Triết lý Việt — Quả Dưa Hấu

Chào các bạn,

Mình viết bài này 23 năm về trước, nhân dịp Tết năm Bính Dần 1986, cho các báo hải ngoại. Nay post lại đây chia sẻ với các bạn.

Các bạn làm ơn đọc rồi cho biết TĐH bây giờ viết khác TĐH hồi đó thế nào nhé.

Cám ơn các bạn.

Hoành
___________

Triết lý Việt — Quả Dưa Hấu

duahau
I. Chính truyện (*)

Ngày xưa, đời Hùng Vương có một người tên Mai An Tiêm, người ngoại quốc, mới được bẩy tuổi, do thuyền buôn chở đến. Vương mua về làm đầy tớ, kịp lúc lớn lên thì diện mạo đoan chính, nhớ biết nhiều việc.

Vương đặt tên là Yển, tên chữ là An Tiêm, và cho một người thiếp, sinh được một trai, Vương yêu dùng để sai bảo, dần dần Yển thành thành phú quý, ai cũng uy phục, và chen nhau đến dâng lễ vật không thức gì là không có; Yển sinh ra kiêu mạn, thường tự bảo rằng:

– Của cải này là vật tiền thân của ta, ta không từng trông nhờ vào ơn chúa.

Hùng Vương nghe được, cả giận nói rằng:

– Làm thần tử mà nó không biết ơn chúa, sinh ra kiêu mạn, nói rằng của cải đều là vật tiền thân của nó. Bây giờ ta đem bỏ nó ra ngoài biển, ra cái chỗ không người ấy coi thử nó còn cái vật tiền thân của nó nữa hay không?

Bèn đày Mai Yển ra ngoài bãi cát cửa biển Nga Sơn từ phía không có dấu chân người đi đến, chỉ để cho lương thực đủ dùng trong bốn năm tháng mà thôi, ăn hết là chết đói. Chị vợ khóc ầm lên, bảo rằng ta chắc chết ở đây không lý‎ gì sống được.

Tiêm nói:

– Trời đã sinh thì trời phải dưỡng, có lạ gì?

Ở chưa được bao lâu, đương lúc tháng tư, bỗng thấy có một con bạch hạc từ phương tây bay lại, đậu lên một mõm núi cao, kêu lên ba bốn tiếng thì sáu bảy hạt dưa rơi trên mặt cát, đâm chồi nẩy lộc, lan trên cát, xanh tốt rườm rà, rồi kết thành trái dưa, nhiều không kể xiết.

An Tiêm mừng rỡ nói:

– Đây đâu phải là quái vật, đó là trời cho để ta nuôi đó.

Bổ dưa ra ăn thì mùi vị thơm tho ngọt ngào, ăn vào thì tinh thần khỏe khoắn, rồi cứ mỗi năm tỉa thêm, ăn không hết thì đem đổi lấy lúa gạo nuôi vợ con. Nhưng không biết dưa ấy tên là gì mới nhân chim tha từ phương tây đem đến nên đặt là Tây Qua.

Những khách chài lưới, buôn bán, ưa mùi vị của nó đều đem phẩm vật của mình để đổi lấy dưa. Nhân dân xa gần, trên rừng dưới bến tranh nhau mua hạt, bắt chước trồng tỉa khắp bốn phương; dân gian suy tôn An Tiêm làm “Tây qua phụ mẫu”.

Lâu ngày, Vương nhớ đến An Tiêm, sai người đến chỗ An Tiêm ở hỏi thăm có còn sống hay không. Người ấy về tâu lại với Vương. Vương than thở hồi lâu mới nói rằng:

maiantiem8
– Nó bảo là vật tiền thân của nó, thực là không nói dối vậy.

Vương bèn triệu An Tiêm về, trả quan chức lại và cho tỳ thiếp, đặt tên chỗ An Tiêm ở là “An Tiêm Sa Châu”; thôn ấy gọi là Mai An, đến nay còn lấy tây qua tôn phụng tổ khảo mà tế tự, là khởi tự An Tiêm vậy.

II. Triết lý‎ tiềm ẩn

Huyền thoại dưa hấu có thể hiểu trên cả hai mặt, ý thức và tiềm thức. Tác giả không chú trọng nhiều vào phân phân tích ý thức bằng phân tích tiềm thức. Ý thức của huyền thoại là ‎ý thức của tác giả huyền thoại, đa số là lớp sĩ phu, học cao hiểu rộng. Tiềm thức huyền thoại là những suy tư ước muốn của đám dân gian quê mùa biểu lộ qua những say mê về hình ảnh của huyền thoại. (Xem bài “Phù Đổng: Triết Lý Chính Trị Dân tộc, Hoa Thịnh Đốn Việt Báo, số 31, ngày 15 tháng 11 năm 1985). Đi tìm tiềm thức của huyền thoại tức là đi tìm tâm lý cội rễ của nhân dân Việt Nam, tức là đi tìm con người Việt Nam thực sự. Dĩ nhiên, phần ý‎ thức huyền thoại nhiều khi giúp cho người phân tích nhiều mấu chốt để phăng ra tiềm thức. Đôi khi tiềm thức và ý thức là một cũng không biết chừng.

Trong phần sau đây, tác giả bàn về hai điểm chính. Thứ nhất, nhũng nhận xét sơ lược. Những nhận xét sơ lược này phần lớn chỉ là phân tích ‎ý thức, và không là điểm chính của bài này. Tuy nhiên, tác giả cũng nhắc qua, gọi là gợi ý. Trong phần hai, tác giả bàn về triết lý thầm lặng. Phần triết lý thầm lặng nhắm vào phân tích tâm lý, tìm hiểu tiềm thức đám bàng dân Việt Nam.

    1. Nhận xét sơ lược

Những nhận xét sơ lược sau đây nhằm vào ý‎ thức của tác giả huyền thoại, dầu vẫn có vài phân tích tiềm thức lẫn vào. Nhiều dấu vết ‎ý thức còn rõ ràng như hai với hai là bốn; vài điểm khác mù mờ hơn. Vì phần này chỉ nhằm mục đích gợi ý, tác giả sẽ không bàn sâu về mỗi chi tiết.

* Trước hết, câu chuyện rõ ràng nói đến truyền thuyết nhân quả của nhà Phật du nhập vào Việt Nam. Những gì con người trải qua kiếp này chỉ là hậu quả của việc làm kiếp trước. Thuyết nhân quả khi mới qua Việt Nam bị dân Việt Nam nghi ngờ, chống đối, như Hùng Vương đày An Tiêm ra hoang đảo. Sau đó, thuyết nhân quả dần dần chứng minh được sức mạnh của nó, biểu hiện bằng mức thành công của An Tiêm ngoài hải đảo. Dần dần được dân Việt Nam ưa chuộng, biểu hiện bằng việc vua rước An Tiêm về.

Vài chi tiết khác nói rõ về nguồn gốc của thuyết nhân quả. Chim hạc trắng từ phương tây mang hạt dưa đến chỗ An Tiêm. An Tiêm là người theo thuyết nhân quả, mà hạc trắng lại đến từ hướng tây, nghĩa là thuyết nhân quả (theo An Tiêm tới cùng) đến từ hướng tây Việt Nam. Ta biết, thuyết nhân quả phát sinh từ Phật giáo ở Ấn Độ, mà Ấn Độ ở phía tây Việt Nam.
HacTrang
An Tiêm lại là người ngoại quốc. Phải chăng An Tiêm là biểu hiện của sứ giả nền văn minh Ấn Độ? Trái dưa hấu lại gọi là trái Tây Qua. Rõ ràng là tác giả nhấn mạnh hướng tây, hướng Ấn Độ.

* Nhưng tại sao lại là hạc trắng? Trên phương diện luận lý, chim đưa hạt đến hoang đảo là dễ hiểu nhất. Chẳng lẽ cá lại mang hạt từ biển lên, hay ngựa chạy trên mặt biển mang hạt vào? Trên phương diện phân tâm, chim là vật tổ của dân Việt Nam. Nói mang máng, chim là tên họ của dân Việt. Ta thấy chim đầy dẫy trong văn hóa Việt Nam, từ hải âu (Âu Cơ) đến vịt trời (Vụ Tiên), đến ngỗng (Hồng Bàng). Nói rõ hơn,chim là họ mẹ. Người Việt ta ảnh hưởng mẹ rất nặng nề (Sẽ bàn đến trong một dịp khác). Hạc trắng vì màu trắng là màu tinh khiết, thanh cao. Chim hạc dịu dàng, khiêm kính, có thể bay đến cõi trời. Chim hạc lại ẻo lả, yếu đuối, gần giống như con cò, như mẹ Việt Nam.

“Con cò lặn lội bờ ao
Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non”

Trong truyện lại nói đến An Tiêm được dân gian suy tôn làm “Tây Qua phụ mẫu”. An Tiêm là đàn ông thì “phụ” (“bố”) được rồi, tại sao lại “phụ mẫu” (“bố mẹ”)? Cũng như tại sao Phùng Hưng được dân gọi là “Bố Cái Đại Vương”? Ta thấy ảnh hưởng của người mẹ mạnh mẽ đến nỗi mẹ luôn luôn đi kèm với bố, dầu trên thực tế người đàn ông chỉ nên gọi là “bố” mà thôi. Hơn nữa bố mẹ luôn luôn đi đôi còn tỏ được tinh thần bình đẳng nam nữ trong văn hóa Việt Nam cổ điển. Tiếc rằng, nhiều ngàn năm sau con cháu Việt Nam chạy theo Tàu, rồi chạy theo Tây, đâm ra khinh nữ trọng nam.

* An Tiêm người ngoại quốc mà lại được Hùng Vương sủng ái. Thế là tinh thần hài hòa đa dung của người Việt đã đến độ thượng thừa. Tinh thần đa dung hài hòa này làm cho người Việt sẵn sàng du nhập những cái hay từ văn hóa nước ngoài, từ Phật giáo ở Ấn Độ, đến Lão giáo, Khổng giáo ở Trung Quốc, đến các triết lý gần đây từ Âu Mỹ. Tinh thần đa dung này mạnh đến nỗi, nếu để ý, ta phải ngạc nhiên. An Tiêm là gốc ngoại quốc, mà ngày nay dân ta luôn luôn coi An Tiêm là người Việt và quả dưa hấu đã thành một biểu tượng rất quan trọng trong văn hóa Việt Nam. Rõ ràng là dân ta chẳng bao giờ nề hà văn hóa nước ngoài cả.

Vì vậy, dầu ta hãnh diện về nền văn hóa Việt Nam, cũng cần để ý đến tính đa dung hài hòa của dân ta, để đừng cố chấp, cho rằng văn hóa Pháp, văn hóa Mỹ, v.v… chỉ là văn hóa ngoại lai. Văn hóa Việt Nam là văn hóa tổng hợp. Nếu ta cứ khư khư cố chấp, ếch ngồi đáy giếng xem trời bằng vung, không những ta không bao giờ tiến bộ, mà còn đi ngược lại bản tính đa dung hài hòa Việt Nam.
hài hòa
* Trong truyện An Tiêm còn nói, “Trời đã sinh thì trời dưỡng, có lo gì?” Triết lý thiên định này khác với thuyết nhân quả. Hơn nữa, thuyết thiên định còn có vẻ ngược với thuyết nhân quả.

Theo thuyết nhân quả, mọi sự đều do người. Kiếp này làm phúc, khiếp sau hưởng nhàn.

Thuyết thiên định, tương tự như quan niệm số mệnh của Nho giáo, cho rằng mọi sự đều do trời định. Ở xứ ta “học tài thi phận” hay là “số giàu đem đến dửng dưng, lọ là con mắt tráo trưng mới giàu”. Đời sống cực khổ, vô hy vọng của dân ta làm thuyết thiên định trở nên hấp dẫn.

Ta thấy ở đây hai thuyết có vẽ nghịch nhau (chưa hẳn là nghịch nhau hoàn toàn) đều nằm chung trong câu chuyện một cách hòa bình. Đó là tinh thần Việt Nam hài hòa. (Các độc giả muốn đọc thêm về thuyết thiên định trong văn hóa Việt Nam, xin đọc Truyền Thống Dân Tộc, của Lê Văn Siêu, tr. 51-63 Sống Mới (19??).

* Ngoài những điểm kể trên, tác giả mạn phép được nhắc lại ý kiến của giáo sư Kim Định: “Đây là muốn cụ thể vào một việc cho rõ đạo tự cường tự lực. Tuy đã nhiệm mầu Phật nhưng cũng còn cậy vào công cũ, nên vẫn giữ được vẻ tự cường tự lực của nhân thoại”. (Kinh Hùng Khải Triết, tr. 194). Thế nghĩa là An Tiêm là biểu hiện của dân Việt Nam tự lực tự cường, dầu có lâm vào đường cùng vẫn có thể tự lực cánh sinh để trở thành hùng mạnh. Hơn nữa, công lao tự lực của thời trước vẫn luôn sinh hoa trái cho kẻ thời sau.

Ta thấy ở đây ý chí tự lực, thuyết thiên định, và thuyết nhân quả phối hợp với nhau một cách kỳ dị, và trở thành cái ta gọi là văn hóa Việt Nam. Sản phẩm cuối cùng thật là phức tạp khó hiểu. Nhưng, có tổng hợp nào ở đời lại quá giản dị đâu?
humbleness

    2. Triết lý thầm lặng

* Điểm hấp dẫn hơn hết và là trọng tâm của câu truyện là quả dưa hấu. Ta thấy những nhận xét trên đây đều chẳng liên hệ gì đến quả dưa. Nếu vậy thì quả dưa chẳng là tiểu tiết lắm sao?

Nhưng tại sao lại là dưa hấu mà không là những quả khác? Ta thấy rõ ràng là dưa hấu giữ một vai trò quan trọng trong văn hóa Việt Nam. Ngày lễ quan trọng nhất trong năm, Tết Nguyên Đán, là phải có dưa hấu.

Nhưng xét trên thực tế, ta chẳng thấy lý do nào để dưa hấu trở thành quan trọng. Tháng Tết vẫn là tháng lạnh, dưa hấu chẳng có gì hấp dẫn như giữa mùa hè. Nếu Tết nằm giữa mùa hè, và vì quá nóng, dưa hấu trở thành quan trọng, lâu năm trở thành biểu tượng văn hóa, thì dễ hiểu hơn.

Về kinh tế, dưa hấu chỉ làm cho người ta hết khát, chứ không làm cho người ta no thế cơm. Mà Việt Nam lại không là sa mạc, nước quý như vàng. Nghĩa là dưa hấu chẳng quan trọng gì cho kinh tế hàng ngày cả. Hơn nữa, dưa hấu không giữ được lâu, nghĩa là bán buôn khó khăn, không có lời. Bán trễ một tí là chỉ có nước mang đi đổ. Vì vậy, người ta không thể xuất cảng dưa hấu ra ngoài, nhất là vào thời chưa có máy móc xe cộ. Do đó, dưa hấu không quan trọng cho đời sống kinh tế nhân dân.

Về mùi vị thì dưa hấu khá ngon. Nhưng so với các loại trái cây khác thì chẳng thể nào dưa hấu đứng được hàng đầu. Việt Nam thiếu gì trái cây thơm ngon, đẹp đẻ, mùi vị hấp dẫn. Dưa hấu cũng chỉ là một trong những số trái ngon mà thôi. Thế thì l‎ý do gì làm dưa hấu trở thành quan trọng?

Nguyễn Trọng Thuật trong Quả Dưa Đỏ và Nguyễn Lang trong Văn Lang Dị Sử, có nói đến hạt dưa đen nhánh như răng các cô thiếu nữ. (A, các cô thiếu nữ ngày nay, đừng vội cười. Ngày xửa ngày xưa, răng càng đen càng đẹp đấy nhé). Nhưng hạt dưa đẹp như răng của mấy cô cũng không thể nâng quả dưa lên hàng quan trọng. Cùng lắm cũng chỉ như hạt lựu so với răng các cô thời nay.

Nhìn kỹ lại dưa hấu ta thấy gì khác với các loại trái cây khác?

Trước hết là vỏ dưa xanh. Non cũng xanh, chín cũng xanh, lạt cũng xanh, ngọt cũng xanh. Đa số các trái cây khác khi chín đổi màu vàng hay đỏ, nhìn là biết ngay. Dưa hấu chín vẫn âm thầm lặng lẽ, khó mà biết được. Đây là điểm âm thầm thứ nhất.

Một vài trái cây khác khi chín vẫn mang màu xanh, như trái mít chẳng hạn. Nhưng những trái xanh khác khi chín lại bốc mùi thơm hấp dẫn. Dưa hấu chín vẫn âm thầm, chẳng khoe khoang hương vị. Đây là điểm âm thầm thứ hai.

Tóm lại, dưa hấu luôn luôn âm thầm, không lộ cái hay cái đẹp của mình ra ngoài bằng màu sắc hay mùi vị. Nhưng nếu người ta bổ ra thì bên trong thế nào? A! Màu đỏ. Màu của con tim, của tình yêu, của nhiệt huyết, của cả tấm lòng trung can tiết nghĩa. Mấy trái cây Việt Nam có bên trong đẹp hồng như dưa hấu? Không những chỉ có màu sắc, mà còn ngọt ngào mát mẻ. Nghĩa là đẹp cả hình thức lẫn nội dung.

Như vậy, dưa hấu là biểu tượng của con người tâm huyết trung nghĩa vẹn toàn. Nhưng con người đó âm thầm khiêm tốn, không hề tỏ lộ tấm lòng ra ngoài bao giờ. Khi người khác bổ ra, tìm hiểu lòng mình, họ mới thổ lộ chân tình.
dua-hau
Xanh vỏ, đỏ lòng.

Chính vì biểu tượng trung nghĩa âm thầm đó, mà dân Việt Nam say mê ưa chuộng quả dưa hấu, và dưa hấu được dùng đến trong mỗi đầu năm. Dân Việt Nam ưa chuộng thầm lặng và khiêm tốn trong lòng.

* Một điểm khác trong chính truyện làm sáng tỏ thêm một tí triết lý thầm lặng.

Trong truyện nói đến đời Hùng Vương mà không nói là đời thứ mấy. Nguyễn Lang trong quyển Văn Lang Dị Sử cho là đời Hùng Vương thứ 3 (tr. 130, in lần ba, Lá Bối, 1982). Nguyễn Trọng Thuật trong Quả Dưa Đỏ cho là đời Hùng Vương thứ 17 (tr.11).

Trên phương diện triết lý, đời 17 có lý hơn đời thứ 3. Theo Dịch học (mà người Việt ta nếu không là một trong những tác giả, thì cũng sử dụng rất nhiều), số 3 là con số thái dương, con số của thời huy hoàng cực thịnh. Số 17 là tổng số của 10 và 7. Số 10 là số thái cực, trung dung, vô thưởng vô phạt. Số 7 là số dương suy, thời đi xuống. Đời 17 là đời kế đời Hùng Vương cuối cùng. Đời vua 18 bị Thục Phán xâm chiếm.

Mà Hùng Vương trong truyện này có vẻ là vua của thời đi xuống. Vua nuôi An Tiêm, thương như con, nhưng khi nghe An Tiêm nói tin vào tiền thân, có vẻ như phụ ơn vua, là vua đùng đùng nổi giận đày ra hoang đảo. Người làm việc phúc đức sao lại bắt người ta mang ơn của mình hoài, nếu người ta tỏ vẻ như là vô ơn thì mang ra phạt? Thế là kẻ phúc đức hay kẻ háo danh? Thế là kẻ khiêm tốn hay “cái tôi lớn như quả núi”?

Hùng Vương trong truyện có thể là biểu hiện của sức đối kháng của dân Việt với văn hóa Phật giáo thời đó. Nhưng cũng có thể là biểu hiện của “cái tôi” quá lớn. Cũng may mà Hùng Vương vẫn còn thấy được An Tiêm có lý vào lúc cuối truyện.

“Cái tôi” to lớn của Hùng Vương đặt kế tính khiêm nhường âm thần của quả hưa hấu, làm nổi bật vai trò quan trọng của quả dưa. Âm thầm khiêm tốn và trung nghĩa trong lòng là vốn liếng của cái làm cho An Tiêm giàu có, và chinh phục được “cái tôi” to lớn của Hùng Vương.
khiêm tốn phục vụ
Như vậy, dân Việt ta vì yêu chuộng thầm lặng khiêm tốn mà thành ra yêu chuộng dưa hấu, và đưa dưa hấu lên hàng đầu trong văn hóa Việt Nam. Dĩ nhiên, không phải là mỗi người Việt đều “thấy” mối liên hệ giữa dưa hấu và tính khiêm tốn, vì “thấy” là ý thức, mà ta đang phân tích tiềm thức dân tộc. Nhưng làm sao ta biết là ta phân tích đúng hay sai? Thưa, ta đem so sánh lời phân tích của ta với các câu truyện khác rõ ràng hơn về tính thầm lặng mà dân Việt Nam ưa chuộng, như Con Tấm Con Cám, Thạch Sanh Lý Thông. Tính thầm lặng là một trong những đặc tính tâm l‎ý của dân Việt, mà ta phải để ý trong những lúc thực hành.

III. Kết luận

Thầm lặng là một cái gì thật giản dị, thật dễ hiểu. Nhưng khi áp dụng, thầm lặng đòi hỏi ta phải kiên nhẫn và tự kỷ cao độ. Kiên nhẫn để bỏ sức ra làm việc chậm chạp và mệt nhọc bằng năm bằng mười lần hô hào bắc loa to lớn. Kiên nhẫn để khỏi nóng nảy áy náy là con đường mình đi sao quá chậm. Tự kỷ để mình có thể chống lại hào quang của những tràng pháo tay, những lời xưng tụng. Ôi! Hào quang sao đẹp đẽ thế mà có sức hủy diệt nhân tài!

    Chú thích: (*) Phần chính truyện trích nguyên văn từ phần Chính Kinh của quyển Kinh Hùng Khải Triết do giáo sư Kim Định viết.

    Theo giáo sư Kim Định, “Kinh Hùng là 15 truyện đầu trong quyển Lĩnh nam Trích Quái theo bản VHv 1473 là bản Phạm Quỳnh đã theo và Lê Hữu Mục đã dịch… Ở đây chúng tôi chỉ dùng bản dịch của họ Lê sau khi đã sửa vài ba chỗ sai (chắc vì vô tình) hoặc quá xa bản chính, nhưng nói chung đã đủ cho phương diện triết lý”. Xem K.H.K.T. tr. 151 (Thanh Niên Quốc Gia xuất bản, 198?).

    Bản chính truyện này gần giống hoàn toàn với bản chính truyện Nguyễn Trọng Thuật đã dùng trong Quả Dưa Đỏ, tr. 6-7 (Sống Mới, 1955).

Trần Đình Hoành

© copyright 2009
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

15 thoughts on “Triết lý Việt — Quả Dưa Hấu”

  1. HI anh Hoành !
    Bái Triết lý Việt _ Quả Dưa Hấu .
    Đọc bài anh viết và phân tích rất sâu về triết lý nhờ đó em mới hiểu sâu hơn về truyền thuyết quả dưa hấu và An Tiêm .
    An Tiêm đúng là tấm gương lao động cần mẩn .Ông cảm nhận một triết lý mọi sự hiện tại có được do” Tiền kiếp “Em nghỉ cũng phù hợp với triết lý nhà phật phải không anh .Ở đây em xin nói thêm về mặt dinh dưỡng và một số tâc dụng làm thuốc của quả dưa hấu .

    Bản thân quả dưa mang cả tính chất của ngủ hành .
    Võ màu xanh “Hành mộc ” ,lớp kế bên trong màu trắng “Hành kim”, Ruột màu đỏ “Hành hõa ” Vị của dưa ngọt vào tạng tỳ “Hành Thổ “.Quả dưa có vị ngọt tính mát tác dụng thanh nhiệt giải khác rất tuyệt vời Đặc biệt thanh nhiệt ở tỳ vị ,Nên dưa hấu trị chứng vị nhiệt rất tốt .Người ta chế từ Võ lụa quả dưa lớp màu trắng tiếp giáp với lớp cơm màu đỏ ,thành loại thuốc gọi là “Tây qua sương ” trị lở loét miệng rất công hiệu .Vài dòng góp ý thêm vào những ý kiến của Anh Hoành .Em cảm ơn anh đã cho em và mọi người hiểu biết thêm nhiều vấn đề của cuộc sống .
    HP

    Số lượt thích

  2. Chào anh Hoành! Em cảm ơn anh nhiều về bài viết hôm nay, đã giúp em hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa nét truyền thống đón tết Cổ truyền của người dân Việt Nam, mâm ngủ quả bao giờ cũng có quả dưa hấu. Hơn thế cái giá trị sâu sắc của cái biểu tượng “xanh vỏ đỏ lòng” một nét đẹp trung nghĩa âm thầm.
    – (Như vậy, dưa hấu là biểu tượng của con người tâm huyết trung nghĩa vẹn toàn. Nhưng con người đó âm thầm khiêm tốn, không hề tỏ lộ tấm lòng ra ngoài bao giờ. Khi người khác bổ ra, tìm hiểu lòng mình, họ mới thổ lộ chân tình.)
    – Em khâm phục trước cách lý giải từ quả dưa hấu để dẫn dắt tới giá trị đạo đức con người mà anh đã làm ở đoạn này. Em cảm ơn anh rất nhiều!
    – Anh Hoành nè! Anh sửa lại một từ ở câu này nhá! (Nhưng tại sao lại là dưa dấu mà không là những quả khác?) em biết anh muốn nói đó là dưa hấu. Chúc anh một ngày nắng ấm!

    Số lượt thích

  3. Hi anh Hoành, anh viết cách đây 20 năm mà em thấy chẳng khác là mấy, giọng văn anh vẫn thế :), một số bài anh viết cho ĐCN thì đơn giản hơn, bài này em đọc lại 2 lần mới hiểu được :p, nhất là phần phân biệt tiềm thức với nhận thức, em chưa rõ lắm.

    Em cũng đồng ý cách giải thích của anh về trái dưa hấu và văn hóa Việt Nam, sự âm thầm, khiêm tốn. Màu đỏ của trái dưa thể hiện sự may mắn, ngày Tết ai mua được quả dưa đỏ thì coi là gặp nhiều may mắn lắm. Chính vì không thể biết được bên trong nó thế nào mà trái dưa hấp dẫn với mọi người chăng?

    Anh khỏe nhé.

    Số lượt thích

  4. Hi Hòa,

    Em phải đọc lại 2 lần vì ngày xưa anh viết còn dở. Thực ra thì nếu anh edit lại một tí, bài này sẽ dễ đọc và dễ hiểu hơn, và em chỉ cần đọc một lần. Nhưng anh muốn để nguyên để giữ gía trị lịch sử và kỷ niệm của nó một tí. (Nếu không thì em cũng chẳng biết được 20 năm trước anh viết ra sao 🙂

    Cám ơn em đã đọc kỹ. Em khỏe nha. 🙂

    Số lượt thích

  5. Anh Hoành ơi! Em rất cảm ơn ĐCN- nơi gặp gỡ của những người luôn luôn mong muốn được sống trong bầu không khí trong lành, tích cựch,hướng thiện …
    Em vừa đọc xong bài của anh nè!
    Em thấy cách viết của anh đúng là cách viết của một con người ưa tìm tòi khám phá,có trình độ hiểu biết rất sâu rộng.
    So với cách viết của TĐH hiện tại thì TĐH của 23 năm về trước vẫn không hề “non trẻ”. Khác chăng là TĐH hiện tại đã dày dạn kinh nghiệm và rất từng trải vì vậy phải chăng vốn sống phong phú thì nhận thức cũng càng phong phú hơn ? Có thể nói TĐH hiện tại đã thật sự đến độ hoàn mỹ ” mười phân vẹn mười ” rồi !
    Em cảm phục và biết ơn anh, người Thầy đã đặt hònđá đầu tiên để làm nền móng cho ngôi nhà của ĐCN.
    Gọi anh là Thầy e rằng hãy còn chưa thoả đáng với những tài năng, phẩm chất của anh đâu,hãyc còn thiệt cho anh đó. Dù anh có khiêm nhường thì em vẫn luôn bảo lưu cách đánh giá của em về anh.
    Cách đây mấy hôm anh có nói rằng “kích thước ” của anh khiêm tốn ? Điều đó em nghĩ là không liên quan gì đến những mặt nổi trội của anh cả. Em tin rằng trong mắt mọi ngưòi ( hiển nhiên là không loại trừ em)
    anh mãi mãi vẫn là THẦN TƯỢNG!
    Chúc anh thật nhiều hạnh phúc và an lànhEm xin cảm ơn anh nhiều và thật nhiều!

    Số lượt thích

  6. Rất khâm phục tài viết của anh Hoành, dù là 23 năm về trước nhưng sao cảm giác là vẫn là anh của hôm qua, cảm giác rằng TĐH không có tuổi. Cám ơn TĐH và ĐCN đã cho em nhiều kiến thức. Huy

    Số lượt thích

  7. Chào anh
    Bài viết hay quá, rất sâu sắc. Em phục cái triết lý về dưa hấu của anh: “dưa hấu là biểu tượng của con người tâm huyết trung nghĩa vẹn toàn. Nhưng con người đó âm thầm khiêm tốn, không hề tỏ lộ tấm lòng ra ngoài bao giờ. Khi người khác bổ ra, tìm hiểu lòng mình, họ mới thổ lộ chân tình.” “tính âm thầm khiêm tốn, trung nghĩa đã chinh phục được cái tôi to lớn của Hùng Vương.

    Cám ơn anh rất nhiều
    E.Hân

    Số lượt thích

  8. Hi anh Hoành,
    Em thấy bài viết của TĐH 23 năm trước cũng giống TĐH hiện nay ở ý tưởng, cách đặt vấn đề và phân tích rất sâu sắc, nhưng cách diễn đạt của TĐH bây giờ ngắn gọn hơn, giản dị hơn, thâm trầm hơn hồi xưa. như một giòng sông lớn hiền hòa mà sâu thẳm mênh mang.

    Số lượt thích

  9. Anh Hoành: nhiều năm về trước em thật sự không có khả năng đọc những bài dài như thế này, và đọc 1 cách từ tốn, nghiền ngẫm từng câu chữ để hiểu rõ thông điệp mà tác giả muốn truyền tải.

    Em ít xuất hiện vì em lo tu dưỡng trái tim của mình cho tĩnh lặng như lời anh khuyên đó, và thấy rất hiệu quả, em tiến bộ rất nhiều (em nghĩ vậy),

    Em phải cám ơn anh thật nhiều lần mới đúng. Nếu không có những lời khuyên của anh, chắc em không đủ sức vượt qua những sóng gió mà em đang gặp phải, để có 1 tâm trạng ổn định như bây giờ

    Em chúc anh thật nhiều sức khỏe, anh Hoành nhé.
    E.Hân

    Số lượt thích

  10. Hi Thiện Châu,

    Anh đọc lại cũng thấy là anh bây giờ không khác anh 26 năm về trước nhiều lắm, chỉ là hồi đó thì dông dài hơn và khoa bảng hơn, và bây giờ thì ngắn gọn hơn và giản dị hơn.

    Đính chính: bào này anh viết như vậy là 26 năm rồi. 23 năm là tính đến lúc anh re-posted bay này năm 2009.

    Chúc Thiện Châu vui khỏe.

    Số lượt thích

  11. Hi Hân,

    Sóng gió hay ổn định không bao giờ là ở bên ngoài, mà luôn là ở bên trong. Bên ngoài trời đang sập, nhưng bên trong mình tĩnh lặng thì vẫn tĩnh lặng.

    Khó khăn ở đời thì ai trong chúng ta cũng có hàng ngày, không điều này thì điều kia. Những tĩnh lặng trong lòng thi nghìn người có một. Vì người công phu thượng thừa đương nhiên là hiếm.

    Tĩnh lặng, an lạc, tích cực với đời. Và đời sẽ tĩnh lặng, an lạc, tích cực với ta.

    Tĩnh lặng bên trong sẽ làm sóng gió bên ngoài thành tĩnh lặng.

    Chúc em an lạc.

    Số lượt thích

  12. Anh Hoành: em hiểu ý anh và cám ơn anh nhiều lắm.
    Em hoàn toàn đồng ý với anh:

    “Tĩnh lặng, an lạc, tích cực với đời. Và đời sẽ tĩnh lặng, an lạc, tích cực với ta.

    Tĩnh lặng bên trong sẽ làm sóng gió bên ngoài thành tĩnh lặng”

    Em sẽ mãi sống theo lý tưởng này và quyết không thay đổi 🙂

    Số lượt thích

  13. Hay lắm anh ạ!
    Tuyệt hảo!
    Bài này cách đây 31 năm, đọc cảm tưởng cũng giống như mới viết hôm nay.
    Em ngưỡng mộ và phục anh quá!

    Em rất thích đoạn phân tích “triết lý thầm lặng” của quả dưa hấu.
    Quả dưa hấu thật là công phu thượng thừa, là hình tượng đẹp để học hỏi.

    Em Phương.

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s