Bạn có làm việc với phẩm chất số một?

Chào các bạn,

Người Việt chúng ta có một thói tiêu cực lớn là không trọng phẩm chất (chất lượng) thực sự, mà chỉ thích dùng từ đao to búa lớn. Khi nói về dự án nào đó, quyển sách nào đó, sản phẩm nào đó, chương trình nào đó… thì hầu như ta thấy từ ngữ và hình thức bên ngoài lúc nào cũng có vẻ tiếp thị nặng ký, nhưng chất lượng thực thì lại rất yếu. Đó có lẽ cũng từ truyền thống Tống Nho của thời mạt pháp, trọng cái danh, hư danh, hão danh.

Chính vì trọng bên ngoài và bỏ bên trong mà phẩm chất chúng ta thường rất thấp trong nhiều vấn đề. Khi ta nói “rất tốt” thì thường chẳng nghĩa lý gì cả. Các sản phẩm hữu hình như bàn ghế giường tủ thì còn có thị trường làm trọng tài—tốt xấu sẽ do người tiêu thụ chấm điểm bằng túi tiền của họ. Nhưng các sản phẩm vô hình (như giáo dục, đạo dức, tác phong, thái độ) và các sản phẩm độc quyền (như guồng máy hành chánh công quyền) thì hầu như là ta chẳng có cách nào để biết tốt xấu thật sự, ngoại trừ các màn tiếp thị rẻ tiền.

Vấn đề bắt nguồn từ tư duy của chúng ta:

— Khiêm tốn: Không tôi. Cho nên chẳng lý do gì ta phải dùng từ ngữ đao to búa lớn để thổi trương phình cái tôi hay sản phẩm hạng ba của tôi cả. Khiêm tốn để ta có thể tự kỹ luật để mài dũa lại sản phẩm của mình khi khách hàng hay cấp chỉ huy nói “Như thế chưa tốt đủ”.

— Thành thật: Nếu ta nói sản phẩm của ta số một, ta phải tin rằng nó xứng hàng số một. Và hữu xạ tự nhiên hương. Tiếp thị thành thật. Sản phẩm tốt tự nó tiếp thị cho nó.

— Lao động tốt: Mọi chất lượng của sản phẩm chỉ đến từ một điều–lao động tốt. Lao động tốt là làm việc siêng năng chăm chỉ, kỹ luật cao, đòi hỏi chính mình phải làm việc với chất lượng lao động cao nhất của mình để tạo được sản phẩm chất lượng cao nhất của mình.

Lao động là cách duy nhất để chúng ta sống và nói với chính mình và cuộc đời là “Tôi đang sống”. Lao động chính là phản ánh của sự sống của mình, dù đó là lao động tay chân hay tâm trí, dù đó là rất “động” như kéo cày hay rất “tĩnh” như thiền định. Mỗi người chúng ta có những hình thức lao động khác nhau, để phát triển các kỹ năng của chúng ta đến mức cao nhất, và để phục vụ đời. “Chúng ta mỗi ngày mỗi tiến” có nghĩa là gì nếu không phải là phẩm chất của sản phẩm của ta, dù là sản phẩm trí tuệ hay sản phẩm tay chân, ngày càng nâng cao?

Lao động tốt không có nghĩa là số 1 trên thế giới, mà là số 1 với chính bạn. Nếu bạn làm việc tận lực mà chỉ được được hạng 10 trong lớp, thì đó vẫn là lao động số 1 của bạn.

Chúng ta cần phải xem công việc của mình là một nối dài (extension) của chính mình vào thế giới quanh mình. Công việc của ta chính là đường ta phục vụ đời, chẳng còn có đường nào khác. Cho nên, phẩm chất cao nhất mà ta đòi hỏi trong công việc của mình, có một ý nghĩa cao hơn là chỉ là thành công kinh tế, hay nổi tiếng như cồn. Phẩm chất công việc của ta chính là phản ánh của chính ta và phản ánh mức độ chúng ta cố gắng để phục vụ đời.

Trong nền văn hóa chúng ta, chúng ta thường thích làm việc kiểu phong trào, đại lễ, lễ hội, ồn ào, đình đám, khoa trương, tiếp thị bên ngoài, mà chẳng mấy ai quan tâm đến phẩm chất thực sự bên trong–từ giáo dục, đến đạo đức cá nhân, đến guồng máy công quyền.

Văn hóa thùng rỗng.

Và còn là văn hóa chụp giật–quyền lực và tiền bạc đến nhờ biết lươn lẹo mánh mung.

Không phải mọi chúng ta đều thế, nhưng đó vẫn là văn hóa chính trong hệ thống tiền bạc và quyền lực của chúng ta.

Có ai thắc mắc là tại sao sau mấy ngàn năm văn hiến chúng ta vẫn cứ lẹt đẹt gần đáy thế giới không? Chuyện gì nằm trong cái đầu của ta để ta không khá lên được?

Mình thật là chán ngán cái chậm tiến mấy nghìn năm. Các bạn có chán lên tận cổ không? Nếu chán thì hãy quyết tâm mang đất nước ra khỏi cái nghèo thiên niên kỷ đó. Bằng hành động quyết liệt với thái độ và tác phong của chính mình, trong lao động và cách sống hàng ngày của mình, không phô trương, nhưng luôn luôn với phẩm chất số một của mình.

Phẩm chất số một trong cách sống và cách làm việc. Ta khiêm tốn để không mê cái tôi trương phình của mình. Ta thành thật để khi nói “Em đã cố gắng tối đa khi làm việc này” thì đó là sự thật. Ta tự trọng để có thể nói với mọi người, “Tất cả sản phẩm của tôi, dù đó là chiếc ghế tôi đóng hay bài báo tôi viết, tôi đều làm với tất cả tâm huyết, cố gắng và trí tuệ”.

Mọi sản phẩm của chúng ta đều có thương hiệu, thương hiệu đó chính là ta. Ta cần tự trọng để thương hiệu ta có sức mạnh.

Và để đất nước ta hùng cường.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một suy nghĩ 6 thoughts on “Bạn có làm việc với phẩm chất số một?”

  1. A.Hoành ơi, để viết được bài viết đầy kinh nghiệm như trên chắc chắn a phải tích luỹ , học tập nhiều đúng ko ag? A quả là một con người hoàn hảo mà a đang theo học lĩnh vực nào sao a giỏi vậy ạ?
    A.Hoành, Chắc a khó khăn lắm mới có thể tích luỹ được những điều bổ ích vậy!!! A ko phiền nếu chia sẻ một chút với e- một thế hệ tương lai của đất nước chứ?
    Chúc a có một ngày với đầy nhiệt huyết!!!

    Liked by 1 person

  2. Hi B. Diệp,

    Đương nhiên là anh phải học tập nhiều năm, rất khó khăn và mệt mỏi, nhất là từ lúc anh “bị” qua Mỹ 1975. (Chữ “bị” là quan trọng, nếu “được” thì có lẽ anh đã chẳng học được gì). Xứ lạ quê người, mình phải phấn đấu từ dưới đáy đi lên (việc làm đầu tiên của anh ở Mỹ là nursing aide, trong viện dưỡng lão của các cụ, nuôi các cụ như nuôi con 1 tháng, cho ăn uống, tắm rửa, thay tả, thay giường… chỉ khác một điều là các cụ nặng hơn em bé và đôi khi có cụ hơi điên điên cứ đánh mình khi mình giúp cụ, lên đến việc cao hơn là rửa bát, rồi đến nhổ cỏ trồng cây….), cho nên anh phải phấn đấu và học bằng 10 lúc ở Việt Nam, nhất là học trưởng thành nội tâm để chiến đấu với đời sống bên ngoài. Rồi anh từ từ có việc trong văn phòng, làm kế toán…lên từ từ. Ôm tự điển học anh văn. Rồi vào được trường luật, rồi thành luật sư chuyên tranh tụng trong tòa về Antitrust–luật là nghề khó nhất cho người từ nước ngoài đến, antitrust là luật khó nhất về kinh tế, và tranh tụng là việc khó nhất cho luật sư. Anh cố tình chọn các cái khó để mình phải học hỏi thêm, chứ chẳng ai ép mình làm các việc đó cả. Vì như thế nên anh phải nghiên cứu về sống tích cực cả bao nhiêu năm, thực hành đủ mọi thứ, cho nên chẳng có gì trong môn tư duy tích cực là anh không biết qua.

    Bây giờ mọi kinh ngiệm đó, nếu các em làm theo anh chỉ thì đỡ tốn ít nhất là 20 năm, 30 năm đi tìm. Đó là tại sao anh lập ĐCN.

    Em muốn biết thêm về anh thì google Trần Đình Hoành nhé.

    Diệp khỏe nhé.

    Liked by 4 people

  3. Cám ơn nhiều về các bài viết của bác. Cháu tình cờ biết ĐCN từ năm 2009, đọc thấy nhiều bài bác viết hay quá, mà ít khi cháu gởi phản hồi, mỗi lần đọc bài của bác cháu thấy mình được dịu đi. Cháu sẽ cố gắng mỗi ngày.

    Liked by 2 people

  4. Nào cùng thi, xem ai… to hơn!

    Người Việt mình đang phát một căn bệnh, mà bệnh này có chiều hướng càng ngày càng nặng: Thích phô trương, cụ thể là thích…to! Đây là hệ quả của cái gốc văn hóa ‘rỗng’ và tự ti. Giống như người tự ti vì lùn quá, cứ phải cố kiễng lên cho bằng người khác.

    Điện ảnh thế giới “chào thua” điện ảnh Việt Nam

    “Hoàng thành gì mà chỉ thấy đất trống?”

    Đại lễ: Người bở hơi tai, người hụt hẫng

    LTS: Xung quanh những kỷ lục…to của Đại lễ 1000 năm Thăng Long- Hà Nội vừa tổ chức, Tuần Việt Nam vừa có cuộc trao đổi với họa sĩ Lê Thiết Cương về chủ đề này.

    “Lùn quá nên cứ phải kiễng chân”

    – Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội vừa rồi, anh ấn tượng nhất điều gì?

    Họa sĩ Lê Thiết Cương: Tôi thấy một điều rằng, người Việt mình đang phát một căn bệnh, mà bệnh này có chiều hướng càng ngày càng nặng: Thích phô trương, cụ thể là thích… to!

    Báo chí đã phê phán chán chê chuyện bánh dày khổng lồ nhân mút xốp. Nay dịp Đại lễ lại rộ lên đủ thứ, từ thiết kế thời trang làm cái áo dài có đuôi áo dài trăm mét, lọ độc bình Bát Tràng cao 3,4m, tranh lụa “Cội rễ …” gì đó, tốn tới 1,3 tấn chỉ thêu, cờ hội trăm mét phủ kín cả mặt một cái khách sạn… Cái gì cũng thật to, người nào cũng kỷ lục. Vô nghĩa khủng khiếp!

    Nói thật, tôi chỉ thấy đó là sự dốt nát, thùng rỗng kêu to, đầy tính hình thức. Đó là căn bệnh phổ biến nhất hiện nay ở người Việt chúng ta. Do 2 nguyên nhân: Thứ nhất làm to là để tiêu tiền; thứ hai, làm to vì tâm lý thích oai để che đi sự ngu dốt.

    Nhưng nhớ nhé, đó là căn bệnh người Việt hôm nay. Về sự “rỗng”, người Việt ngày xưa không thế. Các tác phẩm của cha ông chúng ta không ‘kỷ lục’ như bây giờ, nhưng rất tinh tế.

    Một phần bức tranh thêu Cội xưa. Ảnh: Thể thao Văn hóa.

    Cái thất bại lớn nhất của người Việt cổ, người Việt trước đây mà thích to, đó là chùa Keo (Thái Bình), xây từ thế kỷ 17 với 7, 8 tầng mái. Đó là ngôi chùa to nhất nước còn lại cho đến ngày nay, nhưng lại xấu nhất, tay nghề kém nhất. Còn không bao giờ người Việt thích to. Chỉ có người Việt bây giờ thích to, thích cái gì cũng phải hoành tráng. Mở tờ báo nào ra cũng thấy toàn là kỷ lục.

    Đây phải thấy là một nỗi đau của chúng ta. Thường kém cỏi, thường không có văn hóa thì bao giờ cũng phải kiễng lên để chứng tỏ ta cao. Mà chứng tỏ bằng cách dễ nhất là làm to, lấy to làm son phấn tô vẽ cho mình, vì làm cái to thì dễ hơn làm cái nhỏ mà hay, mà đẹp, mà tinh xảo.

    Tôi thấy so với thời chiến tranh, thời bao cấp – sau 50 năm – mặt bằng văn hóa Việt Nam bây giờ tụt đi 3 bậc, phải mất hơn 100 năm nữa may ra mới bằng lại được cách đây 50 năm.

    Đây là hệ quả của cái gốc văn hóa ‘rỗng’ và tự ti. Giống như người tự ti vì lùn quá, cứ phải cố kiễng lên cho bằng người khác.

    Vin những cái cớ to quá!

    – Nói như vậy có bi quan quá không? Ngoài những điều đó ra, hẳn Đại lễ phải có những mặt đáng ghi nhận?

    Thật ra nếu tôi là một nhà chính trị thì tôi cũng phải tổ chức một Đại lễ như thế thôi. Vì mặt bằng chung như vậy thì mình cũng không thể lo cho tốt hơn được. Nhưng nói như vậy thì quá… tiêu cực..

    Có lẽ tích cực nhất mình nên nhìn nhận rằng: Trong những cái đang nhếch nhác, nhem nhuốc bộc lộ ra trong 10 ngày lễ hội chào mừng 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, cái dở, cái tiêu cực đó lại trở thành tốt ở chỗ: Thôi thì nó báo động cho mình biết, bây giờ đã đến lúc nước Việt phải nhìn nhận và sửa lại mình, sửa lại đời sống văn hóa của mình.

    Cái mặt trái đó phải được coi là một động lực, vì nếu không có nó, như thế để mà thấy cái sự kém cỏi thì mới tự sửa cho mình được. Nói tích cực là làm rồi biết mình kém chỗ nào mà khắc phục.

    Ngay việc tổ chức Đại lễ này nọ, rầm rĩ, cuối cùng cũng vẫn trở lại căn nguyên bệnh “thích to”, thích thành tích vốn rất “thâm niên” trong xã hội. Phô trương, ầm ĩ, hoành tráng, nhưng thực chất là bên trong chẳng được chuẩn bị, chẳng có gì, chiều sâu văn hóa không có.

    Đấy, ngay cái việc mấy cái phim chào mừng Đại lễ ầm ĩ, chính là một ví dụ nhãn tiền về điều tôi vừa nói. Phô phang ầm ĩ, cố đấm ăn xôi, trong khi chẳng được chuẩn bị gì, trong tay chẳng có gì. Tôi cũng không hiểu tại sao cứ đến ngày lễ lại làm phim rồi ra những kết quả như thế.

    Áo dài kỷ lục

    – Ý anh đề cập đến phim ‘Lý Công Uẩn – đường tới thành Thăng Long’ vừa “làm mưa gió” trên báo chí?

    Hôm trước có dịp ngồi với Vũ Đức Tùng – người đã quay phim Đừng đốt, tôi hỏi: “Trong giới các ông, người ta nghĩ như thế nào”. Anh Tùng nói: Ngay từ đầu đã cãi nhau như “mổ bò” khi biết Nhà nước đầu tư tiền làm phim “chào mừng”.

    Về sự “rỗng”, người Việt ngày xưa không thế. Các tác phẩm của cha ông chúng ta không ‘kỷ lục’ như bây giờ, nhưng rất tinh tế.

    Cái thất bại lớn nhất của người Việt cổ, người Việt trước đây mà thích to, đó là chùa Keo (Thái Bình), xây từ thế kỷ 17 với 7, 8 tầng mái. Đó là ngôi chùa to nhất nước còn lại cho đến ngày nay, nhưng lại xấu nhất, tay nghề kém nhất. Còn không bao giờ người Việt thích to.

    Chỉ có người Việt bây giờ thích to, thích cái gì cũng phải hoành tráng. Mở tờ báo nào ra cũng thấy toàn là kỷ lục.

    Đây phải thấy là một nỗi đau của chúng ta. Thường kém cỏi, thường không có văn hóa thì bao giờ cũng phải kiễng lên để chứng tỏ ta cao. Mà chứng tỏ bằng cách dễ nhất là làm to, lấy to làm son phấn tô vẽ cho mình, vì làm cái to thì dễ hơn làm cái nhỏ mà hay, mà đẹp, mà tinh xảo.

    Phim đó mời rất nhiều chuyên gia của nước mình, nhưng cuối cùng Trung Quốc nhận may trang phục theo bản vẽ của mình, họ lại sửa đi, và thế là cuối cùng hoàn toàn trông như phim Trung Quốc.

    Trong thời điểm hiện nay, khi chưa có một ngành nghiên cứu về những điều đó thì chắc chắn nó sẽ chỉ ra những sản phẩm như thế thôi.

    Loại trừ chuyện tiêu tiền của nhà nước, loại trừ việc cẩu thả, giả sử có một ê kíp làm phim gồm những người có cái tâm to nhất nước với điện ảnh, với nước nhà và cụ thể trong hoàn cảnh này là phim lịch sử, thì cũng không nên làm.

    Không cứ có điện ảnh thì phải có phim hoạt hình, phim thời sự, tài liệu, phim truyện rồi phim lịch sử thì ông mới là một nền điện ảnh lớn. Có hàng nghìn cách để giới thiệu lịch sử đất nước mình với người dân bình thường, không nhất thiết phải qua điện ảnh.

    – Đó là chuyện ai cũng biết, nhưng thay đổi nó thì…

    Nguyên nhân thì ai cũng đã nói. Tôi cũng không nói lại việc lấy cái cớ đó để tiêu tiền nhà nước. Quan trọng là không ai dám phản đối việc dựng tượng đài một nhà lãnh đạo, không ai dám phản đối việc làm một tác phẩm điện ảnh ‘hoành tráng’ để chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội chẳng hạn.

    Những cái cớ đó nó quá to. Những ai muốn lợi dụng cái việc đó để lấy tiền Nhà nước dễ quá. Đó là sự tiêu tiền bất hợp pháp một cách hợp pháp nhất.

    Nhưng điều đó hàng nghìn người đã nói. Bệnh cũ cộng thêm bệnh mới ‘thích to’ nữa, càng ‘hợp pháp’ hơn, ngang nhiên hơn và đáng buồn hơn!

    Liked by 2 people

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s