Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên – 8 kỳ

***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên
[Kỳ 1] Gần 500 lá đơn ở dự án 16.500 tỷ của Tập đoàn Trung Nam

Dự án điện gió lớn nhất tỉnh Đăk Lăk đang có những dấu hiệu vi phạm khiến người dân địa phương vô cùng bức xúc.

Dự án điện gió của Tập đoàn Trung Nam đè lên đất sản xuất nông nghiệp của người dân. Ảnh: Minh Hậu.
Dự án điện gió của Tập đoàn Trung Nam đè lên đất sản xuất nông nghiệp của người dân. Ảnh: Minh Hậu.

Chưa chuyển đổi mục đích sử đụng đất đã ào ào xây dựng

Ngày 31/12/2020, UBND tỉnh Đăk Lăk có Quyết định số 3282/QĐ-UBND cấp quyết định chủ trương đầu tư cho Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam (Tập đoàn Trung Nam) thực hiện Dự án Nhà máy Điện gió Ea Nam. Kể từ thời điểm đó đến nay, cả một vùng cao nguyên gồm các xã trong khu vực dự án gồm Ea Nam, Ea Khal, Dliê Yang thuộc huyện Ea H’leo vốn là vùng sản xuất nông nghiệp lâm vào cảnh xáo trộn.

Theo tài liệu Báo Nông nghiệp Việt Nam có được, Nhà máy Điện gió Ea Nam có công suất thiết kế khoảng 400MW, tổng diện tích sử dụng đất có thời hạn khoảng 140ha, tổng mức đầu tư được công bố 16.500 tỷ đồng.

Quyết định chủ trương đầu tư dự án do ông Phạm Ngọc Nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Đăk Lăk ký thể hiện, tiến độ thực hiện dự án phải hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan như đất đai, xây dựng, môi trường… để đủ điều kiện khởi công vào quý I/2021, hoàn thành, đưa dự án vào hoạt động tháng 10/2021.

Không biết có phải do sức ép từ tiến độ thực hiện dự án hay không mà phía chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam đã có những biểu hiện vi phạm ngay từ thời điểm bắt đầu triển khai dự án.

Ông Nguyễn Văn Nhiệm, Chủ tịch UBND xã Ea Nam, nơi chịu tác động mạnh mẽ nhất của dự án của Tập đoàn Trung Nam chia sẻ: Quả là kỷ lục các anh ạ. Chưa khi nào UBND xã Ea Nam lại nhận nhiều đơn thư khiếu nại của bà con, cũng chưa khi nào ban hành nhiều văn bản gửi lên cấp trên để phản ánh tình hình thực tiễn như dự án Nhà máy Điện gió Ea Nam. Bình quân mỗi ngày xã nhận được hàng chục lá đơn, đến thời điểm này đã có gần 500 lá đơn của người dân phản ánh liên quan đến dự án của Trung Nam.

Xã Ea Nam có khoảng 13.000 dân, sống chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, trồng cà phê, điều và tiêu. Từ cuối năm ngoái, thời điểm Tập đoàn Trung Nam kéo máy móc về để thực hiện dự án cũng là lúc Ea Nam trở thành điểm nóng. Người dân liên tục tụ tập ngăn cản chủ đầu tư thi công và gửi hàng loạt đơn thư đến các cấp có thẩm quyền.

Căn cứ các quy định của pháp luật, đây là dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi đất sau đó thực hiện các thủ tục cho doanh nghiệp thuê đất. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, mặc dù các thủ tục thuê đất vẫn chưa được thực hiện, công tác giải phóng mặt bằng cũng đang gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc nhưng phía Tập đoàn Trung Nam đã tiến hành xây dựng rất nhiều hạng mục.

Thống kê sơ bộ chủ đầu tư đã triển khai xây dựng xong nhà điều hành và giải phóng mặt bằng được 58/84 vị trí trụ tuabin, thi công phần cọc dưới móng trụ được 30/84 trụ, móng trụ tuabin được 20/84 trụ…

Chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất đã ào ào xây dựng. Ảnh: Minh Hậu.Chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất đã ào ào xây dựng. Ảnh: Minh Hậu.

Báo cáo của UBND xã Ea Nam cho biết, từ thời điểm dự án chưa được quy hoạch và đăng ký vào kế hoạch sử dụng đất của huyện Ea H’leo giai đoạn 2021 – 2025, chủ đầu tư đã đứng ra thỏa thuận mua đất của người dân và tiến hành thi công một số hạng mục công trình như nhà điều hành, trạm biến áp, đường giao thông và trụ tuabin…

Trong quá trình thực hiện dự án, vị trí nhà điều hành dự án và các vị trí trụ tuabin chưa được bổ sung điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp huyện và quy hoạch chung xây dựng nông thôn mới, chưa nằm trong danh mục kế hoạch sử dụng đất của xã Ea Nam. Đặc biệt, các vị trí đều do cá nhân, hộ gia đình phần lớn là nhân viên của công ty đứng ra thỏa thuận mua lại đất của người dân và đứng tên chủ sử dụng đất chứ không phải là công ty đứng tên.

Thậm chí Công ty Trung Nam còn thi công xây dựng trụ tuabin trên diện tích đất lâm nghiệp của xã Ea Nam.

Cụ thể, doanh nghiệp này đã tự ý thỏa thuận với các hộ dân nhận khoán để san ủi, làm móng trụ số 61 tại thôn 4 với với diện tích 4.378,7m2 đồng thời mở đường qua đất lâm nghiệp vào trụ số 24 thuộc lô rừng tại thôn Ea Đen.

Về lĩnh vực xây dựng, theo chính quyền xã Ea Nam, thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật thi công xây dựng công trình của Tập đoàn Trung Nam chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhưng doanh nghiệp này đã triển khai thi công ồ ạt để đảm bảo tiến độ dự án.

Đặc biệt là vấn đề môi trường. Phải đến ngày 18/3/2021, Tập đoàn Trung Nam mới được UBND tỉnh Đăk Lăk phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường dự án (ĐTM) nhưng từ trước đó chủ đầu tư đã triển khai xây dựng ồ ạt, gây bức xúc trong nhân dân.

Đa số đơn thư phản ánh của người dân xã Ea Nam và kết luận của chính quyền xã thừa nhận, trong quá trình thực hiện dự án Công ty Trung Nam chưa đảm bảo các biện pháp về bảo vệ môi trường, còn để xảy ra tình trạng bụi bẩn, tiếng ồn làm ảnh hưởng đến đời sống và sinh hoạt của người dân. Việc thực hiện tưới nước làm ẩm đường, ẩm bề mặt khu vực thi công chưa được thực hiện thường xuyên dẫn đến người dân bức xúc.

Bên cạnh đó trong quá trình thực hiện dự án công ty không bố trí bãi đổ thải, hiện nay trên địa bàn xã cũng chưa quy hoạch bãi đổ thải. Do đó toàn bộ phần đất dư thừa từ các vị trí tuabin móng của dự án do công ty tự thỏa thuận với các hộ dân trong khu vực có vị trí thấp trũng để đổ thải.

“Việc triển khai thực hiện dự án của Công ty Trung Nam chưa đảm bảo các quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng và môi trường”, ông Nguyễn Văn Nhiệm, Chủ tịch UBND xã Ea Nam khẳng định.

Chính quyền tỏ ra bị động, doanh nghiệp làm ào ào, còn hậu quả người dân Ea Nam đang phải gánh chịu.

Một trong những người làm đơn ở xã Ea Nam, ông Nguyễn Tăng Danh ở thôn 2 nói, gia đình ông có 1,5ha trồng cà phê, tiêu, điều đang vào giai đoạn trổ, quá trình Tập đoàn Trung Nam xây dựng dự án, khói bụi bám vào khiến cà phê có nguy cơ mất mùa. Chưa kể mỗi lần chủ đầu tư đóng trụ thì nhà cửa người dân rung lắc dữ dội, bụi bay vào tận từng bữa cơm của người dân.

Còn ông Võ Ngọc Sanh, người bán đất cho chủ đầu tư với đơn giá 100 triệu đồng trên mỗi sào 1.000m2 cũng lo ngại, họ tự thỏa thuận với người dân để mua bán, gặp thời điểm dân sản xuất khó khăn do mất mùa, rớt giá nên dân tưởng bán cho họ làm dự án nông nghiệp mà không biết là bán đất cho công ty xây dựng dự án điện gió.

Người dân xã Ea Nam bức xúc với dự án của Tập đoàn Trung Nam. Ảnh: Hoàng Anh.
Người dân xã Ea Nam bức xúc với dự án của Tập đoàn Trung Nam. Ảnh: Hoàng Anh.

Đi sang các xã Ea Khal, Dliê Yang, những địa phương chịu tác động của dự án Nhà máy Điện gió Ea Nam cũng chung thực trạng như vậy. Ksor Y Thông, Chủ tịch UBND xã Dliê Yang, nơi Tập đoàn Trung Nam dựng 8 trụ tuabin điện gió nói, người dân ở đây cũng đang phản đối dự án vì giá đền bù thấp.

Theo Thông tư ngày 6/3/2020 của Bộ Công thương, về vấn đề quản lý sử dụng đất trong các dự án điện gió thì đất sử dụng có thời hạn của dự án điện gió phải đảm bảo phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và không chồng lấn với các quy hoạch khác đã được cơ quan thẩm quyền phê duyệt. Ưu tiên phát triển công trình điện gió ở các vị trí đất khô cằn, sỏi đá, ít có giá trị nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, dân cư thưa thớt hoặc không có người sinh sống…

Tuy nhiên, khảo sát tại Ea H’leo, nơi Tập đoàn Trung Nam đang triển khai dự án thì dự án không những chồng lấn quy hoạch trước đó mà còn đè lên diện tích đất sản xuất nông nghiệp màu mỡ của người dân đang canh tác.

Vừa chạy vừa xếp hàng

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển điện gió, điện mặt trời, những năm qua huyện Ea H’leo được xác định phấn đấu trở thành trung tâm năng lượng của tỉnh Đăk Lăk.

Theo thông tin từ Phòng Kinh tế hạ tầng Ea H’leo, thống kê sơ bộ địa phương này hiện đang có 29 doanh nghiệp đầu tư vào phát triển điện gió, trong đó có một dự án đã hoàn thiện và đi vào hoạt động là dự án của Công ty cổ phần Giải pháp năng lượng gió HBRE, một dự án đang triển khai của Tập đoàn Trung Nam, số còn lại đang khảo sát và lập hồ sơ. Hàng chục nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp sẽ phải chuyển đổi sang đất năng lượng.

Đại diện Phòng Kinh tế hạ tầng Ea H’leo cho biết, hầu như tất cả các hồ sơ phê duyệt dự án đều ở cấp tỉnh, quá trình thực hiện dự án tỉnh chỉ hỏi huyện đánh giá tác động kinh tế xã hội có phù hợp với địa phương không. Khi thực hiện dự án tỉnh giao, nếu chưa thực hiện quy hoạch thì phải điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp.

Trở lại với dự án của Tập đoàn Trung Nam, doanh nghiệp này được cấp chủ trương đầu tư vào cuối năm 2020 khi chưa được quy hoạch và đăng ký vào kế hoạch sử dụng đất của huyện Ea H’leo giai đoạn 2021-2025, chưa điều chỉnh quy hoạch xây dựng nông thôn mới, chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt… nhưng vẫn cứ ào ào triển khai. Mãi đến nửa cuối tháng 2/2021, UBND huyện Ea H’leo mới có thể ra thông báo điều chỉnh bổ sung 4 dự án nhà máy điện gió vào quy hoạch sử dụng đất.

Ông Bùi Công Lăng, Trưởng phòng NN-PTNT huyện Ea H’leo gọi cách làm của UBND tỉnh Đăk Lăk và Tập đoàn Trung Nam là vừa chạy vừa xếp hàng, tức là cứ triển khai thực hiện dự án trước còn hồ sơ thủ tục pháp lý hoàn thiện sau.

Thậm chí khi cấp quyết định chủ trương đầu tư UBND tỉnh Đăk Lăk mới yêu cầu chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ Dự án gửi Cục Tác chiến – Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 để xin thỏa thuận độ cao của các tuabin gió và tuyến đường dây điện theo quy định tại Nghị định số 32/2016/NĐ-CP ngày 06/5/2016 của Chính phủ về quản lý độ cao chướng ngại vật hàng không và các trận địa quản lý, bảo vệ vùng trời tại Việt Nam.

Gần 500 hộ dân ở Ea Nam gửi đơn khiếu nại dự án của Tập đoàn Trung Nam. Ảnh: Minh Hậu.

Gần 500 hộ dân ở Ea Nam gửi đơn khiếu nại dự án của Tập đoàn Trung Nam. Ảnh: Minh Hậu.

Theo Quyết định chủ trương đầu tư của UBND tỉnh Đăk Lăk, Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Trung Nam có người đại diện pháp luật là ông Nguyễn Tâm Thịnh. Trong tổng số vốn đầu tư 16.500 tỷ đồng thì doanh nghiệp này có vốn góp hơn 2.400 tỷ đồng, chiếm 15% tổng vốn đầu tư, vốn huy động hơn 14 nghìn tỷ đồng.

Ngoài dự án Ea Nam, Tập đoàn Trung Nam còn được biết đến là chủ đầu tư nhà máy thủy điện Đồng Nai 2 (70MW) với tổng vốn đầu tư 3.665 tỷ đồng, nhà máy thủy điện Krông Nô 2 (30MW), nhà máy thủy điện Krông Nô 3 (18MW), nhà máy điện gió Trung Nam (151,95MW) tại Ninh Thuận có tổng vốn đầu tư 3.780 tỷ đồng, nhà máy điện mặt trời Trung Nam – Trà Vinh (165MWp).

Tháng 4/2019, Tập đoàn Trung Nam thành lập tổ hợp trang trại năng lượng tái tạo điện mặt trời và điện gió Trung Nam giai đoạn 1 tại Ninh Thuận với tổng vốn đầu tư 6.000 tỷ đồng, quy mô lắp đặt 705.000 pin mặt trời…

Hoàng Anh – Minh Hậu


***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên
[Kỳ 2] Doanh nghiệp Trung Quốc ‘quan tâm’ điện gió ở Tây Nguyên

Chưa đủ thủ tục pháp lý các doanh nghiệp Trung Quốc đã ồ ạt đưa người vào triển khai các dự án điện gió ở Tây Nguyên.

Trạm trộn bê tông của các dự án điện gió tại Krông Búk. Ảnh: Minh Hậu.Trạm trộn bê tông của các dự án điện gió tại Krông Búk. Ảnh: Minh Hậu.

Những sự trùng hợp kỳ lạ của 4 doanh nghiệp điện gió đầu tư vào Krông Búk


Theo thông tin Sở Công thương tỉnh Đăk Lăk cung cấp, hiện trên địa bàn huyện Krông Búk đã có 4 dự án được UBND tỉnh Đăk Lăk cấp quyết định chủ trương đầu tư bao gồm: Nhà máy điện gió Cư Né 1, Nhà máy điện gió Cư Né 2, Nhà máy điện gió Krông Búk 1 và Nhà máy điện gió Krông Búk 2.


Điều trùng hợp là cả 4 doanh nghiệp này đều được thành lập ở Hà Nội và cùng được Sở Kế hoạch – Đầu tư Thành phố Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp vào ngày 2/8/2019, cùng được UBND tỉnh Đăk Lăk cấp Quyết định chủ trương đầu tư cùng ngày 26/2/2021, cùng do những người quốc tịch Trung Quốc đại diện theo pháp luật…


Cụ thể, nhà máy điện gió Cư Né 1 do Công ty TNHH Đầu tư Năng lượng tái tạo Cư Né làm chủ đầu tư, người đại diện doanh nghiệp là ông Zhang Ji, sinh năm 1982, quốc tịch Trung Quốc với chức danh Tổng giám đốc. Dự án có công suất thiết kế là 50Mw, vốn đầu tư 2.209 tỷ đồng.


Nhà máy điện gió Cư Né 2 được UBND tỉnh Đăk Lăk quyết định chủ trương đầu tư vào 26/2/2021 và dự án này thuộc Công ty TNHH Đầu tư và quản lý điện gió Cư Né làm chủ đầu tư, người đại diện của doanh nghiệp là ông Liu LiFei, sinh năm 1987, quốc tịch Trung Quốc.


Dự án có công suất thiết kế là 50Mw với tổng vốn đầu tư 1.952 tỷ đồng.  Dự án thứ ba là Nhà máy Điện gió Krông Búk 1 có sơ bộ tổng chi phí thực hiện 1.784 tỷ đồng, được thực hiện trên khu đất 17,5ha tại xã Cư Pơng, xã Chư Kpô, huyện Krông Búk.


Đối với Nhà máy điện gió Krông Búk 2, dự án có công suất thiết kế 50Mw do Công ty TNHH Năng lượng gió Krông Búk làm chủ đầu tư và người đại diện theo pháp luật doanh nghiệp là ông Zhang DongYang, sinh năm 1990, quốc tịch Trung Quốc. Dự án này có tổng vốn đầu tư khoảng 1.867 tỷ đồng. Các dự án đều được chấp thuận chủ trương đầu tư với thời gian hoạt động là 50 năm.


Căn cứ các tài liệu tại tỉnh Đăk Lăk, cả 4 dự án trên phải hoàn thiện các thủ tục pháp lý đảm bảo đủ điều kiện khởi công dự án trước tháng 3/2021 để hoàn thành xây dựng, hòa lưới điện quốc gia trước tháng 11/2021.


UBND tỉnh Đăk Lăk cũng yêu cầu chủ đầu tư hoàn chỉnh hồ sơ dự án gửi Cục Tác chiến – Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Nhân dân Việt Nam và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 để xin thỏa thuận độ cao của các tuabin gió và tuyến đường dây điện theo quy định.


Hoàn tất các thủ tục về bảo vệ môi trường, đất đai, xây dựng và các thủ tục có liên quan theo đúng quy định trước khi triển khai thực hiện dự án…


Mặt khác, đây là dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi đất, cho thuê đất nên UBND tỉnh Đắk Lắk yêu cầu Sở Tài nguyên – Môi trường tỉnh này đánh giá điều kiện về năng lực tài chính của nhà đầu tư để đảm bảo việc sử dụng đất theo tiến độ dự án trước khi tiến hành thủ tục cho nhà đầu tư thuê đất theo quy định.

Chủ đầu tư các dự án điện gió mua bán đất của người dân để xây dựng khi chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý. Ảnh: Minh Hậu.Chủ đầu tư các dự án điện gió mua bán đất của người dân để xây dựng khi chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý. Ảnh: Minh Hậu.


Tuy nhiên, dường như các chủ đầu tư dự án điện gió ở Krông Búk đã phớt lờ yêu cầu của UBND tỉnh Đăk Lăk. Đặc biệt, 4 dự án điện gió dự kiến chuyển đổi hơn 50 ha đất, nhưng khi chưa thực hiện xong các thủ tục pháp lý của việc chuyển đổi, chủ đầu tư đã tiến hành mua đất của người dân để thực hiện.


Đã hơn một tháng kể từ thời hạn mà UBND tỉnh Đắk Lắk giao tiến độ khởi công dự án nhưng nhiều cơ quan quản lý ở Krông Búk vẫn chưa tiếp cận đầy đủ hồ sơ về các dự án điện gió trên địa bàn. Ông Vũ Văn Mỹ, Chủ tịch UBND huyện Krông Búk thậm chí còn tỏ ra gay gắt khi đề cập đến các dự án trọng điểm của huyện: “Điện gió giờ đang triển khai, chưa có hồ sơ giấy tờ gì hết, mới có chủ trương đầu tư thôi”. Thậm chí ở các xã như Cư Pơng, xã Chư Kpô, lãnh đạo địa phương còn chưa nắm được vị trí nào nằm trong phạm vi dự án.


Trong khi đó, theo điều tra của Báo Nông nghiệp Việt Nam, các chủ đầu tư điện gió ở Krông Búk đã đưa người Trung Quốc vào để triển khai dự án. Tại khu nhà điều hành ở xã Cư Né, các doanh nghiệp trên đã thuê lại nhà đất, xây dựng các khu nhà ở cho các chuyên gia, mỗi ngày đều có hàng chục người Trung Quốc làm việc ở đây.


Còn ở xã Cư Né, nơi thực hiện các dự án điện gió Cư Né 1 và Cư Né 2, ông Lục Duy Phương, Chủ tịch UBND xã này cho biết, mặc dù hồ sơ thủ tục pháp lý để thực hiện dự án chưa đầy đủ nhưng phía chủ đầu tư đã tiến hành thu mua đất của người dân và thực hiện giải phóng mặt bằng để tiến hành xây dựng ở một số vị trí.


Cụ thể, tại vị trí thửa đất số 70, tờ bản đồ số 79 thuộc thôn 6 xã Cư Né đã có một nhóm người đào bới, san lấp mặt bằng. Theo ghi nhận, vị trí này trước đây là khu đất của một hộ dân dùng vào mục đích sản xuất nông nghiệp. Vào khoảng tháng 3, sau khi mảnh đất được chủ vườn bán cho một số người lạ thì nơi này được nhóm người huy động máy đào, máy ủi, xe ben, xe lu đến để giải phóng mặt bằng. Khoảng giữa tháng 4, hiện trạng khu đất đã được thay đổi hoàn toàn so với ban đầu và diện tích bị tác động, san phẳng lên đến hàng nghìn mét vuông.


Tương tự, tại thôn Ea Nguôi của địa phương này, vườn cà phê của các hộ dân cũng được một số người lạ vào mua lại và sau đó một nhóm người khác dùng máy móc san gạt, thay đổi hiện trạng. Theo kế hoạch, 4 dự án điện gió sẽ xây dựng khoảng 73 trụ tuabin. Thống kê sơ bộ đến thời điểm này phía chủ đầu tư đã thu mua đất của người dân được 44 trụ, còn lại 29 trụ chủ yếu thuộc đất nông lâm trường của Công ty Cà phê Phước An.


Mặc dù các chủ đầu tư dự án điện gió thông tin trong tuần sẽ làm việc với Công ty Cà phê Phước An, tuy nhiên, trao đổi với Báo Nông nghiệp Việt Nam, ông Dương Kim Nhung, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cà phê Phước An khẳng định, đến thời điểm hiện tại chưa có bất cứ thông tin gì về việc thu hồi đất của công ty để thực hiện dự án điện gió cả.


Ở vị trí khác, công trình trạm trộn bê tông của dự án điện gió cũng được hình thành và các hoạt động xây dựng, sản xuất tại đây đã diễn ra.


Theo ông Lục Duy Phương, Chủ tịch UBND xã Cư Né, trong hai ngày 16 và 17/3, chính quyền kiểm tra tại 2 vị trí mà các nhóm người tổ chức đào bới, san gạt, qua đó xác định nhóm này được dự án điện gió cử đến để thi công công trình.


Trong vụ việc này, có một phụ nữ là bà Lại Thu Trang cùng một người nước ngoài đến UBND xã Cư Né làm việc và nhận mình là chủ đầu tư các công trình điện gió trên địa bàn xã Cư Né. Ông Lục Duy Phương cho rằng, hồ sơ lưu trữ tại UBND xã đối với các công trình điện gió thời điểm đó là chưa đầy đủ về trình tự, chưa thực hiện công tác thu hồi đất, chưa đảm bảo hồ sơ liên quan nên chính quyền đã yêu cầu chủ đầu tư và tổng thầu dừng ngay các hoạt động thi công.


Về vấn đề người Trung Quốc trên địa bàn, theo ông Phương, nếu dự án sử dụng chuyên gia nước ngoài thì bắt buộc các chuyên gia phải ở tại các cơ sở lưu trú được phép kinh doanh, không được ở tại các nhà dân.


“Thời gian gần đây, có khoảng 7-9 chuyên gia nước ngoài về làm việc trong các dự án điện gió và chủ yếu là quốc tịch Trung Quốc”, ông Phương nói.

Công trình đồ sộ mọc trên đất chưa hoàn thiện thủ tục chuyển đổi ở Cư Né. Ảnh: Minh Hậu.Công trình đồ sộ mọc trên đất chưa hoàn thiện thủ tục chuyển đổi ở Cư Né. Ảnh: Minh Hậu.

Xác định phải làm bằng mọi giá


Để tìm hiểu rõ thông tin về cơ sở pháp lý thực hiện dự án trên địa bàn huyện Krông Búk, PV Báo Nông nghiệp Việt Nam đã có buổi làm việc với Công ty TNHH đầu tư năng lượng tái tạo SGTNDL. Đây là một doanh nghiệp có địa chỉ tại Singapore, góp vốn trực tiếp vào cả 4 dự án điện gió trên địa bàn huyện Krông Búk.


Theo đại diện Công ty TNHH đầu tư năng lượng tái tạo SGTNDL, doanh nghiệp này góp vốn vào các dự án điện gió ở Krông Búk và xác định vấn đề nhức nhối nhất của các dự án là đất đai nên trong quá tình thực hiện đã lựa chọn hình thức thỏa thuận với người dân để thu mua trước khi cơ quan chức năng tiến hành các thủ tục thu hồi và cho thuê đất.


Phía chủ đầu tư 4 dự án điện gió ở Krông Búk cũng thừa nhận, đến thời điểm hiện tại còn thiếu một số hồ sơ, thủ tục, căn cứ pháp lý. Hồ sơ thiết kế cơ sở, thẩm định cơ sở và đang chờ phê duyệt của Bộ Công thương. Về độ cao tĩnh không, chủ đầu tư cũng mới trình lên Bộ Quốc phòng và đến thời điểm này vẫn đang trong tình trạng chờ kết quả.


“Các dự án điện gió ở Krông Búk được doanh nghiệp xác định là chiến lược dài hơi nên chúng tôi xác định phải làm bằng mọi giá”, đại diện Công ty TNHH đầu tư năng lượng tái tạo SGTNDL cho hay.


Cũng theo Công ty TNHH đầu tư năng lượng tái tạo SGTNDL, nếu cả 4 dự án điện gió ở Krông Búk  triển khai thì cần số lao động người nước ngoài lên đến 300 người, chủ yếu yếu là người Trung Quốc.

Tìm hiểu thêm chúng tôi được biết, quá trình khảo sát 4 dự án điện gió ở huyện Krông Búk vốn do Công ty Cổ phần đầu tư xây dựng Hamek thực hiện. Doanh nghiệp này vốn là một công ty hoạt động trong lĩnh vực điện gió trong nước, sau đó, bằng các thủ tục góp vốn, cả 4 dự án điện gió ở Krông Búk đều trở thành các dự án chịu sự chi phối của Công ty TNHH đầu tư năng lượng tái tạo SGTNDL.


Hoàng Anh – Minh Hậu


***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên
[Bài 3] Điểm nóng Đắk Song

Chủ trương cho phép doanh nghiệp mua bán đất với người dân ở các dự án điện gió tại Tây Nguyên khiến người dân mất đất sản xuất, bức xúc xẩy ra ở nhiều nơi.

Người dân xã Thuận Hà tụ tập phản đối Dự án Nhà máy điện gió Đắk N’Drung 1,2,3. Ảnh: Minh Hậu.Người dân xã Thuận Hà tụ tập phản đối Dự án Nhà máy điện gió Đắk N’Drung 1,2,3. Ảnh: Minh Hậu.

Dân tố dự án làm trái Thông tư của Bộ Công thương


Cũng giống như Ea H’leo ở Đắk Lắk, tỉnh Đắk Nông có tham vọng biến huyện Đắk Song trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của địa phương.


Theo thống kê, đến thời điểm hiện tại, đã có 6 dự án điện gió ở Đắk Song với tổng mức đầu tư gần 15.000 tỷ đồng. Đồng nghĩa với việc có khoảng gần 300 ha đất, trong đó chủ yếu là đất sản xuất nông nghiệp ở Đắk Song phải chuyển đổi mục đích sử dụng cho các dự án năng lượng.


Chiếm công suất và diện tích đất lớn nhất là các dự án đứng tên ông Đỗ Lê Quân, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tài Tâm, một doanh nghiệp khá tiếng tăm trong lĩnh vực bất động sản ở Hà Nội với công suất thiết kế 300 MW và khoảng gần 200 ha đất.


Chỉ trong một ngày 1/10/2020, UBND tỉnh Đắk Nông đã cấp quyết định chủ trương đầu tư cho 3 dự án do ông Đỗ Lê Quân làm giám đốc gồm Dự án Nhà máy điện gió Đắk N’Drung 1,2,3 tương ứng với các chủ đầu tư Công ty TNHH MTV năng lượng Đắk N’Drung 1,2,3 với tổng mức vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng tại 4 xã Thuận Hà, Thuận Hạnh, Đắk N’Drung và Nâm N’Jang.


Mặc dù theo Thông tư ngày 6/3/2020 của Bộ Công thương về vấn đề quản lý sử dụng đất trong các dự án điện gió quy định rõ ưu tiên phát triển công trình điện gió ở các vị trí đất khô cằn, sỏi đá, ít có giá trị nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, dân cư thưa thớt hoặc không có người sinh sống… nhưng thực tế diễn ra ở Đắk Song với các dự án của ông Đỗ Lê Quân lại không phải như vậy.


Từ chính quyền các cấp đến người dân ở đây đều thừa nhận, với điều kiện khí hậu, đất đai thuận lợi Đắk Song là vùng sản xuất nông nghiệp tươi tốt hàng đầu không chỉ đối với tỉnh Đắk Nông mà còn với cả khu vực Tây Nguyên.


Có lẽ chính vì vậy, khi các dự án Nhà máy điện gió Đắk N’Drung 1,2,3 đã liên tiếp xẩy ra những cuộc xung đột giữa những người nông dân mất đất với đơn vị thi công. Người dân liên tục tụ tập đông người phản đối dự án, ngăn cản chủ đầu tư đưa máy móc, thiết bị vào khu vực thực hiện dự án, thậm chí còn xẩy ra xô xát. Họ cho rằng đã bị chính quyền địa phương và chủ đầu tư dự án điện gió “đánh úp” khi trước đó không hề có bất cứ thông tin gì.


Có nhiều hộ dân cảm giác bị lừa vào thời điểm dự án gần triển khai có nhiều người đến mua đất nói là để thực hiện dự án trồng cây dược liệu nhưng sau đó lại trở thành các trụ tuabin của điện gió.

Người dân cho rằng chủ đầu tư cố tình làm trái quy định của Bộ Công thương. Ảnh: Minh Hậu.Người dân cho rằng chủ đầu tư cố tình làm trái quy định của Bộ Công thương. Ảnh: Minh Hậu.


Xã biên giới Thuận Hà vốn là vùng kinh tế mới của những người dân từ Nghĩa Hưng (Nam Định), Kim Sơn (Ninh Bình) cùng một số địa phương khai hoang từ những năm 1986. Sau mấy mươi năm khai phá, đến nay, đây có thể xem là vùng đất trù phú bậc nhất huyện Đắk Song.


Ông Trần Công Nhất, Chủ tịch UBND xã Thuận Hà, người gốc Thái Bình nói, ngày trước vận động dân lên đây khai hoang một phần là để sản xuất, một phần là để gìn giữ biên cương biên giới. Nếu hồ tiêu không bị bệnh, rớt giá thì Thuận Hà đã là xã tỷ phú khó có nơi nào bì kịp.


Bên các xã Thuận Hạnh, đặc biệt là Nâm N’Jang cũng vậy, đều là những nơi từ lâu nổi tiếng với rất nhiều đại gia giàu có từ sản xuất nông nghiệp, trồng tiêu, cà phê…


Chính Chủ tịch UBND xã Thuận Hà thừa nhận những bất cập của chủ trương cho phép chủ đầu tư thỏa thuận với người dân để mua bán đất thực hiện dự án. Bất cập của chủ trương vừa thi công vừa hoàn thiện hồ sơ pháp lý khiến chính quyền sở tại hoàn toàn không có cơ sở để giám sát, tạo nên những bức xúc trong nhân dân.


Dù xã chưa nắm đầy đủ hồ sơ pháp lý dự án, chưa biết sẽ phải thu hồi bao nhiêu đất, tại những vị trí nào nhưng chủ đầu tư đã triển khai hàng loạt hạng mục công trình. Nghe nói trong số 81 trụ tuabin gió có khoảng 42 trụ năm trên địa bàn xã Thuận Hà. Đất đai ở đây chủ yếu thuộc đất nông lâm trường thời trước, theo quy định thẩm quyền chuyển đổi phải thuộc tầm Trung ương, bây giờ tỉnh, huyện quyết tâm thực hiện dự án thì xã phải theo thôi.


Đang dang dở câu chuyện với chúng tôi, ông Nhất xin phép phải vào thôn 8, một điểm nóng mới khi người dân đang tụ tập phản đối chủ đầu tư đưa máy móc vào xây dựng dự án điện gió.


Tại hiện trường, có khoảng 100 người dân xã Thuận Hà đang vây ráp chiếc xe trọng tải lớn chở trụ điện của chủ đầu tư. Mặc dù doanh nghiệp đã thuê lực lượng an ninh đến để bảo vệ nhưng đông đảo nhân dân Thuận Hà nhất quyết không cho xây dựng.


Theo người dân, từ nhiều tháng trước chủ đầu tư đã kéo máy móc vào đào núi, bạt đồi để xây dựng trụ điện gió. Đến nay, nhiều đoạn đường trong vùng đã được khơi thông, rải đá cấp phối hoặc láng nhựa để xe tải trọng lớn vận chuyển nguyên vật liệu xây dựng điện gió ra vào. Ở nhiều vị trí trước đây vốn là ruộng vườn của người dân bây giờ đã bị doanh nghiệp dùng máy san ủi, đào bới và đóng các ống bê tông cốt thép loại lớn sâu xuống lòng đất hàng mấy chục mét để làm móng trụ cho tuabin điện gió.

Ngăn cản không cho chủ đầu tư thực hiện dự án vì chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý. Ảnh: Minh Hậu.Ngăn cản không cho chủ đầu tư thực hiện dự án vì chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý. Ảnh: Minh Hậu.


“Chúng tôi có biết gì về dự án điện gió đâu. Nhiều người đến hỏi mua đất để thực hiện dự án trồng thảo dược, dân tình đang điêu đứng vì tiêu xuống giá, khi nghe họ thuyết phục đã bán đất với giá mức giá gần 500 triệu đồng/ha. Nếu biết làm dự án điện gió khiến người dân khổ thế này thì chúng tôi chắc chắn đã không bán rồi”, bà Nguyễn Thị Đậm, người bán 3,4 ha với giá 1,5 tỷ đồng do nhầm lẫn dự án điện gió và dự án trồng thảo dược nói.


Chỗ đất của nhà bà Đậm bây giờ là trụ điện gió số 9, nơi hôm trước vừa mới xẩy ra vụ xô xát giữa người dân và nhiều người lạ mặt khiến một số người bị thương. Trong đơn thư gửi các cơ quan chức năng yêu cầu giải quyết, người dân xã Thuận Hà viết: Dự án đi qua đất chúng tôi nhưng dân chúng tôi không nhận được bất cứ thỏa thuận bồi thường nào.


Không chỉ bức xúc về vấn đề đất đai, người dân xã Thuận Hà còn cho rằng các dự án Nhà máy điện gió Đắk N’Drung 1,2,3 còn trái với quy định của Bộ Công thương tại Thông tư ngày 6/3/2020 rằng: Công trình điện gió phải nằm cách xa khu dân cư ít nhất 300 m. Thực tiễn tại xã Thuận Hà cho thấy, nhiều vị trí trụ điện gió được chủ đầu tư xây dựng chỉ cách nhà dân có vài chục mét.


Bà Lại Thị Lành, người dân xã Thuận Hà nói: Thuận Hà là nơi có đất đai màu mỡ, người dân canh tác nhiều loại cây trồng và cho thu nhập ổn định. Cuộc sống đang bình yên thì dự án kéo nhau về đào bới, xây dựng điện gió. Các vị trí trụ tuabin đều nằm trong vùng đất trồng trọt của người dân, nhiều trụ nằm ngay sát nhà dân, mỗi lần thi công khiến nhà cửa chúng tôi hư hỏng, thử hỏi dân không bức xúc sao được.

Nhiều người dân cho rằng họ bị lừa bán đất để thực hiện dự án điện gió. Ảnh: Minh Hậu.Nhiều người dân cho rằng họ bị lừa bán đất để thực hiện dự án điện gió. Ảnh: Minh Hậu.

Chúng tôi không biết việc mua gom đất của dân rồi thi công dự án là đúng hay sai


Nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, giải đáp các thắc mắc, bức xúc của người dân, mới đây Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đăk Nông, ông Lê Trọng Yên đã chủ trì cuộc đối thoại giữa các bên ngay tại trụ sở UBND huyện Đăk Song.


Tại buổi đối thoại ngày hôm đó, có hai vấn đề chính người dân yêu cầu chính quyền và chủ đầu tư làm rõ là phương án bồi thường thu hồi đất thế nào và khoảng cách xây dựng trụ điện gió có đảm bảo theo quy định của Bộ Công thương hay không? Tuy nhiên, theo ông Trần Công Nhất, Chủ tịch UBND xã Thuận Hà, tình hình vẫn chưa được cải thiện. Một ngày sau cuộc đối thoại, người dân Thuận Hà tiếp tục tụ tập đông người để cản trở nhà đầu tư thi công. Xe tải hạng nặng chở vật liệu vào vùng dự án bị chặn trong khi công nhân và các máy móc khác ở công trình buộc phải dừng hoàn toàn.


Những người dân xã Thuận Hà cho rằng, cuộc đối thoại của chính quyền đã không giải quyết được triệt để vấn đề người dân bức xúc: “Người dân yêu cầu cơ quan chức năng công khai thông tin về dự án, yêu cầu công tác thi công phải bảo đảm về môi trường, an toàn khu dân cư và đền bù giá đất hợp lý. Đặc biệt phải bồi thường, hỗ trợ cho những hộ dân nằm trong phạm vi 300m tính từ chân trụ tuabin. Tuy nhiên, cuộc đối thoại chưa giải quyết thấu đáo các vấn đề nên người dân không đồng thuận”.

Yêu cầu chủ đầu tư dự án điện gió thực hiện đúng pháp luật. Ảnh: Minh Hậu.Yêu cầu chủ đầu tư dự án điện gió thực hiện đúng pháp luật. Ảnh: Minh Hậu.


Trao đổi với Báo Nông nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Văn Phò, Chủ tịch UBND huyện Đắk Song thừa nhận, do sức ép tiến độ dự án nên doanh nghiệp đã tự thỏa thuận, mua bán đất với dân sau đó Nhà nước mới thực hiện thu hồi và cho thuê đất. Còn ông Đồng Văn Giáp, Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường huyện Đăk Song, cơ quan chuyên môn lĩnh vực đất đai cũng không thể khẳng định việc mua bán, thi công của chủ đầu tư là đúng hay sai.


“Các dự án điện khi đầu tư vào địa phương sẽ dẫn đến sự thay đổi về quy hoạch sử dụng đất. Trên thực tế, các vị trí công trình, tuabin điện phải có kế hoạch sử dụng đất và khi khi đưa vào kế hoạch thì UBND tỉnh sẽ thành lập hội đồng thẩm định để xem xét, đánh giá sau đó mới phê duyệt kế hoạch. Trong năm 2020, các vị trí xây dựng công trình điện chưa nằm trong quy hoạch nhưng đến nay đã được điều chỉnh.


Về quy trình thu hồi đất, sau khi có quyết định đầu tư của tỉnh thì chủ đầu tư phải thông tin về diện tích, thửa đất, chủ sở hữu đất, hiện trạng đất, sau đó trên cơ sở đó thì huyện sẽ ban hành thông báo thu hồi. Việc mua bán đất sau đó thi công xây dựng thì chức năng của phòng không thể khẳng định là đúng hay sai được. Trong thời gian tới UBND tỉnh Đắk Nông sẽ có kết luận cụ thể về việc này”.

Trong quá trình lấy ý kiến thực hiện các dự án điện gió ở Đắk Song, theo Sở Kế hoạch – Đầu tư tỉnh Đắk Nông, qua kiểm tra vị trí nghiên cứu đề xuất các dự án, đa số diện tích đất thu hồi có thời hạn để thực hiện các dự án điện gió nêu trên thuộc quyền quản lý, sử dụng của các hộ dân, vì vậy có hai hình thức lựa chọn nhà đầu tư là đấu thầu hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư. Nếu đấu thầu sẽ đảm bảo công khai minh bạch nhưng sẽ rất mất thời gian và cả 6 dự án ở Đắk Song đều được thực hiện theo hình thức chấp thuận chủ trương đầu tư.


Hoàng Anh – Minh Hậu


***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên
[Kỳ 4] Vì sao tỉnh Đăk Lăk đặc biệt ưu ái các doanh nghiệp điện gió?

Các Dự án chưa thông qua Bộ Tổng Tham mưu QĐNDVN và Bộ Tư lệnh Quân khu 5. Nhiều lao động Trung Quốc đã đổ về tập trung tại các dự án điện gió.

UBND tỉnh Đăk Lăk đã tạo điều kiện tối đa cho các nhà đầu tư thực hiện dự án khi cấp quyết định chủ trương đầu tư trong bối cảnh các nhà đầu tư chưa đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định. Ảnh: Minh Hậu.UBND tỉnh Đăk Lăk đã tạo điều kiện tối đa cho các nhà đầu tư thực hiện dự án khi cấp quyết định chủ trương đầu tư trong bối cảnh các nhà đầu tư chưa đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định. Ảnh: Minh Hậu.

Chạy đua với Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về giá điện gió


Theo báo cáo của Sở Công thương tỉnh Đăk Lăk, tính đến ngày 22/3/2021 trên địa bàn tỉnh này đã có 40 dự án điện gió đã trình hồ sơ bổ sung quy hoạch phát triển điện lực, 4 dự án đã tổ chức lấy ý kiến hiện đang xem xét đưa vào quy hoạch, 6 dự án đang nghiên cứu khảo sát đo gió, 6 dự án nhà đầu tư đăng ký nghiên cứu khảo sát ở khu vực có tiềm năng phát triển điện gió…


Tại một văn bản báo cáo UBND tỉnh Đăk Lăk mới đây của Sở Công thương Đăk Lăk do Giám đốc Lưu Văn Khôi ký đề xuất: Từ đây đến ngày 1/11/2021 không còn nhiều (ngày 1/11/2021 là ngày hết hiệu lực mua giá điện gió theo Quyết định số 39/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ). Tuy nhiên trình tự thủ tục về đầu tư xây dựng dự án mất nhiều thời gian và do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên công tác đàm phán, mua sắm thiết bị, sản xuất thiết bị tuabin gió bị chậm tiến độ. Đề nghị UBND tỉnh Đăk Lăk báo cáo Thủ tướng, Bộ Công thương xem xét, cho kéo dài thời gian áp dụng mua giá điện gió.


Dư luận cho rằng, chính áp lực về thời gian chạy đua với Quyết định số 39/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ mà UBND tỉnh Đăk Lăk đã cấp quyết định chủ trương đầu tư cho các nhà đầu tư thực hiện dự án khi chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý.


Ông Nguyễn Ngọc Thông, Trưởng phòng Kỹ thuật An toàn Môi trường (Sở Công thương Đăk Lăk) cho biết: Bộ Công thương đã có quy định rõ về việc thực hiện dự án điện gió, đầu tiên nhà đầu tư phải xin chủ trương khảo sát dự án. Trước đây ở Đăk Lăk đầu mối qua Sở kế hoạch – Đầu tư, tuy nhiên sau đó các chủ đầu tư xin nhiều quá nên tỉnh giao lại một phần cho Sở Công thương.


Sau khi có chủ trương khảo sát, nhà đầu tư nghiên cứu, lập hồ sơ bổ sung quy hoạch, cơ quan chủ trì lấy ý kiến của các sở ngành về năng lực tài chính, năng lực kinh nghiệm của nhà đầu tư, ý kiến về quy hoạch đất đai, xây dựng nông thôn mới, quốc phòng an ninh…


Sau đó UBND tỉnh có Tờ trình Bộ Công thương, Chính phủ bổ sung quy hoạch để làm căn cứ cấp Quyết định Chủ trương đầu tư để triển khai.


Cũng theo ông Nguyễn Ngọc Thông, trước khi lập dự án Bộ Công thương yêu cầu nhà đầu tư phải lắp đặt cột đo gió, có kết quả đo gió tối thiểu trong vòng 12 tháng. Tuy nhiên, thực tế ở tỉnh Đắk Lắk, nhà đầu tư nào xin được chủ trương khảo sát dự án sẽ được cấp Quyết định Chủ trương đầu tư.


Điều đó có nghĩa là UBND tỉnh Đăk Lăk đã tạo điều kiện tối đa cho các nhà đầu tư thực hiện dự án khi cấp Quyết định Chủ trương đầu tư trong bối cảnh các nhà đầu tư chưa đầy đủ các thủ tục pháp lý theo quy định.


Điển hình như việc cấp chủ trương đầu tư thực hiện 4 dự án điện gió trên địa bàn huyện Krông Búk gồm: Nhà máy điện gió Cư Né 1, Nhà máy điện gió Cư Né 2, Nhà máy điện gió Krông Búk 1 và Nhà máy điện gió Krông Búk 2.


UBND tỉnh Đăk Lăk yêu cầu cả 4 dự án trên phải hoàn thiện các thủ tục pháp lý đảm bảo đủ điều kiện khởi công dự án trước tháng 3/2021 để hoàn thành xây dựng, hòa lưới điện quốc gia trước tháng 11/2021 (đúng vào thời điểm hết hiệu lực mua giá điện gió theo Quyết định số 39/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).


Việc ưu ái cho nhà đầu tư thể hiện ở chỗ, UBND tỉnh Đăk Lăk đã cấp quyết định chủ trương đầu tư và yêu cầu các doanh nghiệp khởi công khi chưa hoàn thiện hồ sơ kế hoạch sử dụng đất ở các địa phương thực hiện dự án, chưa thực hiện các thủ tục thu hồi đất, chưa đánh giá điều kiện năng lực tài chính của nhà đầu tư.


Đặc biệt, quyết định cấp chủ trương đầu tư khi chưa hoàn chỉnh hồ sơ dự án gửi Cục Tác chiến – Bộ Tổng Tham mưu Quân đội Nhân dân Việt Nam và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 để xin thỏa thuận độ cao của các tuabin gió và tuyến đường dây điện theo quy định.

Hàng loạt vi phạm tại Dự án Nhà máy Điện gió Ea Nam của Tập đoàn Trung Nam. Ảnh: Minh Hậu.Hàng loạt vi phạm tại Dự án Nhà máy Điện gió Ea Nam của Tập đoàn Trung Nam. Ảnh: Minh Hậu.


Mặt khác, theo quy định của Bộ Công thương về điều kiện khởi công và thi công xây dựng công trình dự án điện gió: Dự án điện gió chỉ được khởi công và thi công xây dựng khi đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật về quản lý đầu tư xây dựng, yêu cầu về bảo vệ môi trường và đảm bảo các điều kiện sau: Hồ sơ thiết kế xây dựng được thẩm định và phê duyệt theo quy định hiện hành; Hợp đồng mua bán điện đã ký với Bên mua điện; Có hợp đồng cung cấp tài chính và cam kết về nguồn vốn để bảo đảm tiến độ xây dựng công trình đúng với tiến độ đã được phê duyệt trong dự án đầu tư xây dựng công trình…


Mặc dù vậy, chính đại diện nhà đầu tư 4 dự án điện gió trên địa bàn huyện Krông Búk thừa nhận với Báo Nông nghiệp Việt Nam: Đến thời điểm hiện tại còn thiếu một số hồ sơ, thủ tục, căn cứ pháp lý. Hồ sơ thiết kế cơ sở, thẩm định cơ sở và đang chờ phê duyệt của Bộ Công thương. Về độ cao tĩnh không, chủ đầu tư cũng mới trình lên Bộ Quốc phòng và đến thời điểm này vẫn đang trong tình trạng chờ kết quả.


Tương tự, tại Dự án Nhà máy Điện gió Ea Nam của Tập đoàn Trung Nam. Vào ngày cuối cùng của năm 2020, ông Phạm Ngọc Nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Đăk Lăk đã ký cấp Quyết định Chủ trương đầu tư cho nhà đầu tư thực hiện dự án điện gió16.500 tỷ đồng, khởi công vào quý I/2021, hoàn thành, đưa dự án vào hoạt động tháng 10/2021 (ngay trước thời điểm hết hiệu lực mua giá điện gió theo Quyết định số 39/2018/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).


Điều đó dẫn đến việc Tập đoàn Trung Nam triển khai thực hiện dự án khi chưa thực hiện đúng quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng và môi trường…


Thậm chí Công ty Trung Nam còn thi công xây dựng trụ tuabin trên diện tích đất lâm nghiệp của xã Ea Nam khi tự ý thỏa thuận với các hộ dân nhận khoán để san ủi, làm móng trụ số 61 tại thôn 4 với với diện tích 4.378,7m2 đồng thời mở đường qua đất lâm nghiệp vào trụ số 24 thuộc lô rừng tại thôn Ea Đen.

Đang thành lập đoàn kiểm tra việc đưa người Trung Quốc vào làm điện gió


Theo tìm hiểu của Báo Nông nghiệp Việt Nam, mặc dù chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý, tuy nhiên nhiều chủ đầu tư các dự án điện gió ở khu vực Tây Nguyên đã đưa người Trung Quốc vào để thực hiện dự án.

Dựng nhà xưởng đón người Trung Quốc vào làm điện gió. Ảnh: Minh Hậu. Dựng nhà xưởng đón người Trung Quốc vào làm điện gió. Ảnh: Minh Hậu. 


Tại xã Cư Né, huyện Tại khu nhà điều hành ở xã Cư Né (huyện Krông Búk) các doanh nghiệp trên đã thuê lại nhà đất, xây dựng các khu nhà ở cho các chuyên gia, mỗi ngày đều có hàng chục người Trung Quốc làm việc ở đây. Theo đại diện chủ đầu tư, nếu cả 4 dự án điện gió ở Krông Búk  triển khai thì cần số lao động người nước ngoài lên đến 300 người, chủ yếu yếu là người Trung Quốc.


Tương tự, tại xã Thuận Hà (huyện Đắk Song, tỉnh Đăk Nông), nơi các dự án điện gió của ông Đỗ Lê Quân, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tài Tâm đang thực hiện trên khoảng gần 200 ha đất, nhiều người Trung Quốc đã vào khu vực này để thực hiện dự án. Ông Trần Công Nhất, Chủ tịch UBND xã Thuận Hà cho biết, hiện có nhiều người Trung Quốc ra vào trên địa bàn, đều là người của các dự án điện gió.


Trao đổi với phóng viên, bà Trần Thị Minh Lý, Trưởng phòng Lao động, việc làm và Giáo dục nghề nghiệp (Sở Lao động Thương binh và Xã hội tỉnh Đăk Lăk) cho biết đơn vị đang xây dựng phương án kiểm tra tất cả các lao động nước ngoài trên địa bàn tỉnh này.


Theo bà Trần Thị Minh Lý, đúng là có các chuyên gia Trung Quốc đang thực hiện dự án điện gió. Tuy nhiên do là chuyên gia nên không phải đăng ký với Sở Lao động Thương binh và Xã hội, còn đối với các lao động phổ thông thì chủ đầu tư, đơn vị thi công mới phải làm thủ tục đăng ký.


“Vừa qua chủ đầu tư dự án điện gió tại các huyện Ea H’leo, Krông Búk có liên hệ sở hỏi về thủ tục để đưa công nhân Trung Quốc vào địa phương thực hiện các dự án điện gió. Theo quy định, muốn đưa lao động nước ngoài vào địa phương thì các nhà thầu phải đăng ký nhu cầu. Lúc này, UBND tỉnh sẽ có văn bản chấp thuận thì đơn vị này mới làm thủ tục đăng thông báo tuyển dụng trên địa bàn. Trong trường hợp không mà đơn vị thi công không tuyển được lao động địa phương thì mới tuyển công nhân nước ngoài”, bà Trần Thị Minh Lý nói.

Bóng dáng các doanh nghiệp Trung Quốc trong các dự án điện gió ở Tây Nguyên. Ảnh: Minh Hậu.Bóng dáng các doanh nghiệp Trung Quốc trong các dự án điện gió ở Tây Nguyên. Ảnh: Minh Hậu.


Cũng theo Trưởng phòng Lao động, việc làm và Giáo dục nghề nghiệp, bước đầu Sở lao động Thương binh và Xã hộ Đăk Lăk có nắm được nhu cầu sử dụng lao động Trung Quốc cho 4 dự án điện gió ở Krông Búk là khoảng 400 người. Tuy nhiên đây mới là dự kiến vì đơn vị thi công phải đăng thông báo tuyển công nhân địa phương. Khi không tuyển được mới tuyển công nhân Trung Quốc.


“Hiện tại sở có tiếp nhận thông tin trên báo về việc công nhân Trung Quốc lao động trên địa bàn, nên đơn vị đang thành lập đoàn đi kiểm tra. Từ đó xác định được đây là chuyên gia hay là lao động mới phối hợp với cơ quan chức năng xử lý”. Bà Lý nói thêm và lo ngại các nhà thầu sẽ đưa ra những tiêu chí khiến công nhân trong nước không thể đáp ứng và đưa công nhân từ Trung Quốc sang.

“Số lượng công nhân Trung Quốc đến địa phương nhiều thì việc quản lý sẽ gặp ít nhiều khó khăn. Sau khi cấp phép, đơn vị sẽ báo cho công an và chính quyền địa phương thường xuyên kiểm tra số lượng công nhân này”, bà Trần Thị Minh Lý khẳng định.


Hoàng Anh – Minh Hậu – Hữu Quý


***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên

[Kỳ 5] Doanh nghiệp điện gió đua nhau ‘xí phần’, đánh úp người dân

Không có quy hoạch cụ thể, nhiều địa phương, doanh nghiệp ở khu vực Tây Nguyên đang thực hiện các dự án điện gió theo kiểu đánh úp, xí phần.

Các dự án điện gió khiến nông dân mất đất không kịp trở tay. Ảnh: Minh Hậu.Các dự án điện gió khiến nông dân mất đất không kịp trở tay. Ảnh: Minh Hậu.

Đánh úp các địa phương và người dân

Những quyết định cho phép các chủ đầu tư triển khai dự án điện gió của một số tỉnh ở Tây Nguyên chẳng khác gì đánh úp địa phương, người dân.

Trong số 29 dự án điện gió được UBND tỉnh Đăk Lăk đồng ý chủ trương đầu tư, chủ trương nghiên cứu khảo sát ở huyện Ea H’leo, rất nhiều xã thậm chí còn chưa biết các dự án điện gió “mặt mũi nó ra làm sao”.

Điển hình tại xã Ea Sol, theo thông tin từ huyện Ea H’leo trên địa bàn xã này có thể sẽ xây dựng khoảng 6 dự án điện gió của Công ty Cổ phần phong điện Tây Nguyên, Công ty Cổ phần Phong Tài Tây Nguyên, Liên danh Công ty TNHH MTV Năng lượng Gelex và Công ty Cổ phần Xây dựng và năng lượng Nhật Minh (2 dự án), Công ty Cổ phần đầu tư năng lượng xây dựng thương mại Hoàng Sơn… Về cơ bản các chủ đầu tư của những dự án này mới được UBND tỉnh Đăk Lăk đồng ý về chủ trương nghiên cứu, khảo sát đo gió để lập dự án điện gió với diện tích khảo sát lên đến hàng ngàn ha đất (chủ yếu là đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp…).

Tuy nhiên, theo ông Ma Tuấn, Chủ tịch UBND xã Ea Sol, đến thời điểm hiện tại xã mới chỉ biết có một dự án điện gió được UBND tỉnh cấp Quyết định chủ trương đầu tư và đang triển khai xây dựng 2 trụ điện gió trên địa bàn là dự án Nhà máy điện gió Alpha VNM của Công ty TNHH đầu tư VNM có trụ sở tại Singapore, người đại diện theo pháp luật là ông Thomas Yalim Ozilhan, quốc tịch Pháp.

Dự án này được ông Phạm Ngọc Nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Đăk Lăk ký Quyết định chủ trương đầu tư vào ngày 22/1/2021 với tiến độ thực hiện trong vòng 24 tháng.

Cũng giống như nhiều dự án điện gió khác trên địa bàn, UBND tỉnh Đăk Lăk yêu cầu chủ đầu tư hoàn tất các thủ tục về bảo vệ môi trường, đất đai, xây dựng và các thủ tục có liên quan theo đúng quy định trước khi thực hiện dự án. Nhưng, thực tiễn ở Ea Sol đang diễn ra không đúng như vậy.

Ông Ma Tuấn cho biết, các thủ tục thực hiện dự án đến nay vẫn chưa xong, dự án này có một phần diện tích nằm trên phần đất của các công ty cao su nên chủ đầu tư đang làm việc với Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam để thống nhất phương án bồi thường, hỗ trợ về đất đai.

Nhiều chủ đầu tư bất chấp các quy định của pháp luật để thực hiện dự án điện gió. Ảnh: Minh Hậu.Nhiều chủ đầu tư bất chấp các quy định của pháp luật để thực hiện dự án điện gió. Ảnh: Minh Hậu.

Tương tự ở xã Dliê Yang, một địa phương khác nằm trong dự án của Công ty TNHH đầu tư VNM, ông Ksor Y Thông, Chủ tịch UBND xã nói chưa nắm được thông tin gì về dự án.

Còn ở các xã Cư Mốt, Ea Wy, Ea H’leo… hàng loạt các ông lớn trong các lĩnh vực bất động sản, xây dựng, năng lượng cũng đổ bộ để xin dự án. Điển hình là các doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Tập đoàn Hà Đô, Công ty Xuân Thiện Ninh Bình, Công ty Cổ phần Đầu tư và phát triển điện Đại Hải, Công ty CP đầu tư năng lượng xây dựng thương mại Hoàng Sơn… đều được UBND tỉnh Đăk Lăk đồng ý lắp đặt cột gió để nghiên cứu, khảo sát đo gió theo chủ trương của tỉnh này.  Hầu hết các dự án đều được công bố mức đầu tư dự kiến hàng trăm tỷ, nghìn tỷ với diện tích khảo sát lên đến hàng nghìn ha nhưng chính quyền sở tại hoàn toàn bị động không biết dự án sẽ triển khai ở những vị trí nào.

Tại xã Ea H’leo, nơi Công ty cổ phần đầu tư và phát triển điện Đại Hải dự kiến đầu tư dự án Nhà máy điện gió Thanh Phong với công suất 100MW, vốn đầu tư tầm 2.000 tỷ đồng. Mặc dù nhà đầu tư được tỉnh Đăk Lăk đồng ý chủ trương lắp đặt cột đo gió để nghiên cứu khảo sát từ ngày 19/9/2019, nhưng đến giờ này ông

“Nhà đầu tư mới xin khảo sát còn không biết có được vào quy hoạch hay không, thủ tục pháp lý thế nào vì từ lâu cũng chẳng thấy có ý kiến gì. Trước đây thì nói là Tập đoàn Sao Mai giờ lại thấy Công ty Đại Hải, không biết thế nào”, ông Mai Văn Thắng, Chủ tịch UBND xã Ea H’leo, nơi có thể sẽ có 4 dự án nhà máy điện gió cắm xuống nói.

Theo quy định của UBND tỉnh Đăk Lăk, thời gian hoàn tất các thủ tục lắp đặt cột đo gió là 3 tháng kể từ ngày được cho chủ trương khảo sát đo gió. Nhà đầu tư chỉ được phép triển khai thi công cột đo gió khi được Cục tác chiến – Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam chấp thuận độ cao công trình, Sở Xây dựng cho phép xây dựng theo quy định.

Tuy nhiên, quá trình chấp thuận cho các nhà đầu tư khảo sát nghiên cứu thực hiện dự án, chính quyền các địa phương sở tại hoàn toàn không có hồ sơ, căn cứ để giám sát doanh nghiệp để xem thử có thực hiện đúng theo quy định của pháp luật hay không.

Ồ ạt triển khai dự án gây bức xúc trong nhân dân. Ảnh: Minh Hậu.Ồ ạt triển khai dự án gây bức xúc trong nhân dân. Ảnh: Minh Hậu.

Các công ty lâm nghiệp, cà phê, cao su ngồi trên lửa

Không chỉ riêng người dân và chính quyền các địa phương, nhiều công ty lâm nghiệp, cao su, cà phê ở khu vực Tây Nguyên cũng lâm vào cảnh “ngồi trên đống lửa” bởi với cơn sốt cấp phép tràn lan như hiện nay thì sẽ không biết các dự án điện gió sẽ “đánh úp” xuống diện tích đất họ đang quản lý  bất cứ lúc nào.

Theo tìm hiểu của Báo Nông nghiệp Việt Nam, UBND tỉnh Đăk Lăk đã cấp chủ trương cho rất nhiều nhà đầu tư lớn tổ chức khảo sát trên các diện tích đất của các công ty lâm nghiệp, cao su, cà phê khi chưa có chủ trương chuyển đổi mục đích sử dụng đất, chưa điều chỉnh quy hoạch đất đai.

UBND tỉnh Đăk Lăk đã cho phép Công ty cổ phần đầu tư và phát triển điện Đại Hải khảo sát khu vực đo gió ở xã Ea H’leo trên diện tích gần 3.000 ha, trong đó có hơn 2.805 ha thuộc quy hoạch mục đích sử dụng là rừng sản xuất. Cấp quyết định chủ trương đầu tư thực hiện dự án Nhà máy điện gió Alpha VNM của Công ty TNHH đầu tư VNM trên diện tích 6,48 ha, trong đó phần lớn thuộc quản lý của các đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam.

“Ở các khu vực thực hiện dự án điện gió, hoặc là đất sản xuất nông nghiệp của người dân, hoặc là đất lâm nghiệp, đất sản xuất của các doanh nghiệp quản lý. Quá trình lập dự án, cấp phép dự án chúng tôi hoàn toàn không biết các dự án điện gió sẽ lấy bao nhiêu đất cả”, Giám đốc một Công ty lâm nghiệp ở Ea H’leo nói.

Điển hình của việc chính quyền và chủ đầu tư “đánh úp” là tại huyện Krông Búk nơi 4 dự án điện gió của các Tổng giám đốc người Trung Quốc sẽ xây dựng khoảng 73 trụ tuabin. Trong số đó có 29 trụ chủ yếu thuộc đất nông lâm trường của Công ty Cà phê Phước An. Đại diện của Công ty Cổ phần Cà phê Phước An nhiều lần khẳng định, đến thời điểm hiện tại họ chưa có bất cứ thông tin gì về việc thu hồi đất của công ty để thực hiện dự án điện gió cả.

Tình cảnh tương tự cũng diễn ra ở các “trung tâm năng lượng tái tạo” ở tỉnh Đăk Nông. Trong số 6 dự án điện gió ở huyện Đắk Song với tổng mức đầu tư gần 15.000 tỷ đồng, trên khoảng gần 300 ha đất, chủ yếu là đất sản xuất nông nghiệp, đất có nguồn gốc thuộc quản lý của nông lâm trường đã bị các doanh nghiệp điện gió thâu tóm.

Trong đó, chỉ riêng 3 dự án của ông Đỗ Lê Quân, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tài Tâm đã ôm khoảng gần 200 ha đất. Ông Trần Công Nhất, Chủ tịch UBND xã Thuận Hà, nơi đang là điểm nóng khi người dân ngăn cản dự án điện gió trăn trở: Thẩm quyền chuyển đổi mục đích sử dụng đất lâm nghiệp phải thuộc các cấp trung ương, nhưng đối với các dự án điện gió, tỉnh ép xuống huyện, huyện ép xuống xã, chúng tôi cứ phải chạy theo doanh nghiệp chứ không có cách nào khác.

Trao đổi với Báo Nông nghiệp Việt Nam ông Mlô Y Nghiệp, Phó Chủ nhiệm UBKT Huyện ủy Ea H’leo, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Dliê Yang, nơi thực hiện dự án điện gió đầu tiên ở tỉnh Đăk Lăk nói: Mấy năm qua nhân dân sản xuất gặp một số khó khăn về giá cả nên khi các doanh nghiệp vào thu mua đất để làm dự án điện gió đã phải bán với giá khoảng 100 triệu đồng/sào. Trước mắt thì cũng có tiền tiêu nhưng về lâu dài, tiêu hết tiền, đất cũng mất thì không biết sẽ ra sao. Về dự án điện gió đầu tiên của tỉnh do Công ty Cổ phần Giải pháp năng lượng Gió HBRE đầu tư, ông Mlô Y Nghiệp cho biết, khi thực hiện thì hứa hẹn làm đường cho bà con, đến lúc xong dự án, đường hư hỏng hết cũng chẳng thấy chủ đầu tư làm như đã hứa.

***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên

[Kỳ 6] Bất thường những thương vụ ‘lướt sóng’ các dự án điện gió nghìn tỷ

Nhiều doanh nghiệp năng lực rất hạn chế, không có kinh nghiệm làm điện gió, lập công ty, xin dự án chóng vánh rồi bán chóng vánh để kiếm lời.

Dự án điện gió của nữ đại gia Nguyễn Thị Sen đã bán cho doanh nghiệp nước ngoài.Dự án điện gió của nữ đại gia Nguyễn Thị Sen đã bán cho doanh nghiệp nước ngoài.

Với tốc độ gió ở nhiều khu vực đạt từ 6 – 8 m/s, Gia Lai đang sở hữu nguồn năng lượng gió dồi dào để thu hút những nhà đầu tư. Tuy nhiên, thay vì đầu tư xây dựng bài bản, các doanh nghiệp lại lợi dụng chính sách phát triển năng lượng sạch của Chính phủ để xin dự án rồi bán lại ngay khi được cấp phép để kiếm lời.

Những nghi ngại được đặt ra về năng lực nhà đầu tư, có hay không sự tiếp tay của chính quyền, nhất là trong bối cảnh các dự án điện gió nhanh chóng được cấp phép.

Nữ đại gia Nguyễn Thị Sen “lướt sóng” 2 dự án ngay sau cấp phép

Thời gian qua, câu chuyện về nữ đại gia phố núi Nguyễn Thị Sen “lướt sóng” 2 dự án điện gió đang được dư luận đặc biệt quan tâm. Việc dự án Nhà máy Điện gió phát triển Miền Núi (Công ty cổ phần Điện gió Chư Prông Gia Lai) và dự án Nhà máy Điện gió chế biến Tây Nguyên (Công ty cổ phần Năng lượng gió Chư Prông Gia Lai) hoàn tất bán cho tập đoàn Thái Lan đã giúp nữ đại gia này thu về hàng trăm tỷ đồng.

Trước đó vào khoảng tháng 9/2020, 2 dự án nhà máy điện gió chính thức được khởi công xây dựng với tổng mức đầu tư 3.600 tỷ đồng.

Dự kiến, 2 dự án sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành trong năm 2021. Theo đó, 2 dự án sẽ cung cấp tổng sản lượng điện 319,5 triệu kW/năm, doanh thu 627,6 tỷ đồng, nộp ngân sách 125 tỷ đồng mỗi năm.

Được biết, 2 Công ty Điện gió Chư Prông Gia Lai và Năng lượng gió Chư Prông Gia Lai được thành lập vào tháng 4/2020 với vốn điều lệ 25 tỷ đồng, trụ sở cùng đặt tại 18 Hùng Vương, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai. Cả hai công ty đều có chung một cổ đông lớn là bà Nguyễn Thị Sen.

Ngày 25/6/2020, dự án điện gió Chế biến Tây Nguyên và Phát triển Miền núi được chấp thuận bổ sung vào quy hoạch phát triển điện lực, theo công văn số 795/TTg-CN của Thủ tướng Chính phủ.

Chưa đầy một tháng sau, ngày 21/7/2020, UBND tỉnh Gia Lai có các quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư hai dự án này.

Điều đáng nói, ngay khi 2 dự án này được phê duyệt chủ trương đầu tư được ít ngày, EPVN W2 (HK) Company Limited – một công ty con của Tập đoàn Eastern Power Group của Thái Lan (trụ sở tại Hong Kong) đã thông qua chủ trương mua 2,25 triệu cổ phần, tương đương 90% cổ phần Năng lượng Gió Chư Prông Gia Lai với giá phí 7,875 triệu USD. Đồng thời, công ty này cũng mua 2,5 triệu cổ phần, tương đương 100% cổ phần Điện gió Chư Prông Gia Lai với giá phí 8,75 triệu USD. Tiến độ mua cổ phần sẽ được tiến hành qua 5 giai đoạn tính từ thời điểm được cấp phép đầu tư đến khi đưa vào vận hành.

Theo số liệu của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Gia Lai, tính đến ngày 15/4/2021, EPVN W2 (HK) Company Limited đã sở hữu 53,9% tại Năng lượng Gió Chư Prông Gia Lai và 60% tại Điện gió Chư Prông Gia Lai.

Chuyên gia “lướt sóng” HBRE Việt Nam bán “đứt” cho SUPER  Thái Lan

Cũng với hình thức xin dự án rồi bán lại cho doanh nghiệp nước ngoài phải kể đến Công ty cổ phần phong điện HBRE Gia Lai với dự án Trang trại Phong điện HBRE Chư Prông.

Dự án điện gió HBRE cũng đã bán cho tập đoàn Thái Lan.Dự án điện gió HBRE cũng đã bán cho tập đoàn Thái Lan.

Vào tháng 11/2019, HBRE đã tổ chức lễ động thổ giai đoạn 1 dự án Trang trại Phong điện HBRE Chư Prông có tổng mức vốn đầu tư trên 1.000 tỷ đồng, với công suất 50MW.

Theo thông tin mà Báo Nông nghiệp Việt Nam có được, trước 10 tháng khi dự án được động thổ, HBRE Gia Lai đã bán 99% cổ phần cho tập đoàn SUPER của Thái Lan. Hiện ông Jormsup Lochaya, Chủ tịch HĐQT của SUPER cũng là người đại diện pháp luật của Công ty HBRE Gia Lai thay cho ông Hồ Tá Tín như đăng ký lần đầu.

Được biết, tập đoàn HBRE Việt Nam là doanh nghiệp trong nước rất ưa thích với các dự án điện gió, nhất là việc xin chủ trương đầu tư rồi bán lại cho doanh nghiệp nước ngoài dưới hình thức chuyển nhượng cổ phần.

Phong điện Gia Lai bán cho BB Power Holdings

Ở một diễn biến mới nhất, Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển phong điện Gia Lai với dự án điện gió Hưng Hải Gia Lai cũng đã bất ngờ đổi chủ sau khi Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Võ Ngọc Thành đã ký quyết định số 464 phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Nhà máy điện gió Hưng Hải Gia Lai.

Dự án được thực hiện trên diện tích 47ha, công suất lắp đặt 100MW, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 3.706 tỷ đồng, trong đó vốn góp nhà đầu tư là 800 tỷ đồng, vốn vay 2.906 tỷ đồng. Dự kiến dự án khởi công vào tháng 4/2021 và sẽ đưa vào nghiệm thu và vận hành từ tháng 11/2021 – 5/2022.

Các dự án điện gió đang bị thôn tính bởi các doanh nghiệp nước ngoài.Các dự án điện gió đang bị thôn tính bởi các doanh nghiệp nước ngoài.

Theo tìm hiểu được biết, Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Phong điện Gia Lai được thành lập ngày 16/7/2020  bởi nhóm nhà đầu tư Hưng Hải Group với vốn điều lệ 800 tỷ đồng. Trong đó, Hưng Hải Group trực tiếp nắm giữ 29,5% vốn, ông Nguyễn Văn Tuyền sở hữu 49,5% và ông Nguyên Xuân Kiên có 21% còn lại.

Tuy nhiên, chỉ sau chưa đầy 1 tháng được phê duyệt chủ trương đầu tư dự án,  Phong điện Gia Lai bất ngờ xuất hiện cổ đông là Công ty cổ phần BB Power Holdings chiếm 51% cổ phần. Ông Vũ Quang Bảo cũng đã thay ông Nguyễn Xuân Kiên làm Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của Công ty.

Theo tìm hiểu của Báo Nông nghiệp Việt Nam, trong số 17 dự án được tỉnh Gia lai phê duyệt chủ trương đầu tư thì có đến 10 dự án đã được bán lại theo hình thức nhượng quyền cổ phần.

Vốn điều lệ vài chục tỷ, xin dự án vài ngàn tỷ

Quyết định 39/2018/QĐ-TTg với nhiều chính sách ưu đãi về phát triển năng lương sạch, đặc biệt là giá bán điện: Mức giá 8,5 UScent/kWh cho dự án điện gió trên bờ và 9,8 UScent/kWh với dự án điện gió ngoài khơi đã tạo ra một cơn sốt cho các doanh nghiệp chạy đua đầu tư.

Tuy nhiên, chính điều này đã tạo ra hệ lụy khi nhiều nhiều nhà đầu tư xin được dự án, lại không tiến hành xây dựng và vận hành như cam kết. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp dù không có năng lực và kinh nghiệm nhưng vẫn đầu tư dự án rồi bán lại kiếm lời.

Minh chứng cho điều này phải kể đến 2 dự án điện gió của nữ đại gia phố núi Nguyễn Thị Sen. Đầu tiên, dự án nhà máy điện gió phát triển miền núi thuộc Công ty cổ phần điện gió Chư Prông Gia Lai được thành lập vào tháng 4/2020 với vốn điều lệ 25 tỷ đồng. Trong đó, cổ phần của bà Nguyễn Thị Sen chiếm 80%, Lê Thị Giang Hà 10% và Nguyễn Hồng Minh 10%.

Chỉ chưa đầy 2 tháng sau, cơ cấu sở hữu cổ phần tại công ty này có sự thay đổi khi Công ty cổ phần Kinh doanh và Phát triển Miền núi Gia Lai trở thành công ty mẹ chiếm giữ 55%, bà Nguyễn Thị Sen giảm cổ phần xuống còn 25%. Cần biết rằng, Công ty Miền núi Gia Lai cũng do chính bà Nguyễn Thị Sen Thành lập năm 2007.

Công ty này đăng ký ngành nghề kinh doanh chính là bán buôn nông, lâm sản, nguyên liệu (trừ gỗ, tre, nứa) và động vật sống. Năm 2019, đăng ký vốn điều lệ là 21,1 tỷ đồng, trong đó bà Nguyễn Thị Sen nắm cố phần chi phối lên đến 94,44%. Theo tìm hiểu được biết, chỉ trong 2 năm 2018 và 2019, hoạt động kinh doanh của công ty này liên tục thua lỗ với mức âm lần lượt 797 triệu đồng và 5,47 tỷ đồng.

Việc lướt sóng các dự án điện gió đã giúp nữ đại gia Nguyễn Thị Sen kiếm lời hàng trăm tỷ đồng.Việc lướt sóng các dự án điện gió đã giúp nữ đại gia Nguyễn Thị Sen kiếm lời hàng trăm tỷ đồng.

Còn với dự án điện gió chế biến Tây Nguyên thuộc Công ty cổ phần năng lượng gió Chư Prông Gia Lai cũng được thành lập vào tháng 4/2020 với vốn điều lệ 25 tỷ đồng. Trong đó, 55% thuộc về Công ty TNHH Kinh doanh và Chế biến Tây Nguyên, bà Nguyễn Thị Sen nắm giữ 15% cổ phần. Được biết, Công ty Chế biến Tây Nguyên có vốn điều lệ 35 tỷ đồng, với ngành nghề kinh doanh chính là bán buôn gạo.

Cũng giống như Công ty Miền núi Gia Lai, Công ty Chế biến Tây Nguyên kinh doanh trong 2 năm 2018 và 2019 không phát sinh doanh thu, còn lỗ sau thuế lần lượt là 28,4 triệu đồng và 88,26 triệu đồng.

Vào tháng 6/2020, 2 dự án điện gió này mới được chấp thuận bổ sung vào quy hoạch phát triển điện lực, theo công văn số 795/TTg-CN của Thủ tướng Chính phủ. Và chỉ gần một tháng sau, ông Võ Ngọc Thành, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai có các quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 3.800 tỷ đồng, trong đó phần vốn tự có bắt buộc của mỗi dự án là 383 tỷ đồng. Trong khi, vốn điều lệ của 2 Công ty sở hữu 2 dự án này quá thấp, lần lượt là 21,1 tỷ đồng và 35 tỷ đồng.

Nhìn vào những con số thông kê và việc UBND tỉnh Gia Lai nhanh chóng phê duyệt chủ trương đầu tư cho đại gia phố núi Nguyễn Thị Sen đã khiến dư luận hoài nghi về năng lực yếu kém của chủ đầu tư nhưng lại xin dự án giỏi?

“Rào cản lớn nhất của các dự án điện gió là công tác quy hoạch và bổ sung quy hoạch. Việc này đúng lý ra nhà nước phải làm, nhưng với việc kinh phi đầu tư dự án quá lớn nên Chính phủ đã khuyến khích tư nhân thực hiện.

Việc các doanh nghiệp nước ngoài vào xin thủ tục đầu tư điện gió sẽ rất khó nên họ chờ các doanh nghiệp trong nước có quyết định chủ trương đầu tư sẽ nhảy vào góp vốn. Theo tôi được biết, đại sứ Hàn Lan và Đan Mạch đã đến Gia Lai làm việc và sẵn sàng rót vốn vào lĩnh vực điện gió.

Thời gian qua tôi cũng nghe rất nhiều về việc người nước ngoài mua lại dự án nhưng trên thực tế họ chưa đăng ký với Sở Công Thương. Hiện các dự án điện gió vẫn do người đăng ký kinh doanh ban đầu điều hành và chưa thực hiện điều chỉnh gì cả”, ông Phạm Văn Binh, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Gia Lai.

***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên

[Kỳ 7] Tiếng kêu xé lòng từ những đồi cao su, chè ở Chư Prông

Sự ‘đổ bộ’ của các dự án điện gió tạo ra một mạng nhện khổng lồ tàn phá, bóp nghẹt sự sống của những đồi cao su, chè ở Chư Prông, Gia Lai.

Đồi chè cổ thụ Bầu Cạn đang bị phá bỏ 1 phần để xây điện gió.Đồi chè cổ thụ Bầu Cạn đang bị phá bỏ 1 phần để xây điện gió.

“Đổ xô xây điện gió, đồng nghĩa cao su sẽ chết”

Thời gian qua, các dự án điện gió “đổ bộ” vào huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai đã lấy đi rất nhiều đất sản xuất của người dân, đặc biệt là diện tích đất của công ty TNHH một thành viên Cao su Chư Prông.

Ghi nhận thực tế tại xã Ia Phìn (huyện Chư Prông) nơi đang xây dựng các trụ điện gió của Công ty cổ phần phong điện HBRE cho thấy nguyên một quả đồi rộng lớn trước đây trồng cao su, nay đã bị phá bỏ để xây dựng các trụ điện gió. Nhìn từ trên cao, một khoảng đất rộng lớn được san phẳng, không còn cảnh tượng bạt ngàn cây cao su như trước.

Nhắc đến việc phải san sẻ đất cho những doanh nghiệp làm dự án điện gió, ông Võ Toàn Thắng, Giám đốc công ty TNHH một thành viên Cao su Chư Prông đã lắc đầu ngao ngán.

Ông Thắng cho biết, dự án Phong điện HBRE của Công ty cổ phần Phong điện HBRE Gia Lai mới chỉ thi công giai đoạn 1 (50MW) đã lấy 16ha đất trồng cao su của đơn vị. Dự kiến, giai đoạn 2 (50MW) dự án này sẽ lấy tiếp tục lấy hơn 15 ha đất trồng cao su nữa.

Còn dự án điện gió Ia Pang 1 (xã Ia Bang, huyện Chư Prông) của tập đoàn điện lực Việt Nam đang được khởi công cũng sẽ “ngốn” khoảng 16ha trồng cao su của công ty. Chưa kể, trong thời gian tới, tập đoàn Đức Long Gia Lai sẽ xây dựng dự án điện gió ở xã Ia Boòng, diện tích trồng cao su sẽ tiếp tục bị thu hẹp.

Quả đồi trồng cao su trước đây tại xã Ia Phìn đã bị phá bỏ để xây trụ điện gió.Quả đồi trồng cao su trước đây tại xã Ia Phìn đã bị phá bỏ để xây trụ điện gió.

Phần lớn là những vườn cây cao su vừa mới được công ty thực hiện tái canh 2 năm nay, nhưng đã buộc phải chặt phá để nhường lại cho các dự án điện gió vốn được đặc biệt ưu tiên phát triển. Sau khi tính toán mức đền bù, phía Tập đoàn Cao su Việt Nam chấp thuận với mức giá từ 306 – 500 triệu đồng/ha.

Ông Võ Toàn Thắng, Giám đốc công ty TNHH một thành viên Cao su Chư Prông:

Phát triển điện gió không nhất thiết phải lấy đất của các công ty cao su mà còn có đất của người dân. Ngoài ra, việc phát triển điện gió cũng nên quy hoạch theo từng vùng cụ thể, không nên dàn trải như kiểu mạng nhện giăng khắp địa phương.

Hơn nữa, khi các dự án điện gió đến lấy đất của công ty cần xác định giá đền bù phải tính đến yếu tố lợi nhuận của công ty. Vì hiện nay công ty cũng phải trả tiền thuê đất hàng năm và đã phát triển cây cao su được như ngày nay. Nếu việc đền bù được tính dựa trên lợi nhuận thì mới bù đắp được thiệt hại mà công ty đang gặp phải.

Theo ông Thắng, các dự án điện gió khi chọn vị trí xây dựng thường không sử dụng đất của người dân vì sợ người dân đòi mức giá đền bù cao. Trong khi, chọn diện tích đất của các công ty cao su sẽ thì giá sẽ ưu đãi hơn.

“Công ty đang làm ăn yên ổn, giờ phải nhường lại đất để ưu tiên phát triển điện gió là một điều xót xa. Chúng tôi đã nhiều lần kiến nghị các công ty làm điện gió về mức đền bù chưa thỏa đáng so với lợi nhuận mà cao su mang lại”, ông Thắng nói và cho biết, việc các dự án “đổ xô” vào Chư Prông lấy đất làm điện gió, đồng nghĩa với việc công ty cao su sẽ “chết”.

Theo ông Thắng, khi các doanh nghiệp làm điện gió đến đặt vấn đề lấy đất ở các vùng ven để làm đường vận chuyển vật tư, nghĩ vậy cũng được nên chúng tôi đã đồng ý giao đất.

Tuy nhiên, trên thực tế các dự án đã lấy đất tận phía bên trong mà lại không vuông vắn, rất lởm chởm. Chưa kể, các xe siêu trường siêu trọng chở các thiết bị điện gió vào đã cày nát hết các vườn cao su vốn đang phát triển rất tốt.

Điều này đã gây rất nhiều khó cho công ty trong công tác quản lý đối với các vườn cao su. Chẳng hạn, vườn cây cao su đang đông đặc, khi các trụ điện gió được xây dựng sẽ dẫn đến việc quản lý các sản phẩm mủ cao su gặp khó khăn. Thậm chí, lợi dụng các dự án điện gió, người dân vào tranh chấp đất với công ty để canh tác.

“Nhìn thì thấy các dự án điện gió lấy khoảng vài chục ha cao su, nhưng thực tế hàng trăm ha cao su xung quanh đã bị ảnh hưởng nặng nề. Tới đây, khi các dự án điện gió khác tiếp tục triển khai xây dựng sẽ khiến công ty chúng tôi thiệt hại lớn như thế nào nữa”, ông Thắng chia sẻ.

Trong thời gian tới, nhà nước cần có những định hướng, quy định như thế nào chứ cứ phát triển điện gió ồ ạt, không theo khu vực, thích ở đâu là vào đó như thế này thì sẽ rất bất lợi cho các doanh nghiệp trồng cây cao su ở Tây Nguyên.
Những cây chè cổ thụ đã được san ủi để chuẩn bị lắp đặt trụ điện gió.Những cây chè cổ thụ đã được san ủi để chuẩn bị lắp đặt trụ điện gió.

Biểu tượng đồi chè cổ thụ Bầu Cạn bị điện gió tàn phá

Để xây dựng 30 trụ tuabin điện gió, Công ty cổ phần Điện gió Chư Prông Gia Lai đã phá bỏ hơn 22 ha đồi chè cổ thụ Bàu Cạn xã bầu Cạn, huyện Chư Prông, vốn có tuổi thọ gần trăm tuổi. Nơi đây, không chỉ là những đồi chè xanh mướt, là biểu tượng của cây chè ở Gia Lai mà còn là địa điểm du lịch hấp dẫn được nhiều du khách ghé thăm.

Đồi chè cổ thụ Bầu Cạn thực sự là mô hình nông nghiệp sinh thái gắn với truyền thống, văn hóa và du lịch có thể “hái” ra tiền trong tương lai. Việc phá bỏ một phần diện tích của đồi chè Bầu Cạn để xây dựng những con đường, trụ điện gió đã biến biểu tượng đồi chè cổ thụ Bầu Cạn thành dĩ vãng, khiến nhiều người dân địa phương nuối tiếc rơi nước mắt.

Bà N.T.H (trú tại thôn Đoàn Kết, xã Bầu Cạn) người gắn bó nhiều năm với mảnh đất nơi đây đã khóc nhiều ngày nay vì đồi chè cổ thụ Bầu Cạn bị điện gió tàn phá.

Bà H. cho biết, không biết dự án điện gió mang lại lợi ích kinh tế như thế nào cho địa phương, sinh kế của người dân nơi đây có gì nhờ điện gió, nhưng hiện tại đồi chè cổ thụ Bầu Cạn đang bị xẻ thịt, chia năm xẻ bảy bởi các con đường, các trụ điện gió, công ăn việc làm, thu nhập của người dân cùng với biểu tượng của người dân Bầu Cạn đang bị xóa bỏ.

“Bên cạnh đồi chè xen kẽ bởi những cây muống vàng tuyệt đẹp. Và đồi chè cổ thụ Bàu Cạn còn gắn với nhiều danh lam thắng cảnh của xã như suối Mơ, thác Bàu Cạn, hàng năm thu hút hàng ngàn du khách khắp cả nước tới đây. Nay phá bỏ đồi chè cổ thụ Bầu Cạn, như người con gái Bầu Cạn đẹp tựa nàng tiên  mất đi cơ thể căng tràn sự sống”, bà H. tiếc nuối.

Các chủ đầu tư xây dựng các con đường ngang dọc bên trong đồi chè.Các chủ đầu tư xây dựng các con đường ngang dọc bên trong đồi chè.

Bà Trần Thị Thu Hiền, Chủ tịch UBND xã Bầu Cạn cho biết, theo kế hoạch của Đảng bộ, Tỉnh ủy Gia Lai, Bầu Cạn sẽ trở thành điểm du lịch gắn liền với đồi chè cổ thụ và cây muồng vàng.

Bà Trần Thị Thu Hiền, Chủ tịch UBND xã Bầu Cạn, Chư Prông:

Khi các doanh nghiệp vào xây dựng điện gió, bản thân tôi cũng không mường tượng được các trang thiết bị, công trường, diện tích đất để xây dựng lại lớn đến như vậy.

Việc phát triển điện gió là chủ trương của tỉnh nên xã chỉ biết thực hiện theo, còn việc dự án đưa vào xây dựng có làm ảnh hưởng đến môi trường hay không thì ở góc độ của xã chưa đủ khả năng để đánh giá việc đó. Tuy nhiên, nhìn trực quan sẽ thấy, việc phá bỏ 22 ha đồi chè Bầu Cạn ít nhiều phần nào đó cũng có những ảnh hưởng nhất định về quy hoạch.

“Bản thân tôi cũng thấy tiếc khi 1 phần của đồi chè bị phá bỏ để xây dựng điện gió. Đồi chè cổ thụ Bầu Cạn nổi tiếng qua bao nhiều thế hệ và địa danh này cũng gắn liền với giá trị lịch sử của địa phương.

Việc xã tham gia can thiệp để không phá bỏ đồi chè để xây điện gió ở thời điểm này sẽ rất khó. Nếu trước đây, đồi chè thuộc của nhà nước thì chúng tôi sẽ tham gia ý kiến, còn hiện tại đã được cổ phần hóa do doanh nghiệp quản lý nên khó can thiệp.

Về góc độ địa phương, trong thời gian tới chúng tôi sẽ có những đánh giá thực tế giá trị văn hóa, lịch sử, vấn đề môi trường cũng như mong muốn của người dân về việc phá bỏ đồi chè để làm điện gió. Trên cơ sở đó, xã sẽ có văn bản gửi đề xuất với tỉnh việc chuyển đổi diện tích chè sang làm điện gió sao cho phù hợp nhất.

Huyện Chư Prông hiện có 5 dự án điện gió, trong đó 4 dự án đang triển khai xây dựng trên tổng diện tích gần 105 ha. Đây chủ yếu là đất nông nghiệp được lấy lại phần lớn từ các công ty TNHH một thành viên Cao su Chư Prông, Công ty cổ phần chè Bầu Cạn và phần ít của người dân.

***

Đằng sau cơn sốt điện gió ở Tây Nguyên

[Kỳ 8] Người Trung Quốc và những bất ổn ở dự án điện gió nghìn tỷ

Lo ngại người Trung Quốc ‘đổ bộ’ vào các dự điện gió, người dân nhiều nơi phản đối việc thi công điện gió là những bất ổn đang hiện hữu ở Gia Lai.

Dự án phong điện HBRE từng bị người dân làm đơn tập thể không đồng ý cho lấy đất làm đường vận chuyển vật tư.

Dự án phong điện HBRE từng bị người dân làm đơn tập thể không đồng ý cho lấy đất làm đường vận chuyển vật tư.


Trên địa bàn tỉnh Gia Lai, ở đâu có dự án điện gió, ở đó có những bất ổn khó tháo gỡ. Bất ổn từ việc thu hồi đất, đền bù, giải phóng mặt bằng cho đến việc xây dựng các trụ điện gió gây ảnh hưởng đến nông nghiệp, sinh kế và cuộc sống người dân.

Lo ngại người Trung Quốc “đổ bộ” vào Chư Prông


Huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai là địa phương tập trung nhiều dự án điện gió của tỉnh Gia Lai. Ngay khi các dự án được triển khai xây dựng thì cũng là lúc người nước ngoài, chủ yếu là người Trung Quốc “đổ bộ” về huyện Chư Prông ngày càng nhiều.


Theo UBND huyện Chư Prông, hiện nay có khoảng 46 người nước ngoài, chủ yếu là các chuyên gia người Trung Quốc đang tham gia xây dựng các dự án điện gió.

Người Trung Quốc thuê nhà người dân để làm văn phòng và thi công dự án điện gió phát triển miền núi.

Người Trung Quốc thuê nhà người dân để làm văn phòng và thi công dự án điện gió phát triển miền núi.


Ghi nhận thực tế tại ngã ba Bầu Cạn (xã Bầu Cạn, huyện Chư Prông), nơi đây tập trung rất đông người Trung Quốc tham gia xây dựng dự án điện gió của Công ty cổ phần Điện gió Chư Prông Gia Lai. Được biết những người Trung Quốc làm việc tại đây không sống tập trung mà thuê nhà ở nhiều nơi khác nhau. Theo nhiều người dân sinh sống nơi đây, phần lớn người Trung Quốc sống khép kín, ít giao tiếp với bên ngoài.


Trước những vấn đề về quản lý người nước ngoài sống và làm việc trên địa bàn, ông Bùi Trung Kiên, Trưởng Công an xã Bầu Cạn cho biết, trên địa bàn xã hiện có 26 người Trung Quốc đang làm việc tại các dự án điện gió. Tất cả người Trung Quốc đến đây đăng ký thuê nhà ở theo diện làm việc cho các công ty điện gió.


Theo ông Kiên, việc quản lý người nước ngoài nơi đây gặp không ít khó khăn, đặc biệt là việc không cùng ngôn ngữ nên rất khó để nắm bắt thông tin về những người Trung Quốc sống và làm việc tại đây. Theo luật, trước khi người Trung Quốc đến làm việc tại cơ sở thì phải đăng ký qua phòng xuất nhập cảnh của Công an tỉnh, còn địa phương chỉ quản lý về mặt con người, những vấn đề an ninh trật tự trên địa bàn.


Bà Trần thị Thu Hiền, Chủ tịch UBND xã Bầu Cạn cho biết, về cơ bản người Trung Quốc đang làm việc tại đây tương đối tuân thủ các quy định của địa phương ban hành. Thực tế, những người Trung Quốc chủ yếu tập trung cho công việc, ít có những hoạt động bên ngoài.

Người Trung Quốc thuê khách sạn Thành Trí (ngã ba Bầu Cạn) để làm nơi ăn ở.Người Trung Quốc thuê khách sạn Thành Trí (ngã ba Bầu Cạn) để làm nơi ăn ở.


Ông Vũ Đình Hạnh, Chủ tịch UBND huyện Chư Prông cho biết, người Trung Quốc trước khi vào Chư Prông làm việc phải thông qua phòng xuất nhập cảnh của Công an tỉnh, sau đó Công an huyện sẽ tiến hành thủ tục đăng ký tạm trú. Hiện nay người Trung Quốc đang sống và làm việc rải rác ở nhiều nơi. Một số thuê nhà nghỉ ở tập trung, có số ít thì thuê nhà của người dân. Riêng dự án điện gió HBRE xây dựng hẳn một khu nhà nghỉ cho các lao động và chuyên gia Trung Quốc ở và làm việc.


“Tính đến thời điểm hiện tại, số lượng người Trung Quốc trên địa bàn chưa nhiều nên cơ bản chúng tôi kiểm soát được. Còn về sau, người Trung Quốc về đây nhiều hơn thì chắc chắn công tác quản lý sẽ gặp nhiều khó khăn”, ông Hạnh cho biết.

Có điện gió, có bất ổn?


Khoảng vài tháng trở lại đây, dự án điện gió Ia Pech (xã Ia Pếch, huyện Ia Grai) của Công ty cổ phần Đầu tư Năng lượng Điện Xanh GL đi vào khởi công xây dựng thì cũng là thời điểm người dân nơi đây nơm lớp lo sợ về độ mất an toàn mà dự án này mang lại. Để bảo vệ sức khỏe của mình, nhiều người dân treo bảng phản đối dự án, đồng thời lập chốt ngăn cản các xe siêu trường siêu trọng chở vật tư đi vào.

Người dân treo bảng phản đối và lập chốt ngăn cản chủ đầu tư xây dựng trụ tuabin điện gió số 18 của dự án điện gió Ia Pech.Người dân treo bảng phản đối và lập chốt ngăn cản chủ đầu tư xây dựng trụ tuabin điện gió số 18 của dự án điện gió Ia Pech.


Được biết, phần lớn người dân trong làng đều không đồng tình cho trụ tuabin điện gió số 18 của dự án điện gió Ia Pech khởi công xây dựng. Lý do, trụ tuabin điện gió số 18 quá gần với khu vực sinh sống của người dân, gây mất an toàn và không đảm bảo sức khỏe cho con người.


Bà Phạm Thị Tập (làng Ô Sơ, xã Ia Pếch, huyện Ia Grai) cho biết, người dân chỉ yêu cầu chủ đầu tư thực hiện di dời trụ tuabin số 18 đi nơi khác để không ảnh hưởng đời sống sinh hoạt của bà con trong vùng. Việc Công ty cổ phần Đầu tư Năng lượng Điện Xanh GL khi vào đây xây dựng điện gió, người dân vẫn đồng tình cho lấy đất đền bù để thực hiện dự án. Mặc dù giá đền bù tương đối thấp nhưng với điều kiện công ty phải cam kết di dời trụ tuabin số 18 đi nơi khác.


“Khi làm việc với huyện, xã, chủ đầu tư cũng hứa hẹn sẽ di dời trụ số 18 và trả lời bằng văn bản cho người dân trước ngày 30/4. Thấy vậy người dân đã chấp nhận hiến đất và nhận đền bù. Tuy nhiên, chủ đầu tư đã không cam kết và tuyên bố vẫn sẽ làm trụ điện số 18 tại đúng vị trí ban đầu. Chủ đầu tư còn khẳng định, họ đang làm đúng theo hiến pháp và pháp luật của nhà nước”, bà Tập cho biết.


Cách đó không xa, trụ tuabin điện gió số 17 của dự án điện gió Ia Pech cũng bị người dân yêu cầu tạm dừng. Lý do, trụ tuabin điện gió này trong quá trình thi công làm trôi đất vào phần diện tích trồng cà phê của người dân. Ngoài ra, trụ số 17 thi công quá gần với trạm biến áp nên người dân cũng kiến nghị chủ đầu tư trả lời về hướng giải quyết cho phương án an toàn lưới điện khi thi công.

Trụ điện gió số 18 đang thi công thì bị người dân ngăn cản.Trụ điện gió số 18 đang thi công thì bị người dân ngăn cản.


Lý giải về vấn đề này, ông Siu Thunh, Bí thư Đảng ủy xã Ia Pếch cho biết, trụ điện gió số 18 chủ yếu gần các rẫy cà phê và cách xa nơi sinh sống của người dân. Một số hộ dân treo bảng phản đối lại không thuộc người dân trong vùng. Bản thân chủ đầu tư cũng báo cáo các trụ điện cách nhà dân 300m nên đảm bảo an toàn.


Ông Thunh cho biết thêm, chủ trương là cho dự án tiếp tục triển khai xây dựng, huyện cũng đã chỉ đạo xã tuyên truyền, vận động người dân không phản đối dự án điện gió, gây mất trật tự trên địa bàn. Việc di dời trụ điện số 18 vào thời điểm này là rất khó vì liên quan đến vấn đề quy hoạch.

Trụ điện gió số 17 cũn bị ngăn cản thi công vì để đất trôi vào phần diện tích của người dân.Trụ điện gió số 17 cũn bị ngăn cản thi công vì để đất trôi vào phần diện tích của người dân.


Cũng bất ổn liên quan đến đất đai khi triển khai các dự án điện gió, mới đây hàng chục hộ dân thuộc thôn Hoàng Yên (xã Ia Phìn, huyện Chư Prông) đã làm đơn kiến nghị tập thể không đồng ý cho Công ty cổ phần Phong điện HBRE Gia Lai lấy diện tích đất thuộc nghĩa trang Hoàng Yên làm đường đi vận chuyển vật tư thiết bị phục vụ dự án điện gió. Sau nhiều lần đàm phán người dân mới đồng ý cho công ty mượn tạm một phần diện tích đất nhưng phải cam kết thực hiện theo đúng quy định của pháp luật và đặc biệt không gây bức xúc cho người dân.


Ở một dự án điện gió khác, một số đối tượng thuộc làng Tơr Bang (xã Ia Bang, huyện Chư Prông) đã lợi dụng một số hộ dân là người đồng bào thiểu số nhằm xúi giục, kích động để bán đất nằm trên khu vực bị ảnh hưởng bởi đường vận chuyển thiết bị vật tư xây dựng điện gió cho mình. Sau đó các đối tượng này đã bán lại cho các chủ đầu tư điện gió với giá cao hơn nhằm trục lợi.


Từ vụ việc này, huyện Chư Prông cho rằng, quá trình phối hợp giữa công ty cổ phần điện gió Ia Bang với UBND xã Ia Bang về phương án đền bù, giải phóng mặt bằng còn nhiều bất cập. Trong đó, UBND xã Ia Bang chưa kịp thời chỉ đạo các ban ngành có liên quan tham mưu, giải quyết dẫn đến việc triển khai các công việc còn chậm trễ.

Sở LĐTB&XH tỉnh Gia Lai không nắm được có bao nhiêu người Trung Quốc đang làm điện gió ở Gia Lai?

UBND huyện Chư Prông cho hay hiện có khoảng 46 người nước ngoài, chủ yếu là người Trung Quốc đang tham gia xây dựng các dự án điện gió. Nhưng theo báo cáo của Sở LĐTB&XH tỉnh Gia Lai, tổng số lao động là người nước ngoài đang làm việc trên địa bàn tỉnh chỉ là… 46 người (gồm các quốc tịch: Anh, Mỹ, Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Philipines…)

Sở LĐTB&XH tỉnh Gia Lai cho biết thêm, số lao động nước ngoài đến làm việc tại tỉnh chủ yếu theo hình thức hợp đồng lao động từ 1 năm trở lên, chức danh công việc là giáo viên dạy tiếng Anh, cầu thủ bóng đá, giám sát kỹ thuật…

Hiện Sở LĐTB&XH tỉnh Gia Lai nhận được văn bản giải trình nhu cầu sử dụng lao động người nước ngoài và đề nghị tuyển người lao động Việt Nam vào các vị trí dự kiến tuyển người người nước ngoài của 7 doanh nghiệp, nhà thầu liên quan đến các dự án điện gió trên địa bàn tỉnh.


Tuấn Anh – Đăng Lâm

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s