Category Archives: trà đàm

Tặng quà đầu năm

 

Chào các bạn,
li-xi
Những ngày cuối năm ở Buôn Làng thật bình lặng. Chính trong cảnh bình lặng êm ả này đã giúp mình có thì giờ để nhìn lại những công việc đã làm trong một năm qua với những thành công, thất bại, cũng như những gì cần phát huy, những gì cần chấn chỉnh…  Khung cảnh êm ả này cũng gợi cho mình nhớ thật nhiều kỷ niệm khi mình phụ trách các nhà Lưu Trú sắc tộc, được sống thật gần gũi với các em học sinh sắc tộc. Trong muôn vàn kỷ niệm, mình nhớ một kỷ niệm thật ấm áp khi còn phụ trách các em Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột. Continue reading Tặng quà đầu năm

Ước mơ, kế hoạch và không kế hoạch

 

Chào các bạn,
ForkintheRoad
Người ta thường khuyên bạn có một giấc mơ—như là mơ làm chủ một trường tiểu học– một kế hoạch biến giấc mơ đó thành hiện thực, và cứ theo kế hoạch đó mà đi. Đó là phương cách để thành công.

Nhưng nếu bạn đã kinh nghiệm đời một chút, bạn sẽ thấy trong hầu hết các trường hợp, bạn sẽ gặp những hoàn cảnh và biến cố rất khác với dự định của bạn, làm kế hoạch của bạn không thực hiện được như dự định. Và đó là lý do làm nhiều người thất bại, và trở thành bực bội tiêu cực cả đời. Họ sẽ có một câu nói ăn ý mới: “Giá mà…”

Continue reading Ước mơ, kế hoạch và không kế hoạch

Nhận bao lì xì

 

Chào các bạn,
Bao Li xi 1
Chỉ còn một tuần nữa là đến Tết Xuân Quí Tỵ 2013 nhưng không khí Buôn Làng nơi mình đang sống vẫn bình lặng, không có gì thay đổi. Sáng sáng vẫn thấy cảnh các em chở nhau trên những chiếc xe đạp cũ kỹ đi bẫy chuột về, vẫn hồn nhiên cười cười nói nói vui vẻ trong khí trời se lạnh của mùa xuân Tây Nguyên và người lớn vẫn làm những công việc nương rãy.

Mọi người, mọi cảnh chung quanh Buôn Làng không thay đổi khi Tết đã đến quá gần, có lẽ vì anh em Buôn Làng không có truyền thống ăn Tết như người Kinh mà chỉ mừng ngày lúa mới chăng? Continue reading Nhận bao lì xì

Tư duy tích cực là… tư duy tích cực

 
Chào các bạn,
positive thinking
Qua những phản hồi và messages của các bạn, mình nhận ra một điều là đa số các bạn vẫn tư duy trật đường rầy. Đó là, khi các bạn nói về người hay vật mà các bạn cho là không tốt, các bạn có tư duy tiêu cực.

Tư duy tích cực là tư duy tích cực mọi nơi, mọi lúc, về mọi người, mọi vật, mọi sự. Cũng như khi ta nói trời nắng thì trời nắng trên tất cả cây cỏ, tất cả hoa lá, tất cả dòng sông ngọn suối, tất cả mọi người, tất cả mọi vật, tất cả mọi sự…

Nếu các bạn không thoát ra kiểu tư duy có qua có lại—tôi tích cực về ai tôi cảm thấy tích cực, và tiêu cực về ai tôi cảm thấy tiêu cực—thì các bạn đã chưa bước qua được cửa đầu tiên của tư duy tích cực.

Continue reading Tư duy tích cực là… tư duy tích cực

Truyền thống mỗi năm

 

Chào các bạn,
TN
Ngày 25/12 hằng năm là ngày Giáo Hội Công Giáo dành riêng để Mừng Lễ Chúa Giáng Sinh. Vì vậy, mọi giáo dân ngày hôm đó sau khi tham dự Thánh lễ về sẽ đi thăm nhau tại gia đình hoặc trong các bệnh viện, trạm xá chứ không đi lên nương, lên rãy như những ngày thường. Ngày Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh năm 2012 là năm đầu tiên mình đến sống giữa một Giáo xứ sắc tộc toàn tòng, nên trong truyền thống tốt đẹp đó của Giáo Hội, khi tham dự Thánh Lễ về, mình cũng tranh thủ đến thăm từng gia đình trong giáo xứ. Vì giáo dân trong giáo xứ rất đông nên mình cũng chỉ đến mỗi nhà một vài phút, với ít câu thăm hỏi nhưng ai cũng thích, cũng rất vui. Điều này nói lên sự thiện cảm yêu thương của họ đối với sự hiện diện của mình giữa họ. Continue reading Truyền thống mỗi năm

Tương Lai Tổ Quốc

 

Làm thế nào để chúng ta có một tổ quốc luôn
tươi trẻ, tràn đầy nhựa sống và hy vọng?
Sr. M Matta Trần Thị Lành, Dòng Nữ Vương Hòa Binh Buôn Ma Thuột

Ta phải làm gì cho tương lai tổ quốc?
Cư sĩ Tâm Giác, sửa xe máy, Tp HCM

Ước mơ và quyết tâm của chúng ta trong việc xây dựng
và phát triển Việt Nam như thế nào?
Đào Thu Hằng, NCS Tiến sĩ Portugal

Chúng ta phải làm gì cho tương lai tổ quốc?
future
Khi nhìn về tương lai đất nước có lẽ chúng ta thường mơ tưởng đến những thành phố tráng lệ nguy nga như những bức ảnh ta thỉnh thoảng thấy trong quảng cáo đây đó. Nhưng để tập trung tư tưởng và cảm xúc vào đúng chỗ, chúng ta hãy nghĩ đến một đoàn người 50 năm nữa, 100 năm nữa. Đó là con cháu của chúng ta. Chúng ta muốn đoàn người đó sẽ như thế nào? Vui vẻ, hòa đồng, thông minh, năng động, hướng về phía mặt trời, cùng với những đoàn người tiền phong khác của thế giới, hay là một đoàn người rách rưới, gây gổ, cứ lạc vòng vòng trong rừng rậm không có đường ra?

Continue reading Tương Lai Tổ Quốc

Sống tự do

 

Chào các bạn,
bird
Người sắc tộc thiểu số, ngoài những phẩm chất như thật thà, ngay thẳng, chân chất, đơn sơ, nghĩ sao nói vậy, họ còn một đặc tính cũng rất nổi trội, đó là tính thích sống tự do. Tính thích sống tự do của họ đã ăn sâu vào trong máu huyết từ bao đời nay rồi. Họ không chỉ sống tự do khi đã trưởng thành mà được sống tự do từ khi còn được địu trên lưng mẹ. Vì vậy, khi đến tuổi đi học, các em muốn đi học thì đi, không muốn đi học thì ở nhà đi chơi rông. Và nếu đang học, bất chợt ưng nghỉ là nghỉ, thậm chí có khi chỉ còn một tuần nữa đến kỳ thi học kỳ nhưng thấy không muốn học, muốn nghỉ là nghỉ không cần phải có lý do. Rồi sau đó một vài tháng hoặc một hai năm, thấy thích đi học thì làm hồ sơ xin đi học tiếp! Tính thích sống tự do không chỉ thể hiện nơi người khỏe mà cả nơi những người đau gần chết cũng vậy! Continue reading Sống tự do

Đất nước lành mạnh

 

Làm thế nào để bảo vệ được đất nước trước
những bất công, cái xấu, cái ác đang hiện hữu?
Phạm Thu Hương, tác giả, dịch giả, admin dotchuoinon.com, Đà Nẵng

Việt Nam đang có nhiều vấn đề cần giải quyết,
việc quan trọng nhất–ưu tiên hàng đầu cần làm
ngay bây giờ–là gì ạ?
Nguyễn Minh Quan Huấn, nhà xuất bản TGM, Tp HCM

Sự an ninh trong một quốc gia có đúng là phần
thưởng của tính ngay thẳng và sự công bằng của
công lý không?
Sr. M Matta Trần Thị Lành, Dòng Nữ Vương Hòa Bình Buôn Ma Thuột

 

transparencyLàm thế nào để xóa hết nhũng lạm, bất công, áp bức đang xảy ra nơi này nơi kia trên đất nước?

Làm sao để mọi công bộc của dân làm việc như công bộc của dân và xem dân là chủ thay vì đầy tớ?

Làm sao để đất nước thêm công bình và công lý?

Đây là các câu hỏi nền, tức là câu hỏi thuộc về cái nền của xã hội. Muốn nền vững chắc thì xã hội phải công bình, trong sạch, không nhũng lạm, không bất công, không áp bức. Dưới mức nền này, thì xã hội sẽ như tòa nhà xây trên vũng bùn, không thể đứng vững.

Continue reading Đất nước lành mạnh

Cho mà không lấy

 

Chào các bạn,
t
Đã nhiều năm rồi, từ năm 2008, mình ít có dịp trở lại thăm Buôn Lung, là Buôn người dân tộc Êđê ở cách Tp. Buôn Ma Thuột khoảng 32 km thuộc xã Thống Nhất, huyện Krông Buk. Bỗng nhiên sáng nay 18/11/2012, em H’Nhét gọi điện nói chuyện với mình một lúc lâu và sau đó mời mình đến chơi vì quá lâu rồi không gặp.

Mình quen với em H’Nhét bởi vì em là người dẫn đường cho mình đến sinh hoạt với các em thiếu nhi trong Buôn Lung. Gia đình em H’Nhét là điểm dừng cho mình sau những buổi sinh hoạt, vì vậy mình rất thân với gia đình của em H’Nhét. Có những hôm mình đến sớm, trong khi đợi các em thiếu nhi đến, các em trong gia đình đã đâm trái chùm ruột với muối ớt thật cay cho mình ăn. Mình biết ăn cũng như biết làm món ăn chùm ruột ớt cay từ gia đình này. Lâu lắm rồi không tiện dịp ghé Buôn Lung nên hôm nay sẵn em H’Nhét mời, mình sắp xếp đến chơi với em H’Nhét và thăm vài người trong Buôn luôn. Continue reading Cho mà không lấy

Phát triển đất nước

 

Mấy mươi năm gần đây các quốc gia láng giềng
như Singapore, Nhật, Đài Loan, Hàn Quốc đều
vượt khó, phát triển nhanh chóng. Anh nghĩ Việt
Nam mình có làm được như vậy chứ ạ? Nếu được
thì khi nào, và giới trẻ đóng vai trò thế nào trong
công cuộc đó?
Nguyễn Minh Quan Huấn, nhà xuất bản TGM, Tp HCM

Điều gì là căn bản nhất để phát triển Việt Nam
trở thành một nước văn minh và thịnh vượng?
Nguyễn Chí Thuận, kỹ sư vi tính, Hà Nội

Làm thế nào để xây dựng đất nước thành một đất
nước trong sáng, cường thịnh và hạnh phúc?
Phạm Thu Hương, tác giả, dịch giả, admin dotchuoinon.com, Đà Nẵng

 

treeCái gì là sức mạnh của đất nước để ta dựa vào đó mà phát triển?

Dầu lửa? Mỏ than? Hải sản? Gạo? Cà Phê?

Không, các bạn. Đó là con người, là chính chúng ta.

Một doanh nghiệp phát triển mạnh hay không là nhờ các nhân viên của doanh nghiệp có thông minh không và có làm việc chăm chỉ không. Mở nhà hàng chẳng hạn, nhà hàng sang đều sàn sàn như nhau về bàn ghế trang trí và nguồn thực phẩm. Hơn thua là nhà hàng nào nấu ngon hơn và nhân viên phục vụ tốt hơn. Tức là công sức của mọi nhân viên quyết định thành bại.
Continue reading Phát triển đất nước

Phục vụ người

 

Chào các bạn,
Ruachan 2_0
Vào một ngày thứ Bảy, mình cùng với một em học sinh lớp 10 đến Buôn Comleo, thuộc xã Hòa Thắng, cách Tp. Buôn Ma Thuột khoảng 08 km. Mình vào nhà Ami Doanh – là cô giáo trong Buôn và cũng là phụ huynh của một em trong nhà Lưu Trú của mình, để nhờ dẫn mình đến nhà một người bại liệt trong Buôn.

Đó là một gian nhà trống trơn, với bốn bức tường loang lỗ, bẩn thỉu. Không giường, không tủ, không bàn, không ghế… Không có gì cả ngoài mùi hôi thối và một nền nhà đầy bụi và chất phế thải… Continue reading Phục vụ người

Phục vụ tổ quốc

 

Làm thế nào để chúng ta có thể phụng sự tổ
quốc không bằng những cảm xúc nhưng bằng
chính sự kiến tạo của mình?
Sr. M Matta Trần Thị Lành, Dòng Nữ Vương Hòa Bình Buôn Ma Thuột

Có câu rằng “Một cánh én nhỏ, chẳng làm nên
mùa xuân”. Đứng trước những vấn đề to lớn của
xã hội, một người dân nhỏ bé có thể làm được gì?
Nguyễn Chí Thuận, kỹ sư vi tính, Hà Nội

Yêu nước có cần điều kiện gì không, trong khi nhiều
người nói nếu yêu nước bạn hãy làm việc A, việc B… ?
Đào Thu Hằng, NCS Tiến sĩ, Portugal

 

phucvutoquocVấn đề phục vụ tổ quốc thường là câu hỏi khó cho người trẻ và người dân thấp cổ bé họng, vì lý do chính là (1) khi mình thấp cổ bé họng thì chuyện đất nước hầu như mình luôn cảm thấy quá xa tầm tay mình, và (2) mình chẳng làm sao làm được chuyện to tát cho đất nước.

Nhưng có lẽ vấn đề dễ hơn chúng ta nghĩ, nếu ta biết đường đi nước bước một chút. Những điều sau đây nhằm đề nghị với các bạn một số những con đường bạn có thể đi.

1. Giữ trái tim bạn tinh khiết, yêu người và công bình, cả đời, vĩnh viễn.

Đây là 75% của vấn đề. Nếu một lúc nào đó trái tim bạn rơi xuống bùn, thì mọi kiến thức, bằng cấp, chức vụ, danh tiếng của bạn chỉ là khí cụ để làm nghề trộm cắp. Cho nên điều số 1 này khó hơn cả là tuyên thệ lái xe cả đời mà không bị tai nạn.

Continue reading Phục vụ tổ quốc

Đường đi học

 

Chào các bạn,
tre-con-dan-toc-di-hoc
Nhà Lưu trú Buôn Hằng cách Giáo xứ 16 km, có hai con đường để đi: Một đường nhựa đi qua Buôn Hằng I còn gọi là Eauy và một con đường đất mới làm, người dân Buôn gọi là đường tránh lũ. Mỗi lần về, mình thường đi con đường đất tránh lũ vì nó gần hơn và đỡ giồng hơn đường nhựa. Mang tiếng là đường nhựa nhưng toàn ổ voi nên người trong Buôn Hằng II ra thị trấn ít ai đi đường này.

Mình chạy xe được hai phần ba đường thì gặp hai em bé trai khoảng mười, mười một tuổi. Sau lưng mỗi em mang một cái gùi, vừa đi vừa ăn chung một trái ổi non. Nhìn các em nhếch nhác, lếch tha lếch thếch, có lẽ mệt và đói, mình dừng xe lại cho hai em quá giang.Trên đường về, hỏi chuyện thì được biết hai em là anh em ruột: Em Hang mười hai tuổi và em Hak mười một tuổi. Hai em không đi học. Sáng nay đi hái lá nhưng không có, giờ đi về để chiều ra ruộng bắt cua… Chở các em về rồi mình trở lại nhà xứ. Tự nhiên mình thấy nhớ em A Páo – học sinh Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột thật nhiều! Vì em cũng cũng mười một tuổi và gầy gò, nhỏ con, đen đủi như em Hak. Continue reading Đường đi học

Yêu nước là gì?

 

Tổ quốc… là gì? Yêu tổ quốc là … yêu cái gì?
Ngô Quỳnh Linh, luật sư, Tp HCM

Tình yêu tổ quốc khởi đầu từ đâu?
Sr. M Matta Trần Thị Lành, Dòng Nữ Vương Hòa Bình Buôn Ma Thuột

Thế nào là yêu nước thông minh, sáng suốt?
Phạm Thu Hương, tác giả, dịch giả, admin dotchuoinon.com, Đà Nẵng

 

cấy lúaTổ quốc là đất nước của tổ tiên, đất nước do tổ tiên để lại.

Tổ quốc trong tiếng Anh gọi là fatherland (đất cha) hay motherland (đất mẹ). Người Việt ta có thể gọi giản dị là “đất nước” hay “nước”. Tổ quốc của tôi cũng là “đất nước tôi” hay “nước tôi”.

Chúng ta thấy trong tiếng Anh người ta dùng chữ “land” (đất) để chỉ cái mà người Việt gọi là “nước” (country). Ví dụ: Thailand, Ireland, Holland – Nước Thái Lan, nước Ailen, nước Hà Lan. Tức là trong tiếng Anh, người ta lấy “nơi sống” (đất) làm chính. Trong tiếng Việt, chúng ta lấy “nguồn sống” (nước) là chính—không có nước thì con người không thế sống được.

Continue reading Yêu nước là gì?

Hiểu sát nghĩa

 

Chào các bạn,
thinking
Những năm mình phụ trách các nhà Lưu Trú sắc tộc, cùng đồng hành với các em sắc tộc như người trong một gia đình, có những điểm chỉ cần mình ở với các em một, hai ngày là mình sẽ thấy ngay: Như nhờ các em sửa một van nước hay sửa một vật dụng gì trong nhà; như thay một cầu chì điện… Các em có làm nhưng khi làm xong, được hoặc không được, không bao giờ thấy các em báo lại. Mình muốn biết thì phải cho gọi em đó lại và hỏi: Em đã làm được chưa hoặc em đã làm xong chưa… Lúc đó, em mới báo cho mình biết là được hoặc không được hoặc còn cần thêm thứ gì nữa mới làm xong được! Continue reading Hiểu sát nghĩa