Gió qua miền hoang vu
Đục ngầu hơi sương giá
Đường gầy xơ xác lá
Xuân đang về đó ư ?
(Cảm nhận nhân đọc bài thơ: “Tặng tình” của nữ sĩ Lý Phương Liên)
TẶNG TÌNH
Ai làm cầu bắc qua sông
Cho bờ em lại phải lòng bờ anh
Ai cho chim cả trời xanh
Để đầy tiếng hót trên cành yêu đương
Ai cho thuyền vượt sóng cồn
Anh bẻ lái, em giương buồm đi xa…
Thơ nào nói đến đôi ta
Nghe tình yêu đã chảy ra cuộc đời
(Rút trong tập CA BÌNH MINH, NXB Văn học năm 2011)
Dường như cái giá lạnh của mùa đông đối với nhiều người Hà Nội vẫn chưa đủ “đô”, và họ thường lên các vùng núi phía Bắc lúc cuối năm để còn được chứng kiến tuyết rơi, nước đóng băng… Nhà giáo & nhà văn Chu Sơn là một trong những người thích “chơi ngông” như vậy!
Nhân một lần tới đỉnh Mẫu sơn vào dịp mà ngay giữa Thủ đô mọi người phải mặc áo đại hàn, Chu Sơn đã “gặt hái” được hai “bông hoa thơ” về Tuyết và Hoa Layơn. Đều là cảm hứng về sự cô đơn, sự lãng quên, song “Tuyết đỉnh Mẫu Sơn” mới chỉ là sự gợi mở, gợi hứng, còn “Hoa Layơn đỉnh Mẫu Sơn” lại như một sự tổng kết, sự suy ngẫm của anh về nhân tình thế thái…
Shaikh Abu-Said Abil-Kheir (967-1049) là một thi sĩ Hồi giáo Sufi. Thơ của Abu-Said nhấn mạnh vào hoàn toàn tan biến trong Tình Yêu Thiêng Liêng, hòa nhập hoàn toàn vào Thượng đế. Abu-Said thường tự gọi mình là “Không ai, Con của Không Ai” (Nobody, Son of Nobody) để diễn tả ý niệm huyền nhiệm của hoàn toàn hòa nhập và biến mất vào Thượng đế, không để lại một dấu vết nào của “Tôi”.
Đó cũng là khái niệm omnipresent God trong Ki tô giáo–Chúa ở khắp mọi nơi, Chúa ở trong ta–và In Christ–ta ở trong Chúa–do đó ta với Chúa là một.
Và đương nhiên là chẳng xa xôi gì với khái niệm nhất nguyên–tất cả là một, là Không–của Phật gia.
Bài thơ “Hãy Cầu Khẩn Tình Yêu” nói đến sự thông thái của “chỉ một trang trong quyển sách yên lặng của trái tim bạn” so với các học vấn kiêu căng và lảm nhảm kiến thức ở đời. Và điều kiện đầu tiên để được “quyển sách yên lặng của trái tim” là Tình yêu — hãy cầu xin cho ta có được một mảnh của Tình Yêu Thiêng Liêng trong tim ta.
Từ “Người Bạn” (the Friend) trong bài này là Thượng đế.
Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời.
Bao cô thôn nữ hát trên đồi;
– Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi…
Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,
Hổn hển như lời của nước mây…
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc,
Nghe ra ý vị và thơ ngây…
Khách xa gặp lúc mùa xuân chín,
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng.
– Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?
Hàn Mặc Tử
Continue reading Để hiểu thêm bài thơ “Mùa xuân chín” của Hàn Mặc Tử
Tầu chạy cuốn đêm đông
Chở độc một người khách
Gió trong khoang chật ních
Run cầm cập môi hôn
Đèn đôi ngọn lom đom
Nhợt nhạt vàng mệt mỏi
Người lái tầu thở khói
Dựng hờ cổ áo bông
Phố như một dòng sông
Tầu trôi ngang qua cửa
Leng keng chuông gọi đỗ
Khách mơ hồ xuống ga
Tầu ngược về Thụy Khuê
Lao nhanh trong giận dỗi
Tội nghiệp chuyến tầu cuối
Gió toàn là gió hoang
Tầu mất hút cuối đường
Cây rơi vài phiến lá
Tầu về ga tầu ngủ
Khách biết ga nào về?
(thơ nguyễn nguyên bảy)
Continue reading Bóng dáng một thời và thông điệp vượt thời gian
( Thử bình ba bài thơ * của Nguyễn Nguyên Bảy)
Trong thế giới của “Kinh thành cổ tích” mà NNB vẽ ra có biết bao con người, sự kiện, biểu tượng, cùng những vẻ đẹp đến nao lòng mà nhà thơ chiêm ngưỡng và tự nguyện ngợi ca suốt đời… Ba bài thơ sau đây, do những người đọc yêu thơ anh chọn lựa ra và có ước mong rất đáng yêu đáng trọng là muốn được hiểu thêm về cái Thật – cái Thiện – cái Đẹp của chúng, nằm trong nguồn mạch cảm hứng nhất quán và sâu lắng nhất của thơ NNB – từ những ngày xa xưa anh đi trên “con thuyền Trương Chi”….
1. XÓM BÃI
Nước lên ngập xóm bãi bồi
Mặt đê cỏ chiếu màn trời ngủ mê
Mưa trông nước rút lội về
Rơm bùn trát lại tứ bề vách xiêu
Thủy tinh với nỗi hận yêu
Cuồng làm chi mãi để điêu đứng đời
Đừng nộ thêm nữa nước ơi
Bắt làm sao được người rời bãi sông
Nước dâng cao mãi được chăng?
Bờ đê cô gái cười vang thúng thuyền
Continue reading Hé mở vài khoảng đời trong Kinh Thành Cổ Tích
Nguyễn Khôi bình “Lời Thề Lá Sen” của Nguyễn Đăng Luận
Tháng 7, Thi nhân về quê, tới Ao Sen đầu làng…vừa mùa Sen nở lục biếc chen hồng, lòng bật lên một “Ý Xưa” (cổ ý) :
“Ý Xưa” là lối thơ tả tình theo tứ thơ cổ, nên thường gọi “cổ ý”. Gặp cảnh sinh tình nảy ra ý thơ…với cái thói đa tình của Thi nhân xưa nay đều thế. Ở Phù Thúc Hoành (Đại Việt-đời Lê) thấy Sen trên ao mà người thì chưa thấy vẫn đẻ ra một tứ thơ lạ “nhớ ai chưa gặp mặt” rất phi lý nhưng lại thật là thơ để Thi sĩ có cái cớ “thơ thẩn mãi bên ao”…
(Cảm nhận khi đọc bài thơ: “Dâng tặng thời gian” của nhà thơ Ngọc Bái)
DÂNG TẶNG THỜI GIAN
Tất nhiên đất đã xanh lên
Thời gian qua tựa lời nguyền lặng qua
Cái phôi pha đã phôi pha
Những gì sâu nặng cho ta giữ gìn
Cái tin thì lấy làm tin
Còn như hờ hững thì xin tránh đường
Thôi thì thô vụng nhớ thương
Từ cây thành quả nhịn nhường vì nhau
Âm dương vô lượng nhiệm mầu
Thời gian sắp đặt trước sau vẹn toàn
Để mùa đông không lụi tàn
Hoa xuân, quà của thời gian tặng người
(Ngọc Bái)
( Trích từ tập “Thơ & Trường ca”, Hội Văn học nghệ thuật Yên Bái, 2008)
THƠ TẶNG NGƯỜI VỀ
Phút ngừng ký mọi chức danh
Là khi con chữ chỉ dành cho em
Là khi tình được tô tem
Vinh danh thi tứ anh đem tặng đời
Bàn tay đã với sao trời
Thôi, về chải tóc cho người ta thương
Dắt tay đưa cháu đến trường
Bật ga nấu bữa cơm thường chiều nhau
(trích trong tập Bàn tay ấm giọt sương đông- NXB Hội Nhà văn 2010)
Nguyễn Nguyên Bảy đò đưa
Giã tên Hậu, nghệ là Thiên Ca, tuồi nhỏ thua con trai tôi một đoạn. Tôi tình cờ còn giã vẻ như cố ý mà thành duyên “thầy trò”. Ngay lần gặp nhất, khi tôi đến tòa báo T, nơi giã đang “làm”, bàn công việc với H, giã chào tôi là thầy và xưng con. Tôi hơi ngỡ, nhưng quen thói lòa xòa mới bảo Mình vừa quen nhau mà. Giã đáp: Với con, thầy đã là thầy của con tử lâu rổi. Hỏi thêm: Lâu là bao giờ? Giã thoáng bẽn lẽn: Từ ngày con lên tầu đi hoang… Tôi hết hồn: Ta dạy nhà ngươi đi hoang hồi nào? Rồi cả ba, tôi H và giã cùng cười ngất.
Giã đã ấn tượng với tôi ngay lần gặp đầu tiên ấy. Sau đó vài đôi ngày, gặp giã lần hai, tôi hoàn toàn bị choáng vì giã, giã và H. bất ngờ tổ chức tặng tôi một bữa cà phê tiệc khá tráng để tôi tự “tung hô” mình nhân ra mắt quyển thơ Nguyễn Nguyên Bảy 1, tại Quán XO trên đường Nguyễn Huệ ( Quán XO, đã từng có tiếng và nay đã buộc phải dẹp để xây building ). Bữa cà phê tiệc này khiến tôi cảm động túy lúy tình bạn xưa xưa của tôi với H. và tình bạn tân toanh của tôi với giã, hai chữ tình bạn viết hoa. Bữa đó giã ôm đàn và hát tặng tôi, giã hát không hay như ca sĩ “xịn”, nhưng thật đắm say, đắm say chân tình dìm trong đôi mắt mặc áo kính thời “Hoàng Đế Trung Hoa cuối cùng”. Tôi và có lẽ nhiều cử tọa khác đã mềm lòng trong tiếng hát. Bài hát ấy, tên, Mơ Về Hà Nội
Dung Thị Vân
Vì anh nên biển có em
Để bờ cát trắng về đêm thầm thì
Sóng xô như lệ vương mi
Vỡ òa nỗi nhớ bước đi ngập ngừng
Em ngồi trước biển rưng rưng
Dã tràng xe cát mấy trùng sóng xô
Nhìn đâu cũng chỉ một bờ
Mênh mang biển cả mịt mờ bóng đêm
Từ anh lời nói dịu êm
Em giờ thổn thức bên thềm đẫm trăng
Ước gì một ánh sao băng
Vớt lời thề hẹn rồi giăng mái trời
(Trích trong tập “Miền gió ngược” – NXB Thanh niên, 2010)
Lời bình của Trần Vân Hạc
Ráng chiều lung linh vườn cũ
Thì thầm tán lá đung dưa
Mải miết dấu chân rêu phủ
Nghe lòng thổn thức dâng mưa
Hạt nắng trôi ngang loáng bạc
Lung lay tầu lá che nghiêng
Lộp bộp gieo từng nốt nhạc
Gọi về khúc nhớ chung chiêng
(Nhân đọc bài “Thay đổi” của Ngọc Chấn,
Hội văn học nghệ thuật tỉnh Yên Bái)
THAY ĐỔI
Lửa có thể biến lâu đài thành tro bụi
Sấm sét rạch nát bầu trời
Lũ lụt đổi thay mặt đất
Giông bão làm ngả nghiêng núi rừng
Rượu biến ta thành người khác
Tiền bạc đưa ta tới tận cùng vinh – nhục
Trí tuệ. Sự chinh phục…
Miệng lưỡi thế gian có thể làm ta gục ngã.
Ánh mắt của con người
Có thể làm ta tin.
(Rút trong tập:“Nơi dòng sông gặp biển”- NXB Văn hóa Thông tin năm 2010)
Đọt Chuối Non 