefits package.

Please send detailed curriculum vitae and cover letter indicating the position you are applying for (in English), as well as copies of certificates/degrees and contact numbers, by August 31, 2009 to:

Human Resources Officer, Family Health International
3rd Floor, No. 1 Ba Trieu Street, Hoan Kiem District, Hanoi, Viet Nam
Email: recruitment@fhi.org.vn

To obtain a detailed job description for the position, please send your request to recruitment@fhi.org.vn.

Only short listed candidates will be invited for interviews.

Thank you very much

Pham Thanh Huong
Human Resources – Family Health International
No. 1 Ba Trieu, Hanoi
Tel: 3 934 8560
Fax: 3 934 8650
.

Bài hôm trước >>>

Chúc các bạn một ngày tươi hồng !

🙂 🙂 🙂 🙂 🙂

Đọt Chuối Non

Nhạc Xanh, Video & PPS, Văn Hóa

Các vũ điệu truyền thống Phi Luật Tân

Leave a comment

Chào các bạn,

Một trong những điểm đặc sắc của văn hóa Phi Luật Tân là các vũ điệu truyền thống. Vì có nhiều hải đảo với nhiều nhóm thổ dân khác nhau, cộng với ảnh hưởng Tây Ban Nha và Mỹ, Phi Luật Tân có cả trăm điệu vũ truyền thống, từ các vũ điệu thổ dân nguyên thủy, đến các vũ điệu mang nặng ảnh hưởng Tây Ban Nha.

Sau đây chúng ta sẽ xem qua một số vũ điệu này qua các video trên Youtube. Đa số các video này không có chất lượng cao về hình ảnh và âm thanh, tuy nhiên chúng cho ta một khái niệm rất rõ về vũ điệu.

Chúng ta sẽ có giải thích về ý nghĩa mỗi vũ điệu, ngay trước video.
.

Lulay là mjột điệu vũ quốc gia, với thay đổi nho nhỏ tùy theo vùng. Chúng ta có thể thấy ảnh hưởng quý phái của nhạc Valse Âu Châu trong vũ điệu này, và tiếng đàn mandolin.

.

Lawiswis Kawayan là vũ phổ thông của các vùng đảo Leyte and Samar. Các vũ công thường mặc trang phục như của các nông dân Visayan ở những vùng nà, đôi khi mày mè như nông dân trong các dịp lễ hội.

.

La Jota de Paragua. La jota là một loại vũ và hát trong truyền thống Tây Ban Nha. Paragua là tên cũ của tỉnh Palawan ngày nay. Điệu vũ ảnh có ảnh hưởng của Tây Ban Nha cổ điển (castillian) rất rõ rệt. Nhạc nền là nhạc Flamenco, dù là không chơi theo kiểu Flamenco guitar. Zapateados (bước chân), cubrados (cánh tay vòng), và Sevillana (áo quần rộng và nhiều giải ren, theo kiểu quý tộc của thue đo Seville cũ của Tây Ban Nha). Phụ nữ thướt tha với mantón (khăn quàng), và các ông or decorative shawl, trong khi các ông gõ nhịp với các phách nhịp (castanet) làm bằng tre.

Click vào đây để xem http://www.youtube.com/watch?v=Iw6gIi-BhhY

.

Jota de Maninela: Là một lọai Jota (hát và vũ truyền thống Tây Ban Nha) ở vùng Manilam, thư đô Phi Luật Tân hiện nay. Các phách nhịp bằng tre cũng được dùng (như trong nhạc Flamenco của Tây Ban Nha). Nhưng ta có thể nhận thấy ảnh hưởng của các vũ điệu truyền thống của Âu châu ở đây.


.

KATSUDORATAN điễn tả “cách đi” của các vương phi của bộ lạc Maranao, sống quanh Hồ Lanao. Điệu vũ này thường được các vương phi biễu diễn trong các dịp lễ lạy quan trọng.

.

Kappa Malong. Đay là vũ malong theo truyền thống Hồi giáo, của dân Maranao. Malong là một chiếc khăn rộng quấn quanh người thành chiếc áo của người phụ nữ. Điệu vũ này là để trình bày cách mặc Malong. Video sau đây có hai phần, phần đầu giải thích chi tiết vũ điệu, phần sau là phần biểu diễn.

.

Vũ singkil mranaw. Đây là vũ điệu đi qua các thanh tre nhịp nhàng nỗi tiếng của Phi Luật Tân, từ bộ lạc Maranao.

.

Vũ Janggay. Janggay hay ‘Igal Janggay là một loại vũ pangalay (múa ngón tay) của bộ lạcTausug ở vùng bán đảo Sulu. Đây là vũ điệu có tính cách Á châu nhất trong các vũ điệu Phi Luật Tân. Các chuyển động trong vũ điệu giống như chuyển động trong vũ thuật kontaw silat.

.

Vũ Lumba. Lumba có nghĩa là “trang trí” hay “trình bày.” Đây là dịp để cho các gia đình trong cộng đồng trìnhbày cờ quạt gia đình, gọi là pandala. Các pandala có thể có nhiều màu sắc và hình thù khác nhau tùy theo từng gia đình, mỗi pandala biểu hiện cho chức vị và thế lực của một gia đình. Trong vũ điệu này, vũ không phải là điều chính, mf cờ và gió là chính. Vũ công làm thế nào để cờ bay cho thật đẹp là việc chính.

Điệu vũ này thường dùng trong các dịp lễ hội vui, đám cưới, thăng chức trong hòang tộc, v.v…


.

Vũ Kabpagagani. Kabpagagani, còn gọi là kapag-ani, có nghĩa là “mùa gặt”. Đay là vũ điệu của bộ lạc Maguindanaos ở đảo Kipangol và đảo Sinumpalay. Họ là nông dân và vũ điệu này biểu hiện các hoat động trồng lúa, và gặt lúa, đập lúa, xay lúa, làm sạch ruộng cho mùa sau… Vũ điệu này thường biểu diễn vào mùa gặt, nhất là dịp nghĩ sau mùa gặt.

.

Vũ Lanceros de Tayabas là một điệu vũ từ vùng Tayabas, dùng trong các màn biểu diễn Komedya. Komedya là một lọai nhạc kịch của người Phi Luật Tân theo công giáo, nói về thánh chiến giữa Công giáo và Hồi giáo, dĩ nhiêm là với Công giáo chiến thắng và người Hồi giáo đổi đạo qua công giáo. Lanceros de Tayabas hàm ý các dũng sĩ (knights và lanciers) của vua Arthur của Anh, người hùng trong cuộc chiến chống Hồi giáo.

Click vào đây để xem http://www.youtube.com/watch?v=0X2v26grTHU

.

Vũ Tumahik là một loạii vũ chiến tranh (war dance) do đàn ông của bộlạc Yakan biểu diễn để luyện tập kỹ thuật chiến đấu. Vũ bộ thường theo các bộ của vũ thuật, như là đi bằng đầu gối, nhào lộn, đá cao…

.

Vũ Bulaklakan là một vũ điệu của người công giáo Phi Luật Tân thường biểu diễn trong ngày lễ thánh Santa Cruz de Mayo (Thánh Giá tháng Năm) dẫn đường đoàn rước kiệu.

.

Vũ Jota Cabangan là một cuộc tán tỉnh giữa nam nữ, ở vùng Cabangan, Zambales, và thường được biểu diễn bởi tân lang và tân nương trong ngày lễ tiệc ngay trước ngày cưới (gọi là ngày sinadag).

.

Vũ Pastores là vũ dịp lễ Giáng Sinh, thương là nói về cấu chuyện các mục đồng viếng thăm chúa Giêsu. Các “mục đồng” đi đến hát từng nhà (gọi là daygon). Các daygon thường ằng tiến Waray của Phi, nhưng có bài bằng tiếng Tây Ban Nhà trôn với tiếng thổ dân diglot. Vũ là một phần của dịp hò hát vui sướng này.

.

Vũ Sinakiki là một vũ điệu vui của đảo Rapu-Rapu, Albay. Thường biểu diễn trong các dịp lễ hội nhiều màu sắc của tộc dân này. Vũ điệu này biểu thị một chú gà trống theo đuổi nàng gà mái.

.

Vũ Kumakaret là một vũ điệu nói về việc tán tỉnh của dân vùng sasa, tình Dorungan, Pnagasinan, Dân vùng này làm rượu, giấm và kèn tuba.

.

Vũ La Jota là một jota (hát và vũ) của vùng Paoay, Ilocos Norte. Các vũ công ăn mặc như nông dân Ilocano của vùng này.


.

Vũ Banga hay Vũ Nồi (đất) là vũ của vùng núi Kalinga. Dân vùng này là chiến binh có tiếng. Các nồi đất mang trên đầu trong khi vũ và giữ thăng bằng, cũng như các cô làm thế khi đi múc nước hàng ngày.

Thảo luận bằng tiếng Anh, Thử thách Anh ngữ, Thơ

English Discussion–Poem: Người kể khan

2 Comments

Dear everyone,
Edekekhan
Below is a very good poem from a young Ede school teacher named H’Triem Knul (which I’ve got from chị Linh Nga). Hope that you guys, especially the Daklak gang, will translate this into English (and I will help editing it), so that we will have a nice gift to the author.

To know more about kể khan, please read the VHTT article and the VietBao.vn article following the poem.

Have fun!

Hoanh
.

Người kể khan

Già đang khan
Già say lời kể
Người nghe say lời già
Già kể từ ngày trước
Ngày sau chưa hết lời
Trẻ em đến lúc buồn ngủ
Người lớn đến lúc mỏi lưng
Chỉ có già đau
Khi anh hùng của bài khan ngủ quên
edegirl. không bảo vệ nhà sàn của anh
Già bật tiếng khóc
Khi dân làng của người anh hùng bị bắt làm nô lệ
Giọng già như gió cuốn bụi bay
Giọng già như hổ gầm buổi tối
Giọng già như suối chảy đầu hôm
Già cao giọng giữa nhà
Trẻ em đến phải ngủ dậy mà nghe
Người lớn đến phải thẳng lưng mà nghe
Lời kể trở thành bài ca
Lời kể như hoa ban sớm
Người anh hùng của bài khan như vẫn còn sống
Người anh hùng của bài khan như chưa hề lầm lỗi
Con cháu của người luyến tiếc người không hết
Con cháu của người không trách người một lời
Giọng già kể không bớt bồi hồi
Giọng già kể càng lúc càng say
Chưa đến mùa rượu cần
Đã nghe nồng mùi men
Những anh hùng
Bởi già khan
Bất tử

H’Triem Knul

.

(TT&VH Cuối tuần) – “… Làng Đăk Rơwa bên bờ con sông Đak Bla hiền hòa của Kontum. Làng như một tổ chim nhỏ đậu trên một gành đá hơi nhô ra trên mặt sông ở đoạn này vừa duyên dáng như một cô gái lại vừa thư thái như một cụ già. Cả làng là một tiếng ngân dài nhẹ nhàng và sâu lắng của chính dòng sông kia và những cánh rừng kia, bên này và bên nọ con sông hiền hòa ấy. Nhà rông của làng, có lẽ vào loại nhà rông đẹp nhất hiện nay ở Kontum, cũng rất tài tình, nhỏ thôi nhưng không hiểu tại sao lại tạo cảm giác rất cao, bay bổng mà đằm chắc, mảnh mai và vững chãi. Chính trong ngôi nhà rông ấy tôi đã nghe già làng Đăk Rơwa hát kể sử thi…” (*)

Nhưng đấy là câu chuyện từ hơn 10 năm trước của nhà văn Nguyên Ngọc. Lần này dẫn chúng tôi về lại Kontum, ông bảo: “Còn mấy nghệ nhân hát kể sử thi hay lắm…”

Ngôi nhà rông nơi từng diễn ra những đêm kể khan
Có lẽ một trong những điều kỳ lạ nhất của văn hóa Tây Nguyên nhiều bí ẩn chính là sử thi. Người Êđê gọi đó là khan, người M’nông gọi là Ót Nrông, người Gia Lai gọi Hri, Bana gọi H’ăng mon, còn người Kinh gọi đó là trường ca. Một trong những bản trường ca tráng lệ nhất, gần như học sinh phổ thông nào cũng biết, ấy là Bài ca chàng Đam San – Khan Damsan, từng gây chấn động giới nghiên cứu folklore châu Âu khi nó được phát hiện và xuất bản lần đầu năm 1927 (người phát hiện và sưu tầm, dịch khan Damsan từ tiếng Êđê ra tiếng Pháp là viên Công sứ Pháp cai trị tại Đăk Lăk lúc bấy giờ, Léopold Sabatier.

Năm

1927 cuốn sách được xuất bản tại Paris, do Toàn quyền Pháp P.Pasquier và nhà văn Roland Dorgelès viết lời tựa). Lời ca của khan Damsan đến bây giờ vẫn có thể khiến chúng ta phải nghiêng mình kính nể về sự gợi cảm, sức tưởng tượng và bay bổng của từng con chữ. “Hãy đánh vang lên tiếng chiêng nhịp nhàng, hãy đánh thật êm, cho điệu nhạc vang xa khắp xứ. Hãy đánh lên, tiếng chiêng luồn qua dưới sàn nhà, dâng lên cao và thoát ra từ các xà trên mái nhà; cho con khỉ Hua quên cả nắm lấy cành cây; cho các ác thần và các phù thủy quên làm hại con người; cho con rắn mang bành cuộn mình trong hang phải bò ra nằm dài; cho con hươu phải dừng lại, lắng nghe; cho con thỏ phải ngồi yên dựng ngược tai lên; cho con hoẵng phải dừng lại, trương cổ ra mà quên cả gặm cỏ; cho tất cả đều chỉ còn có thể nghe đến tràn ngập tiếng chiêng nhịp nhàng của Damsan…”(**)

Được dự đoán ra đời vào khoảng thế kỷ 16, khi xã hội Tây Nguyên có những thay đổi lớn do các cuộc chiến tranh giữa các buôn làng và từng được so sánh với thần thoại Hy Lạp, sử thi Tây Nguyên cũng gắn liền với tên tuổi những anh hùng thần thoại của buôn làng Tây Nguyên như Đam San, Đăm Di, Xinh Nhã… Thậm chí sử thi Tây Nguyên còn được đánh giá là nhiều hơn hẳn thần thoại Hy Lạp về dung lượng, với hơn 200 bộ đã được sưu tầm, ghi chép; có những sử thi ngắn mà cũng có tới vài trăm câu, có những sử thi dài tới 30.000 câu, có thể xếp vào loại dung lượng lớn nhất trong văn học dân gian thế giới!

Nhưng sự kỳ diệu của sử thi Tây Nguyên so với nhiều sử thi dân gian các dân tộc khác, cũng giống như sự độc đáo của cồng chiêng Tây Nguyên (xem loạt Di sản văn hóa Tây Nguyên bài 3 và 4), là sức sống đương đại của nó trong các buôn làng: chiêng phải được đánh lên và khan phải được kể, được hát lên. Khan được kể trong những đêm đặc biệt ở nhà rông, với những nghi lễ cũng thật đặc biệt.

Và nhà rông với mái tôn (Ảnh: Trần Công Minh)
“… Đêm trong nhà rông, hầu như cả làng đều có mặt. Mấy ché rượu cần đã được mở. Từng nhóm quây quanh ché rượu. Cười nói lúc râm ran, lúc thì thào. Đủ mọi chuyện, chuyện có con thú lạ nào đó mới xuất hiện trong từng, tiếng kêu lạ, dấu chân lạ, hành tung cũng lạ. Con thú gì? Vì sao nó tìm đến rừng này? Hay một con thú quen không biết bỏ đi đâu lâu lắm rồi nay bỗng đột ngột trở về, đã có người gặp, điềm gì đây? Chuyện mùa tỉa lúa đã bắt đầu, những cơn mưa mong chờ sao còn chưa đến? Chuyện mắng mỏ và khuyên nhủ một cậu con trai mới lớn chưa biết ứng xử cho phải phép với người già. Cả chuyện ngoài Hà Nội vừa nghe được trên đài. Cả chuyện quốc tế nữa, bên Mỹ, bên Tàu… (kiểu này ngôn ngữ đương đại của người Kinh gọi là “tám”). Thỉnh thoảng một cô gái trong một nhóm ở cuối nhà rông bỗng đột ngột cất lên tiếng hát. Rồi tiếng hát chợt tắt, cũng như nó đã chợt bắt đầu… (một kiểu “hát với nhau”?). Nhưng, đến một lúc, có ai đó gõ mạnh mấy tiếng xuống mặt sàn, và như một dấu hiệu đã được thống nhất, các nhóm rải rác khắp nhà bỗng kéo nhau dồn hết về một chỗ: quanh bếp lửa ngay chính giữa nhà rông. Hóa ra nãy giờ nhân vật chính của đêm nay đã ngồi sẵn ở đấy: già làng. Và việc chính đêm nay bây giờ mới khởi sự: già làng sẽ kể sử thi!”.

Ông già gỡ chiếc ống điếu ra khỏi miệng và gõ nhẹ lên hòn đá dùng làm ông đầu rau ở bếp lửa. Tiếng gõ nhẹ nhưng rất âm vang. Im lặng. Ông cụ ngồi thẳng người, đằng hắng lấy giọng và bắt đầu hát. Giọng ông ngân nga, trầm bổng, một điệu nhạc đều đều, đôi khi hơi cất lên một thoảng, lại chùng xuống, đều đều, đến buồn tẻ, nhưng rồi bỗng đột ngột vút lên, cao vọi, đến ngút hơi, và cũng đột ngột như vậy, lại trầm xuống đến thì thầm…

Có kịch nữa. Lời đối thoại được hỗ trợ bằng chuyển động phong phú và liên tục trên khuôn mặt người kể, bằng cả động tác tay, có lúc toàn thân… Thỉnh thoảng ông cụ đứng hẳn dậy, bước đi và vung vẩy tay chân trong một không gian tưởng tượng” (*).

Giống như một giao hưởng, khan cũng có từng chương với những khoảng lặng khá dài. Và cũng giống như một vở kịch, với những nguyên tắc ước lệ rất cao. Một khan như già làng Đăk Rơwa đã kể, kéo dài qua nhiều đêm, có thể 10 đêm như vậy mới xong. “Có một nguyên tắc bất di bất dịch khi hát kể sử thi: đã bắt đầu một sử thi thì mười hay đến mấy chục đêm cũng không bao giờ được bỏ dở. Hết đêm trắng này qua đêm trắng khác, phải hát kể cho tận cùng, phải nghe theo cho đến tận cùng. Bởi, cũng như mọi con người ở trên trần gian và mọi vật trong vũ trụ vô biên này, các nhân vật trong sử thi cũng phải đi cho kỳ hết số phận của mình, không ai được dừng lại dang dở giữa chừng” (*). Nhưng hơn 10 năm đã qua rồi. Vâng, tất cả những câu chuyện kể trên là chuyện của 10 năm trước. Con đường mà hơn 160 năm trước, những nhà truyền giáo Pháp đầu tiên tìm lối lên Tây Nguyên muốn vượt qua phải mất nhiều tháng và nhiều người đã gục ngã, thì giờ đây chỉ mất hơn nửa ngày từ Đà Nẵng và khoảng một ngày đi xe từ TP.HCM. Mọi thứ lao nhanh với tốc độ khiến chính chúng ta cũng phải giật mình. Và cũng giống như mọi con người trên trần gian và mọi vật trong vũ trụ vô biên này, những đêm kể khan đang đi đến đến dấu chấm hết cho số phận của mình…

(*) Trích từ Những chiều kích của rừng – Nguyên Ngọc
(**) Trích Bài ca Chàng Đam San

Phạm Thị Thu Thủy

.

Người kể Khan kỳ lạ ở làng Ghè

– Ở làng Ghè (xã Ia Dơk – Đức Cơ) có một người còn trẻ, chưa từng nghe một nghệ nhân nào kể Khan (trường ca, sử thi…) lại bỗng nhiên biết kể 10 Khan rất dài. Các nghệ nhân và dân làng chỉ còn biết gọi anh là “người Yàng”!

Trận ốm kỳ dị

Nguoi ke Khan ky la o lang Ghe
Rơmah Kim. Ảnh: Ngọc Tấn

Rơmah Kim không biết năm mình sinh, chỉ nhớ năm nay vừa tròn 30 mùa rẫy. Kim sinh ra tại làng Sung Kép – xã Ia Kla. Cha mất lúc Kim mới 10 tuổi. Anh chỉ có một em gái đang ở với mẹ.

Vào khoảng năm 1990 Kim lấy vợ. Vợ Kim là Keng – vốn là con của một người Kinh lưu lạc được ông Klit mang về nuôi. Lấy vợ được mấy tháng, Kim theo cánh thanh niên lên biên giới đãi vàng. Một hôm do sơ ý, Keng làm vỡ quả bầu đựng nước. Bị mẹ đánh đuổi, Keng xấu hổ bỏ nhà đi. Khi trở về Kim tìm vợ khắp nơi nhưng không thấy. Mãi sau này trong một lần đi rừng, Kim tình cờ nhìn thấy một bộ xương người. Nhờ chiếc còn lại của bộ xương mà Kim nhận ra đó chính là vợ mình. Năm 1992 Kim lấy vợ khác và về sống tại làng Ghè. Vợ chồng anh giờ đã có 5 con…

Nhìn tướng mạo Kim, khó ai nghĩ là anh là một con người đặc biệt. Kim cao dong dỏng, mái tóc xoăn tự nhiên khá đẹp; da hơi vàng do dấu tích của những trận sốt rét. Mắt Kim không hoạt nhưng khi suy nghĩ để trả lời một điều gì thì ánh lên những tia rất sắc. Kim hay chuyện và có vẻ sôi nổi dù vốn tiếng phổ thông không nhiều bởi Kim không được đi học và ít tiếp xúc với người Kinh…

Ở làng Súng Kép, Kim lớn lên như mọi đứa trẻ bình thường. Chẳng có gì đặc biệt nếu câu chuyện không bắt đầu từ một trận ốm kì lạ vào tuổi 15. Kim vẫn còn nhớ rất rõ, hôm ấy anh sang nhà người bà con ở xã B1 xin củ mì (sắn) về. Nồi mì bắc lên bếp vừa chín, bỗng Kim thấy hoa mắt rồi gục xuống. Qua một đêm vẫn thấy Kim bất động, người nhà tưởng Kim anh đã chết, liền trói heo để chuẩn bị đám ma thì tự nhiên Kim tỉnh lại.

Hai mắt anh đỏ ngầu, miệng lảm nhảm những gì không ai hiểu, Kim chạy khắp làng hùng hổ như tìm đánh ai. Rồi Kim vớ cái bao tải nhét đủ thứ giẻ rách, chổi cùn vắt lên vai chạy vào rừng. Mãi hôm sau, dân làng mới tìm thấy Kim đang ngồi lảm nhảm dưới một gốc cây to. Phải ba người đàn ông khỏe mạnh mới bắt nổi Kim đưa về nhà. Thêm một ngày nằm thiêm thiếp, cuối cùng Kim tỉnh lại và ăn uống bình thường.

Sau trận ốm kì dị đó tự dưng Kim thấy đầu mình như có ai vén sang một bên bức màn tối. Khan ở đâu tự dưng đầy ắp trong đầu Kim. Đầy nghi hoặc, Kim cố nhớ lại những gì đã xảy ra trong lúc ốm. Trong cái đêm mê man đó, Kim đã gặp một ông già. Đó là một người Jrai ăn vận theo lối xưa, bên mình mang một cây mác dài. Ông già dẫn Kim đi hết ngọn núi này đến con suối khác. Sau cùng hai người tới một ngôi làng xa lạ. Ở đó có một đám đông ăn mặc rất đẹp đang ngồi nghe một ông già kể Khan. Ông già bảo Kim ngồi nghe cho đến khi thuộc hết các Khan thì hai người trở về làng cũ. Rồi ông già biến mất…

Kim đem Khan Điêu H’lun kể cho tụi con nít trong làng nghe thử. Chúng nghe say sưa quên cả ăn. Chuyện Kim biết kể Khan lan ra từ đó.

“Người già chịu thua thôi!”

Sử thi, người Kinh gọi là trường ca, người Êđê gọi là khan, người Ba Na gọi là H””ăng mon, người Jarai gọi là H””Rih, người Mơ Nông gọi là Ốt nrông… đã ăn sâu, đã sống, đã phát triển hòa trong không gian sinh tồn ngàn đời của cư dân miền thượng và chính nó đã góp phần làm cho không gian ấy càng trở nên kỳ vĩ. Sử thi không chỉ là huyền thoại. Nó không chỉ tồn tại trong không gian tiền sử mà trường tồn trong đời sống tinh thần của các tộc người, của nhân loại bởi chính những giá trị thẩm mỹ lớn lao của nó. Sử thi là một loại hình nghệ thuật tổng hợp, là một kho tư liệu về các tộc người thời cổ xưa. Khơi nguồn sử thi chính là con đường tìm về thời tiền sử, tìm về những giá trị văn hóa đích thực của các dân tộc.

(Theo Uông Thái Biểu)

Rơmah Kim đã kể cho tôi nghe chuyện anh trở thành “người Yàng” một cách trung thực. Khó mà nghĩ được một con người quanh năm miệt mài với nương rẫy, ít khi bước chân ra khỏi làng lại bịa chuyện nhằm mục đích gì. Điều này càng được khẳng định khi tôi có dịp tìm hiểu qua các nghệ nhân.

Ở làng Súng Kép – nơi Rơmah Kim sinh ra và lớn lên có một người biết Kim rất rõ – đấy là ông Rơma Mloi. Mloi năm nay đã gần 60 tuổi, nguyên là bộ đội phục viên. Ông cho biết ở làng Súng Kép trước nay duy nhất chỉ một người biết kể Khan – đó là Rơmah Tơ (cha vợ ông). Nhờ cha vợ, Mloi cũng biết một số Khan nhưng những Khan này không giống những Khan Rơmah Kim biết. Hơn nữa Rơmah Tơ đã chết từ năm 1979, và ông cũng chưa thấy Kim nghe ông già kể Khan bao giờ.

“Việc Kim nghe rồi bắt chước người già ở làng là không có. Lúc đó nó còn nhỏ, làm gì đủ trí khôn để nhớ. Còn chuyện nó biết nhiều Khan là thật. Thằng Chel với bọn thanh niên ở làng này đã nghe nó kể lúc đi đào vàng. Nó kể hay đến mức lũ thằng Chel bảo nó cứ ở nhà không phải đi làm, tối cứ khan cho chúng nó nghe là được… Mình nghĩ nó không có tài phép gì đâu, do cái đầu nó mà ra cả thôi”Ông Mloi nói.

Như vậy khả năng còn lại là Rơmah Kim học Khan từ những nghệ nhân bên làng vợ hoặc các làng khác? Thế nhưng điều nghi vấn đầu tiên của tôi đã bị loại trừ khi gặp trưởng thôn Rơlanh Luinh. Ông cho biết làng Ghè trước nay không có ai biết kể Khan. Hơn nữa khi Kim về sống với vợ thì đã biết kể Khan rồi. Hỏi thêm ông Luinh tôi được biết cả vùng này trước nay chỉ có ông Rơmah Jam ở làng Do là biết khan. Ông Jam cũng đã từng nghe Kim kể Khan và biết khá nhiều điều thú vị về Kim.

Ông Jam năm nay đã 75 tuổi, được coi là “cán bộ Cách mạng lão thành” của xã. Nghe hỏi về Kim, ông tỏ vẻ rất thú vị và nói ngay những điều mình nghĩ: “Việc thằng Kim tự nhiên biết Khan như thế, cả đời mình chưa thấy mà cũng chưa nghe ông bà nói bao giờ. Còn tại sao thì mình chịu. Mình chỉ biết sự thật là nó khan rất hay. So với nó thì mình thua xa!”

Là một nghệ nhân có tiếng nhưng ông Jam cũng chỉ biết có bốn Khan (đã được sưu tầm và lưu giữ tại Viện NCVHDG). Ông Jam không giấu nổi sự khâm phục của mình với Kim, và dường như trong tâm tưởng ông cũng tin là Kim có “Yang” thật. – “Những nghệ nhân bình thường như mình, do học từ miệng người khác nên giỏi lắm cũng chỉ nhớ được các Khan ngắn hoặc nhớ không trọn vẹn; khi kể có thể bị vấp. Trong khi thằng Kim có những Khan dài kể tới 2 ngày 2 đêm mới hết. Mà nó kể rất mạch lạc, rất hay, không vấp váp – cứ như là nước mạch ngầm chảy ra!”

Sử thi Tây Nguyên ra đời khi con người chưa có chữ viết. Nó được lưu truyền chỉ nhờ vào khả năng nhớ, diễn và kể của các nghệ nhân. Sử thi Tây Nguyên có không gian sống chủ yếu bên bếp lửa dưới mái nhà rông. Người kể sử thi kể từ đêm này qua đêm khác, người nghe cũng vậy. Nếu ai đã cùng người Tây Nguyên dự một đêm khan sẽ thấu hiểu nỗi đam mê của cư dân bản địa với khan.

(Theo Uông Thái Biểu)

…Đến đây thì xem như sự hoài nghi của tôi về việc Kim học Khan từ một nghệ nhân nào đó trong vùng đã không có cơ sở. Tôi nghĩ đại thể Kim tự dưng biết nhiều Khan cũng tương tự như những hiện tượng mà khoa học đã nói tới: có người không may bị điện giật hay sét đánh, lúc sống dậy quên hết tiếng mẹ đẻ và tự dưng nói được những ngoại ngữ mà mình chưa hề biết.

Theo GS.TS Phan Đăng Nhật thì Rơmah Kim là hiện tượng mà các nhà khoa học nước ngoài gọi là “những yếu tố Shaman trong sử thi”. Những yếu tố Shaman có thể tìm thấy trong sử thi viết của nhiều nước trên thế giới cũng như trong sử thi của nhiều nền văn hóa không có chữ viết ở phương Bắc”. Hiểu một cách đơn giản, nó tương tự như hiện tượng người bị “ốp đồng” sau những biến động về tâm – sinh lý…

“Yang cho mình, mình phải cho lại dân làng”

Dù được mọi người cho là “người Yàng” nhưng Rơmah Kim không nghĩ như vậy. Trái lại anh còn tỏ vẻ không thích khi có người tò mò muốn biết chuyện đời mình. Ở làng Ghè, Kim vẫn sống một cuộc sống bình thường như mọi người: ngày lên rẫy, tối về với vợ con. Kim không mấy khi đi đâu nếu không có người mời anh đi kể Khan cho một đám cưới hay đám ma nào đó.

Kim cho biết hiện anh đang thuộc 10 Khan. Dài nhất là Điêu H”Lun và Nhuốt – Nhoang. Mỗi Khan phải kể tới 2 ngày đêm mới hết. Các Khan còn lại đều có độ dài 1 đêm. Hiện nay tên Rơmah Kim khắp vùng ai cũng biết, bởi vậy người mời anh đi kể Khan ngày càng nhiều.

Này đây là người kể khan. Giọng ông lên bổng, xuống trầm, rồi ông hú, ông hét, ông hát, ông giả giọng của tất cả các nhân vật có trong câu chuyện. Ông bắt chước tiếng chim hót, suối chảy, cọp gầm, mang tác, tiêng khiên đao va nhau, tiếng mũi tên lướt vèo trong gió… Này đây là người nghe khan. Lúc thì tất cả mọi người nghệt mặt ra thẫn thờ; lúc thì bi thảm, xót thương; lúc thì cười lăn cười bò; lúc lại cùng ồ lên ngạc nhiên hoặc phẫn nộ. Cứ như thế sáng theo ngọn lửa, khan kéo dài từ đêm này qua đêm khác.

(Theo Uông Thái Biểu)

Với đồng bào dân tộc, kể khan, đánh chiêng hay đẽo tượng nhà mồ đều không phải là nghề kiếm sống, nó không mang lại lợi ích vật chất nào cho người biết. Bởi vậy Rơmah Kim không bao giờ đòi hỏi gì, ngược lại mỗi lần nhận lời đi kể khan cho ai là một lần Kim phải tốn kém vì phải làm lễ tạ ơn Yàng theo lệ tục. Lễ vật cho mỗi lần thường là một con gà, một ghè rượu. Kim tự mình cúng lễ. Anh gọi tên ông già Glung, cảm ơn ông đã dạy cho mình kể Khan; xin ông phù hộ cho mình và dân làng mạnh khỏe… Ngoài Kim không ai biết đến điều kì dị này: mỗi lần kể Khan Kim đều thấy ông già Glung đến ngồi cạnh. Ông luôn nhắc Kim kể cho đúng, cho hay – nhất là không được bỏ dở nửa chừng. Bởi vậy nếu vì một lý do nào đó mà kể dở thì Kim phải mổ gà làm lễ tạ.

Mỗi đêm Kim kể Khan thật sự là một đêm hội làng. Nhà Kim nghèo, vợ chồng quanh năm vất vả mà vẫn thiếu ăn, có năm thiếu tới bốn tháng. Nhưng mỗi lần thấy bà con kéo đến nghe say sưa là Kim quên hết. Làng Kim không có người quậy phá, ai cũng chăm chỉ làm ăn; biết giữ những gì ông bà để lại – có ai biết một phần cũng là nhờ những đêm trắng nghe Kim kể Khan.

Cách đây ít lâu, Kim vừa đau một trận nặng, phải đi điều trị tận bệnh viện tỉnh. Trong cơn mê sự việc lại tái diễn y như 15 năm trước, chỉ khác lần này Kim không mộng du và chỉ biết thêm 1 Khan. Tôi gặng hỏi nhiều lần nhưng Kim bảo anh phải làm lễ tạ ông già Glung đã mới tiết lộ được.

Lại thêm một chi tiết kì lạ nữa về con người này! Nhưng thôi, điều đó có lẽ nên giành cho các nhà khoa học. Với tôi, những đêm khan của Kim phục vụ dân làng mới đích thực là ý nghĩa!

  • Ngọc Tấn
Việt Báo // <![CDATA[// (Theo_VietNamNet)
Chuyện phố, trà đàm, Văn

Một mảnh nhỏ của thiên đường

2 Comments
    Ngồi trong bóng râm vào một ngày nắng đẹp và nhìn ngắm cây cỏ xanh tươi là sự tĩnh dưỡng hoàn hảo nhất.

    (Jane Austen)

Khi tình cờ nhìn thấy cây liễu xanh rủ xuống những chùm bông đỏ trong vườn một biệt thự ở Phú Nhuận, tôi đã muốn sau này xây nhà xong, tôi sẽ trồng một cây liễu trước sân. Vẻ mong manh của nó sẽ hợp với mảnh sân nhỏ xíu. Nhưng chợt nhớ câu “đông đào tây liễu”. Nên thôi.

“Liễu mùa xuân xanh mơn mởn nhưng xin đừng trồng liễu trong vườn nhà. Cũng như chớ kết giao với hạng người khinh bạc. Dương liễu xum xuê đấy nhưng không chịu nổi trận gió đầu thu, khác nào người khinh bạc dễ nhạt mối giao tình. Liễu kia còn thắm lại lúc xuân về chứ người khinh bạc một đi không hề trở lại.”(*)
Tiny White Cottage
Vậy là phải tìm một loại cây khác cho mảnh sân của tôi. Một mảnh sân nhỏ chừng sáu mét vuông ở trước nhà, và một mảnh nhỏ hơn nữa ở góc giếng trời phía sau. Đó là chưa kể sân thượng. Chồng tôi bảo: “Nhà mình không đủ chỗ cho một mảnh vườn thật sự, nhưng ba khoảng xanh đó tùy em định liệu, trồng gì cũng được!”

Với những công chức bình thường, không áp phe, không chứng khoán, đủ tiền xây một cái nhà riêng tư ở Sài Gòn là đã nhiều cố gắng, nói chi đến vườn. Trong tâm trí nhiều người dân thành thị, vườn chỉ còn là một ký ức, một nỗi nhớ, êm đềm và xa xôi như nỗi nhớ nhà. Nên chi một mảnh sân bé tí cũng đủ làm tôi mãn nguyện.

Đầu tiên, tôi muốn trồng ở sân trước một cây xanh, để che bớt nắng vì nhà nằm hướng Tây Bắc. Tôi cũng thích những cây có hoa như cây bò cạp nước rủ từng chùm màu vàng mơ thỉnh thoảng bắt gặp ở Sài Gòn. Nhưng cây ấy thì lớn quá. Chồng tôi thích trồng cây ăn trái, như mận chẳng hạn để nhớ thời thơ ấu leo trèo. Nhưng mận là giống rễ ngang nên sẽ làm hư sân nhà.

Hay là trồng dây leo, cho nó leo từ cổng lên tường. Nhưng đừng là Sử quân tử, vì nó gợi nhớ thời đi học, căn gác trọ tôi ở nằm giáp một bờ tường phủ đầy sử quân tử. Đêm đêm, những ngọn gió lùa vào cửa sổ mang theo một mùi thơm nồng nàn đến nhức đầu khiến tôi không thể nào học được. Tôi thích loài hồng leo thường mọc bên tường nhà, trổ hoa thành từng chùm dịu dàng ở Đà Lạt. Nhưng thời tiết Sài Gòn rất khó trồng. Hay là hoa Đăng tiêu, vì đó là loài ưa nắng, không kén đất, dễ trồng. Những chùm hoa màu cam sẽ làm sáng rực một góc sân…

Dù rằng nhà vẫn còn chưa xây, và dù đó chỉ là những khoảng xanh nhỏ xíu thôi, nhưng thật nhiều toan tính, nhiều đo đếm cân đong. Mắt chồng tôi sáng ngời khi nói về những mảng tường mà anh sẽ được trang trí, còn giọng tôi thì vô cùng sôi nổi khi nói về những loài cây và dây leo. Hạnh phúc như thể chúng tôi sẽ xây dựng, không phải một ngôi nhà phố hẹp, mà là …một mảnh nhỏ của thiên đường.
frontyard1
Đã sống qua những năm tháng …không vườn, tôi chợt hiểu vì sao trong hình dung của con người từ thuở ban sơ cho đến tận bây giờ, thiên đường chưa bao giờ thiếu cỏ cây. Tôi cũng đồng cảm với Jared Diamond hơn khi ông phải viết những bộ sách đồ sộ như “Sụp đổ” hay “Súng, vi trùng và thép” với ngồn ngộn cứ liệu và bằng chứng chỉ để thuyết minh một điều đơn giản: sự tàn lụi hay phát triển rực rỡ của các nền văn minh phụ thuộc rất nhiều vào môi trường tự nhiên, và để kêu gọi xã hội loài người nhớ một điều tưởng chừng phải là bản năng: hãy bảo vệ thiên nhiên trong quá trình phát triển, hãy bảo vệ nguồn sinh khí của trái đất này.

Đôi khi, chúng ta nghĩ về con người như một hệ vật thứ ba, ngoài thực vật và động vật. Chúng ta quên mất mình– đối với tự nhiên thì cũng giống như các loài động vật khác – cần cây cối như một sự cộng sinh. Chúng ta quên rằng mình là những Achilles – con của Đất – từ trong vô thức, vươn đến bầu trời với tất cả khát vọng, nhưng đồng thời, khi rời khỏi mặt đất cũng là lúc chúng ta cũng trở nên nhiều hoang mang và dễ tổn thương hơn.

Danh ngôn có câu “Trái tim con người khi rời xa thiên nhiên sẽ trở nên khô cứng”. Vì vậy, tôi sẽ trồng cây trong vườn nhà mình. Không thể là liễu rủ thì sẽ là bông giấy. Không thể là cây lớn thì sẽ là cây nhỏ. Không thể là cây nhỏ thì sẽ là dây leo. Không thể là dây leo thì sẽ là cỏ dại. Bởi vì nhà thơ Walt Whitman đã tin rằng “một lá cỏ cũng không nhỏ nhoi hơn hành trình của những vì sao”. Và còn bởi, một ngôi nhà nhỏ nuôi dưỡng trong nó một gia đình hạnh phúc, đó cũng là một mảnh thiên đường.

Mà thiên đường thì không thể thiếu cỏ cây.

Đông vy
———————————————-

*trích truyện Hẹn Mùa Hoa Cúc của Ueda Akinari (Nguyễn Nam Trân dịch).

(Tạp chí Nội thất – số 38, ra ngày 15.05.07)

Kỹ năng giao tiếp, trà đàm

Nói chuyện thế nào ?

18 Comments

Chào các bạn,

Kể từ hôm nay chúng ta sẽ khai triển sâu từ từ, làm thế nào xây dựng vòng ảnh hưởng của ta lớn rộng và chắc chắn. Từ nhỏ tới lớn chắc chẳng mấy khi ta được học lớp về nói chuyện. Lúc bắt đầu bập bẹ một hai chữ… ba… ma… là bắt đầu nói chuyện với mẹ. Rồi từ đó về sau là nói chuyện tự nhiên với mọi người, từ bố mẹ anh em đến thầy cô bạn bè. Thỉnh thoảng có học được một tí vể ăn nói cho lễ độ tế nhị, nhưng đó chỉ là một vài cách thưa hỏi, chứ chẳng có lớp nào dạy ta nói chuyện cả.
conversation1
Nhưng đó mới chính là vấn đề. Đi thì ai cũng biết đi, chẳng có lớp dạy đi. Nhưng sự thật là con nhà võ phải học đi rất kỹ, và vì vậy đi như con nhà võ thì rất chắc chắn, khó bị ngã. Ăn thì chẳng có lớp dạy ăn, nhưng ăn như thiền sư “ăn chính niệm” thì tốt cho sức khỏe hơn 10 lần. Ngày xưa đi sinh con thì đi, nhưng học thì không có lớp. Ngày nay cả bố lẫn mẹ đều học lớp “sinh con” để công việc “đi biển” của phụ nữ trôi chảy hơn và có được người bạn đường chia sẻ.

Vậy thì, ta cũng cần phải học nói chuyện. Nhưng, tại sao lại phải học? Nếu không học thì có hại gì? Từ nhỏ tới lớn tôi nói chuyện một ngày 24 tiếng (nói quên ăn quên ngủ :-)) có sao đâu?

Nếu ta không học nói, thì cách nói chuyện chỉ là biểu hiên tự nhiên của cá tính (do bẩm sinh và thói quen nhờ giáo dục gia đình), và như vậy là hên xui may rủi. Có người thì nói chuyện ai cũng thương, có người thì ai cũng ghét, đa số chúng ta thì thường khi nói chuyện xong mới thấy là có những điều mình đã không nên nói, hoặc là những cách nói mình đã không nên dùng… Nói chung là vì ta không thuần thục kỹ năng nói chuyện, cho nên chất lượng nói chuyện tùy thuộc nhiều vào hên xui may rủi, tùy theo hôm đó ra ngõ có gặp… trai… hay không.

Vậy thì ta cần nghiên cứu học hỏi để có thể kiểm soát và thuần thục kỹ năng nói chuyện hơn. Và vì nói chuyện là kỹ năng ăn nói chính—truớc cả nói trước đám đông, trước cả phỏng vấn tìm việc, trước cả giảng bài—cho nên nói chuyện là kỹ năng mẹ đẻ của tất cả các kỹ năng nói khác. Học cách nói chuyện là học căn bản nói cho tất cả các kỹ năng nói khác.

Nói đến nói chuyện, chúng ta dễ bị đi lạc vào cả một rừng qui luật, như là phải khiêm tốn, phải nhỏ nhẹ, phải thành thật, phải thấu hiểu, v.v… Rất dễ bị hỗn độn trong đầu và bị lạc vòng vòng. Cho nên, chúng ta sẽ dùng một cách khác, giản dị hơn và hiệu quả hơn. Chúng ta sẽ chú trọng vào vài điểm chính, từ đó mọi điều tốt khác sẽ tự động nảy sinh.

I. Mục đích của nói chuyện: Xưa nay chẳng mấy người trong chúng ta nghĩ đến mục đích của nói chuyện. Gặp bạn là nói, cả tiếng đồng hồ, hết giờ thì bye-bye ra vể. Vậy thôi.

Nhưng nếu nghĩ lại kỹ một tí thì nói chuyện là chia sẻ. Chia sẻ gì thì chưa cần biết. Nhưng chắc chắn là nói là để chia sẻ–thông tin, ‎sở thích, tình cảm, kiến thức…

Mà muốn chia sẻ thì mình phải hiểu người kia. Càng hiểu sâu hiểu kỹ, càng chia sẻ tốt. Ví dụ hai màn đối thoại sau đây:

— “Buồn quá ghé nhà bồ chơi.”
“Buồn gì vậy?”

— “Buồn quá ghé nhà bồ chơi.”
“Ừ qua đi. Để mình chạy ra tiệm tạp hóa đầu ngõ mua vài trái xoài nhâm nhi.”

Dù rằng chẳng ai biết chuyện gì đã xảy ra, ai cũng có thể thấy được người bạn trong ví dụ thứ hai có vẻ nhậy cảm và hiểu bạn mình hơn người trong ví dụ 1 rất nhiều.
conversation2
II. Vì vậy, quy luật nói chuyện thứ 2, là phải lắng nghe, vì chỉ có lắng nghe mới hiểu biết để chia sẻ.

Đây là qui luật thực hành đầu tiên. (Quy luật số một bên trên là mục tiêu trong tư tưởng). Và qui luật lắng nghe này trái ngược lại với đa số chúng ta. Chúng ta thường thường dùng nói chuyện để trình bày ý kiến của mình (“Thằng cha đó xí trai dã man tàn bạo”), hay sở thích (“Tôi thích nhạc rock hơn nhạc cổ điển), hay kiến thức (Decartes là cha đẻ của tam đọan luận). Nhưng đó chỉ là một chiều, và là chiều thứ hai. Chiều đầu là chiều lắng nghe, vì nếu không lắng nghe thì ta cũng nói không hiệu quả. Phải lắng nghe trước khi nói.

Cho nên phải mang “lắng nghe” về vị trí đầu trong “nói chuyện.”

Nhưng, lắng nghe bằng cách nào?

    1. Tâm niệm: “Tôi muốn thực sự hiểu được bạn tôi đang nghĩ gì, đang cảm xúc gì. Và tôi chỉ có thể hiểu được, nếu tôi lắng nghe và quan sát.”

    2. Tĩnh lặng: Ồn ào thì không lắng nghe được.

      • Tĩnh lặng tức là không nói nhiều, nhất là nói ra ‎ ý kiến của mình khi không cần nói. Ví dụ:

      “Biết ông Hảo dạy toán không?”
      “Cái ông hắc quẩy kiêu căng đó ai mà không biết.”

      Câu trả lời này có thể đã cắt ngang vĩnh viễn một cuộc nói chuyện quan trọng và sâu sắc như sau:

      “Biết ông Hảo dạy toán không?”
      “Biết.”
      “Mày biết tao làm sao không?”
      “Không. Nói đi. Tao nghe.”
      “Tao có bầu với ổng…”

      • Tĩnh lặng là không suy nghĩ lung tung trong đầu trong khi nghe. Chỉ nên chú tâm vào việc nghe mà thôi. Ví dụ:

      “Hôm nay trời thấy buồn quá.”
      (Nghĩ thầm: “Anh chàng này chắc lại đang thất tình cô nào đây”)

      Đừng nên suy nghĩ và phán đoán trong khi nghe như thế. Chỉ nghe vởi một qủa tim tĩnh tặng, không phán đoán, không thành kiến.
      conversation3
      • Tĩnh lặng là không xung phong “cố vấn” khi chưa được hỏi. Ví dụ:

      “Bỏ thì thương, vương thì tội. Chẳng biết làm sao bây giờ.”

      Đây không phải là câu xin ‎‎y’ kiến cố vấn (như các ông thường hiểu lầm), mà chỉ là một lời tâm sự. Cách trả lời hay nhất là một chữ “Ừ.”

    3. Lắng nghe là nghe từng chữ cho kỹ.

    4. Lắng nghe là nghe cả “âm hưởng” của mỗi chữ.

    — Vân tốc nhanh hay chậm?
    — Mỗi từ nghe như pháo nổ, hay như là chinh phụ ngâm khúc?
    — Đang nói bình thường, tự nhiên chậm lại, hay đổi giọng … tức là có nhiều uẩn khúc bên trong.

    5. Lắng nghe là nghe cả “âm thanh của tĩnh lặng” (the sound of silence)

    Một quảng lặng yên có thể nói đến một tâm tư trĩu nặng rõ ràng hơn là nghìn câu nói. Thông thường, chúng ta sợ yên lặng, cho nên hay phá những quảng lặng như vậy bằng cách nói năng lung tung. Đừng làm thế. Hãy lặng yên và nghe lời nói của yên lặng.

    6. Lắng nghe là nghe cả “ngôn ngữ thân thể.” Dáng đi, cách ngồi, cách đứng… có thể nói lên rất nhiều cảm xúc trong lòng.

    7. Lắng nghe là nhẹ nhàng khuyến khích người kia nói tiếp, bằng gật đầu đồng y’, hay “ừ” “vâng” “dạ”, hay lập lại các tĩnh từ người kia mới nói “Ừ, buồn thật”, “Ừ, khó thật.”

    8. Lắng nghe là lắng nghe. Lắng nghe không có nghĩa là bạn phải cho y’ kiến, cho cố vấn, cho phán đóan, hay làm gì đó. Khi người kia cần y’ kiến, họ sẽ hỏi y’ kiến bạn, lúc đó hãy nói. Bằng không thì bạn chỉ cần lắng nghe, vậy là đủ cho cuộc nói chuyện rồi.

III. Chia sẻ thường có nghĩa là chia sẻ đồng ‎ý. Cho nên khi nói chuyện nên nói về các điểm đồng y’. Các điểm bất đồng , nếu không có lý do quan trọng thực sự phải bàn đến, thì chẳng việc gì phải lôi nó ta. Có nhiều người chỉ thích lôi những điểm bất đồng ra nói. Sao vậy?

IV. Chia sẻ không phải là một hành động tri thức, mà là một hành động tình cảm. Ngay cả khi người ta chia sẻ tri thức, ví dụ “Mình post bài giải toán này đề chia sẻ với các bạn,” dù tóan là tri thức, thì chia sẻ tri thức toán là hành động tình cảm để chia sẻ với những người mình yêu qu‎y’. Cũng như chia sẻ một quả cam–dù quả cam là thực phẩm thì việc chia sẻ quả cam cũng là hành động tình cảm.

Vì vậy, hãy đặt con tim vào việc chia sẻ khi nói chuyện. Dùng con tim để sống chí tâm, chí thành, chí tình.

Chúc các bạn một ngày vui.

Hoành

Thông Tin

Thứ tư, 19 tháng 8 năm 2009

Leave a comment

Bài hôm nay:

We shall overcome – Chúng ta sẽ vượt qua , Video, Nhạc Xanh, Văn Hóa, Trà Đàm, anh Nguyễn Minh Hiển giới thiệu và nối link.

Nguồn gốc của môn chơi thả diều , Văn Hóa, chị Kiều Tố Uyên.

English Discussion, HIV-positive children cannot enter regular school, anh Trần Đình Hoành.

Mục đích của giáo dục , Danh ngôn, song ngữ, chị Đặng Nguyễn Đông Vy dịch.

Mắc nợ người tử tế, Danh Ngôn, song ngữ, chị Phạm Kiêm Yến dịch.

Kho báu quốc gia: Nụ cười Việt Nam, Trà Đàm, Nước Việt Mến Yêu, chuyện phố, song ngữ, anh Quan Jun dịch.

Vòng ảnh hưởng của bạn rông đến đâu?, Trà Đàm, anh Trần Đình Hoành.
.

“Vietnam: 1600 – 2000” Course

From: Vu Duc Vuong (vuduc.vuong@gmail.com)
Subject: Recommending “Vietnam: 1600 – 2000” Course at San Jose City College this fall

Friends, colleagues and students,

Each fall, I teach one course on contemporary Viet Nam, covering roughly the period from 1600 to today, with an emphasis on the 20th Century, both in VN and in the U.S.

Among the topics for this year, we’ll cover the first de facto separation of Viet Nam into North and South, the Southward expansion of Viet Nam, the French colonial era, the revolutionary movements of the 20th Century, the American war, and the post-1975 evolution at home and in the diaspora. The term paper project will be a choice of either a specific issue of today’s Viet Nam, or a more in-depth look at the local Vietnamese-American community.

This course is listed as VIET 010 — VIETNAM: POLITICS-CULTURE-SOCIETY (Reg ID: 51036) and meets on Tuesday and Thursday, from 12:15 to 1:40 in Room GE 103. It offers three regular, transferable semester credits.

Now is the time to enroll, and I hope that either you may be interested in joining this class, or alternatively, you may forward this invitation to others among your circles who may want to take a closer look at contemporary Viet Nam.

Thank you, and if there’s any question, please feel free to email me at this address,

Hoa binh,

Vu-Duc Vuong.
.

Tin sáng quốc tế, anh Trần Đình Hoành tóm tắt và nối links.

Xe bom tấn công đoàn xe quân đội trước bầu cử tổng thống ở Afghanistan – 10 người chết và 50 ngựời bị thương (Đây là nước mới có luật “không sex, không ăn” cho các ông chồng xử các bà vợ).

Thị trưởng thành phố Changquing xin lỗi bố mẹ – vì đa số các trẻ em trong thành phố này bị nhiễm độc chì. Trước đó hàng trăm bố mẹ đã ào vào đập phá hãng kim loại đã gây ra ô nhiễm và độc tố, và đánh nhau với cảnh sát.
.

Tin sáng quốc nội, chị Thùy Dương tóm tắt và nối links.

Hội thảo kinh doanh VietAbroader 2009 “Sáng tạo và đổi mới” – Nhiều câu chuyện sinh động với đủ ngọt bùi đắng cay trên đường khởi nghiệp, nhiều kinh nghiệm đúc kết từ tháng ngày xông pha thương trường, nhiều thông điệp đẹp về niềm đam mê, bản lĩnh, dấn thân… đã được sẻ chia với những trái tim nhiệt huyết tại một hội thảo do các bạn trẻ tổ chức và khách mời hầu hết cũng là người trẻ.

Kỳ tích của một thầy 9 lần thi đỗ Đại học – Nghe người dân ở phường An Cựu (TP Huế) xôn xao chuyện thầy Quyền lại đỗ Đại học, chúng tôi tìm đến chùa Phước An để gặp gỡ “giáo chùa” – người thầy, người bạn và cũng là người được yêu mến nhất ở xóm nghèo nơi đây.

Vận động thanh niên sống có ích, bảo vệ môi trường – Hội Liên hiệp thanh niên (LHTN) VN sẽ triển khai hai cuộc vận động lớn: “Thanh niên sống đẹp, sống có ích vì cộng đồng” và “Thân thiện với môi trường – góp sức trẻ chống biến đổi khí hậu”.

Tình nguyện bên mái trường xưa – Không vác balô lên đường như các bạn cùng lớp, 30 bạn sinh viên (SV) trẻ từ Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng… quyết định sát cánh cùng các bạn SV Huế hoạt động tình nguyện hè ngay dưới mái trường của mình.

Cụ bà có mái tóc dài năm mét – Bà Nguyễn Thị Định 73 tuổi, tu hành ở chùa Huệ Phước, tại ấp 4, xã Bình Thành (Giồng Trôm, Bến Tre), có mái tóc dài năm mét được bọc trong túi vải, quấn gần ba vòng quanh người. Với 53 năm ăn chay trường, cũng ngần ấy thời gian, bà không gội đầu.

Họa sĩ “đặc dị” – Có thể nói Nguyễn Thân là một họa sĩ “đặc dị” của giới mỹ thuật TP.HCM. Ông tài hoa, ông thăng trầm, ông đa tình, ông ngang ngạnh và cả cái tật nói cà lăm nhưng lại khoái… kể chuyện tiếu lâm.

Nhà văn Italy Paolo Giordano thăm Việt Nam”. – Nhà văn 27 tuổi đang là nghiên cứu sinh tại ĐH Turin (Italia), Paolo tới Việt Nam (VN) ra mắt bản dịch tiếng Việt “Nỗi cô đơn của các số nguyên tố”.

Hoa hậu Nhật Bản 1992 Norika Fujiwara thăm Quảng Trị – Diễn viên điện ảnh, người mẫu, hoa hậu Nhật Bản 1992 Norika Fujiwara với vai trò là đại sứ thiện chí của Hội Chữ thập đỏ Nhật Bản cùng đoàn phóng viên của Tổ chức Cứu trợ trẻ em (Save the children) đã có chuyến thăm tỉnh Quảng Trị trong hai ngày (15 đến 16-8).

Đam mê sáng tạo và khát khao cống hiến vì cộng đồng – Lễ trao Giải thưởng Tôn Đức Thắng lần thứ IX.

Hậu “vé số” đỗ hai trường đại học – Không phải thủ khoa nhưng cậu học sinh nghèo, bán vé số Lê Tâm Hậu cũng “ẵm” cho mình hai lựa chọn vào cánh cửa đại học. Đó là đại học Sư Phạm Toán Huế với 21 điểm và đại học Nông Lâm Huế 17 điểm. Nhà đã rất nghèo nhưng Hậu lại không hề có ước mơ làm giàu mà chỉ mong trở thành một ông thầy giáo thật tốt.

Vô địch Robocon VN 2009 đi “đánh trống xứ người” – đội tuyển Robocon VN sẽ lên đường sang Tokyo để tham dự cuộc thi Robocon châu Á – Thái Bình Dương năm 2009 dự kiến diễn ra ngày 22/8.

Rơi lệ trong cuộc gặp “Thắp sáng tương lai” – Những giọt nước mắt lăn dài, cuộc chuyện trò ngắt quãng vì nghẹn ngào là hình ảnh khó quên trong đêm “Một năm chương trình Thắp sáng tương lai” vừa được tổ chức vào tối ngày 15/8 tại trường quay S9 Đài truyền hình Việt Nam.

Thanh Hoá: Phát hiện thêm một suối cá tự nhiên – Cư dân địa phương xem đây là “kho báu” của thiên nhiên ban tặng, nên họ gìn giữ, giúp cho đàn cá sinh sôi đông đúc.

Quy Hòa, tìm về chốn bình yên – Quy Hòa lặng lẽ, dịu dàng và kín đáo như một góc khuất nhỏ của thành phố Quy Nhơn.
.

Bài hôm trước >>>

Chúc các bạn một ngày tươi hồng !

🙂 🙂 🙂 🙂 🙂

Đọt Chuối Non