Nguyễn Nguyên Bảy đò đưa
1. Tôi lên đò lần này có mang theo hành lý gồm ba khúc thức và một khúc hưởng lợi, nên cần khai báo hải quan cho chuyến đưa này qua biên giới nào cũng được hanh thông.
Khúc thức một. Bà Vaxia người Nga, lớn hơn tôi ba chục tuổi, hồi ấy tôi đôi mươi, tôi gọi bà là Mẹ, bà gọi tôi là xưnôchếch (út cưng), chúng tôi mẹ con qua thư từ, nhưng ruột thịt với nhau nhiều năm lắm. Thư qua thư lại, mẹ Vaxia đã thức tôi cách nhận mặt văn chương. Bà dạy tôi, theo cách mà bà cho là đơn giản nhất, là dịch văn chương từ ngữ này sang ngữ khác, nếu ở thứ ngữ dịch đó, văn chương còn có văn chương thì đó là văn chương, nếu chẳng may văn chương ấy là thứ hô hào rỗng tuyếch, là thứ khuôn sáo của mệnh lệnh, là thứ gia vị của thời trang… thì bao giờ cũng chỉ nên mỉm cười tiếp nhận. Lời sau đây, bà bảo bà chỉ viết cho “xưn” (con trai) của bà đọc, đọc xong rồi bỏ, đứng nói lại với ai mà hệ lụy tâm hồn, rằng Êsênhin, Lécmantốp là những nhà thơ đích thực, còn Maia thì không. Bà còn viết thêm, một câu ngắn, ở Liên Xô và ở Việt Nam chắc cũng vậy, các nhà thơ kiểu Maia một rừng. Con chưa tin cứ dịch thơ của họ ra tiếng Việt thì biết. Tôi đã dịch Maia, Êsênhin, Lécmantốp ra tiếng Việt và dịch ngược thơ các nhà thơ Việt kiểu Maia ra tiếng Nga và ngẫm nghĩ mãi lời dạy của Mẹ Vaxia trên suốt con đường tìm mặt văn chương cho đến tận bây giờ.
Sắp sinh nhật 62 mình thì tình cờ được xem tấm ảnh đôi dép đơn sơ của đức Đạt Lại Lạt Ma trên net, chạnh nhớ lại cái thời trẻ trai với những đôi dép lẹp xẹp… Thú thật thì ‘dung nhan’ bọn con trai học Triết thời ấy – thập niên 60 và 70 – thường bị ngầm‘tạo dáng’ ít nhiều, ra vẻ hơi hơi triết gia pha chút xíu nghệ sĩ bất cần bề ngoài – tóc tai hay để bù xù, áo sống xuề xòa bỏ ra ngoài. Đặc biệt về món giày, dép dưới chân thì cũng biết là mang giày, vớ đàng hoàng xem ra bảnh bao, trịnh trọng hơn (có người nói ngoại hình hoàn hão thì dễ có tự tin hơn) nhưng dù nghèo nàn hay khá giã, rốt cuộc khi đi chơi, đi ngồi cà phê, đến giảng đường… gì các chàng trai cũng thích lết đôi dép lẹp xẹp dưới chân, vừa gọn, vừa khỏi mắc công xỏ vớ, buộc dây chi cho rắc rối.
Chả là trên bức tường trắng tinh trên phòng khách nhà bé, có một vệt lõm do mẹ quay xe máy quệt vào. Bố đã quét vôi trắng lại như cũ, vậy mà đi học về bé lại thấy chỗ lõm có một cục bùn nhão to bằng ngón tay út của bé, rỗng ở giữa. Thấy bẩn tường, bé cậy vứt đi, nhưng chiều đi học về, bé lại thấy ở đó một cục bùn khác giống hệt hôm trước, bé lại cậy đi.
Đã vào hè, dàn nhạc ve sầu tấu lên khúc ca sôi nổi, hoa phượng thắp lửa ngày đêm trên sân trường, trên đường phố. Những buổi học cuối cùng của năm học dần qua, cánh cổng trường tạm khép lại. Tuổi học trò bước vào những ngày hè lý thú. Tuổi thơ tôi có bao nhiêu mùa hè là bấy nhiêu mùa thả diều say mê, biết bao kỷ niệm ngọt ngào.
Ăn cơm xong, Hà lên phòng mình ở tầng ba định ngủ một giấc rồi dậy ôn bài, mai kiểm tra cuối năm. Mới vào hè mà tiết trời đã nóng hầm hập. Bỗng từ ô cửa sổ nhà bên bỗng vang lên tiếng đàn piano. Tiếng đàn vụng về bập bõm, sai lệch cả cung bậc của bản nhạc… Cứ như vậy tiếng đàn bập bùng suốt trưa làm Hà không sao ngủ được. Hà nghĩ bụng, chắc nhà bên mới mua dương cầm và họ đang thử đàn.
Có những câu nói rất tình cờ nhưng lại gõ vào tâm khảm người khác. Những câu nói mà mình biết người nói chẳng có ý định gõ cái gì cả, đặc biệt là gõ những cảm xúc này. Những câu nói trong bối cảnh khác, cho công việc khác. Nhưng giọng điệu, cách nói giống nhau đến … kỳ lạ. Mình biết rồi: đó là có sự giống nhau về … năng lượng.
Nguyễn Hữu Vinh, mùa đông Tân Trúc, Ðài Loan
Cám ơn anh về tình yêu, niềm tin và hi vọng anh đem đến cho em từ những ngày đầu tiên tám điện thoại và chat. Điều đầu tiên và có lẽ cũng là điều đơn giản nhất mà mọi cặp yêu nhau đều đem đến cho nhau. Nên cũng chẳng phải nói nhiều về nó nữa. Em đã cảm thấy tin tưởng và hạnh phúc. Xin lỗi anh vì em đã đáp lại những điều đó bằng cách luôn gai góc, thách thức và đòi hỏi, như “một con nhím” trong lòng anh. Xin lỗi anh vì đã luôn lơ là với những điều anh nói hay đề nghị.
Thích Pháp Bảo
Đọt Chuối Non 