Áp lực của bạn bè — Peer pressure

Peer pressure
Peer pressure

Chào các bạn,

“Áp lực của bạn bè” là chữ mình dịch từ chữ peer pressure trong Anh ngữ. Peer pressure là một từ rất phổ thông trong giáo dục, tâm lý, luật pháp, và trong nền ván hóa nói chung. Peer pressure là áp lực của bạn bè chung quanh ta, áp lực để ta có cùng một tác phong như mọi người chung quanh, để ta có tác phong như là một thành viên của nhóm, một thành viên của cộng đồng .

Ai trong chúng ta cũng đều có kinh nghiệm về các vấn đề này. Nhiều người cho rằng, peer pressure có thể tốt, nếu một nhóm có tác phong tốt. Ví dụ, peer pressure khiến bạn bè bỏ thuốc lá, bỏ rượu. Peer pressure có thể xấu, như khi bạn bè rủ rê hút sách, trà đình tửu điếm. Nhưng trong hệ thống giáo dục ngày nay, người ta xác nhận là peer pressure gây ra bao nhiêu thảm cảnh cho học sinh tuổi teen. Mối năm khoảng 7,2 triệu teen trên khắp thế giới chết vì peer pressure.

Nếu ta khảo sát peer pressure sâu sắc hơn bình thường, đến mức suy tưởng sâu xa của người tư duy tích cực, thì peer pressure ảnh hưởng thế nào?

1. Nếu bạn nằm trong một nhóm người tích cực thì có lẽ là bạn sẽ không cảm thấy có peer pressure, vì bản chất của những người tích cực là không áp lực ai để tích cực. Nói chuyện tích cực để mọi người lên tinh thần thì có, nhưng không áp lực để người khác tích cực. Đã áp lực thì người bị áp lực, nếu có làm, thì cũng làm vì bị áp lực, tức là không có tự do, mà không tự do tức là không tích cực. Vì vậy, người tích cực không bao giờ áp lực người khác. Nếu bạn bị áp lực từ ai đó để “tích cực,” thì áp lực đó chắc không phải là áp lực tích cực thật sự.

Ở đây ta không nói đến các hành động vi phạm luật lệ của nhóm. Ví dụ: bạn vào trong nhà thờ xả rác, sẽ có áp lực yêu cầu bạn ngưng xả rác ngay. Nhưng đây không còn gọi là peer pressure nữa, mà là thi hành luật lệ. Khi nói đến peer pressure, ta thường nói đến các hành động thường vẫn nằm trong vòng luật lệ.
peerpressure

2. Thông thường các peer pressure ta gặp phải là áp lực tiêu cực.

– Nếu bạn có một tư tưởng mới, không giống cách mọi người suy nghĩ, bạn có thể sẽ được ngay nhãn hiêu “lập dị” hay “không giống ai.”

– Nếu bạn có một dự án khoa học hay làm ăn có vẻ sáng tạo, rất nhiều người sẽ cho rằng bạn sẽ thất bại vì “từ xưa đến nay không ai làm như thế,” và “chưa có sách vở nào chứng minh là cách đó thành công”.

– Nếu bạn nhất quyết gạt bỏ mọi lời nói thua cuộc ngoài tai, bạn có thể bị gọi là kiêu căng, hay khù khờ.

– Nếu mọi người nói chuyện đánh nhau và chiến tranh, và bạn nói hòa bình, bạn sẽ bị chửi bới là hèn nhát, vô dụng, chủ hòa, và sẽ bị bỏ tù. Lịch sử cận đại của Việt Nam có rất nhiều người bị ở tù chỉ vì nói chuyện hòa bình trong khi mọi người ham mê đánh nhau. Và ngày nay, năm 2009, tâm lý đó vẫn còn nguyên đó. Trong những trường hợp người ta muốn gây bạo động bằng chiến tranh, peer pressure không còn là peer pressuse như bình thường nữa, mà thành mob mentality, “Ý thức cuồng nộ của đám đông.”

– Nếu mọi người chung quanh bạn có máu kỳ thị chủng tộc và bạn xem mọi chủng tộc như anh em, bạn sẽ được xem là kẻ phản bội.

– Nếu bạn ca tụng các cường quốc nào đó, Mỹ, Anh, Pháp hay Nhật Bản, bạn có thể có ngay nhãn hiệu “vọng ngoại.”

Nghiên cứu đời sống các bậc thánh nhân, và cách giảng dạy của các vị, ta thấy không hề có “peer pressure tích cực.” Phât, Chúa, Lão tử, Khổng tử, không bao giờ pressure ai làm gì cả. Các vị cứ giảng, và kêt thúc, “Ai có tai thì nghe.” Thế thôi.
peerpressure
Tuy nhiên, nhiều người ngày nay vẫn nói có peer pressure “tốt”, ví dụ như peer pressure đi nhà thờ. Nhưng, nếu suy nghĩ sâu sa, ta thấy dù cứ tạm gọi áp lực đi nhà thờ là tốt vì nó hay hơn là đi uống rượu, thì nó vẫn tiêu cực. Có lẽ ít tiêu cực hơn đi uống rượu, nhưng bản chất vẫn là tiêu cực. Thôi thì cứ tạm đồng ý rằng dù là tiêu cực, thì peer pressure cho các chuyện tốt vẫn hay.

Hay thì hay, nhưng các bạn đừng quên rằng từ Phát Xit Đức cho đến Staline và bao nhiêu “lãnh đạo” lớn nhỏ khác cùng với những “phong trào cách mạng” vĩ đại, thế kỹ 20 đã chứng kiến hằng trăm triệu con người bị thảm sát chỉ vì áp lực của mob mentality để đi theo những cuộc cách mạng “đúng.”

Người tích cực thật sự kêu gọi và giải bày, nhưng chẳng áp lực ai cả, vì áp lực là không còn tự do, mà mất tự do là không còn tích cực.

Và người tích cực cũng cần phải biết rằng, nếu bạn suy nghĩ khác đám đông, bạn sẽ cảm nhận được peer pressure ngay lập tức. Nhưng không sao “Sáng tạo đòi can đảm. Ngay khi bạn có một tư tưởng mới, bạn trở thành nhóm thiểu số chỉ có một người.”

Nếu bạn chưa hề bị peer pressure, bạn nên hỏi tại sao?

Mỗi năm có 7,2 triệu teen trên khắp thế giới chết vì peer pressure. Mời các bạn xem video sau đây.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoanh

© Copyright 2009, TDH
www.dotchuoinon.com
Licensed for non-commercial use