Category Archives: trà đàm

Hỏi cưới

Chào các bạn,

Mỗi Chúa nhật khoảng bốn giờ chiều, mẹ Nóc và mẹ Gáo thường đến để cùng đi với mình đến thăm các gia đình trong Buôn Làng.

Chiều Chúa nhật sau khi mình đi tĩnh tâm mười lăm ngày về, chỉ một mình mẹ Gáo đến và cho biết: “Mẹ Nóc không đi vì đang buồn con gái!”. Mình hỏi gia đình mẹ Nóc xảy ra chuyện gì? Mẹ Gáo nói không biết rõ nên không dám kể cho Yăh. Nghe vậy mình nói: “Gia đình mẹ Nóc đang có sự cố, mình qua thăm mẹ Nóc hể!”

Đến sân, chó chạy ra sủa. Nhìn vào nhà thấy có nhiều người, mẹ Nóc ra đuổi chó, mình và mẹ Gáo theo mẹ Nóc vào. Trong nhà không còn ai, có lẽ mọi người đã đi ra phía sau. Continue reading Hỏi cưới →

Một chút về goodbye

Chào các bạn,

Lớn tuổi một chút là mình có nhiều người quen hoặc không quen nhưng biết, lớn hơn mình một ít tuổi, đã và đang ra đi—các thầy của mình, các ca nhạc sĩ mình mến mộ, các bạn lớn hơn mình 10, 15 tuổi, và vài bạn bằng tuổi mình, bố mẹ và một số người thân lớn tuổi. Cho nên không nghĩ đến sự chết cũng không được. Cái chết dường như là một điều mình nhìn đến thường xuyên, khi mình đã đến một độ tuổi nào đó. Continue reading Một chút về goodbye →

Tiền cho ông ngoại

Chào các bạn.

Mình có cháu gái tên Mi gọi mình bằng cô. Cháu Mi sáu tuổi, trong năm học tới cháu Mi vào lớp Một, hiện giờ cháu Mi nhỏ nhất trong số cháu của mình.

Cháu Mi sáu tuổi nhưng nhỏ con và rất ốm, lại thường xuyên đau lặt vặt, mặc dầu cháu Mi được bố mẹ chăm sóc rất kỹ, vì gia đình cháu Mi chỉ có hai người con, anh trai của cháu Mi to con khỏe mạnh, năm nay học lớp Mười một, cháu Mi nhỏ yếu, mình nghĩ có thể do cháu Mi bị sanh non. Nhưng bù lại cháu Mi nói chuyện rất vui.

Mình đến nhà cháu Mi sau giờ cơm trưa. Không đợi bố mẹ Phú nhắc, cháu Mi nhanh nhẹn ra chào. Mình hỏi: “Cháu Mi có dám đi mua bánh kẹo không?”. Continue reading Tiền cho ông ngoại →

Big Bang

Pháp Nhật

Đi tìm cái nguyên nhân đầu tiên tạo nên vạn vật dường như đó là ước muốn của loài người chúng ta. Khi xưa người ta đã tạo ra một đấng sáng thế có khả năng tạo ra tất cả thiên hà, đại địa, sông núi, cây cỏ và cầm thú… rồi cùng với sự tiến bộ của khoa học, đấng sáng thế do tâm thức của chúng ta tạo ra dần dần bị đẩy lùi cùng với những khám phá mới. Tuy vậy con người vẫn cứ luôn đi tìm nguyên nhân, đi tìm điểm khởi đầu của vũ trụ.

Và theo các nhà khoa học thì cách đây hơn 15 tỉ năm vũ trụ được hình thành từ một vụ nổ lớn, người ta gọi vụ nổ lớn này là Big Bang. Điều này được phát hiện bởi một nhà thiên văn học người mỹ tên là Edwin Hubble. Vào năm 1929 sau khi quan sát vũ trụ ông đã khám phá ra được rằng phần lớn các thiên hà điều chạy ra xa thiên hà của chúng ta. Và tốc độ rời xa của những thiên hà này càng nhanh nếu như khoảng cách giữa chúng với thiên hà của chúng ta càng xa. Một thiên hà ở xa 10 lần thì tốc độ chạy ra xa của nó cũng nhanh 10 lần. Continue reading Big Bang →

Một tiếng khảy móng tay

Chào các bạn,

Chúng ta thường nói một tiếng khảy móng tay có thể rung động đến vô lượng. Thế nhưng có những lúc có những điều nên làm, như là vận động mọi người làm sạch đường phố, viết một bài trên blog về một vấn đề gì đó cần giải quyết, vận động chính trị gia nào đó thúc đẩy gì đó… câu đầu tiên ta nghe nói là: “Biết làm có được gì không mà làm?”

Wow, nếu ta biết trước điều ta làm sẽ thành, thì mọi người thành đại gia hết rồi, còn đâu người nghèo? Continue reading Một tiếng khảy móng tay →

Về nhà mới

Chào các bạn.

Mình về Gialai thăm gia đình. Một buổi chiều nói chuyện với hai vợ chồng người em trai tên Quí, đã được mình chia sẻ trong bài “Tặng xôi”. Trước kia gia đình em Quí ở ngã ba chợ Biển Hồ – Gialai. Cách đây hơn một tháng, em Quí đã bán căn nhà đó và mua một căn nhà khác rộng hơn ở gần trường Cao đẳng Pleiku, cách nhà má mình khoảng hai cây số.

Nhà mới có sáu phòng trọ cho các em sinh viên thuê, và em Quí cũng tiếp tục bán hàng ăn như khi em Quí còn ở ngã ba chợ Biển Hồ, nhưng ở đây em Quí không bán xôi và bánh mì thịt nguội mà bán bún, phở, mì quảng và trà sữa. Continue reading Về nhà mới →

No fear

Chào các bạn,

Mình đang mắc nợ nhà XB cuốn No Fear, vì hai lý do. Một là mình quá bận. Nhưng lý do thứ hai có lẽ là lý do chính, là mình không đủ ý trong đầu để viết 200, 300 trang về no fear, mặc dù mình đã có các bạn viết cho một mớ bài để mình lấy ý. Nhà XB hối thúc, mình cũng trả lời y hệt như vậy. Hy vọng là có một lúc nào đó cái đầu mở ra chăng.

Vì lý do nào đó, nói đến no fear là mình chỉ có vài câu trong đầu:

– Hãy tin vào Chúa. Chúa ở trong lòng bạn và luôn ở cùng bạn, không có gì có thể làm bạn lo sợ.
Continue reading No fear →

Đọc Kinh cầu nguyện cho ma

Chào các bạn,

Buổi tối, khi ngồi nói chuyện với các em trực nhà Lưu trú trên hàng hiên trước cửa phòng ngủ, em Lem, học sinh lớp Mười một nói: “Trực nhà Lưu trú mùa hè ít người rất sợ ma!”. Nhắc đến ma, mình nói: “Ở đây hai năm, đêm Yăh ngủ rất khuya, sáng dậy rất sớm, nhưng không có cảm giác sợ như những năm ở nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột”. Nghe vậy, em Mươi nói: “Có chuyện gì kể nghe đi Yăh!”. Mình hỏi không sợ sao? “Sợ nhưng vẫn muốn nghe!”.

Mình kể ở nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột sợ thật, tuy chung quanh mọi người ở san sát nhau, nhưng với khuôn viên nhà ở gần một mẫu, cây cối trong vườn nhiều, có những cây to tạo nên khung cảnh buổi tối thật tĩnh mịch, vì vậy thấy rất sợ! Thêm vào đó, mình biết chung quanh nơi mình ở trước kia là đất nghĩa trang, nên cũng có nhiều điều không lý giải được. Continue reading Đọc Kinh cầu nguyện cho ma →

Trái tim linh thiêng

Chào các bạn,

Có lẽ các bạn đã rất quen thuộc với từ “trái tim linh thiêng” mình dùng thường xuyên từ những ngày đầu của ĐCN cho đến nay. Tâm linh là trái tim linh thiêng. Tâm là trái tim, linh là linh thiêng. Tức là những điều tâm linh là những điều của trái tim linh thiêng của mỗi chúng ta.

Khi nói đến tâm linh người ta thường nghĩ đến tôn giáo hoặc bùa phép, nhưng người ta không biết điều chính của tâm linh là trái tim linh thiêng của mỗi chúng ta, phần sâu thẳm nhất của trái tim con người. Continue reading Trái tim linh thiêng →

Đi làm thêm

Chào các bạn,

Sau một tháng về gia đình nghỉ hè, đến phiên Tổ Một trực hè nhà Lưu Trú, trong giờ dùng cơm trưa, mình hỏi các em: “Một tháng hè về gia đình, các em có làm lò gạch để kiếm tiền phụ gia đình, hoặc để có tiền trong năm học mới đi học thêm không?”

Em Mươi, học sinh lớp Mười một cho biết: “Nhà không có người nhỏ hơn, nên về nhà em Mươi đi chăn bò thay cho bố, để bố mẹ và các anh chị đi làm cỏ mì, cỏ bắp.”

Mình nhìn em Lem cùng học lớp Mười một với em Mươi, thấy nhìn em Lem nói: “Làm lò gạch mệt lắm! Mình chỉ đi làm lò gạch khi còn nhỏ, bây giờ lớn không làm nữa!”. Cả bàn cơm đều ngạc nhiên khi nghe nói như vậy! Continue reading Đi làm thêm →

Làm sao để giáo dục trái tim hòa bình và nhân ái

Chào các bạn,

Mình có một nhóm bạn bè Việt Nam và quốc tế muốn thực hiện những dự án giáo dục hòa bình, giáo dục nhân ái yêu thương cho trẻ em và cho mọi người. Và tụi mình, mỗi người đang thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau từ cá nhân, cho đến nhóm hội, tổ chức, công ty…

Có bạn mình nói hình như những từ như compassion education hay peace education – giáo dục về lòng nhân ái, giáo dục hòa bình khá mới ở Việt Nam và các bố mẹ chưa quen với những từ ngữ này cho trẻ em.

Không, mình nghĩ rằng những điều này không hề mới. Việt Nam chúng ta nói riêng và con người chúng ta trên thế giới này sẵn có rồi. Những điều về giáo dục hòa bình, từ bi nhân ái nghe lạ và mới với ai đó chỉ là do trong những hoàn cảnh nó tạm bị che lấp đi bởi những thứ khác. Những thứ này đã có sẵn và chỉ bị che lấp bởi từ ngữ khác làm cho người ta quên đi, làm cho trái tim ta đôi khi bị ngủ quên, đóng băng, khiến cho các bạn trẻ thấy nó mới mẻ. Continue reading Làm sao để giáo dục trái tim hòa bình và nhân ái →

Nghệ thuật xử thế

Chào các bạn,

Có nhiều người thích học công thức xử thế hơn là nghệ thuật xử thế.

Công thức là trong những trường hợp A thì bạn phải làm X, trong những trường hợp B thì bạn phải làm Y.

Công thức thì dễ học, dễ thực hành, nhưng luôn vụng về ngớ ngẩn ở mức đai vàng đai trắng. Nghệ thuật thì nhẹ nhàng và sâu sắc ở mức thầy. Continue reading Nghệ thuật xử thế →

Địu con qua thăm bà

Chào các bạn,

Chiều Chúa nhật mình đi với hai mẹ trong Buôn Làng. Khi ngang qua căn nhà ván nhỏ, nhìn vào trước sân sát đường, đứng địu con là một em gái nhỏ. Nhìn em, mình nghĩ không biết em địu con hay địu em, vì anh em Buôn Làng lập gia đình sớm, nhìn mẹ địu con mình tưởng chị địu em, nhìn bà địu cháu mình lại tưởng mẹ địu con, và cho đến bây giờ mình cũng vẫn còn lẫn lộn lung tung như vậy!

Chưa kịp lên tiếng hỏi, mẹ Hreng đi bên cạnh nói: “Em Hang, con dâu bố mẹ Nhíp đó Yăh!”. Khi mới về Buôn Làng, mình nghe nói đến em Hang rất nhiều. Lúc đó em Hang đang học Trung cấp ngành Mầm non, sau khi học xong năm thứ nhất, qua năm thứ hai được bốn tháng, em Hang phải nghỉ học vì yêu em Nhíp, con trai bố mẹ Nhíp và sắp có em bé.

Chuyện của em Hang và em Nhíp cũng nổi đình nổi đám trong Buôn Làng, nguyên nhân hai em còn nhỏ, chưa đủ tuổi kết hôn, cùng đang học Trung Cấp, xa gia đình. Vì nổi đình nổi đám nên mình biết chuyện nhưng chưa biết mặt! Continue reading Địu con qua thăm bà →

Khóc nhiều khóc ít

Chào các bạn,

Dùng cơm tối với các em ôn thi Đại học, mình nói: “Yăh thấy anh em đồng bào sắc tộc Sêđăng mình rất dễ tính!”. Các em ngạc nhiên khi nghe mình nói như vậy.

Nhìn thấy các em ngạc nhiên, có vẻ chưa hiểu, mình nói tiếp: “Yăh thấy khi gia đình có người đau, Yăh hỏi đau bệnh gì? Không biết, chỉ biết nó đau. Có mẹ đến xin Yăh cho em Mai nghỉ học mấy ngày, vì em Mai phải đi nuôi chị đau bệnh ở bệnh viện tỉnh, Yăh hỏi chị em Mai đau bệnh gì? Chị nó đau bệnh hiểm nghèo! Yăh hỏi đau bệnh hiểm nghèo là bệnh gì? Không biết! Chỉ biết chị nó đau bệnh hiểm nghèo! Continue reading Khóc nhiều khóc ít →