Dano – Lễ hội Đoan Ngọ còn được coi là “Ngày của thần linh” là ngày 5 tháng 5 âm lịch hàng năm. Con số 5 là biểu tượng cho sức sống và thông thái, đồng thời ngày 5/5 với con số 5 được lặp lại 2 lần được coi là một điềm may. Tại những cộng đồng nông nghiệp, Dano là một ngày lễ hội, một ngày để nghỉ ngơi sau một mùa thu hoạch lúa mạch và gạo. Đây cũng là một lễ hội cầu một vụ mùa bội thu.

 Trong khi Dano, một lễ hội theo mùa vốn bắt nguồn từ Trung Quốc và sau đó được lan truyền tới các quốc gia trong khu vực Đông Bắc Á vào thời trung cổ, những thế hệ kế tiếp đã đã biến Danoje – lễ hội Đoan ngọ khu vực Gangneung thành một lễ hội tổng hợp hết sức độc đáo của bán đảo Triều Tiên. Nói một cách khác, Danoje tại Gangneung, tỉnh Gangwon, là một lễ hội địa phương nhằm khơi dậy tinh thần cộng đồng của người dân sinh sống tại khu vực phía Đông của rặng Daegwallyeong tại Yeong-dong. Trong suốt lễ hội này, người dân bày tỏ sự kính trọng đến 3 vị thần giám hộ: Tướng Kim Yusin thời Silla – người có công đóng góp vào lần đầu tiên thống nhất bán đảo; Tăng lữ Beomil – tăng lữ xuất thân tại Gangneung, nhà lãnh đạo về mặt tinh thần của những vị tổ tiên sáng lập ra triều đại Goryeo; một nữ nhân trong lịch sử hiện thân cho sự đau khổ do thiên tai và những gian khổ trong cuộc đời.

 Danoje khu vực Gangneung được đánh giá cao với lịch sử dài gần 1000 năm, phản ánh lịch sử và cuộc sống của tầng lớp thường dân. Đặc biệt, nền tảng về tinh thần của lễ hội này là sự pha trộn các tôn giáo truyền thống của dân tộc Hàn như Nho giáo, Đạo Shaman, Đạo Phật và Đạo Lão, đồng thời diễn ra với rất nhiều các lễ hội và chương trình biểu diễn đa dạng. Âm nhạc, các điệu múa, các tác phẩm văn học, kịch và các tác phẩm thủ công được đưa vào lễ hội này đều mang giá trị nghệ thuật cao.

Ngoài ra, Danoje khu vực Gangneung cũng được coi là cơ hội để gìn giữ văn hóa truyền thống. Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, người dân có dịp tiếp xúc với những nghi lễ mang tính chất tôn giáo như Dano Gut (một nghi lễ đạo shaman), kịch mặt nạ, Nongak và Nongyo (nông nhạc) và rất nhiều di sản văn hóa hữu hình có giá trị nghệ thuật cao.

Là một nguyên mẫu lễ hội văn hóa của dân tộc Hàn, Danoje đóng vai trò không chỉ là một kênh truyền tải văn hóa truyền thống mà còn cả những kinh nghiệm mang tính giáo dục. Lễ hội kéo dài trong 30 ngày thu hút hơn 1 triệu du khách trong và ngoài nước, trong đó có 230 nghìn người dân khu vực Gangneung.

Nét độc đáo về mặt văn hóa, cộng với giá trị lớn về mặt nghệ thuật của lễ hội Danoje khu vực Gangneung – Di sản văn hóa quan trọng số 13, đã được UNESCO công nhận. Đồng thời lễ hội này đã được công nhận là Kiệt tác di sản truyền miệng & di sản hữu hình của nhân loại vào ngày 25/11/2005.

Đám cưới người Campuchia thường được tiến hành trong 3 ngày:

Ngày vào lều: Là ngày đầu tiên của đám cưới. Đầu tiên nhà gái phải dựng ở nhà mình một lều tân lang, bên cạnh đó là lều tiếp khách và lều bếp núc. Chú rể khi đến nhà cô dâu thì vào luôn lều tân lang.

Ngày thứ hai: Từ sáng sớm, bố mẹ và bạn bè hai gia đình đến nhà cô dâu tổ chức lễ cúng tổ tiên, cầu nguyện, phù hộ cho đôi vợ chồng trẻ. Buổi chiều tổ chức lễ cắt tóc. Sau 3 tiếng trống phù dâu và phù rể sẽ cắt tóc cho cô dâu, chú rể trong tiếng hát “Bài ca cắt tóc”, một người của đội nhạc đại diện cho cô dâu chú rể múa hát. Tổ chức nghi lễ này là để xoá tan những điều không may mắn của hai người. Cuối cùng là lễ tụng kinh. Cô dâu, chú rể quỳ trước mặt 4 nhà sư, hai tay chắp trước ngực, 4 nhà sư tụng kinh trong khoảng nửa tiếng.

Tiếp theo là tiệc cưới, ăn xong thì hát múa. Nam nữ thanh niên quây quần xung quanh cô dâu, chú rể hát múa đến tận đêm khuya, hát múa xong thì tổ chức lễ buộc dây. Cô dâu chú rể ngồi xếp vòng tròn, hai tay chắp lại trước ngực, bố mẹ hai người sẽ lần lượt buộc dây vào cổ tay hai người. Điều này tượng trưng cho mối quan hệ với hai gia đình gắn bó chặt chẽ.

Ngày thứ ba: Là ngày bái đường. Nghi lễ do một người già cả chủ trì, phần lớn được tổ chức ở chùa chiền. Khi tổ chức lễ, đội nhạc sẽ tấu lên ca khúc bái đường. Sau đó đến tiết mục song ca của cô dâu chú rể và mọi người hát tập thể. Cuối cùng người chủ trì nghi thức sẽ phân phát trầu cau cho người nhà. Mọi người rắc hoa tươi lên cô dâu, chú rể để chúc phúc.

Sau khi kết thúc nghi lễ bái đường, người hát lúc nãy sẽ hát bài ca quấn chiếu cỏ và cuốn cái chiếu cỏ lúc nãy hai người ngồi và đem bán đấu giá. Khi ấy, cô dâu, chú rể phải bỏ tiền ra mua lại và đem vào trong phòng tân hôn, chiếc chiếu này sẽ được trải trên giường của họ. Sau đó, chủ hôn sẽ giao chú rể cho cô dâu trước mặt mọi người, đám cưới cũng kết thúc tại đó.

Dưới đây là một đoạn video clip về lễ cắt tóc trong tiếng hát “Bài ca cắt tóc”. Mời các bạn thưởng thức.

Loan Subaru
.

Vào những ngày đầu tháng năm, trên những vùng quê Nhật Bản bạn sẽ bắt gặp hình ảnh những chú cá chép màu sắc sặc sỡ đang bơi lội trên bầu trời xanh. Và nếu có dịp đi đến thăm những gia đình có bé trai, bạn sẽ được ngắm nhìn những bộ áo giáp, mũ của các samurai, hay những hình nộm samurai được trang trí trong phòng khách. Tất cả những điều này là một trong những nghi thức cầu chúc cho sự trưởng thành của những bé trai ở những gia đình người Nhật Bản. 

Ở Nhật Bản, có tất cả 5 ngày quan trọng nhằm đánh dấu sự thay đổi của thời điểm chuyển mùa trong năm. Ngày 5 tháng 5 là một trong những ngày quan trọng đó (Tết đoan ngọ), là ngày báo hiệu cho một mùa xuân, mùa cây xanh đâm chồi nảy lộc, mùa sinh trưởng của tất cả mọi loài, đồng thời cũng là giai đoạn dễ phát sinh dịch bệnh, dễ đau ốm do chuyển tiết, chuyển mùa. Bắt nguồn từ những phong tục, nghi lễ được tiến hành trong dịp lễ tết Đoan ngọ của Trung Quốc, gia đình Nhật hoàng và giới quý tộc triều đình cũng tổ chức việc phân phát lá thuốc phòng bệnh, hay tổ chức những buổi lễ phi ngựa bắn cung nhằm phòng trừ tà ma ác quỷ.

Đến thời Kamakura (1185 -1333: bắt đầu thời kì Samurai), các tập tục này được các gia đình Samurai thay đổi bằng việc treo những lá cờ (Nobori), mũ giáp (Kabuto), hay những vũ khí chiến đấu trước cổng và hàng rào nhà mình. Còn với người dân thường thì thay thế bằng những mũ giáp và hình nộm Samurai to lớn, dũng mãnh được làm từ giấy.

Cho đến thời Edo, việc chính phủ Nhật quy định đây là ngày lễ quan trọng trong năm càng làm cho phong tục này lang rộng trong dân gian. Có một điều khác biệt ở đây là ở các gia đình dân thường vì không có cờ để treo như các gia đình Samurai, thay vào đó là những Koinobori (cờ cá chép) rất được yêu thích.

Cờ cá chép bắt nguồn từ chuyện kể về một loại cá chép sống ở sông Hoàng Hà (Trung Quốc) vượt dốc bơi lên thượng nguồn. Do vậy người xưa cho rằng đây là loài cá xuất thế, làm biểu tượng cầu mong cho những đứa trẻ trong nhà sau này lớn lên có thể tự thân lập nghiệp, thành công trên đường đời. Nếu bạn chú ý hơn nữa sẽ thấy cờ cá chép có ba màu sắc: đen, đỏ, xanh biểu hiện cho người cha, người mẹ và trẻ con.

Theo thuyết ngũ sắc:

* Màu đen biểu hiện cho nước vào mùa đông. Mùa đông là mùa vạn vật đều tĩnh lặng, ít hoạt động. Người cha theo quan điểm của người xưa là người phải trầm tính. Còn nước là nơi bắt nguồn của mọi sự sống.

* Màu đỏ là màu của lửa vào mùa hạ. Lửa làm cho vạn vật sinh trưởng dồi dào, cũng là biểu hiện cho trí tuệ. Mùa hạ là mùa sinh sôi nảy nở của muôn loài. Nên có thể nói là biểu trưng cho hình ảnh người mẹ.

* Màu xanh là màu biểu hiện cho cây vào mùa xuân,mùa cây cối đâm chồi nảy lộc, vươn thẳng, biểu hiện cho lớn lên của đứa trẻ.

 Như vậy, ba chú cá chép biểu hiện cho sự an định và cung cấp nguồn sống, trí tuệ và nuôi dưỡng, sự trưởng thành và phồn vinh, là những yếu tố không thể thiếu được trong một gia đình đầm ấm, làm cơ sở cho sự trưởng thành hài hòa của những đứa trẻ.

Gần đây, do các gia đình sống trong thành phố, vì không có sân vườn để có thể treo cờ cá chép, nên cờ cá chép cũng được thu nhỏ lại để có thể treo ở ban công, cửa sổ trong nhà . Đồng thời, bên cạnh cờ cá chép còn có chong chóng, các sợi dây đủ màu sắc cũng được treo cùng, bay phất phơi trong gió.

Dưới đây là 1 đoan video clip với bài hát “Koinobori”. Mời các bạn thưởng thức.

Năm 1999 lần đầu tiên đến Nhật, mình tình cờ nghe bài hát “Dango 3 kyodai” (3 anh em nhà Dango). Lúc đó, đi đến đâu cũng nghe vang bài hát này. Khoảng thời gian này, bài hát “Dango 3 kyodai” đã trở thành cơn sốt ở Nhật, nhận được rất nhiều giải thưởng của hiệp hội âm nhạc Nhật Bản và được xem là “Song of the year” vào năm 1999! 😀

Hôm nay, xin được giới thiệu một chút với các bạn về ý nghĩa của “Dango” cũng như bài hát “Danyo 3 kyodai” này!

1) Ý nghĩa của Dango:

Dango nói chung là một loại bánh được làm bằng bột gạo luộc sau khi vo viên (có nơi còn cho thêm đậu phụ tươi, riêng ở Hokkaido người ta dùng bột khoai tây thay vì bột gạo) và thường được xiên vào que tre, uống với trà xanh. Dango cơ bản chỉ là viên bột luộc nhưng để tạo hương vị riêng, người Nhật đã sáng tạo ra các cách kèm dango với mùi vị như: bọc nhân bên trong, hay bọc bột bên trong, rưới nước sốt lên.

Dango được chia ra làm 2 loại chính: gốc xì dầu và không xì dầu. Những loại dango có gốc xì dầu được phân theo 2 loại: vị mặn ngọt và vị mặn. Dưới đây là vài loại Dango.

* Vị mặn ngọt có gốc xì dầu: được ưa thích và biết đến rộng rãi nhất là Mitarashi dango. Mitarashi dango là loại dùng nước sốt rưới lên. Mitarashi dango thường được bán trong những quầy hàng nhỏ ở các lễ hội, chợ đêm… Có nguồn gốc từ cố đô Kyoto, giờ đây Matarashi Dango đã trở thành một món ăn nhanh rất phổ biến ở Nhật.

* Vị mặn có gốc xì dầu: ít phổ biến hơn gồm có: Shoyu Dango (Dango ăn với xì dầu không), Nori Dango (Dango rong biển) và Wasabi Dango (Dango mù tạt).

* Anko Dango: Đây là loại Dango phổ biến nhất với mứt đậu đỏ và rất ngọt. Có 2 loại mứt đậu đỏ: mứt thô (hạt đậu không nghiền) và mứt tinh (hạt đậu được nghiền kỹ).

* Hanami Dango hay Sanshoku Dango: Đúng như tên gọi, loại dango này có 3 màu: hồng, trắng và xanh. Nó được gọi là Hanami Dango vì theo truyền thống người Nhật ăn loại Dango này vào mùa xuân khi ngắm hoa anh đào.

* Tsukimi Dango: Dango xếp thành hình kim tự tháp đặt trên khay ăn vào trung thu khi ngắm trăng, đôi khi được làm hình chú thỏ đáng yêu. 

2) Bài hát “Dango 3 kyodai”:

Dưới đây là video clip về bài hát “Dango 3 kyodai”. Mời các bạn thưởng thức.

Và để có thể hiểu được nội dung bài hát, mình xin được dịch sơ lược bài hát như dưới đây! 😀

“Dango được xiên vào que tre, 3 anh em Dango xếp thành 1 hàng,
3 anh em Dango được rưới xì dầu.
Trên cùng là anh cả, dưới cùng là em út,
Bị kẹp ở giữa là anh hai
Anh cả thì luôn nghĩ về em trai, em út thì nghĩ về anh trai, còn anh giữa cho mình là số một.
Nếu được sinh ra lần nữa thì chúng ước mong cả 3 sẽ được xiên cùng 1 que.
Nếu được thì lần này muốn thành Dango được trét đầy mứt đậu đỏ.
Vào một ngày, anh em cãi nhau chỉ vì việc ai chín vàng hơn ai, và thế là 3 anh em Dango rời nhau. Nhưng chúng nhanh chóng làm hòa lại với nhau.
Hôm nay 3 anh em Dango vào kệ tủ và ngủ trưa. Do ngủ quên, nên sáng dậy cả 3 đều bị khô cứng.
Mùa xuân đến thì ngắm hoa anh đào, mùa thu đến thì ngắm trăng. Cả năm đều là Dango, 3 anh em nhà Dango”

Loan Subaru
.