Chào các bạn,

Sáng thứ Bảy mình được bố Lor báo cho biết: “Bên thôn Tư có ông cụ A Chiêu bảy mươi ba tuổi mới qua đời”. Được báo sớm nhưng vì bận một số công việc nên sáng Chúa Nhật, sau khi dạy giáo lý về mình mới đến thăm được. Ông cụ A chiêu tuy tuổi đã cao nhưng vẫn mạnh khỏe, vì vậy khi nghe báo ông cụ A Chiêu mới mất cũng làm mình ngạc nhiên, vì cách đây hai hôm vẫn còn thấy ông cụ A Chiêu đi tham dự thánh lễ.

Vào đọc kinh cho ông cụ A Chiêu xong, người nhà cho biết: “Sáng thứ Sáu, ông cụ A Chiêu thức dậy bình thường, sau đó khoảng một tiếng, ông cụ A Chiêu cầm cây chổi quét nhà, vừa bước được mấy bước liền quỵ xuống bất tỉnh.

Chào các bạn,

Ra khỏi cổng nhà trong Buôn Làng mình gặp ngay em Hok – con trai thứ ba của mẹ Sót, em Hok chào và nhìn mình cười. Nhìn em Hok khoảng mười sáu tuổi nên mình hỏi: “Em Hok còn đi học không?”

Em Hok lắc đầu nói: “Nghỉ học lâu rồi!”

Mình nói: “Em Hok còn nhỏ sao nghỉ học sớm như vây?”

“Mình bị mù phải nghỉ học khi đang học lớp Ba.”

Nghe em Hok nói bị mù mình nhìn kỹ lại em Hok, thấy mắt em Hok bình thường không có biểu hiện gì là mù, vả lại vẫn thấy mình để chào và nói chuyện sao lại nói bị mù phải bỏ học?

Mình đang nghĩ như vậy thì em Hok nói: “Yăh không biết xuống hỏi mẹ Sót mình, mẹ Sót mình cũng biết và nói mình bị mù từ khi còn nhỏ!”

Nói xong em Hok quay trở lại vào nhà, mình cũng đi theo. Vào nhà, mẹ Sót đang đút cơm cho đứa cháu ngoại hơn một tuổi, thấy mình đến, mẹ Sót trao chén cơm và em bé cho em Hmô, bế cháu ra ngoài tiếp tục cho cháu ăn.

Chào các bạn,

Mẹ Hnin và mẹ Phơm mang đến cho mình một buồng chuối mốc còn xanh. Ở Buôn Làng có điều lạ: Mỗi lần cho Yăh chuối, không ai cho một nhánh mà cho nguyên cả buồng chuối xanh. Thấy nhiều quá mình chỉ lấy một nhánh, còn lại nói các mẹ đem về cho các con ăn nhưng các mẹ không bao giờ chịu!

Trong lúc nói chuyện, mẹ Hnin vui vẻ kể: “Trước kia các con còn nhỏ, nhu cầu mua sắm không nhiều như bây giờ các con đã lớn. Gia đình mẹ Hnin có sáu người con, hiện tại ba người con lớn: Một trai và hai gái học cấp III. Ở tuổi này, con trai đỡ tốn tiền mua sắm hơn con gái. Với hai người con gái lớn học lớp Mười và lớp Mười một, chỉ riêng tiền mua dầu gội đầu và tiền mua sữa tắm cũng đủ làm mẹ Hnin chóng cả mặt rồi!”

Nghe mẹ Hnin kể, mình cười nói: “Mẹ Hnin có nhà đẹp mà còn chóng cả mặt vì nhu cầu của các cô con gái sao?”

 

Chào các bạn,

Khi mới mở nhà Lưu trú, hằng ngày các em nấu cơm bằng bếp củi, mình thấy quá vất vả khi các em phải căn ke một nồi cơm lớn cho bốn mươi người ăn. Vì vậy sau bốn tháng nấu cơm bằng bếp củi, mình đã mua hai nồi cơm điện: Một nồi nhỏ để nấu khi ít người như các ngày lễ nghỉ hoặc các ngày Chúa Nhật, và một nồi cơm điện lớn nấu đủ cho bốn mươi người ăn.

Bếp củi chỉ dùng để nấu thức ăn, vả lại mình cũng không muốn bỏ bếp củi, vì ở vùng sâu vùng xa chỉ cần lên nương rãy một buổi là có củi đem về nấu cho cả tuần. Ngoài ra cũng còn một lý do nữa: Nếu các em học sinh Lưu trú có cuộc sống quá khác với gia đình, sau ba năm học tại nhà Lưu trú, khi ra trường về lại với gia đình các em lại chán, không thích nghi được với những thiếu thốn của gia đình. Hơn nữa hiện tại bếp lửa vẫn còn mang âm hưởng bản sắc văn hóa của anh em Buôn Làng.

Chào các bạn,

Em A Phúc và Zét Ly Neel là học sinh cũ của nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột đến thăm mình. Hai em thi đậu tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2011 và cùng thi đại học nhưng em A Phúc không đậu, em Zét Ly Neel vào học Cao đẳng công nghệ thông tin. Hiện tại em A Phúc ở nhà phụ bố mẹ trong việc nương rãy, em Zét Ly Neel sắp ra trường. Hai em cùng ở xã Eauy nên đi chung một chiếc xe máy qua thăm mình.

Mình mời hai em ở lại dùng cơm trưa. Trong khi chơi, hai em ra xem chuồng gà, chuồng ngỗng và nói: “Nhìn đàn gà, đàn ngỗng ở đây nhớ ngày còn ở với Yăh tại Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, cũng nuôi thật nhiều những con gà, con vịt cùng với nhiều chuyện cười. Nhiều lần bị Yăh la như: Cho vịt uống hết nước cốt dừa, tội đi ra đi vào không đóng cửa chuồng ngan, để chó vào ăn hết tám con ngan con và ba con ngan mẹ!” Continue reading Gặp học sinh cũ →

Chào các bạn,

Mình đang dùng cơm trưa thì có tiếng gõ cửa. Mở ra thấy em Phun và em Hal, hai em là học trò cũ của mình. Nhìn em Phun hôm nay làm mình ngạc nhiên quá, vì em rất gầy, da vàng và xanh hơn mọi ngày. Bình thường em Phun có làn da vàng như những em bé mới sanh bị vàng da sinh lý, nhiều lần sau giờ học mình nói chuyện và hỏi: “Em Phun có bị đau bệnh gì không?” Em Phun lắc đầu và cười chứ không nói gì!

Hôm nay em Phun đến với mình trong bộ dạng này, mình hỏi: “Em Phun sao ốm dữ vậy?” Em Phun cho biết bị sốt hai ngày, bây giờ mệt quá chịu không nổi, đến Yăh xem bệnh và xin truyền dịch. Mình cho cặp nhiệt độ, thấy em Phun đang sốt 39 độ C. Trong khi truyền dịch, mình chợt nhớ trong Buôn Làng hiện có một vài trường hợp ở độ tuổi của em Phun và em Hal, có quan hệ trước hôn nhân dẫn đến tình trạng mang thai, ốm nghén mà không biết. Nên mình hỏi: “Em Phun có người yêu chưa?” Em Phun có vẻ ngại ngùng lúng túng khi nghe hỏi như vậy. Thấy bạn mắc cỡ, em Hal, bạn gái cùng đi với em Phun nói: “Nó có người yêu rồi đó Yăh!” Continue reading Mời uống rượu đám hỏi →

Chào các bạn,

Sáng thứ Hai đầu tuần, khi mình mới đến nhà Lưu trú, vừa mở cửa phòng cất đồ đạc chưa xong thì đã nghe giọng em Thâm và em Lương, hai em cùng học sinh lớp Mười một thưa: “Thưa Yăh! Mình xin lỗi Yăh!”. Nói đến đó hai em im lặng.

Mình quay ra hỏi: “Hai em xin lỗi về chuyện gì?”

Em Thâm nhìn em Lương, sau đó nói: “Chúng em đã làm gãy cánh quạt máy treo tường trong phòng ngủ của lớp Mười và lớp Mười một!”

Nhà Lưu Trú chỉ có hai phòng ngủ, diện tích hai phòng ngủ cũng hẹp nên các em phải ngủ giường tầng. Mỗi phòng đặt mười gường tầng cho hai mươi em ngủ, với bốn bóng đèn 1m2 và bốn quạt máy treo tường. Để tiện cho việc học thêm của những em học lớp Mười hai, mình đã chia cho các em ngủ theo lớp. Continue reading Phơi áo dài →