Đi tìm bài dân ca “Bèo dạt mây trôi”


 

Từ email của một anh bạn văn, mình tìm và nghe lại bài dân ca nổi tiếng của Việt Nam: “Bèo dạt mây trôi” và tìm thấy nhiều điều khá thú vị chung quanh bài hát này.

Theo Wiki:

” Bèo dạt mây trôi là một bài hát dân ca Việt Nam, với nội dung thể hiện nỗi nhớ của người con gái/chàng trai đối với người yêu ở phương xa. Chưa có nghiên cứu xác định được chính xác nguồn gốc của bài nhưng các website âm nhạc Việt Nam phần lớn đều cho rằng bài xuất xứ từ quan họ Bắc Ninh, trong khi đó các phương tiện thông tin đại chúng lại nhận định bài là dân ca đồng bằng Bắc bộ, thậm chí là dân ca Nghệ Tĩnh.”

Bài hát được thể hiện cao trào khi người con gái ngồi một mình trong đêm khuya chờ chàng trai đang đi xa. Ngày đêm người con gái luôn thao thức đợi chờ, mong ngóng, tiếng trống canh thúc dồn dập báo thời gian trôi qua, tạo cho người nghe âm hưởng và xúc động qua những câu:

“…Bèo dạt mây trôi, chốn xa xôi, anh ơi, em vẫn đợi…
…Ngậm một tin trông, hai tin đợi, ba bốn… tin chờ, sao chẳng thấy anh…?
…Người đi xa có nhớ, là nhớ ai… ngồi trông cánh … chim trời. Sao
chẳng thấy anh?”

Ca từ trong bài Bèo dạt mây trôi rất giản dị, gần gũi với nông thôn
Việt Nam, sử dụng những hình tượng nghệ thuật như cánh bèo, chim, cá, mây, trăng, gió v.v. tạo ra một khung cảnh nhớ nhung sâu lắng. Cảnh vật nông thôn thời xưa thể hiện rõ nét, không gian và thời gian như nhập vào một, chất trữ tình mạch lạc.Đặc biệt ở nhan đề “Bèo dạt mây trôi” sử dụng một câu tục ngữ quen thuộc trong đời sống hàng ngày của nông dân Việt.Tạo ra cho ca khúc một đặc điểm quan trọng đó là dễ đi vào lòng người nghe.

Theo Đức Miêng, từ những năm năm 1970 trở lại đây không có làng quan
họ nào hát bài này. Nhạc sĩ quá cố Hồng Thao đã ghi âm 174 làn điệu mà không hề có làn điệu Bèo dạt mây trôi. Người sưu tầm ca khúc và giới thiệu qua Đài tiếng nói Việt Nam là nhạc sĩ Nguyễn Chính, với bản thu thanh đầu tiên là của cố nghệ sĩ Thương Huyền năm 1968. Tuy nhiên chính nhạc sĩ Nguyễn Chính cũng không nhớ là sưu tầm ở đâu.

Năm 1992 đến nay, Đài Tiếng nói Việt Nam lại giới thiệu bài này là dân ca Nghệ Tĩnh. Những năm gần đây, trong một số đĩa CD, băng Karaoke, băng từ tính có bài bài này được giới thiệu là dân ca Nghệ Tĩnh. Việc lầm lẫn trong việc giới thiệu có thể khó tránh khỏi. Tuy chưa có những nghiên cứu thỏa đáng cho phép kết luận xuất xứ xác đáng nhất của bài Bèo dạt mây trôi, tài liệu đã dẫn cũng bước đầu nhận định: căn cứ vào tính chất và đặc điểm âm nhạc vùng Thanh Nghệ Tĩnh, đồng thời căn cứ vào ngữ phương vùng Thanh Nghệ, chúng tôi cho rằng Bèo dạt mây trôi chưa phải là dân ca Nghệ Tĩnh.

Gần đây trên bìa đĩa của một số ca sĩ đề tác giả của bài hát là “dân ca đồng bằng Bắc bộ”.

Bèo dạt mây trôi, ngoài thể hiện bằng lời hát, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long đã chuyển soạn cho độc tấu đàn Ghita rất thành công ở trong cũng như ngoài nước. Tác phẩm nay đã được đưa vào thư viện lưu trữ Quốc gia Đức.

Các bạn nghe clip Độc tấu Guitar của nghệ sĩ Kozo Tate (Nhật):


 
Và qua giọng ca của chàng trai 18 tuổi: Anh Khang

Một suy nghĩ 5 thoughts on “Đi tìm bài dân ca “Bèo dạt mây trôi””

  1. Muốn nghe quan họ hát “Bèo dạt mây trôi” xin mời mọi người đến Đền Đô ở Bắc Ninh vào các buổi cuối tuần. Tuy nhiên người biểu diễn ở đây không phải là dân làng quan họ mà là các ca sỹ thuộc đoàn ca múa Bắc Ninh

    Thích

  2. @NV: Em Khang chứ, mới có mười tám mờ…:D

    (Câu chuyện về bài hát này rất thú vị, nhưng vì là ý tưởng của một nhà văn nên mình phải tôn trọng, không dám…kể 😀 )

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s