All posts by mattaxuanlanh

Nhà bếp mới

Chào các bạn,

Mình đi ngang qua nhà bố mẹ Likam thấy căn nhà bếp bằng ván cũ thấp sập xệ đã được thay thế bằng căn nhà xây gạch không tô da. Ở Buôn Làng rất ít nhà xây cấp IV, đa số là những gian nhà nhỏ mái tôn vách ván cũ kỹ xiêu vẹo hoặc vách bằng phên nứa. Nếu có nhà xây cũng chỉ là những căn nhà xây nhỏ bằng gạch không tô da, do anh em Buôn Làng không có tiền mua xi măng để tô da. Những nhà khác xây nhà gạch không tô da mình không ngạc nhiên bằng căn nhà bếp của bố mẹ Likam được xây gạch không tô da, bởi bố Likam trên bốn mươi tuổi, từ trước đến giờ nổi tiếng không chăm chỉ làm ăn suốt ngày chỉ đi uống rượu. Hôm nào có tiền thì mua rượu rủ bạn rượu đến uống, còn nếu không có tiền thì đi tìm những nhà đang uống rượu tấp vào ngồi uống, nếu nhà này chưa đủ say sẽ tìm đến nhà khác. Vậy mà không biết từ lúc nào đã xây xong được gian nhà bếp rộng rãi cao ráo. Continue reading Nhà bếp mới

Lý do nghỉ học

Chào các bạn,

Sau dùng cơm sáng các em học sinh Lưu trú đến trường học, trong lúc mình đang soạn bài mình nhận được cuộc điện thoại của người quen báo cho biết em Thô đã bỏ học, và đang đi trên chuyến xe đò Bắc Nam về Buôn Làng.

Em Thô sau khi thi đậu tốt nghiệp THPT năm 2015 với số điểm khá cao, người nhà đã tiếc vì em Thô không đăng ký thi Đại học, nhưng sau đó cũng được an ủi vì em Thô đồng ý ra Hà Nội học Trung cấp Đông y. Được một người quen tận tình giúp đỡ gởi gắm để em Thô có chỗ học, cũng như nơi ăn chốn ở đủ điều kiện tốt để học và còn bảo đảm sau hai năm học ra trường sẽ có việc làm, mình cảm thấy em Thô thật may mắn và mình rất mừng cho em Thô. Continue reading Lý do nghỉ học

Nói chuyện với Chúa

Chào các bạn,

Chiều thứ Bảy còn một ít giờ mình tranh thủ qua thăm gia đình bố mẹ Brao, ở cách nhà mình khoảng một trăm mét. Bố mẹ Brao trên bảy mươi tuổi có bảy người con, sáu người con lớn đã lập gia đình ra riêng ở các Buôn Làng khác, người con gái thứ bảy là em Chiar chưa lập gia đình nhưng đã sinh một bé trai năm tháng tuổi, hiện đang ở trong gia đình với bố mẹ Brao. Qua nhiều lần mình đến thăm và hỏi chuyện được biết đây là điều không vui lớn nhất trong gia đình bố mẹ Brao.

Từ ngày xảy ra chuyện, nhiều lần mình đến nhưng không gặp được em Chiar do em Chiar ngại đã cố ý tránh gặp mình. Continue reading Nói chuyện với Chúa

Làm bố

Chào các bạn,

Mình đến thăm gia đình bố Liên rất nhiều lần, nhưng đây là lần đầu tiên mình đến gặp và được bố Liên nói chuyện một cách đàng hoàng tỉnh táo, bởi những lần trước mình đến lần nào bố Liên cũng đang trong tình trạng say, nói lè nhè được vài câu bố Liên lăn đùng ra giữa nhà ngủ, mấy người con trai ngại quá phải dìu bố Liên vào trong.

Sáng nay mình đi ngang qua trong lúc bố Liên cùng hai người con đang phơi lúa trước sân, thấy mình ghé vào bố Liên mời mình vào nhà. Trong khi nói chuyện mình được biết gia đình bố Liên ngoài những đám ruộng, bố Liên còn trồng được một ngàn gốc cà-phê đã được năm năm. Continue reading Làm bố

Đặt tên cho con

Chào các bạn,

Ở trong Buôn Làng nhà mình ở thôn Năm, nhưng nhiều gia đình gần nhà mình cũng chưa đi thăm được, vì nghĩ gần nhà để hôm nào còn ít giờ hoặc trời mưa nhỏ mình cũng có thể tranh thủ đến thăm chơi được. Bởi vậy, chiều nay trên đường ra thăm đám ruộng đang gặt của gia đình bố mẹ Đao ở thôn Năm về, khi đi ngang qua nhà bố mẹ Hriêng, đúng lúc mẹ Hriêng đảo đám lúa đang phơi trước sân nhà. Nhìn thấy mình mẹ Hriêng chào và mời vào nhà. Nhà của gia đình bố mẹ Hriêng là một căn nhà nhỏ xây gạch không tô da, nhưng sân trước được tráng xi măng nên phơi lúa rất tốt, sạch sẽ nhanh khô. Continue reading Đặt tên cho con

Ai đúng ai sai

Chào các bạn,

Hôm nay lại xảy ra một chuyện làm cho mình thêm cảm nhận đúng về bản chất của anh em Buôn Làng Sêđăng nơi mình đang ở, rất hiền hòa dễ thương và dễ tha thứ.

Bối cảnh Buôn Làng hiện nay các em ở độ tuổi từ mười lăm đến hai mươi lăm, tỉ lệ con gái đông hơn con trai. Trong số mười em có đến bảy em gái và chỉ có ba em trai, dẫn đến tình trạng các em gái rất sợ bị ế, sợ không lấy được chồng đã đưa đến một số nguyên nhân:

Hầu hết các em gái trong Buôn Làng không kén chọn người yêu, hễ có người con trai nào để ý đến là các em bằng lòng, Continue reading Ai đúng ai sai

Chia phần

Chào các bạn,

Cuối tháng Mười dương lịch các gia đình trong Buôn Làng đều gặt lúa xong, trong nhà đã có lúa gạo mới mang về nên những hàng quán gần như lúc nào cũng đông. Các mẹ mang tiền đến mua hoặc mang lúa gạo đến đổi thực phẩm như mắm muối, rau, cá khô. Các bố cũng đến quán đông hơn, thường mang đến một hai lon gạo hoặc một túi nhỏ lúa để đổi lấy thuốc lá hoặc rượu. Và các em nhỏ mang số lúa mới đi mót được trong ngày đến đổi bánh kẹo hoặc đồ chơi, đồ dùng. Continue reading Chia phần

Lao động ở trường

Chào các bạn,

Đầu năm học Nk 2015 – 2016 mình đến trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, qua gặp gỡ cô hiệu phó được cô hiệu phó cho biết các buổi sáng trong tuần các em đều có tiết học, còn buổi chiều các em chỉ đến trường vào chiều thứ Hai và chiều thứ Tư.

Ba tuần đầu buổi chiều các em đến trường đúng như mình đã được cô hiệu phó báo, nhưng đến tuần thứ tư chiều nào các em cũng đến chào mình để đến trường, mình hỏi các em cho biết đi lao động ở trường. Continue reading Lao động ở trường

Chậm chậm từ từ

Chào các bạn,

Sống với anh em Buôn Làng một thời gian, mình cảm nhận anh em Buôn Làng có thêm đặc tính nổi trội là chậm chậm từ từ. Trong mọi sinh hoạt hầu như mình chưa bao giờ bắt gặp cảnh anh em Buôn Làng vội vội vàng vàng, hoăc tất bật tranh thủ với công việc. Vì vậy làm việc gì anh em Buôn Làng cũng chỉ làm từ từ một việc, làm xong việc này mới làm đến việc khác. Không lệ thuộc thời gian, không biết làm một lúc nhiều việc như vừa nấu cơm vừa nhặt rau, hoặc vừa nấu cơm vừa làm những việc linh tinh khác như quét nhà, lau nhà… Continue reading Chậm chậm từ từ

Bữa cơm trưa

Chào các bạn,

Chiều thứ Bảy sau khi mình đến thăm một số gia đình các bố mẹ ở thôn Năm, trên đường về đến cổng nhà mình gặp mẹ Sót đi từ trong con đường ngang hông nhà bố mẹ Kali đi ra, gặp mình mẹ Sót dừng lại chào và hỏi thăm, thấy như vậy mình cũng đứng lại. Sau vài câu thăm hỏi mình đẩy cổng để vào sân, và mẹ Sót như sực nhớ ra gọi từ phía sau vọng lên, mình quay lại mẹ Sót chỉ đám bắp đỏ đối diện bên kia cổng nhà mình và nói:

– “Đám bắp đỏ này của nhà mình đã già rồi Yăh muốn ăn cứ bẻ ăn hể. Yăh muốn ăn bao nhiêu cũng được không phải xin mình, vì mình muốn cho Yăh lấy nó về ăn.” Continue reading Bữa cơm trưa

Học bài

Chào các bạn,

Năm học Nk 2015 – 2016 các em nữ học sinh Lưu trú cấp III của mình chính thức nhập học được một tuần, mình đến trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai là trường các em đang học. Mình vào văn phòng trường gặp cô H’Chia người sắc tộc Êđê là hiệu phó trường, để liên hệ xin số điện thoại của thầy cô giáo chủ nhiệm các lớp các em hoc sinh của mình đang học, và cũng xin cô hiệu phó trong năm học nếu các em học sinh Lưu trú của mình có vấn đề gì, xin cô hiệu phó cũng như các thầy cô giáo chủ nhiệm liên hệ trực tiếp với mình. Continue reading Học bài

Mang thai

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật mình đến thôn Hai vào nhà bố mẹ Đê gặp em Lêônít, về mình cảm thương em Lêônít mãi! Em Lêônít học sinh cũ của nhà Lưu trú, sau khi thi đậu tốt nghiệp THPT mình giúp em Lêônít lệ phí làm hồ sơ thi vào trường Trung cấp sư phạm Mầm non Tp. Buôn Ma Thuột, kết quả em Lêônít thi không đậu và chỉ năm tháng sau khi nghỉ học, em Lêônít đã mang thai nhưng người yêu của em Lêônít không nhận. Đây là điều mình không ngờ có thể rơi vào cuộc đời của em Lêônít.

Mình không ngờ bởi trong ba năm em Lêônít học cấp III ở với mình tại nhà Lưu trú, tuy em Lêônít học không giỏi nhưng bù lại em Lêônít chăm học, ngoan hiền dễ thương dễ bảo, ý tứ và tế nhị với mọi người. Continue reading Mang thai

Nắm bắt cơ hội

Chào các bạn,

Sáng Chúa nhật mình đến thôn Hai thăm gia đình em Nít học sinh cũ của nhà Lưu trú, lúc gần đến nhà em Nít sát đường có một cái quán nhỏ xây gạch không tô da, mình tò mò nhìn vào thấy bố Hùng và bố Ba đang ngồi trong quán, mình ghé vào.

Bố Hùng là công an xã, gia đình bố Hùng có năm người con và ở thôn Tư. Bố Ba trẻ hơn là phó công an xã, bố Ba trên ba mươi tuổi mới lập gia đình, đến tháng Mười một này lên chức bố, và quán nhỏ bán hàng này là của gia đình bố Ba. Continue reading Nắm bắt cơ hội

Mua trâu bò giá cao

Chào các bạn,

Sống với anh em đồng bào sắc tộc thiểu số, mình cảm nhận mặc dầu anh em mình khác nhau về bản sắc văn hóa, phong tục tập quán nhưng lại rất gần nhau rất giống nhau về sự nhiệt tình giúp đỡ, luôn đùm bọc che chở và sẵn sàng chia sẻ những gì có được với người khác. Lần đến thăm gia đình bố mẹ Băng hôm nay mình xác tín thêm về cảm nhận này.

Vào nhà bố mẹ Băng mình thấy mẹ Băng đang ngồi trên giường nói chuyện với một người phụ nữ trên bốn mươi tuổi. Sau khi chào hỏi, mẹ Băng nhìn người phụ nữ nói với mình: Continue reading Mua trâu bò giá cao

Gia đình đông con

Chào các bạn,

Khi mình mới về ở Buôn Làng mỗi lần đến thăm các gia đình, mình thường hỏi thăm các bố mẹ gia đình có bao nhiêu người con? Thường được bố hoặc mẹ vừa cười vừa trả lời đông lắm. Mình hỏi đông là bao nhiêu? Và lúc đó bố hoặc mẹ nhẩm tính sau mới trả lời số những người con trong gia đình. Mới đầu mình cứ ngỡ các bố các mẹ mắc cỡ vì nhiều con, nhưng sau nhiều lần thăm hỏi các gia đình mình hiểu ra không phải các bố mẹ mắc cỡ, nhưng do gia đình đông con bị hỏi bất chợt các bố mẹ chưa kịp nhớ ra để trả lời. Kể cũng ngộ con mình mà không nhớ! Nhưng anh em Buôn Làng mình là vậy, rất ít quan tâm đến rất nhiều điều trong cuộc sống. Có lẽ nhờ vậy mà anh em Buôn Làng dễ đón nhận những thử thách trong cuộc sống cũng như dễ đón nhận nhau. Continue reading Gia đình đông con