Thử thách Anh Ngữ hàng ngày — 1.5.2009

englishchallenge
Chào các bạn,

Hôm nay ta có thử thách này. Câu này chị Huỳnh Huệ gởi tới.

Nine Requisites For Contended Living

1. HEALTH enough to make work a pleasure.

2. WEALTH enough to support your needs.

3. STRENGTH enough to battle with difficulties and overcome them.

4. GRACE enough to confess your sins and forsake them.

5. PATIENCE enough to toil until some good is accomplished.

6. CHARITY enough to see some good in your neighbor.

7. LOVE enough to move you to be useful and helpful to others.

8. FAITH enough to make real the things of God.

9. HOPE enough to remove all anxious fears concerning the future.

Các bạn xem kỹ cấu trúc của câu văn trước khi dịch nhé. Ý nghĩa của các câu này chỉ là một phần. Các câu này hay phần lớn là nhờ cấu trúc. Tất cả các câu đều cấu trúc như nhau, tạo ra đồng nhất (uniform) và lập lại (repetition), rất quan trọng trong rhetoric (nghệ thuật hùng biện).

Về bài hôm qua, để mình nói thêm một tí về một vài kỹ thuật viết. Trong bài hôm qua có vài câu dùng chữ “would”, như “In free time he would walk around the island..” Câu hỏi là tại sao ta nói “he would walk” mà không nói “he walked”?

Câu trả lời là ta không bị bắt buộc phải dùng he would, dùng cũng được, không cũng được. “He walked” là đủ rồi.

Tuy nhiên chỉ dùng “he walked” thì không hay bằng “he would.”

Vậy thì he would là gì? Và khi nào thì ta dùng nó.

Nếu bạn mở tự điển, thì would là past tense của will. Chẳng giải thích được gì cho bạn hết.

Cách trả lời chính xác nhất là tưởng tượng bạn đang vẽ tranh. Khi dùng past tense như he walked, thì đó là các nét vẽ rõ nét. Khi dùng would, thì đó là các nét vẽ mờ nét, mờ ảo hơn, lãng mạn hơn.

Vậy thì khi nào dùng would được? Ta dùng would khi có đủ cả 3 điều kiện sau đây

1. Đó là hành động trong quá khứ.
2. Xảy ra rất thường xuyên, ví du: hàng ngày.
3. Và ta muốn nói đên việc thường xuyên đó chung chung, mà không nhất định một hành động tại một thời điểm rõ ràng nào đó.

Điểm số 3 này rất quan trọng. Ví dụ: “Every day I would take a walk in the forest in early morning. And one day as I walked past her house on the way to the forest, she stepped out and smiled.”

Trong câu đầu ta dùng I would vì ta muốn chỉ một việc hàng ngày chung chung. Câu sau, ta phải dùng I walked bởi vì ta muốn nói đến walk tại một thời điểm đặc biệt, ngày đặc biệt được gặp nàng bước ra và mỉm cười.

Would là optional, tức là dùng thì hay hơn, không dùng thì cũng chẳng sai. Nhưng dùng bậy thì sẽ sai. (Cho nên, nếu không chắc thì đừng dùng).

Nhưng, tại sao khi dùng would thì đó là “mờ nét, mờ ảo hơn, lãng mạn hơn”?

Thưa, vì trong văn hóa Anh ngữ nó thế. Chữ would luôn luôn làm nhẹ câu văn. Ví dụ: Nói “I like to have a cup of tea” chẳng sai văn phạm, nhưng nghe hơi nặng và bất lịch sự; I would like… thì nhẹ nhàng và lịch sự hẳn ra.

Người ít học và bất lịch sự ít dùng chữ would hơn người học cao và lịch sự. Người sống bằng tiếng Anh, khi tai nghe chữ would là tự nhiên tâm trí thấy nhẹ nhàng dịu dàng hẳn lại.

Chúc các bạn một ngày vui vẻ.

Mến,

Hoành

Một suy nghĩ 8 thoughts on “Thử thách Anh Ngữ hàng ngày — 1.5.2009”

  1. 9 Điều thiết yếu cho cuộc sống
    1. Đủ sức khoẻ để làm việc vui vẻ
    2. Đủ khoẻ mạnh để chịu đựng những nhu cầu của bạn.
    3. Đủ sức mạnh để chiến đấu với khó khăn và vượt qua chúng.
    4. Đủ thiện chí để thú nhận những tội lỗi và từ bỏ chúng
    5. Đủ kiên nhẫn để chịu đựng cực khổ cho tới khi việc tốt nào đó được hoàn thành.
    6. Đủ khoan dung để nhận thấy điều tốt nào đó từ người hàng xóm của bạn.
    7. Đủ yêu thương để chuyển bạn thành có ích và giúp đỡ người khác.
    8. Đủ trung thành để làm những điều chân thật với Chúa.
    9. Đủ hi vọng để xoá bỏ tất cả những lo âu sợ hãi đang liên quan tới tương lai

    Số lượt thích

  2. Chín điều thiết yếu trong cuộc sống:

    1. Đủ sức khoẻ để biến công việc thành niềm vui.
    2. Đủ tài lực để đáp ứng những nhu cầu.
    3. Để sức mạnh để chiến đấu và vượt qua khó khăn.
    4. Đủ khoan dung để tự thú lỗi lầm và từ bỏ chúng.
    5. Đủ kiên nhẫn để làm việc vất vả cho đến khi hoàn thành được ý nguyện.
    6. Đủ nhân hậu để thấy được mặt tốt của láng giềng.
    7. Đủ yêu thương để trở thành người hữu ích.
    8. Đủ niềm tin để thực hiện Tín điều.
    9. Đủ hi vọng để dứt bỏ mọi lo lắng sợ hãi về tương lai.

    Cám ơn chị Huệ đã giới thiệu bài dịch này. Trong lúc nghiền ngẫm câu từ, em cũng “thấm” phần nào nội dung của nó.
    Hi vọng sẽ nhận được vài lời chỉ dẫn hoặc giải thích của chị (cũng như của các anh chị khác) dể việc tham gia Thử thách Anh ngữ mỗi ngày trở nên hữu ích hơn.

    Chúc chị kỳ nghỉ lễ vui vẻ.
    pky

    Số lượt thích

  3. Dear Huệ,

    Em cũng đồng quan điểm với anh Hoành về việc dùng từ càng rõ ràng, dễ hiểu càng tốt, nên em “xí” một chút nha.

    Câu 2: Đủ tiền bạc (đủ khá giả) để đáp ứng các nhu cầu của bạn.

    Từ “tài lực” em sợ không rõ ý, có lẽ “tiền bạc” hoặc “khá giả” sát hơn và rõ ý hơn.

    Thanks,
    pky

    Số lượt thích

  4. Cám ơn Trà Mi nha. Em giữ lại trong bản dịch uniformity, repitition và symmetry của bản chính rất hay. Nếu em cho phép, thì anh có thể phân tách chi tiết từng câu em dịch và edit thêm một tí, trong bài post cho ngày Thứ hai, để giúp cac bạn thấy sâu thêm một tí. Nếu bất tiện cho em, thì cho anh biết. Vì anh không dám dùng em làm Guinee pig nếu không được em OK.

    Em khỏe nhé.

    Số lượt thích

  5. Em post bài lên để các anh chị sửa cho em để em được học hỏi thêm. Nên em không thấy bất tiện gì cả. Em mong anh sửa những điểm sai cho em để lần sau em có thể dịch tốt hơn.
    Thanks

    Số lượt thích

  6. Anh Hoành sẽ phân tích cả 2 bản dịch ngày mai nhé
    Mình rất cám ơn hai bạn đã tích cực tham gia Thử Thách.Anh Ngữ. Ngoài những ý nêu trên của anh Hoành về version của Trà My, theo mình khi dịch thơ, các bạn lưu ý một số qui luật sau:
    + meter ( rhythm) and rhyme schemes : nhịp thơ và cách gieo vần.
    + the story, the insight, figures of speech, vision…: Trong thơ ca cũng có một cốt truyện với bố cục sinh động, minh triết, biện pháp tu từ, khả năng tưởng tượng…
    Nhưng xin lưu ý các qui luật về thơ tuy có đó, nhưng không phải là cứng nhắc, vì luật thơ không thể trói buộc thơ nhất là thơ dịch. Cần lưu ý chưa có quan điểm chung được nhất trí hoàn toàn về dịch thơ ca và nhiều khi dẫn đến tranh cãi gay gắt giữa các dịch giả và nhà phê bình.

    .Xin trích ra một đoạn ở đây cho các bạn tham khảo :

    “Mỗi dịch giả sử dụng một lý thuyết riêng. Họ kiên quyết giữ vững lập trường và không chấp nhận những bản dịch trái với nguyên tắc của mình. Hệ quả là một nguyên tác có tới hàng trăm bản dịch khác nhau, còn độc giả băn khoăn không rõ bản nào trung thành với nguyên tác và giữ được tinh thần tác giả.

    Trường hợp bài Xa và Gần của nhà thơ Cố Thành, Trung Quốc là ví dụ. Nhà nghiên cứu văn học Trần Đình Sử đưa ra bản dịch: “Em/ Lúc nhìn anh/ Lúc nhìn mây/ Anh cảm thấy/ Khi em nhìn anh rất xa/ Khi em nhìn mây rất gần”. Còn dịch giả Hồng Diệu (Trưởng ban Văn học nước ngoài, Tạp chí Văn nghệ Quân đội) lại tâm đắc với bản: “Em/ Khi nhìn anh/ Khi nhìn mây/ Anh cảm thấy/ Khi em nhìn anh rất xa/ Khi em nhìn mây rất gần”. Qua đó, tác giả Hồng Diệu nhấn mạnh tới khả năng thẩm định và sự nhạy cảm trong quá trình dịch. Cái lý của ông là âm điệu trầm buồn hợp với tâm trạng nhân vật trữ tình. Hai người yêu nhau sắp phải chia tay nên họ ở gần nhau mà cảm thấy xa lạ hơn cả đám mây trên trời. Nếu dùng chữ “lúc” có thanh sắc sẽ phá vỡ tiết tấu trầm buồn trong bài thơ. Ngược lại, nhà nghiên cứu Trần Đình Sử chấp nhận chữ “lúc” vì nó diễn tả được cái bẽ bàng, hoảng hốt của nhân vật trước sự chia ly. Theo ông, bản dịch cần phải sát nghĩa, sáng sủa, rõ ràng.” ( Việt Báo) .

    Bài này trong resource của mình thì không phải là thơ có rhyme, một dạng như thơ mới của Việt nam ( giống như kiểu thơ Nguyên Sa, bài Mời : Tôi trân trọng mời em dự chuyến tàu tình ái…. )
    Mình chỉ có một đề nghị các bạn khi dịch thơ, xin hãy balance giữa nguyên tắc dịch sát ý thơ, tứ thơ và âm điệu . Tùy quan điểm dịch cấu trúc hay ngữ nghĩa nữa. Nhưng các bạn nhất thiết làm sao khi đọc lên bản dịch cũng thỏa mãn một trong những cái khoái nhất, hay vui thú nhất của thơ là đọc lên nghe êm tai ( euphony ) nếu không theo được vần điệu.

    Chúc vui và mong hai bạn cũng như nhiều bạn khác tiếp tục tích cực góp mặt với Thách Thức nhé.
    Càng đông càng vui ?

    Số lượt thích

  7. Chào Yến, Trà Mi và các bạn,

    Hồi nãy chưa thấy bài của Yến nên anh đề nghị là phân tích bài Trà Mi. Bây giờ có bài Yến rồi, các bạn có thể so sánh bài Yến và Trà Mi, và so với bản chánh, từng câu từng chữ, thì sẽ tự thấy các “bí mật” của vấn đề. Mình khỏi phải phân tích. Đa số các điểm yếu trong bài của Trà Mi đã được Yến làm cho mạnh lên đúng mức.

    Mình chỉ bàn thêm một tí về các câu 5, 7 và 8 trong bài của Yến thôi.

    Câu 5. PATIENCE enough to toil until some good is accomplished
    Yến: Đủ kiên nhẫn để làm việc vất vả cho đến khi hoàn thành được ý nguyện.

    “Làm việc vất vả” hơi dài. Dùng “lao động” thì gọn hơn.

    “Some good is accomplished” Yến dịch là “hoàn thành được ý nguyên”. “Ý nguyện” luôn luôn mang một nghĩa chủ quan—ý nguyện của một người nào đó. Nhưng chữ some good ở đây mang ý nghĩa khách quan-việc tốt, việc thiện, việc đẹp—chẳng liên hệ đến ý kiến của ai hết. Tác giả cố tình nói đến khái niệm “tốt” cho tất cả mọi người. Khi chú trọng vào “ý nguyện” chủ quan của mình, mình làm yếu tư tưởng của tác giả.

    Chữ some là từ chỉ một ít, số nhỏ, các bạn biết hết rồi. Người ta nói, “Give me some sugar” (cho tôi tí đường) chứ không ai nói “Give me sugar” (cho tôi đường).

    Chữ “được” trong câu của Yến không cần thiết.

    Cho nên mình đề nghị câu 5 là:

    5. Đủ kiên nhẫn để lao động cho đến khi hoàn thành vài việc tốt.

    Chữ “vài việc tốt” này vẫn còn có thể improved, nếu tư tưởng đến trong đầu 🙂
    .

    Câu 7: LOVE enough to move you to be useful and helpful to others.
    Yến: Đủ yêu thương để người trở thành người hữu ích.

    Câu này Yến bỏ đi chữ “others”. Chữ này quan trọng. Tác giả muốn nói đến hữu ích cho người khác, không chỉ hữu ích cho chính mình.

    Chữ “người” trong câu của Yến không cần thiết (và cũng không có trong bản chính).

    Cho nên mình đề nghị câu 7 là:

    7. Đủ yêu thương để thành hữu ích cho người khác
    .

    Câu 8: FAITH enough to make real the things of God.
    Yến: Đủ niềm tin để thực hiện Tín điều.

    “The things of God” rất là tối nghĩa. Tuy nhiên, nó thường có nghĩa là “những điều Chúa (thượng đế) muốn mình làm.” “Tín điều” là dịch rất hay rồi đó.

    Tuy nhiên nếu mình suy nghĩ rất sâu, thì các tôn giáo thường có nhiều tín điều, mà đa số là của các giáo hội tạo ra, chưa chắc là cùa Chúa. Trong ngôn ngữ con người mọi nơi, chữ tín điều (creed) thường nhắc đến giáo hội, giáo phái. Cho nên nếu mình có cách tránh ý tưởng “giáo phái” chia rẽ này thì hay hơn. Trên phượng diện triết lý, người không theo đạo nào cũng có thể nghe được lời thượng đế trong lòng mình. Tác giả dùng từ tối nghĩa “things of God”, rất trung tính, rõ ràng là muốn tránh khái niệm giáo phái.

    “Cho nên anh đề nghị câu 8 là:

    8. Đủ niềm tin để thực hiện lời Chúa.

    Nhưng chữ “Chúa” có thể làm người Việt nghĩ lầm đến Thiên chúa giáo, vậy thì dùng từ “Thượng đế” trung tính hơn. Chữ God rất trung tính.

    8. Đủ niềm tin để thực hiện lời Thượng đế.

    Như vậy bài của Yến, sau khi edit xong thì thành;

    Chín điều thiết yếu trong cuộc sống:

    1. Đủ sức khoẻ để biến công việc thành niềm vui.
    2. Đủ tài lực để đáp ứng những nhu cầu.
    3. Đủ sức mạnh để chiến đấu và vượt qua khó khăn.
    4. Đủ khoan dung để tự thú lỗi lầm và từ bỏ chúng.
    5. Đủ kiên nhẫn để lao động cho đến khi hoàn thành vài việc tốt.
    6. Đủ nhân hậu để thấy được mặt tốt của láng giềng.
    7. Đủ yêu thương để trở thành hữu ích cho người khác.
    8. Đủ niềm tin để thực hiện lời Thượng đế.
    9. Đủ hi vọng để dứt bỏ mọi lo lắng sợ hãi về tương lai.

    Các bạn thấy, trong những bài thơ hay, mỗi từ, mỗi dấu chấm, dấu phẩy, mỗi cách hành văn tế nhị, đều có cái hay của tác giả trong đó. Nếu mình để ý từng chi tiết nhỏ, không lướt qua điều gì, thì mình mới có thể mang phần lớn cái hay của tác giả sang bài dịch. Phần lớn thôi, không mang hết được. Đã dịch thì phải thất thoát một tí.

    Cám ơn Yến, Trà Mi và các bạn nha.

    Số lượt thích

  8. Cám ơn anh Hoành và chị Huệ rất nhiều.

    Những điểm anh Hoành chỉnh lại dùm Yến, Yến đều rất tâm đắc. Khi dịch, Yến đã có sự phân vân ở nhiều chỗ, nên phân tích của anh Hoành trả lời chính xác những vướng mắc của Yến. Yến đã học được nhiều nhờ sự giải thích rõ ràng, cặn kẽ và rất dễ hiểu của anh. Cám ơn anh nhiều.

    Em cũng sẽ để ý đến những nhắc nhở của chị Huệ về việc giữ cân bằng giữa ý thơ và giai điệu. Dịch sát nghĩa mà giữ được âm luật là điều cực kỳ tuyệt vời, phải không chị? Nhưng ở trình độ của em, em chỉ mong đừng hiểu sai nguyên tác, để bài dịch của mình thành “tam sao thất bổn” là tốt rồi.

    Chúc các anh chị nhiều niềm vui.

    Thân,
    pky

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s