Sonny Bono và Cher.

Nhạc Ngoại Quốc Lời Việt – Nhạc Pháp Xưa – “Khi Xưa Ta Bé” (“Bang Bang – My Baby Shot Me Down”) – Sonny Bono, Claude Carrere, Georges Aber, Phạm Duy

Đọc các bài cùng chuỗi, xin click vào đây.

Chào các bạn,

Hôm nay mình giới thiệu đến các bạn nhạc phẩm “Khi Xưa Ta Bé” (“Bang Bang – My Baby Shot Me Down”) của Sonny Bono, Claude Carrere, Georges Aber, Phạm Duy.

Salvatore Phillip “Sonny” Bono (sinh 16.2. 1935 – mất 5.1.1998) là một nhạc sĩ, nhà sản xuất nhạc, và nhà chính trị, người Mỹ, nổi tiếng cùng với vợ thứ nhì Cher, cùng trình diễn trong show cặp đôi Sonny & Cher. Sonny Bono là thị trưởng thành phố Palm Springs, California từ 1988 đến 1992, và hạ nghị sĩ liên bang từ 1995 cho đến khi mất 1998.

Đạo luật liên bang “Luật tăng thời hạn bản quyền” (Copyright Term Extension Act), do Sonny Bono đệ trình Quốc hội, kéo dài thời hạn bản quyền lên 20 năm, thường được gọi là Đạo Luật Sonny Bono.

Sonny Bono được sinh ra ở thành phố Detroit, bang Michigan, từ cha là Santo Bono, người Mỹ gốc Ý, và mẹ là Zena “Jean” (La Valle, tên trước khi kết hôn). Mẹ của ông cho ông nickname “Sonny”, được sử dụng cả đời. Sonny là người con trẻ nhất trong 3 chị em – ông có hai chị, Fran và Betty. Gia đình chuyển đến Inglewood, California khi Sonny được 7 tuổi. Ông học trường trung học Inglewood High School, nhưng không ra trường.

Sonny Bono bắt đầu sự nghiệp viết nhạc tại công ty Specialty Records với bản nhạc của ông “Things You Do to Me” do ca sĩ Sam Cooke trình bày và thu âm. Sau đó Sonny Bono làm việc cho nhà sản xuất đĩa nhạc Phil Spector đầu thập niên 1960, với nghề tiếp thị, đánh trống và chạy lặt vặt. Cuối thập niên đó, ông lập gia đình với người vợ thứ hai, Cher, hai vợ chồng trình diễn chung với tên “Sonny and Cher” và trở thành nổi tiếng. Sonny viết nhạc và sản xuất một số đĩa nhạc đơn thành đĩa hit, như “I got You Babe”“The Beat Goes On”, dù rằng Cher được chú ý đến nhiều hơn Sonny như là một nghệ sĩ trình diễn. Một số bản Cher trình diễn solo rất nổi tiếng cũng có phần tham dự của ông trong đó như viết nhạc, ghi âm, sản xuất đĩa, trong đó có bản “Bang Bang”“You Better Sit Down Kids”.

Sonny Bono & Cher.
Sonny Bono & Cher.

Sonny Bono là đồng tác giả của bản “She Said Yeah”, được ban The Rolling Stones thu âm năm 1965. Bản nhạc hit duy nhất do ông trình diễn solo là “Laugh At Me” năm 1965, lên đến hạng #10 trên bảng sắp hạng “Billboard Hot 100” của US. Cuối năm đó, Sonny viết và hát solo bản “The Revolution Kind”, lên đến hạng #70 trên “Billboard Hot 100”. Năm 1967, Sonny phát hành một album gồm các bài ông hát solo, “Inner Views”.

Sonny Bono tiếp tục làm việc chung với Cher qua đầu và giữa thập niên 1970, trong show truyền hình “The Sonny and Cher Show” của hai vợ chồng, trên kênh CBS của Mỹ, từ 1971 đến 1974. Từ 1976 đến 1977, cặp đôi này, lúc đó đã ly hôn, trở lại trình diễn với nhau trong “The Sonny and Cher Show”. Lần cuối họ trình diễn với nhau là trong show “Late Night with David Letterman” ngày 13.11.1987, và họ hát “I Got You Babe”.

Sự nghiệp diễn xuất của Sonny Bono gồm một số vài diễn viên khác trong TV shows “Fantasy Island” và “The Love Boat” và một phim tập nhỏ (miniseries) “Top of the Hill” năm 1980. Sonny cũng đóng một ít vai trong các phim Airplane II: The Sequel (1982), phim kinh dị Troll (1986), Hairspray (1988), Men in Black (1997). Ông còn xuất hiện như là thị trưởng thành phố Palm Springs, California (nơi ông đang làm thị trưởng thật lúc đó) trong vài buổi của tập phim TV “P.S. I Luv U” năm 1991–1992, và trong “Lois & Clark: The New Adventures of Superman”. Ông cũng xuất hiện như là chính mình trong phim “First Kid” năm 1996. Ông cũng xuất hiện như diễn viên khách trong tập phim TV “The Golden Girls” ngày 17.11.1990.

bangbang_cher1

Sonny Bono tham dự chính trị khi ông bực mình với chính quyền địa phương quá phiền toái về giấy tờ khi ông tính mở một nhà hàng ở Palm Springs, California. Ông tranh cử thị trưởng, thắng cử, và làm thị trưởng Palm Springs 4 năm (1988-1992). Trong thời gian đó ông thúc đẩy thiết lập liên hoan điện ảnh Palm Springs International Film Festival, mà ngày nay vẫn còn hằng năm để tưởng niệm ông.

Sonny ứng cử thượng nghị sĩ cho Thượng viện Mỹ năm 1992 nhưng không thắng. Đến năm 1994 ông tranh cử vào Hạ viện và thắng. Ông thúc đẩy một dự luật kéo dài thời hạn bản quyền của tác giả, sau khi ông qua đời, dự luật này được Quốc hội thông qua thành đạo luật “Sonny Bono Copyright Term Extension Act”, mang tên ông để tưởng niệm.

Ông cũng thúc đẩy việc hồi sinh “Salton Sea”, một hồ nước mặn lớn ở California, và được chủ tịch Hạ viện thời đó, Newt Ginrich, xuất hiện trên bờ hồ và diễn thuyết để hỗ trợ ông.

Sonny là nghị viên duy nhất của Quốc hội Mỹ có được một đĩa nhạc solo lên đến hạng #1 trên “Billboard Hot 100” của Mỹ.

Sonny qua đời ngày 5.1.1998, vì bị chấn thương ở đầu khi ông đâm vào một cây cổ thụ lúc đang trượt tuyết ở Heavenly Ski Sesort ở bang Nevada, Mỹ (gần South Lake Tahoe, California).

Claude Ayot (Carrère).
Claude Ayot (Carrère).
Sheila và Claude Carrere (thập niên 1960).
Sheila và Claude Carrere (thập niên 1960).

Claude Ayot là nghệ danh của Claude Carrère, ông là tác giả, nhà soạn nhạc, người viết lời nhạc, ca sĩ, và nhà sản xuất nhạc, người Pháp, sinh ngày 21.12.1930 ở Clermont Ferrand, Pháp, mất ngày 9.4.2014.

Ông đã tiên đoán khoảng cuối thập niên 1950s là thị trường đĩa nhạc sẽ đưa đến số bán lớn cho thính giả trẻ. Năm 1957, ông nhìn thấy thị trường nhạc của Mỹ đang thay đổi và ông khám phá Rock và nhạc đồng quê (country music) của Mỹ, các loại nhạc này không có ở Pháp. Ông tìm các nghệ sĩ Pháp trẻ tại các bar, nơi khiêu vũ, các đoàn xiếc, các nhân viên bán hàng tại các cửa hàng… có khiếu thẩm mỹ và nghệ thuật nhuốm màu Mỹ và “giấc mơ Mỹ”. Vậy, trên nguyên tắc, việc cần làm là thay đổi “hình thái” của người trẻ, phải “hip”, đặc biệt là trên TV và các nơi trình diễn nhạc.

Vì vậy, Claude Ayot biết là ông cần một bạn đồng hành, trong trường hợp này là Jacques Plait, để viết nhạc và tập hợp các nhạc cũ. Ông sẽ thành lập “Hội tác giả, nhà soạn nhạc và nhà biên tập nhạc” để các nhạc sĩ có thể sử dụng quyền tác giả, khác với suy nghĩ truyền thống là nghệ sĩ không có tiền bao nhiêu.

Để mang sử dụng “thời trang” TV, ông thường theo dõi các shows trên BBC, và thông tin về các đĩa nhạc của Mỹ, để ông có thể soạn nhạc cho Pháp tương tự nhạc Mỹ hay viết lời Pháp cho các bản nhạc Mỹ. Trong khi đó ông cũng ký hợp đồng với nhiều nghệ sĩ Anh và Mỹ. Ông chú trọng vào kinh doanh đĩa 45 vòng/phút. Sau đó chỉ một hai năm là đĩa 33 vòng/phút ra đời.

Ban đầu, dự định là các nghệ sĩ trẻ chỉ nổi được chừng vài năm, nhưng sau đó các vũ trường nổi lên nhiều, các buổi trình diễn thường xuyên trên TV và radio, các tờ báo cho “người trẻ” ra đời, một số các nghệ sĩ này thành công lâu hơn là dự tính, như Sheila và Claude François.

Năm 1962, Claude Ayot và Jacques Plait giới thiệu một ca sĩ trẻ tên Sheila. Claude Ayot viết cho cô bản nhạc hit đầu tiên “School’s Out”“You Buddies”, “I Will Never Forget You”… Từ đó đến 1982, Ayot viết nhiều bản nhạc rất thành công trên TV, như “Three Kings”“The Gondolas In Venice”.

Cho đến năm 1967, ông làm việc như là nhà sản xuất nhạc độc lập cho nhãn Philips. Tháng 10, 1967 ông thành lâp nhãn đĩa cho chính mình, Records Carrere, và sản phẩm của ông được Philips phân phối, cho đến năm 1972.

Tháng 10.1972 ông quyết định tự phân phối nhạc mình sản xuất, bằng cách thành lập nhãn hiệu Carrère Distribution.

Trong thập niên 1970s, Claude Ayot sản xuất và phân phối đĩa cho Dalida, Claude François, Linda de Suza, Sacha Distel and Jump The Gun.

Giữa thập niên 1970s, ông là một trong những nhà sản xuất nhạc đầu tiên ở Pháp thành công với nhạc disco. Chính ông điều khiển sản xuất nhạc disco.

Ông tiếp tục giới thiệu ca sĩ mới, sản xuất, và phân phối nhạc trong suốt thập niên 1980s.

Cuối thập niên 1960s, Claude Ayot (Claude Carrère) cùng André Salvet đồng sáng tác lời Pháp cho nhạc phẩm “Merci, Chérie”, sau khi nhạc phẩm này chiếm giải nhất “Eurovision Song Contest 1966”.

Claude Ayot qua đời ngày 9.4.2015. Tang lễ của ông cử hành ngày 12.4.2015, có sự tham dự của nhiều tên tuổi trong ngành âm nhạc.

Georges Aber.
Georges Aber.

Georges Poubennec, còn được biết đến dưới nghệ danh Georges Aber, (sinh tại Brest, Pháp, ngày 17.7. 1930 – mất ngày 16.3. 2012 tại Plougastel, Pháp), là một ca nhạc sĩ Pháp. Trong thập niên 1960s ông chuyển lời của nhiều bài nhạc phổ thông tiếng Anh sang lời Pháp, đồng thời ông còn sáng tác những nhạc phẩm cho các danh ca:

Johnny Hallyday: “Madison Twist” (1962), “Les Coups” (1966), “Noir c’est noir” (1966), “Amour d’été” (1967), “San Francisco” (1967), “Aussi dur que du bois” (1967), “À tout casser” (1968), “Mal” (1968), “Tant pis, c’est la vie” (1977), “Rien à personne” (1984).

Sylvie Vartan: “Panne d’essence” (1961), “Le Locomotion” (1962), “ll revient” (1963), “Sha la la” (1964), “Mister John B.” (1966), “Irrésistiblement” (1968), “Bye bye love”, “Un p’tit je ne sais quoi”, “Chance”, “Moi, je pense encore à toi”, “Quand le film est triste”, “Oui c’est lui”, “Moi (je ne suis plus rien)”.

Petula Clark: “Cœur blesse” (1962), “Mon bonheur danse” (1963), “Entre nous, il est fou” (1963), “Prends garde à toi” (1964), “Dans le temps” (1964), “Viens avec moi” (1965), “Mon amour” (1966), “Tout le monde veut aller au ciel mais personne ne veut mourir” (1966), “Va toujours plus loin”, “Ya Ya Twist”, “Partir, il nous faut”, “Les gens diront”, “Claquez vos doigts”.

Frank Alamo: “Le chef de la bande”, “Pas de larmes”, “Reviens vite et oublie”, “Je me bats pour gagner”, “Non, ne dis pas adieu”.

Richard Anthony: “Le p’tit clown de mon coeur”, “Roly Poly”, “Fich’ le camp Jack”, “Belle-maman”, “Quand tu me diras oui”.

Les Chaussettes Noires: “Tu parles trop”, “Le Twist”, “ll revient”, “Peppermint twist”.

Danyel Gérard: “Le Marsupilami”, “lmprovisez le ‘Shout’ ”, “Youpi ya Tamouré”.

Noël Deschamps: “On joue avec son Coeur”, “Aujourd’hui tout va vite”, “À quoi ça tient”, “Souviens-toi que moi je t’aime”, “La vie est un combat”, “Tu n’es plus dans l’coup”, “Cherche encore”.

bangbang_cher2

“Bang Bang – My Baby Shot Me Down)” hay gọi tắt là “Bang Bang”, là bản nhạc Sonny Bono viết và Cher hát năm 1966, trong album “The Sonny Side of Cher”. Bản này lên đến hạng #2 trên Billboard Hot 100 của Mỹ và hạng #3 trên các bảng sắp hạng ở Anh. Năm 1988, Cher phát hành một phiên bản mới của bài hát.

Cũng trong năm 1966, Nancy Sinatra, con gái của ca sĩ Frank Sinatra, thu âm bản này trong album “How Does That Grab You?” của cô, trong đó cô hát “Bang Bang” cùng với tiếng guitar phụ họa của Billy Strange. Phiên bản này không nổi tiếng lúc đó, nhưng năm 2003 phiên bản này của Nancy Sinatra được dùng trong phim “Kill Bill” (cuốn 1) và trở thành rất nổi tiếng.

Sau 1966, nhiều ca sĩ khác hát và ghi âm bản “Bang Bang”, như Stevie Wonder năm 1966 trong album “Down to Earth”, The Beau Brummels trong album “Beau Brummels ’66”, Petula Clark cũng năm 1966 trong album “I Could not Live Without Your Love”, Vanilla Fudge năm 1967 on album “Vanilla Fudge”, Terry Reid trong album “Bang Bang You’re Terry Reid” năm 1968, Frank Sinatra năm 1981, Paul Weller trong album “Fly on the Wall” năm 2003, Rarities and Isobel Campbell trong album “Time is Just the Same” năm 2004.

Năm 2005, Audio Bullys đặt phiên bản của Nancy Sinatra vào đĩa đơn “Shot You Down”, lên đến hạng #10 ở Anh.

Ngày nay các rappers cũng dùng bản này. Young Buck dùng “Bang Bang” trên album “Straight Outta Cashville”, và Lil Wayne dùng bản này trong cuốn băng “Dedication II”.

Ca sĩ Đức Rainald Grebe dùng phiên khúc của “Bang Bang” trong chương trình “Lagerfeuer of Grauens”. Nghệ sĩ Bulgaria Lili Ivanova hát phiên bản Bulgaria tên “Benk-benk” trong album của anh phát hành tại Nga năm 1968 tên “More molodosti”. Ca sĩ Nhật Minako Honda hát bản tiếng Nhật trong album năm 1989 của anh tên “WILD CATS”.

Bản này cũng phổ thông tại Ý trong thập niên 1960s và được các ca sĩ Mina, Dalida và ban Equipe 84 trình bày.

Ở Pháp, phiên bản tiếng Pháp của Chaude Carrere và Georges Aber được Sheila trình bày nổi tiếng năm 1966. Bản tiếng Pháp sau đó được nhiều nghệ sĩ khác ghi âm: Jacno và Mareva Galanter năm 2006. Ca sĩ Ycare hát tiếng Anh bằng cách thêm dòng cuối tiếng Pháp trong buổi trình diễn ở New Star in 2008. Ca sĩ Carla Bruni Sarkozy cũng hát trong một buổi trình diễn Lancia Musa ở Châu Âu tháng giêng 2008.

Ở Quebec, Canada, Claire Lepage hát phiên bản tiếng Pháp năm 1966, Stéphanie Lapointe hát phiên bản tiếng Pháp trong album của cô năm 2009, “Give me something that does not end”. Ca sĩ Kayliah dùng bài hát bằng cách sửa đổi lời một chút năm 2005 trong album “We all need to believe”.

“Bang Bang – My Baby Shot Me Down)” du nhập vào Việt Nam cuối thập niên 1960s, được nhạc sĩ Phạm Duy đặt lời Việt dưới tựa đề “Khi Xưa Ta Bé” do ca sĩ Thanh Lan thu âm và trình diễn từng làm xao động bao trái tim nam thanh nữ tú thành phố Hòn Ngọc Viễn Đông – Sài Gòn cuối thập niên 1960s, đầu thập niên 1970s.

bangbang_cher

bangbang_anh1

bangbang_anh2

bangbang_anh3

Nhạc phẩm “Bang Bang” (“My Baby Shot Me Down” – Tác giả: Sonny Bono – Cher version)

Bang bang you shot me down
Bang bang I hit the ground
Bang bang that awful sound
Bang bang my baby shot me down

I was five and you were six
We rode on horses made of sticks I wore black you wore white
You would always win the fight

Bang bang you shot me down
Bang bang I hit the ground
Bang bang that awful sound
Bang bang my baby shot me down

Seasons came and changed the time
I grew up I called you mine
You would always laugh and say
Remember when we used to play

Bang bang you shot me down
Bang bang I hit the ground
Bang bang that awful sound
Bang bang my baby shot me down

Music played and people sang
Just for me the church bells rang
After echoes from a gun
We both vowed that we’d be one

Now you’re gone I don’t know why
Sometimes I cry
You didn’t say goodbye
You didn’t take the time to lie

Bang bang you shot me down
Bang bang I hit the ground
Bang bang that awful sound
Bang bang my baby shot me down

Nancy Sinatra.
Nancy Sinatra.

Nancy Sinatra version (Tác giả: Sonny Bono, Demerkk Shelton Ferm, Louis M Freeze, Senen Reyes)

I was five and he was six
We rode on horses made of sticks
He wore black and I wore white
He would always win the fight

Bang bang, he shot me down
Bang bang, I hit the ground
Bang bang, that awful sound
Bang bang, my baby shot me down

Seasons came and changed the time
When I grew up, I called him mine
He would always laugh and say
“Remember when we used to play?”

Bang bang, I shot you down
Bang bang, you hit the ground
Bang bang, that awful sound
Bang bang, I used to shoot you down

Music played and people sang
Just for me the church bells rang

Now he’s gone, I don’t know why
And ’till this day, sometimes I cry
He didn’t even say goodbye
He didn’t take the time to lie

Bang bang, he shot me down
Bang bang, I hit the ground
Bang bang, that awful sound
Bang bang, my baby shot me down

Ca sĩ Sheila.
Ca sĩ Sheila.

Nhạc phẩm “Bang Bang – My Baby Shot Me Down” (Lời Pháp: Claude Carrere, Georges Aber)

Nous avions dix ans à peine
Tous nos jeux étaient les mêmes
Aux gendarmes et aux voleurs

Tu me visais droit au cœur
Bang bang, tu me tuais
Bang bang, et je tombais
Bang bang, et ce bruit-là
Bang bang, je ne l’oublierai pas

Nous avons grandi ensemble
On s’aimait bien il me semble
Mais tu n’avais de passion
Que pour tes jeux de garçon
Bang bang, tu t’amusais
Bang bang, je te suivais
Bang bang, et ce bruit-là
Bang bang, je ne l’oublierai pas

Un jour tu as eu vingt ans
Il y avait déjà longtemps
Que l’amour avait remplacé
Notre amitié du passé
Et quand il en vint une autre
On ne sait à qui la faute
Tu ne m’avais jamais menti
Avec elle tu es parti
Bang bang, tu m’as quittée
Bang bang, je suis restée
Bang bang, et ce bruit-là
Bang bang, je ne l’oublierai pas

Quand j’aperçois des enfants
Se poursuivre en s’amusant
Et faire semblant de se tuer
Je me sens le cœur serré
Bang bang, je me souviens
Bang bang, tout me revient
Bang bang, et ce bruit-là
Bang bang, je ne l’oublierai pas

Nhạc sĩ Phạm Duy (1921-2013).
Nhạc sĩ Phạm Duy (1921-2013).

bangbang_viet1

bangbang_viet2

bangbang_viet3

Nhạc phẩm “Khi Xưa Ta Bé” (“Bang Bang – My Baby Shot Me Down” – Lời Việt: Phạm Duy)

Khi xưa đôi tôi ta bé, ta chơi,
Ðôi ta chơi bắn súng khơi khơi,
Như an ninh đi bắt quân gian
Hiên ngang anh giơ súng ngay tim ! Bang Bang !

Anh bắn ngay em ! Bang Bang !
Em ngã trên sân ! Bang Bang !
Tiếng súng khi xưa ! Bang Bang !
Ta sẽ không quên bao giờ.

Ðôi ta theo nhau lớn lên mau
Ðôi ta luôn luôn thân thiết bên nhau.
Ta yêu nhau như lũ bé con.
Nhưng anh ham chơi bắt nhau luôn ! Bang Bang !

Anh thích lăng quăng ! Bang Bang !
Em cũng theo anh. Bang Bang !
Tiếng súng khi xưa ! Bang Bang !
Ta sẽ không quên bao giờ.

Bao năm qua, ta đã hai mươi
Câu yêu đương đã đến cho đôi.
Môi hôn thay câu nói thơ ngây
Chơi yêu thay chơi bắt nhau vui !

Anh xa em, em mất anh yêu !
Không ai coi xem lỗi nơi ai.
Anh ra đi, anh đã ra đi
Anh đi theo duyên mới xa xôi ! Bang Bang !

Anh đã ra đi ! Bang Bang !
Em sẽ bơ vơ ! Bang Bang !
Tiếng súng khi xưa ! Bang Bang !
Ta sẽ không quên bao giờ !

Nay khi ta ra chốn công viên
Trông bao nhiêu em bé hân hoan
Chơi an ninh đi bắt quân gian
Chơi đi theo, đi trốn lăng xăng ! Bang Bang !

Ta nhớ năm xưa ! Bang Bang !
Trong trái tim ta ! Bang Bang !
Tiếng súng khi xưa ! Bang Bang !
Ta sẽ không quên bao giờ !

Dưới đây mình có 8 clips tổng hợp nhạc phẩm “Khi Xưa Ta Bé” (“Bang Bang – My Baby Shot Me Down”) do các ca sĩ lừng danh trên thế giới trình diễn để các bạn tiện việc tham khảo và thưởng thức.

Mời các bạn,

Túy Phượng

(Theo Wikipedia)

oOOo

Bang Bang – My Baby Shot Me Down – Ca sĩ Cher (bản tiếng Anh):

 

Bang Bang – My Baby Shot Me Down – Ca sĩ Nancy Sinatra (bản tiếng Anh):

 

Bang Bang – Ca sĩ Sheila (bản tiếng Pháp):

 

Bang Bang – Ca sĩ Dalida (bản tiếng Ý):

 

Bang Bang – My Baby Shot Me Down – Ca sĩ David Guetta (bản tiếng Anh):

 

Khi Xưa Ta Bé – Ca sĩ Thanh Lan (bản song ngữ Pháp-Việt):

 

Khi Xưa Ta Bé – Ca sĩ Diễm Liên, Nguyên Khang:

 

Khi Xưa Ta Bé – Ca sĩ Kỳ Duyên, Nguyễn Hưng:

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s