Chào các bạn,

Mình có một số việc phải ra thị trấn Phước An. Lúc trở về trong khung cảnh chiều tà, trời hiu hiu lạnh, bỗng dưng mình có cảm giác nao nao khó tả… Trong tâm trạng đó, khi chạy xe ngang qua trường Tiểu học Chu Văn An của thị trấn Phước An, cũng đang lúc các em học sinh vừa mới tan trường. Mình nhìn thấy một số các em nhỏ đang đứng vây quanh người bán chuối chiên… Nhìn cảnh này, lòng mình chợt nhớ về các em cấp I Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột thật nhiều, vì suốt mấy năm ở đây đã để lại cho mình thật nhiều kỷ niệm! Continue reading Mua chuối chiên →

Chào các bạn,

Nếu không thường xuyên tiếp xúc với các em người sắc tộc thiểu số, không có những gặp gỡ nói chuyện với các em, mình sẽ có nhiều điều không bao giờ hiểu được tại sao các em lại làm như vậy!

Chẳng hạn khi mới đến ở Buôn Làng, mình ít để ý đến vấn đề trình độ văn hóa của các em, mặc dầu mình vẫn biết mẫu số chung của các em sắc tộc thiểu số là không biết chữ, đa số các em chỉ học đến lớp Hai lớp Ba, nghĩa là trình độ văn hóa các em không có bao nhiêu… Biết là biết vậy nhưng khi vào với thực tế, khi bước vào một lớp học mà đa số các em thanh niên tuổi từ mười bảy trở lên, tự nhiên mình không nhớ đến những điều mình đã biết chung chung, nên có lần mình đã cho một em ra khỏi lớp mình đang dạy, vì em đó không mang bút vở để chép bài. Continue reading Để hiểu được nhau →

Chào các bạn,

Mình vừa đi lễ sáng về, đang mở cửa phòng thì bỗng nghe tiếng gọi. Mình quay lại, thấy một em thanh niên khoảng hai mươi lăm, hai mươi sáu tuổi, mặc một áo khoác trắng không còn mới lắm, cũng vừa mới đi lễ ra giống như mình. Thấy mình quay lại, em cười và rút từ trong túi áo khoác của em ra một cuốn sách kinh thánh. Đây là loại sách chung của giáo xứ. Giáo xứ đã mua 1200 cuốn sách kinh thánh này và được chia ra cho các bàn trong nhà thờ để đọc chung trong thánh lễ, trên gáy của mỗi cuốn sách kinh thánh đều có ghi số thự tự, và được bao rất cẩn thận. Continue reading Mượn kinh thánh →

Chào các bạn,

Sáng ngày 25/12/2012, sau khi tham dự thánh lễ Mừng Chúa Giáng Sinh, mình ra khỏi nhà thờ, ra sân để viếng những hang đá của các giáo họ được đặt ngoài sân nhà thờ, cũng như ra ngắm cây nêu thật cao dựng giữa sân. Đây là cây nêu truyền thống không thể thiếu trong các ngày đại lễ của người sắc tộc Sêđăng. Người đồng bào sắc tộc Sêđăng thường làm hai loại cây nêu: Một là cây nêu mừng lúa mới, hai là cây nêu lễ hội đâm trâu. Hôm nay, họ dựng giữa sân nhà thờ một cây nêu lễ hội đâm trâu rất cao và đẹp. Mình vừa ra đứng ngắm cây nêu chưa được năm phút thì các mẹ đến xin chụp hình chung với mình nơi hang đá để làm kỷ niệm. Continue reading Chụp hình không có chân →

Chào các bạn,

Chuông cho các em thức dậy sau giờ nghỉ trưa, mình xuống phòng học của các em học sinh nữ thì thấy hai em đang ngồi ở bàn học và trên tay mỗi em cầm một tờ bài làm đã được chấm điểm. Đó là em Ku – người sắc tộc Hmông và em Hoa – người sắc tộc Sêđăng. Hai em cùng là học sinh nữ đang học lớp Bốn, trường Tình Thương. Mình đến và hỏi hai em: Sao trưa nay không ngủ? Các em cho biết các em có ngủ nhưng ngủ ít hơn, vì ngày mai lớp hai em thi giữa học kỳ nên trưa nay tranh thủ học thêm bài! Nghe hai em nói như vậy, mình hỏi: Ngày mai lớp hai em thi môn gì? Và các em đã thi xong được bao nhiêu môn rồi? Continue reading Ba con gà mái nằm ấp trên một cái giường →

Chào các bạn

Mình đến thôn Giang Thịnh, xã Eatam, huyện Krông Năng, là một thôn mới của người sắc tộc H’Mông để thăm gia đình một số em học sinh trong nhà Lưu Trú sắc tộc.

Trong thôn Giang Thịnh, NK 2010 – 2011, có tất cả mười hai em học sinh trong nhà Lưu Trú sắc tộc. Em nhỏ nhất học lớp Một và em lớn nhất học lớp Mười một. Mình đến thăm gia đình các em một lượt. Nhìn cảnh sống của bà con trong thôn bản ở đây cũng không có gì khá hơn những Buôn làng của các sắc tộc thiểu số người Tây Nguyên, nếu không muốn nói là kém hơn. Họ nghèo hơn vì họ mới vào lập nghiệp, không có đất đai để trồng cà-phê. Mỗi nhà được cấp một ít đất để trông mỳ, trồng đậu và trồng lúa nhưng trồng lúa đồi thường xuyên mất mùa nên họ cũng rất đói. Continue reading Đèn giao thông màu đỏ →

Chào các bạn,

Mỗi sáng thứ Hai, khi đi từ giáo xứ ra nhà Lưu Trú Buôn Hằng, mình thường đi con đường tránh lũ. Tuy là đường đất, hơn nữa mùa này rất bụi nhưng lại gần được bảy hoặc tám cây số. Cũng chính trên con đường tránh lũ này, mình gặp rất nhiều em nam từ mười hai tuổi trở lên, đi bẫy chuột về. Mình thường gặp bốn nhóm, mỗi nhóm khoảng năm hoặc sáu em. Các em đi suốt đêm và khoảng bảy giờ sáng các em về. Các em thường chở phía sau xe đạp là một bao những cái bẫy làm bằng tre. Nhìn thấy các em, mình thắc mắc không biết các em đi tận đâu và mỗi đêm bẫy có được nhiều không? Nhiều lần mình muốn dừng xe lại để hỏi thăm nhưng thấy các em đạp vội vàng, hơn nữa mình cũng vội nên chưa thực hiện được! Continue reading Chuyện bẫy chuột đồng →

Chào các bạn

Trong ngày đầu năm Dương Lịch mình xin chia sẻ một vài điểm về ngày 01/ 01 trong Giáo Hội Công giáo.

Từ năm 1968 Trong Giáo Hội Công Giáo Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đã dành ngày đầu năm Dương Lịch 01/ 01 để cầu nguyện cho Hòa Bình Thế Giới. Đặc biệt, chủ đề Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 46 năm 2013 Đức Giáo Hoàng Bênêdictô XVI đã long trọng công bố:“Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa” (Mt 5,9). Tại sao Đức Giáo Hoàng Bênêdictô XVI đã chọn mối Phúc thứ bảy là lời của Đức Giêsu để làm chủ đề cho Thông Điệp ngày cầu cho Hòa Bình Thế Giới năm nay? Bởi vì:

Continue reading Ngày cầu nguyện cho hòa bình →

Chào các bạn,

Con gái của đồng bào sắc tộc thiểu số hầu như phải lập gia đình rất sớm nên không được đi học bao nhiêu. Có những em gái mới mười ba, mười bốn tuổi đã được các gia đình bên trai dạm hỏi, thậm chí có những em đã lập gia đình rồi. Khi mình nói chuyện với bố mẹ các em để xin cho các em đi học thì họ không muốn. Họ sợ nếu con gái họ đi học thì vài năm nữa em sẽ quá tuổi nên có những gia đình chỉ cho con họ đi học nhiều lắm là sáu tháng và có những bố mẹ cũng nói rõ với mình: Con gái không cần phải học nhiều làm gì! Mình thấy quan niệm này hình như cũng giống như quan niệm của người Kinh, vào những thời của các ông bà cụ, ông bà cố của mình ngày xa xưa vậy! Continue reading Gia đình hạnh phúc →

Chào các bạn,

Ở nhà Lưu Trú sắc tộc, từ 11g30 đến 12g00: các em dùng cơm trưa, sau đó các em chơi đến 12g30 thì nghỉ trưa. 13g45: các em dậy. 14g00: các em phải có mặt tại phòng học chung để học. Đến 16g15: các em lao động. Sau bốn mươi lăm phút là giờ chơi thể thao của các em.

Trưa hôm đó, sau khi chuông cho các em nghỉ trưa khoảng mười lăm phút, mình nghe bên phòng ngủ các em học sinh nữ có những tiếng hét thật lớn cùng những tiếng ồn ào. Đây là điều mà từ trước đến giờ chưa bao giờ xảy ra! Continue reading Một trò đùa giỡn →

Chào các bạn,

Nhà Lưu Trú mình nấu bếp củi nên thỉnh thoảng phụ huynh các em chở ra cho một xe cày củi. Có khi mỗi gia đình cho một xe, nhưng cũng có khi hai ba gia đình góp lại cho một xe và thường họ chở củi ra ngoài nhà Lưu Trú cho mình luôn. Một hôm, có một gia đình không phải là phụ huynh của các em học sinh Lưu Trú nhưng là người trong giáo xứ, họ muốn giúp đỡ nhà Lưu Trú nên đã cho một xe máy cày củi. Gia đình họ có xe nhưng không có sẵn người lái nên mình nhờ em A Đươm, ở bên cạnh nhà, lái giúp. Continue reading Bố và con →

Chào các bạn,

Sau giờ thể thao của các em nhà Lưu Trú sắc tộc, mình gọi em Y Lâm ra hàng rào chè để chỉ và dặn em Y Lâm sáng mai lấy kéo cắt hàng rào chè vì nó đã lên khá tốt rồi. Đang chỉ cho em Y Lâm thì nhóm năm em nam học sinh cấp I trường Tình Thương cũng vừa về đến. Nhóm này gồm các em nam học từ lớp Một đến lớp Bốn. Hôm nay các em cùng về chung và đến chào mình.

Lúc các em chào, mình nhìn thấy trên tay em Y Nghiên – học sinh lớp Một – đang ôm một con chó nhỏ màu xám. Con chó ngoan ngoãn nằm gọn trong vòng tay nhỏ bé của em. Continue reading Chú chó nhỏ màu xám →

Chào các bạn,

Những người dân tộc tuy họ không nói ra nhưng qua những lần tiếp xúc, mình biết họ rất mặc cảm với người Kinh về việc ăn uống nấu nướng của họ. Vì vậy mặc dầu mình ở trong Buôn có rất nhiều người quen, vì đa số các con của họ khi lên học cấp III là học trò ở các nhà Lưu Trú của mình và con cái họ đến nhà thờ để được cử hành lễ cưới rất nhiều, nhưng không bao giờ họ mời mình dự tiệc!

Cũng có những lần nói chuyện chơi với các mẹ, mình nói: Hôm nào có lúa mới, các mẹ cho mình ăn cơm một bữa với. Các mẹ cười nói: Các mẹ cũng muốn lắm nhưng người dân tộc các mẹ không biết nấu nên không dám mời… Tuy vậy mình cũng có một kỷ niệm không quên, khi mình cùng với người em trai đến ăn cơm ở nhà một người dân tộc Jarai rất quen thân với gia đình người em trai của mình. Continue reading Văn hóa trong bữa cơm gia đình →

Chào các bạn,

Sống với các em sắc tộc thiểu số trong các nhà Lưu Trú sắc tộc, điều mình bận tâm đầu tiên là làm sao để các em thấy được mình chính là người nhà, là bố mẹ, anh chị em của các em… Phải làm sao để mình vẫn dạy được các em, mà các em không sợ và xa cách! Muốn được như vậy chỉ có cách là yêu thương gần gũi các em. Vì vậy, đi đâu mình cũng cho một vài em đi theo. Đi xa cần phải đi xe thì mình cho các em lớn theo, đi gần và đi bộ như ra chợ, đi siêu thị, ra nhà sách… thì mình cho các em nhỏ theo. Continue reading Mình muốn làm người tốt! →

Chào các bạn,

Một hôm vô tình mình ra phía sau sân phơi áo quần của các em học sinh nữ trong nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, mình ngạc nhiên vì thấy em Rubin – học sinh nữ lớp Mười hai, đang ngồi rất chăm chú ở dưới dàn sân phơi. Mặt em Rubin hướng về phía hàng cây xả trong tư thế cùng với đôi mắt rất là chăm chú. Em Rubin chăm chú đến độ mình đến đứng sau em rất lâu mà em cũng không hề hay biết.

Thấy vậy mình nhẹ nhàng ngồi xuống cạnh em Rubin, cùng hướng nhìn theo ánh mắt của em, lúc đó mới phát hiện em Rubin đang theo dõi một đàn kiến vàng. Tất cả chúng đang nỗ lực công những quả trứng do em Rubin khơi tung tóe ra đất… Continue reading Kiến và người →