Chào các bạn,

Gặp em Cua trong Buôn Làng mình thật ngạc nhiên! Đúng trái đất tròn nên còn có cơ may gặp lại học trò cũ. Em Cua người sắc tộc Hmông ở Đắc Nia tỉnh Đăk Nông. Hôm nay gặp lại em Cua gợi nhớ lại trong ký ức mình một chuyện không được vui:

Sau khi em Cua nghỉ học được hai năm, mình nhận thêm vào nhà Lưu Trú sắc tộc Buôn Ma Thuột bốn em gái: Em Hoa, em Gợ, em Trợ và em Dợ, các em ở độ tuổi từ mười đến mười ba tuổi, người sắc tộc Hmông ở cùng Bản Làng với em Cua. Continue reading Chuyện về em học trò cũ →

Chào các bạn,

Trước khi khối Mười hai chia tay với nhà Lưu Trú, khép lại tuổi học trò bước vào giai đoạn mới, em Khách và em Trinh đến gặp mình với một chuyện khá thú vị.

Nhà Lưu Trú có tất cả bốn mươi em nữ học sinh Cấp III. Trong số bốn mươi em có năm em ở xã Eauy gọi Buôn Hằng I, ba mươi lăm em thuộc xã EaYiêng gọi Buôn Hằng II.

Quan sát các em trong nhà Lưu Trú, mình thấy gần như các em Eauy luôn chơi với nhau, gắn bó bảo vệ nhau, mặc dầu trong nhà mình luôn nhắc nhở các em sống hòa đồng, yêu thương thân thiện như một gia đình. Continue reading Cuối năm nhận lỗi →

Chào các bạn,

Các em học sinh Lưu Trú khối Mười hai đã thi tốt nghiệp THPT, về gia đình nghỉ hè chiều ngày Bốn tháng Sáu và đợi kết quả của kỳ thi. Các em thi đậu sẽ lại ra Lưu Trú ở để ôn thi đại học, vì vậy hiện tại chỉ có hai em học sinh lớp Mười: Em Mỹ Linh và em Mai Hương ở lại trực nhà Lưu Trú cùng với mình.

Các bố mẹ người sắc tộc Sêđăng ở Buôn Làng mình sau này cũng văn minh lên nhiều, nên đặt tên các con tương đối dễ đọc, nhiều em có tên giống hệt người Kinh, chẳng hạn tên hai em Mỹ Linh và Mai Hương. Chỉ khác là các em không có họ, đây chính là đặc điểm để biết các em người sắc tộc hoặc người Kinh. Continue reading Trực nhà →

Chào các bạn,

Mình chở em Mỹ Linh học sinh lớp Mười chạy xe máy trên đường vào thôn Hai, vừa chạy vừa có ý tìm người để hỏi thăm nhà của em Chuoh. Chạy xe qua mấy nhà thì thấy phía trước có người đang đi, dự định đến nơi dừng xe để hỏi thì vừa lúc đó có chiếc xe Dream dừng lại sát cạnh xe mình, trên xe chở một bao lúa phía trước và một bao lúa phía sau, cùng với hai thau nhôm to. Khi xe dừng, mình nhận ra bố Trương. Trên đường ra ruộng xạ lúa thấy xe mình, bố Trương dừng lại hỏi xem cần gì? Mình hỏi nhà em Chuoh. Trong lúc bố Trương chỉ đường, có em gái khoảng mười chín tuổi trờ tới, em mặc áo khoác và đội mũ len đang khi trời rất nóng, nhìn em trong dáng bộ của một người đau ốm liên miên.

Không đợi mình hỏi, em chỉ bóng mát của cây bên đường nói: “Yăh ngồi xuống đây cho đỡ mệt!”. Mình cảm ơn nhưng không ngồi và hỏi em bị đau phải không? Continue reading Yêu hai lần →

Chào các bạn,

Mười giờ sáng Chúa nhật mình chạy xe qua xóm Đào xem nước lũ.

Chiều thứ Bảy các mẹ xóm Đào qua đi lễ kể nước lũ về dâng cao, không thể đi đường tắt băng qua ruộng để về bên này như những ngày khô ráo, phải đi vòng qua bên đường đập xa khoảng năm hoặc sáu cây số nên sáng nay vào giờ học, các em xóm Đào một số đến trễ, một số khá đông các em nhỏ nghỉ học.

Mình chạy xe đến nơi thấy những đám ruộng trơ gốc rạ trước đây, giờ biến thành biển nước mênh mông đục ngầu, không xanh như nước biển cũng không trong như nước sông suối mình thường thấy. Có điều giữa biển nước mênh mông đục ngầu đó, diễn ra quang cảnh khá thú vị: Continue reading Xem nước lũ →

Chào các bạn,

Sáng thứ Hai mình gặp bố Tó hỏi mượn xe công nông và bố Tó đã đồng ý. Sau đó ra Lưu Trú cả tuần không gặp lại, hôm nay gần đến ngày đi, mình về nhắc lại xem bố Tó có gì thay đổi, để còn kịp tính cho ngày thứ Sáu.

Vào nhà không gặp bố Tó nhưng gặp người phụ nữ còn trẻ, khoảng trên ba mươi tuổi, đang đứng ngoài cửa bếp sảy một ít gạo trong cái nia to. Những ngày mới về Buôn Làng, thấy sảy gạo như vậy mình không biết để làm gì! Nhưng bây giờ ở lâu mình biết số gạo đó sau khi sảy sạch, cho vào nồi nước đang nấu trên bếp để nấu cơm. Anh em Buôn Làng đa số còn nấu cơm bằng bếp củi, và không có thói quen vo gạo, chỉ sảy sạch gạo và cho vào nồi nước đang bắc trên bếp củi là được. Vì vậy khi nhìn chị sảy gạo, mình biết chị đang nấu cơm. Continue reading Vợ mới →

Chào các bạn,

Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương các em học sinh Lưu Trú được nghỉ học, có việc phải đi Buôn Hồ, mình rủ em Hak – học sinh lớp Mười hai đi cho vui, có ý tạo cơ hội cho các em biết đây biết đó, nên mỗi lần đi đâu xa nếu đúng ngày các em được nghỉ học, mình thường cho một em đi theo.

Từ Buôn Làng mình ở đến Buôn Hồ, nếu đi đường chính xa gần một trăm cây số, vì vậy mình đi đường tắt.

Ngày mới về Buôn Làng, khi chạy đường chính, mình vẫn thường xuyên đi lạc 😀 Bây giờ sau hai năm, mình thuộc rất nhiều đường tắt và đi những con đường tắt có khi ngắn bớt hơn được hai hoặc ba mươi cây số, vì vậy sáng nay đi Buôn Hồ, mình đi đường tắt. Nói là đường tắt nhưng cũng phải chạy xe trên bốn mươi cây số mới rẽ vào đường tắt. Continue reading Nhặt được giỏ xách →

Chào các bạn,

Trên đường đi bộ từ nhà lên chợ, khi đi ngang qua Ủy ban xã, nhìn phía bên kia đường, mình thấy mẹ Rít đi chợ về, đây là điều mình ít gặp trong những ngày thường. Nếu không phải ngày Chúa nhật, ngày lễ hoặc đại lễ, anh em Buôn Làng rất ít đi chợ, thường chỉ đi chợ khi nhà có người đau, nhà làm cơm cho người đổi công gặt lúa, hoặc đào mì… Những ngày còn lại anh em Buôn Làng dùng những thực phẩm tự kiếm trên núi, trên nương rãy, ngoài ruộng đồng. Continue reading Cái chân còn đi được →

Chào các bạn,

Một buổi sáng, mình đi bộ khoảng hai cây số với em Hidi, là một trong mười ba em học sinh khối Mười hai đang ở lại Lưu Trú ôn thi tốt nghiệp, và chỉ còn đúng một tuần nữa các em thi tốt nghiệp THPT.

Trên đường đi, sau những câu chuyện về học tập, chuyện trường lớp là chuyện gia đình. Mình biết bố của em Hidi là giáo viên Cấp I trong Buôn Làng, nhưng hôm nay qua nói chuyện mình mới biết bố Hidi đã dạy học trên hai mươi lăm năm. Continue reading Hai bố con →

Chào các bạn,

Trước kỳ thi tốt nghiệp THPT một tuần, mình tổ chức cho các em học sinh Lưu Trú khối Mười hai đi Hành hương Đức Mẹ Giang Sơn, có ý củng cố niềm tin để các em tin tưởng và hy vọng vượt qua kỳ thi tốt nghiệp; đồng thời tạo cho các em một ngày thư giãn sau ba tuần nỗ lực ôn thi, để còn lại tuần cuối các em học tốt hơn.

Mình hướng dẫn các em trong giờ suy tôn kính Mẹ, các em đọc kinh và cầu nguyện với Mẹ thật sốt mến, có những em đã âm thầm gạt những dòng nước mắt dâng trào cảm xúc trong khi cầu nguyện với Mẹ. Trong số đó có em Hak, em mới mất mẹ đã được mình chia sẻ trong bài “Chăm sóc vợ”. Continue reading Lá thư gửi Mẹ →

Chào các bạn,

Mình cho các em học sinh Lưu Trú khối Mười hai đi Hành hương Đức Mẹ Giang Sơn, là trung tâm hành hương của Giáo phận Ban Mê Thuột, cách Tp. Buôn Ma Thuột bốn mươi cây số, và cách Buôn Làng mình một trăm cây số.

Xe đến chân đồi, đi bộ trèo dốc lên đến khuôn viên tượng đài Đức Mẹ đúng chín giờ sáng. Cho các em nghỉ ngơi mười lăm phút, mình cũng ngồi ở ghế đá dưới bóng mát cây hoa sứ, mở sách Tin mừng xem lại bài đọc để lát nữa chia sẻ với các em trong giờ suy tôn kính Mẹ. Chưa đọc xong đoạn Tin Mừng, một ông cụ đến hỏi: “Cho các em đi hành hương phải không?”. Mình gật đầu, ông nói: “Vậy lấy hương lên cắm cho Đức Mẹ”. Mình cảm ơn và nói các em mới đến còn mệt, cho các em nghỉ một chút rồi mới đọc kinh. Nghe như vậy ông gật đầu và không làm phiền mình nữa! Continue reading Ông Được →

Chào các bạn,

Các em học sinh Lưu Trú khối Mười hai đang ở lại ôn thi tốt nghiệp THPT, chỉ mười ba em nên trong những giờ giải lao, giải trí, mình có dịp gặp gỡ nói chuyện với các em nhiều hơn trong năm học.

Với phong tục tập quán lập gia đình sớm của anh em sắc tộc Sêđăng, ở vào tuổi các em bây giờ, nếu không đi học, ở gia đình có thể đã làm vợ làm mẹ. Vì vậy trong những câu chuyện thường ngày các em thích nói đến tình yêu, giới tính, làm đẹp, kinh nghiệm sống gia đình, hơn nói đến chuyện học hành thi cử mặc dầu các em đang nỗ lực ôn thi! Continue reading Chưa dám yêu →

Chào các bạn,

Mỗi tối thứ Năm đầu tháng, các em học sinh Lưu Trú trước khi học bài có một giờ chia sẻ cảm nghiệm sống Lời Chúa theo khối, thường chia sẻ bài Tin Mừng đọc trong thánh lễ sáng ngày mai. Lần này chia sẻ Kinh Lạy Cha trong Tin Mừng thánh Matthêu, và các giờ chia sẻ không ép buộc, em nào muốn trải lòng ra chia sẻ thì nói, nếu không, ngồi nghe những em khác chia sẻ và cùng hiệp ý cầu nguyện cũng không sao! Nhưng thường các em hiện diện đều nói lên cảm nhận mình đã sống.

Giờ chia sẻ Lời Chúa tối hôm đó diễn ra thật phong phú, Continue reading Chia sẻ Lời Chúa →

Chào các bạn,

Mỗi sáng thức dậy sau khi dùng sáng xong, các em khối Mười hai ở lại ôn thi tốt nghiệp THPT, làm vệ sinh nhà cửa đến 7h15 vào phòng học để ôn bài. Thường các em làm công tác buổi sáng rất nhanh, vì vậy chưa đến giờ các em đã có mặt đầy đủ ở phòng học, tụm ba tụm bảy chơi hoặc nói chuyện đợi chuông báo đến giờ học, các em ổn định vào chỗ học bài. Chỗ ngồi ở phòng học được chia cố định theo sơ đồ khối từ đầu năm học.

Mình đến phòng học để bắt đầu giờ học. Các em đứng lên, mình nhìn một lượt và thấy các em hiện diện đầy đủ. Continue reading Khi đau →

Chào các bạn,

Hai ngày sau khi về gia đình nghỉ hè, khoảng mười giờ sáng các em học sinh khối Mười một đã cùng nhau đi xe đạp ra Lưu Trú gặp mình, cũng như gặp các chị khối Mười hai đang ôn thi. Mới hai ngày gặp lại, các em mừng tíu ta tíu tít như lâu lắm rồi hôm nay mới gặp lại!

Mình hỏi: “Các em về nhà nhớ các chị, hôm nay đến động viên các chị khối Mười hai ôn thi phải không?”. Các em cười, mình tiếp: “Yăh định thưởng cho các em khối Mười một, vì thành tích học tập năm nay của khối. Hay hôm nay khối Mười một về đông đủ, mình ăn cơm ngon mừng khối Mười một luôn hể? Các em khối Mười một có muốn như vậy không?” Continue reading Mừng khối Mười một →