Chào các bạn,

Trước đây có lúc mình thắc mắc tại sao các em học sinh Lưu trú sắc tộc không bao giờ biết năn nỉ khi bị phạt? Nhất là những năm mình ở Lưu trú sắc tộc Buôn Ma Thuột, vừa có các em học sinh nam, vừa có các em học sinh nữ từ cấp I đến cấp III. Các em học sinh cấp I học hệ bổ túc đa số đều ở trong độ tuổi choai choai mười lăm, mười sáu tuổi nên rất quậy, nhất là các em học sinh nam. Gần như trong nhà Lưu trú không có trò nghịch ngợm nào mà không có sự tham gia của các em học sinh cấp này.

Cũng vì tính không biết năn nỉ của các em, một lần nhà Lưu trú sắc tộc Buôn Ma thuột các Yăh mình đã phải dở khóc dở cười với em Y Đao học sinh lớp Ba. Em Y Đao người sắc tộc Êđê đã mười lăm tuổi nhưng em Y Đao mới chỉ học lớp Ba, em Y Đao nhanh nhẹn thông minh học rất khá, trong năm học nhiều lần mình gặp em Y Đao và hỏi trong các môn học, em Y Đao thích học môn nào nhất? Và em Y Đao cho biết rất thích môn Toán. Em Y Đao nhanh nhẹn giỏi giang nhưng lại thuộc vào hàng học sinh cá biệt trong nhà Lưu trú sắc tộc, không có Yăh phụ trách học sinh cấp I nào mà không kêu trời với mình về em Y Đao. Em Y Đao không chỉ quậy phá nhưng còn là đại ca của nhóm nam học sinh Lưu trú sắc tộc cấp I.

Một lần trong giờ học bài buổi tối ở nhà Lưu trú, em Y Đao không học bài nhưng quậy phá đủ kiểu. Yăh phụ trách các em học sinh cấp I gọi em Y Đao lên nhắc nhở, sau đến la mắng cũng không tác dụng, Yăh bực quá gọi em Y Đao đứng lên và nói:

– “Em Y Đao không thích học thì vào xếp đồ đi về ngay bây giờ cho Yăh, để các bạn khác học bài.”

Em Y Đao không nói câu nào, đi về phòng ngủ thu dọn đồ đạc áo quần vào cái balô xách xuống phòng học chào Yăh để đi về, lúc đó đã tám giờ tối không còn xe bus để về Buôn Làng. Vậy là thay vì em Y Đao năn nỉ Yăh để ở lại học thì lúc này Yăh năn nỉ em Y Đao vì trời đã tối. Nhưng em Y Đao không nghe vẫn xách balô ra cổng, lúc này Yăh đến gặp mình cho mình biết chuyện đã xảy ra với em Y Đao, mình lấy xe máy chạy khoảng năm trăm mét gặp em Y Đao đi bộ mình nói lên xe, chở về nhà Lưu trú mình phạt tội không biết vâng lời.

Trẻ nhỏ mau quên, sáng mai em Y Đao lại vui vẻ cùng các bạn đến trường học, còn mình lại thắc mắc về bản tính không biết năn nỉ của các em. Trưa hôm sau các em cấp III đi học về mình gọi em Thoal học sinh khối Mười hai là trưởng nhà Lưu trú đến mình nói:

– “Yăh thắc mắc sao các em không bao giờ biết năn nỉ khi bị phạt?”

Em Thoal nói:

– “Người sắc tộc mình không năn nỉ khi thấy có lỗi và bị phạt là đúng đáng với lỗi của mình. Không năn nỉ xin tha vì bị như vậy đúng với lỗi của mình rồi.”

Matta Xuân Lành