Nghĩa tử là nghĩa tận

Chào các bạn,

Nghĩa từ là nghĩa tận có nghĩa là “Có nghĩa đối với người chết là có nghĩa đến tận cùng.” “Nghĩa” đây như là nghĩa trong nghĩa vợ chồng, nghĩa bằng hữu, nghĩa cha con… Có lẽ dịch sang tiếng Anh dễ hiểu nhất thì nên dịch là “loyalty” – trung thành, lòng trung trong liên hệ con người. Nhưng nếu chỉ dịch sát từ, thì có lẽ người ta sẽ dịch là “relationship”, như father-children relationship, husband and wife relationship… Relationship là “liên hệ”, nói đến mối liên hệ giữa hai hay nhiều người, và những tình cảm cũng như nghĩa vụ đi theo liên hệ đó. Như “nghĩa vợ chồng” nói đến liên hệ vợ chồng cùng những nghĩa vụ mà mỗi người phải giữ trong liên hệ đó. Trong các nghĩa vụ đó, nghĩa vụ trung thành có lẽ bao gồm tất cả, như vợ chồng thì phải trung thành với nhau, và trung thành sẽ sinh ra nhiều nghĩa vụ khác như quan tâm, chăm sóc, tương kính… trong liên hệ vợ chồng.

Nghĩa tử có nghĩa là cái nghĩa dành cho người chết. Dù khi còn sống hai người có ghét nhau và thù hận nhau thế nào, khi một người chết, người còn sống nên rủ bỏ hết thù hận đã có và đối xử với người chết như một linh hồn không còn gì ở dương thế, và rất có thể là hiển linh ở cõi bên kia. Vi dụ: Trong truyện Phù Đổng Thiên Vương của Lĩnh Nam Chích Quái, giặc do vua nhà Ân dẫn đầu xâm lăng Việt Nam và bị Phù Đổng Thiên Vương giết chết. Dù là kẻ thù của dân Việt, nhưng sau khi chết vua nước Ân cũng được dân Việt tôn là thần và lập đền thờ. “Chết” là một thế giới khác với thế giới sống. Ân oán cũ ở dương thế được xóa bỏ và mỗi người được ứng xử đúng với đức hạnh của họ, không phận biệt ai.

Muốn sống tận nghĩa, có nghĩa đến tận cùng, thì hãy có nghĩa với người chết, xóa bỏ mọi ân oán và ứng xử với người chết như là một vị thần xứng đáng với tài năng và đức hạnh của họ. Mọi thành kiến mình có về họ đều không tính.

Đây là một tục lệ rất nhân ái, văn minh, và có lý. Ai cũng là Phật đang thành, đáng được tôn kính.

Chỉ một điều là nếu chúng ta có thể tôn kính mọi người như thế trước khi họ chết thì thật là tốt cho thế giới. Đợi đến lúc họ lên bàn thờ ngồi rồi mới tôn kính, thì có lẽ là trễ mất một bước rồi.

Chúc mọi chúng ta biết tôn kính nhau.

Mến,

Hoành

© copyright 2021
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 2 thoughts on “Nghĩa tử là nghĩa tận”

  1. Cảm ơn anh đã giải thích câu này.
    Em cũng hay thắc mắc là tại sao phải đợi đến khi người kia chết rồi thì mới tha thứ? Có phải do con người còn bám vào tôi/ của tôi, nên chỉ bỏ oán hận khi biết chắc chắn là người kia mãi mãi không còn cơ hội xâm phạm tới mình nữa??

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s