Category Archives: trà đàm

Đất thánh, lời thánh

Chào các bạn,

Thỉnh thoảng người ta rủ nhau đi nghe thuyết pháp–hàng ngàn người đi nghe Đạt Lai Lạt Ma chẳng hạn, hay mời thầy Thái Lan về thuyết pháp, hay rủ nhau sang Miến Điện học Thiền, hay hành hương sang Rome, Jerusalem and Lumbini… và người ta tin rằng những điều đó làm cho người ta thánh thiện hơn, gần Chúa gần Phật hơn, có chiều sâu tâm linh hơn…

Vậy thì cũng đúng. Nhưng sự thật là bạn có thể nằm tĩnh lặng để ngủ ngon lành mà tâm linh vẫn phát triển một bậc, ngắm một bông hoa rất kỹ và thấm được lẽ mầu nhiệm của trời đất, đi bộ 1km bên bờ biển hít thở không khí trong lành và thấy lòng thánh thiện hơn…

Continue reading Đất thánh, lời thánh

Chia sẻ

 

Chào các bạn,

Sau khi làm xong một số việc mình đến thăm gia đình ở bên cạnh nhà, vào nhà thấy bà mẹ và bốn đứa con nhỏ còn bố và những anh chị lớn đi bẫy chuột và hái lá rừng chưa về.

Mùa này đồng bào trong Buôn mới gặt lúa xong, đợi đến tháng mười hai mới trồng vụ đông xuân. Vì vậy nếu không đi hái cà-phê thuê thì sẽ đi bắt rắn bẫy chuột ngoài đồng…

Bà mẹ đang lui hui dưới bếp, mình đến bên bà thấy bà đang chiên mấy con kiến dương (Sêđăng gọi là con chiu chiu) nó là loài tương cận của con bọ vừng… Khi làm xong bà mang lên mời mình, mình nhìn trong chén có khoảng mười mấy con được bẻ cánh cứng còn lại để nguyên con đem chiên…, bốn đứa trẻ vây quanh níu lấy mẹ để đợi chia phần mình thấy thương quá!

Continue reading Chia sẻ

Trách nhiệm toàn cầu trong thế giới hiện đại (Phần 3)

 

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Bình an bên trong thực sự và sự hài lòng bên trong xét cho cùng phụ thuộc vào thái độ tinh thần của chúng ta. Nhưng là loại thái độ tinh thần nào?

Trước hết, chúng ta là động vật xã hội, vì thế phải có một yếu tố cảm xúc kéo chúng ta lại với nhau như một nhóm xã hội.

Ngoài ra còn có yếu tố sinh học. Chúng ta được sinh ra từ lòng mẹ chúng ta, và tại giây phút đó chúng ta giống y như động vật, những em bé sơ sinh nhỏ xíu. Sự tồn tại của chúng ta hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc của một người nào đó, thường là mẹ chúng ta. Nếu mẹ các bạn bỏ rơi các bạn chỉ trong một, hai hoặc ba ngày, tôi nghĩ các bạn sẽ chết. Sự tồn tại của chúng ta hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc của người khác. Vả lại, cơ thể vật lý tồn tại với chất dinh dưỡng từ sữa mẹ. Sự tồn tại của em bé không những của con người, mà còn là của con mèo, con chó và thậm chí cả con chim, hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc của kẻ khác. Đó là sự thật. Vì vậy, phải có một yếu tố cảm xúc đã phát sinh sự quyết tâm như thế trong lòng người mẹ: đó là tình yêu của mẹ. Tình yêu đó mang cùng với nó sự quyết tâm của người mẹ để hy sinh sự an nhàn của chính mẹ, hoặc thậm chí cả cuộc sống của mẹ, để bảo vệ và chăm sóc [con].

Continue reading Trách nhiệm toàn cầu trong thế giới hiện đại (Phần 3)

Bão

Chào các bạn,

Hôm nay các chợ bán thực phẩm tràn ngập người, và các quầy hàng trống trơn. Bà con mua sạch sành sanh, từ nước uống, đến mọi loại thực phẩm tươi và thực phẩm hộp, đến đèn pin, pin đèn, lò nấu gas hay nấu bằng dầu lửa… Bà con chuẩn bị phòng bão Sandy. Cơn bão này được so sánh với The Perfect Storm năm 1991, đổ bộ cũng đúng vào dịp Halloween như kỳ này. The Perfect Storm của năm 1991 đã làm thành phim năm 2000 do George Clooney đóng vai chính.

Cách phòng thủ bão lụt tốt nhất là có thật nhiều thức ăn, nhất là đồ hộp, ăn ngay được mà không cần nấu nướng, vì mình có thể bị nhốt nhiều ngày một chỗ không đi đâu được. Mà có đi dược thì cũng chẳng có hàng quán chợ búa gì cả.

Nếu gặp cơn bão đời thì sao nhỉ?

Continue reading Bão

Cứu mèo

 

Chào các bạn,

Sống với anh em đồng bào sắc tộc thiểu số mình thấy anh em đồng bào có nhiều điểm tốt, có lẽ họ sống gần giũ với thiên nhiên sông nước, nên tâm hồn họ rất mộc mạc chân chất không tham lam không bon chen hơn thiệt thắng thua!

Khi cất tiếng khóc chào đời được hai ba ngày đã được mẹ địu ra suối tắm, và sau khoảng hai tuần sau đã được mẹ địu trên lưng lên nương lên rẫy, và cứ như thế họ lớn lên từng ngày từng ngày cùng với thiên nhiên… Chính thiên nhiên đã tạo cho họ có một tấm lòng mềm mại nhân hậu đối với mọi người mọi vật… và chính những tố chất này đã được truyền lại cho con cháu họ là những em học sinh của mình hôm nay.

Continue reading Cứu mèo

Trách nhiệm toàn cầu trong thế giới hiện đại (Phần 2)

 

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Lần đầu tiên tôi đến châu Âu năm 1973, tôi đã mang theo lời nhắn về trách nhiệm toàn cầu, về một nhận thức trách nhiệm toàn trái đẩt này. Từ khi tôi đến Ấn Độ vào năm 1959, tôi có cơ hội gặp gỡ rất nhiều người khác nhau-và tiếng Anh bập bẹ của tôi đúng là hữu ích khi nghe kênh quốc tế BBC World Service-và dường như với tôi là chúng ta đang phải đối mặt với rất nhiều vấn đề, mà cơ bản là do con người tạo ra. Tất nhiên, thảm họa thiên nhiên là một điều gì đó khác biệt, nhưng phần lớn các vấn đề của chúng ta về cơ bản là sự sáng tạo của chính chúng ta.

Continue reading Trách nhiệm toàn cầu trong thế giới hiện đại (Phần 2)

Hành động nói to hơn lời nói

 

Chào các bạn,

Mình mới chụp tấm ảnh bên trên hôm nay, trên Interstate Highway I 95, đang hướng về Washington DC.

Các bạn thấy đó là một chiếc xe truck, mà thùng phía sau không còn là thùng. Hai bên thành thùng chỉ là vài cây cọc. Phía sau trống trơn. Giữa “thùng xe” là một mớ các chùm sắt, mỗi chùm gồm một thanh dọc và các thanh ngang chỉa ra, như là các chùm chông sắt ông cha ta đã dùng để kháng chiến chống Pháp, chống Tàu, chống Mỹ. Chẳng có một sợi dây nào ràng các chùm chông sắt này vào “thùng xe”.

Continue reading Hành động nói to hơn lời nói

Húp canh

 

Chào các bạn,

Ảnh minh họa

Mình cần một cái mền dân tộc nên vào Buôn Đung Buôn người sắc tộc Êđê ở gần Đông Sơn thuộc Giáo xứ Giang Sơn để mua, mặc dầu ở ngoài phố tại các của hàng mỹ nghệ bán hàng lưu niệm bán rất nhiều, nhưng vì muốn vào giúp gia đình này một ít thực phẩm nữa nên mình phải vào tận Buôn.

Các bạn chắc không ai tưởng tượng nổi chị vợ 29 tuổi mà có đến chín đứa con rưỡi… mình đến chị đang ở nhà giữ đứa bé mới biết đi mà sắp có em, chị vừa giữ con vừa dệt mền mình đã đặt trước và hôm nay mình đến lấy.

Continue reading Húp canh

Trách nhiệm toàn cầu trong thế giới hiện đại (Phần 1)

 

Bài ghi chép Cuộc nói chuyện của Đức Đạt Lai Lạt Ma về trách nhiệm toàn cầu trong thế giới hiện đại
Nhà hát Hoàng gia Albert, London, Vương Quốc Anh,
ngày 22 tháng 5 năm 2008

Riki Hyde-Chambers (Chủ tịch Hội Tây Tạng): Thưa quý bà và quý ông, đây là đặc quyền rất to lớn cho tôi khi giới thiệu với quý vị Đức Tenzin Gyatso, Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 của Tây Tạng.

Ai đó trong khán giả: Chúng tôi yêu ngài.

Đức Đạt Lai Lạt Ma: Cảm ơn các bạn.

Đầu tiên, cho phép tôi ngồi thoải mái hơn một chút. Đừng lo lắng, tôi sẽ không ngồi thiền trong yên lặng đâu. Cám ơn các bạn rất nhiều. Tôi rất rất hạnh phúc khi được gặp gỡ với công chúng trong nhà hát này một lần nữa. Tôi nghĩ đây là lần thứ ba, hoặc có thể thứ hai. Tôi không nhớ.

Continue reading Trách nhiệm toàn cầu trong thế giới hiện đại (Phần 1)

Quản lý xung động

Chào các bạn,

Những xung động—nổi nóng, sợ hãi, tham lam, nói dối, giành giật…–thường là ta không muốn làm, nhưng vẫn phải làm. Biết là không nên cãi nhau, nhưng ai đó nói loáng thoáng là mình kém thông minh, thì mình nổi tự ái trong lòng và tìm cách choảng lại ngay.

Sở dĩ như vậy là vì hệ thần kinh của ta đã được điều kiện hóa (conditioned) nhiều năm như thế: nghe phê phán thì bực, thấy tiền thì tham, mở miệng thì luôn thêm bớt làm đẹp cho mình… Central processor của ta đã được lập trình như thế thì cứ thế mà làm. Cho nên những thói quen xung động có sức mạnh vượt qua ý muốn của ta và bắt ta làm điều mà bình thường ta thực sự không muốn làm.

Continue reading Quản lý xung động

Treo gùi cho em bé

 

Chào các bạn,

Sát cuối sân phơi của nhà phơi quần áo học sinh nữ Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, phía ngoài bờ tường, trên vỉa hè đường đi, có một cây phượng được trồng nhiều năm nên gốc rất lớn cành lá và tán lá sum xuê, nó trùm vào gần 1/3 sân phơi nhà Lưu Trú.

Từ tháng mười một cho đến tháng năm trời Buôn Ma Thuột nổi gió, gió nhiều và cây phượng cũng bắt đầu thay lá, nên lá rụng làm dơ một khoảng sân phơi khá rộng, thêm vào đó bể nước của các em học sinh nữ tắm giặt cũng gần đó, nếu các em quên đậy nắp bể thì ôi thôi lá rụng vào khỏi xài được luôn!

Bình thường mỗi buổi sáng, giờ công tác vệ sinh nhà cửa, có tổ dọn dẹp lá rụng, và chiều giờ các em lao động, cũng chia hai em quét dọn lá rụng. Còn có những ngày bất thường thì công việc quét dọn sân lá rụng đó không quét vào giờ cả nhà lao động nữa, mà quét vào giờ chơi bóng của các em, và công việc lúc đó là công việc của những em bị phạt vì tội buổi trưa ngủ nướng không dậy học bài!

Continue reading Treo gùi cho em bé

Chiến đấu trong thương trường

Chào các bạn,

Nếu bạn ở trong thương trường, nơi thiên hạ thường dùng đủ mọi thủ đoạn để ức chế nhau, thì dù là bạn không cần và không nên dùng các thủ đoạn rẻ tiền thiếu đạo đức, bạn cũng nên rành các thủ đoạn đó để ai tính sử dụng với mình là bạn biết ngay.

Mình không tin là người lớ ngớ thì có thể sống dai trong chiến trận. Ta không cần phải ma đạo, nhưng ta cũng nên rành các đòn phép ma đạo để tránh và đối phó. Người ma đạo không suy nghĩ như người hiền lương. Người hiền lương nói đến nơi hẹn một mình là đến một mình, người ma đạo thì nói đến một mình nhưng có thể mang thêm 10 vệ sĩ ẩn nấp quanh đó. Người hiền lương trọng chữ tín, người ma đạo chẳng trọng gì cả, chỉ trọng mục tiêu của họ, và họ sẵn sàng dùng đủ mọi cách bất lương để đạt mục tiêu.

Continue reading Chiến đấu trong thương trường

Nhường học bổng

Chào các bạn,

Ảnh minh họa

Chiều Chúa Nhật 14/ 10/ 2012 mình đến thăm gia đình em Kam học sinh lớp 10 Lưu Trú Buôn Hằng. Gia đình em ở Thôn bốn và khi mình đến bố mẹ em đi làm thuê ở lò gạch chưa về, các em nhỏ của em đi học giáo lý trên Giáo xứ, chỉ có người anh cả và em ở nhà với bà ngoại em đang bị bệnh.

Mình đến bên cạnh giường nắm bàn tay gầy guộc nhăn nheo của bà, mình cảm nhận được hơi nóng từ bàn tay bà chuyền qua mình, mình biết bà đang trong cơn sốt. Chưa kịp hỏi thăm về bệnh của bà thì thấy một người đàn ông khoảng độ 45 tuổi đi vào.

Qua chào hỏi mình biết anh là A M… làm y tá trạm xá xã Eayiêng. Anh đến thăm bệnh cho bà, anh cho mình biết bà bị sốt siêu vi đã được dùng thuốc ba ngày rồi nhưng vẫn không giảm sốt. Hôm nay anh đến truyền dịch cho bà hy vọng sẽ cắt được cơn sốt, vì sốt siêu vi nếu không truyền dịch thì khó có thể cắt được cơn sốt.

Continue reading Nhường học bổng

Bài diễn văn tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất Rio, ngày 5 tháng 6, 1992 – Nhận thức về môi trường: Một phần của cuộc sống hàng ngày

 

Tác giả: Đạt Lai Lạt Ma
Dịch giả: Phạm Thu Hương

Chào các bạn,

Hội nghị Liên hợp quốc về Môi trường và Phát triển (UNCED) (còn gọi là hội nghị Thượng đỉnh Trái Đất Rio) là một trong những nỗ lực lớn nhất của Liên Hợp Quốc nhằm kêu gọi tất cả các quốc gia và các tổ chức liên quan cùng đưa ra những quyết định quan trọng về môi trường tương lai của Trái đất cũng như các vấn đề phát triển khác. Hội nghị lần đầu tiên được tổ chức trong 11 ngày (từ 3/6 – 14/06/1992) tại Rio De Janeiro, Brazil đã thu hút sự tham gia của 178 quốc gia trên thế giới.

Tại hội nghị này, Severn Suzuki – một cô bạn 13 tuổi đến từ Canada, đồng hành với các người bạn của mình trong tổ chức Trẻ em vì Môi trường, đã mang đến một bài phát biểu khiến cả thế giới phải im lặng. (DCN đã có bài về cô bạn này.)

Continue reading Bài diễn văn tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất Rio, ngày 5 tháng 6, 1992 – Nhận thức về môi trường: Một phần của cuộc sống hàng ngày