Lưu trữ theo thẻ: Văn Hóa

Di sản Thế giới – Vịnh Hạ Long

Chào các bạn,

Vùng Biển Rồng Đáp này thì rất khó để giới thiệu với các bạn, vì như thế thì chẳng khác gì với thiệu ông chú với bà thím. “Chào chú, giới thiệu với chú, bà này là vợ chú đấy.” Đôi khi cũng có thể phải làm thế thật. 🙂 Nhưng Vịnh Hạ Long thì chắc là không cần.

Nét hùng vĩ và kỳ bí của Vịnh Hạ Long thật là có một không hai trên thế giới. Dù là Vịnh Hạ Long có dự phần trong hai cuốn phim lớn, Indochine và Tomorrow Never Dies (James Bond 007), hai cuốn phim này chẳng làm nên công lý cho Hạ Long. Thực sự là phải ngồi bập bềnh giữa trời biển núi bao la ấy, ta mới cảm nhận được nét tuyệt mỹ cùa Hạ Long và tính vô tận của trời đất.

Mình mới làm xong PPS Vinh Hạ Long, với nhạc nền là bản Hải Đảo Xa Xôi (Distant Island) của Deuter. Post đây để chia sẻ với các bạn.

Xin các bạn click vào ảnh dưới đây để xem slideshow và download.

Chúc các bạn một ngày hùng vĩ.

Bình an & Sức khỏe,

Túy-Phượng
.

halong

Hà Nội Phố, Hà Nội Mùa Đông!

Chút gió heo may về mang theo hơi hướng của một mùa đông Hà Nội sắp bắt đầu. Thu còn chần chừ, vấn vương chia tay trong hương cốm man mát, hương hoa sữa nồng nàn, ngây ngất phố, trong màu nắng vàng tươi như mật ong. Đông ngập ngừng với những cơn gió mùa đông bắc đầu tiên, lẫn vào từng cơn mưa, mưa lá bay đầy trời, kéo theo cái lạnh của khoảnh khắc giao mùa, vừa đủ cho những đôi tình nhân tìm hơi ấm tay trong tay bên nhau.
hanoi1

Lập Đông, Hà Nội có gam màu và hương vị say đắm là lạ. Màu vàng, đỏ của nắng, của lá cây, hương phố tỏa ra từ những hàng quà mùa Đông dọc vỉa hè…Tất cả những điều thi vị đó mang cho những người con xa Hà Nội một nỗi nhớ khó tả. Không ồn ào náo nhiệt như mùa Hè, không nồng nàn say đắm như mùa Thu, không tươi trẻ đầy sức sống như mùa Xuân, Đông Hà Nội mang chút lạnh lùng nghiêm nghị nhưng cũng không kém phần đáng yêu và duyên dáng giống như những nàng thiếu nữ Hà Nội vậy.

Hồ Gươm ngày Đông, mặt nước phẳng lặng, soi bóng Tháp Rùa cổ kính và những cành cây khẳng khiu, trụi lá. Lá đã theo gió đi cùng mùa Thu, dành lại cành trơ khấc cho mùa Đông.
hanoi2
Nắng không đủ rực rỡ, chỉ vừa đủ để làm hồng đôi má của ai đó. Những con đường với những rặng cây đang thay sắc lá. Thỉnh thoảng vài chiếc lá còn sót, rơi xuống trông giống như một vạt nắng vàng lấp lửng giữa khoảng không. Những chùm quả bàng chín vàng ửng, treo lủng lẳng trên cành, những bông hoa điệp còn vương lại, những cành cây cơm nguội rung rinh trong gió có vẻ như không muốn rời đi theo mùa, làm cho cái màu xám đặc trưng của mùa Đông được giảm bớt. Nhờ đó ta vẫn thấy ấm áp trong cái lạnh của gió, của không khí khi bắt gặp Đông trên phố.


“…Hà Nội mùa này chiều không buông nắng

Phố vắng nghiêng nghiêng cành cây khô

Quán cóc liêu xiêu một câu thơ

Hồ Tây, Hồ Tây tím mờ…”

hanoi3

Hồ Tây sương phủ mờ, con đường Cổ Ngư hôm nay dường như cũng có chút khác lạ. Rộng hơn, lạnh hơn, không còn những đôi tình nhân sóng sánh bên nhau dạo bước dưới nắng chiều. “…Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về…” .

Hà Nội Đông về còn quyến rũ lòng người bởi những món ăn rất riêng. Đó là ngô nướng, ốc luộc và quẩy nóng chiên giòn.

Những bắp ngô nếp còn non, vừa mới được trẩy về từ bãi giữa cầu Long Biên, ven sông Hồng. Bóc lớp áo lá xanh mướt bên ngoài, ta bắt gặp những hạt ngô trắng ngần, bóng mịn, còn căng sữa. Đem quạt nướng trên than hồng chừng mươi phút sẽ cho chúng ta những bắp ngô nướng ngọt dẻo thơm bùi, ngon phải biết…Ngô nướng quyến rũ thực khách bằng hương thơm riêng biệt, mùi thơm của hương đồng gió bãi, của phù sa hào phóng. hanoi4-ngôNgô nướng chỉ sinh ra vào đúng mùa này, đúng khoảng khắc này khi cái se se lạnh của heo may bủa vây quanh ta, khi màn đêm biến chậu than hồng trở nên lung linh huyền ảo. Ai cũng muốn ngồi gần chậu than hơn chút nữa, những đôi má ửng đỏ, những cặp mắt long lanh xúm quanh người quạt ngô, những câu chuyện không đầu không cuối, những tiếng xuýt xoa trong tà áo mỏng, âm thanh lép bép của lò than…tạo nên một không gian ấm cúng kỳ lạ, hòa quyện vào không khí chờ đợi thơm mùi ngô nếp. Cầm bắp ngô nướng chín nóng hôi hổi trên tay, ta có cảm giác hơi ấm lan truyền từ tay vào từng đường gân thớ thịt. Cẩn thận tách từng hạt, từng hạt, nhẹ nhàng bỏ vào miệng, nhẹ nhàng nhâm nhi như sợ cái vị ngon ngọt ấy tan nhanh đi mất.

Sẽ là thiếu sót nếu ta bỏ qua món quẩy nóng.
Mặc dù chỉ mới qua mấy trận gió mùa mà đâu đó bên những vỉa hè, cổng trường đã xuất hiện hàng quẩy nóng với mấy cái ghế, cái bàn con sơ sài cùng chảo mỡ to đùng. Đây là món ăn dân dã và rất rẻ. Ta có thể bắt gặp trên phố rất nhiều hàng quẩy nóng nhưng nổi tiếng nhất vẫn là quẩy ở các phố như Cửa Nam, Phan Bội Châu, Quán Thánh, Thụy Khuê. hanoi5-quay
Quẩy ở phố nào cũng giống nhau, nhưng điều để thu hút thực khách và làm cho món quẩy của quán mình trở nên nổi tiếng thì bắt buộc người chủ phải có nước chấm ngon. Chua ngọt của dấm đường, se cay đầu lưỡi của ớt tươi, mặn dịu của nước mắm và không thể thiếu những lát đu đủ hay cà rốt thái mỏng. Một đĩa quẩy nóng, chấm với nước chấm chua ngọt, thêm chút tương ớt… Chao ơi mới hấp dẫn làm sao.

Có ngô nếp nướng, quẩy nóng giòn, sao ta có thể quên ốc luộc được chứ! Những con ốc béo ngậy được làm sạch sẽ, luộc với lá chanh, sả và một chút gia vị ta có được món ốc ngon tuyệt. Cũng giống như ăn quẩy, ốc ngon một phần nhờ nước chấm, mỗi quán có một cách pha nước chấm riêng, khiến người ăn không thể nhầm lẫn. Nhẹ nhàng xoắn ruột ốc ra khỏi vỏ, rồi nhẹ nhàng nhấn chìm vào nước chấm, mùi vị chúng hòa quyện vào nhau, ngọt ngào biết mấy. Đêm mùa Đông, ngồi xì xụp húp bát nước ốc, uống rượu trong hơi men, xích lại gần nhau nói đủ thứ chuyện, những con ốc như kéo gần khoảng cách mỗi người.hanoi6-oc

Cứ vẩn vơ, mơ màng với cây, với lá, với quà phố Hà Nội trong cái lạnh ngọt ngào còn vương chút thu, dạo bước qua những con đường lá rụng ngập đầy lối đi, dễ khiến hồn ta bay bổng theo từng cơn gió. Đông ơi, chào mi nhé. Mi về đây để ta có thể diện những chiếc khăn len ấm áp, để ta có thể thưởng thức một tách cafe nóng trong quán quen, để ta có thể hít hà cái lạnh giá của sương sớm…

Thi thoảng ta tự tạo cho mình cảm giác nhớ, để lại được mơ màng trong những dư âm cùng giá rét, nơi biến ta thành kẻ mộng mị sống cùng kí ức với niềm dấu yêu dành cho Hà Nội. Hà Nội mùa Đông với mái ngói rêu phong, với cây bàng trụi lá thân sẫm trong sương mờ. Hà Nội mùa Đông với thấp thoáng phố xá ánh đèn, quán cóc vỉa hè, tiếng rao vẳng phố khuya…để lại từng nỗi niềm yêu thương mong nhớ hoài cảm.
hanoi7

Và ta thấy lòng chùng xuống như khi nghe một giai điệu quen thuộc và vọng trong ta một khúc ca Hà Nội phố:

“Em ơi Hà Nội phố

Ta còn em mùi Hoàng Lan

Ta còn em mùi hoa sữa

Con đường vắng rì rào cơn mưa nhỏ

Ai đó chờ ai tóc xõa vai mềm

Ta còn em cây bàng mồ côi mùa đông

Ta còn em góc phố mồ côi mùa đông…”

Nguyễn Thanh Mai
Leo_pretty

Hồi Ký của Y Ngông Niê Kdăm

Thấy quyển hồi ký của ba chị Linh Nga, bác Y Ngông Niê Kdăm, rất hữu ích cho chúng ta để hiểu biết thêm về đồng bào Tây Nguyên trong chiến tranh và cách mạng, đồng thời biết thêm về một chiến sĩ cách mạng và biết thêm về bạn quý Linh Nga của chúng ta, mình xin phép chị Linh Nga post lên Đọt Chuối Non. Ảnh trong hồi ký là ảnh minh họa của mình. Hy vọng mai mốt chị Linh Nga có thể cho chúng ta các bức ảnh liên hệ đến bác để chúng ta thay thế ảnh minh họa.

Cám ơn chị Linh Nga rất nhiều !

Hoành

.

    Ba tôi có hai lần viết hồi ký . Cuốn ” Khát vọng Tây Nguyên” do nữ nhà báo Diệu Ân ghi, Nhà xuất bản VHDT phát hành năm 1994, không được ông ưng ý lắm. nên Mẹ tôi, bà Bùi Thị Tân đã một lần nữa ghi lại. Đó chính là bản này , chân thật hơn.

      (Linh Nga Niê Kdăm)

.

Nguyên bản của Y NGÔNG NIÊ KDĂM

    “ Bạn ơi lắng nghe, nghe tiếng núi rừng
    Dòng suối xanh trong đất nước anh hùng
    Bền vững như non cao như dòng sông Ba”

Đó là câu mở đầu của một bài hát về Tây nguyên do nhạc sĩ Trần Quý sáng tác, nó có vẻ hư cấu, nhưng là một bài hát nổi tiếng ca ngợi quê hương Tây Nguyên tươi đẹp. Với những người Tây Nguyên như chúng tôi, khi nghe lời ca đó đều có một tình cảm rạo rực, xúc động trong lòng.Tôi rất thích và thường hay cất lên lời ca này, mỗi khi nhớ về Tây Nguyên.
BMT6
Tây nguyên bao la hồi xưa với rừng già còn lút mắt, thú rừng chim đẹp, nhiều vô kể. Ngay ven những con đường là rừng cây to hằng mấy người ôm. Rừng cây đã nuôi sống, che chở và bảo vệ cho các tộc người sống rải rác trên cao nguyên đất đỏ bazan mênh mông.

Thực dân Pháp sau khi bình định các tỉnh miền xuôi đã len lỏi tới rừng núi cao nguyên này. Chúng đã bị một số tù trưởng người dân tộc, như Săm Brăm, N’Trang Lơng, N’Trang Gưh, Ama Djao….liên kết chống trả ác liệt.Dù với đủ chính sách, cả cứng rắn, mềm dẻo đều có, nhưng hầu như chúng không thể nào khuất phục nổi lòng người Tây nguyên.

Mặc dầu họ rất nghèo vì còn hoàn toàn phụ thuộc vào đời sống tự nhiên, kỹ thuật canh tác quá thô sơ, hàng năm phải vài tháng đào củ rừng bổ xung cho bữa ăn, nhưng người Tây Nguyên vẫn sống rất thoải mái giữa núi rừng bao la hùng vĩ, đất rộng người thưa.

Mẹ đã sinh ra tôi trong bối cảnh đó, vào lúc gà gáy sáng ban mai ngày 13 – 08 – 1922 tại buôn Ea Sup, xã Kma Rang Prong – nay thuộc thị trấn Ea Pok, huyện Cư Mgar, tỉnh Đăk lăk. Thật ra người Êđê chỉ biết tính tuổi theo mùa rẫy, nhưng sau này đi học theo trường Pháp, họ gọi bố mẹ hỏi cặn kẽ, rồi tính ngược lại để lập giấy khai sinh cho chúng tôi.

Người Êđê chúng tôi ở Đăk lăk có 2 dòng họ lớn Niê và Mlô.Từ 2 dòng tộc chính này toả ra 24 nhánh họ. Niê kdăm đứng đầu dòng họ Niê, Mlô Duôn Du đứng đầu dòng họ Mlô. Mẹ tôi thuộc dòng họ Niê kdăm, một dòng họ từ xa xưa có nhiều tù trưởng giàu có, hùng mạnh( vì theo truyền thuyết thì khi lên khỏi mặt đất, các dòng tộc khác đã chia chác, lựa chọn hết những vật có sẵn, người trưởng họ Niê kdam giận dỗi đạp mạnh chân lên mặt đất, nói “ tất cả đất này là của Niê kdam”). Nhưng tới thời thuộc Pháp người Êđê nghèo dần. Sau Cách mạng Tháng 8, chế độ tù trưởng cũng đã không còn nữa. Tôi mang họ Niê kdăm của mẹ theo đúng luật tục mẫu hệ Êđê.

Mẹ đã sinh tôi trong cảnh đói nghèo, chỉ có 2 anh em trai: tôi và Y Wung . Bố đẻ tôi đã ốm chết ở buôn Dhăh sau chuyến đi phu ở đồn điền cafe Cư H”lâm của chủ Tây. Lúc đó tôi chưa biết gì. Sau này mẹ tôi đi bước nữa, sinh thêm được 4 em nhưng chết 2, chỉ còn 2 cô em gái là H’Reo và H’Droh ( hiện đang ở buôn Ea Sut, thị trấn Ea Pok, huyện Cư M”gar, tỉnh ĐL).Bố dượng tôi rất tốt, ông đã nuôi và dạy dỗ chúng tôi như người cha đẻ. Những năm hai anh em tôi đi học ở trường tiểu học Pháp- Đê , ngày nghỉ, dượng thường lên đón chúng tôi về buôn Sut.Y Wung nhỏ tuổi hơn, luôn được dượng cõng trên lưng.Còn tôi ỷ mình lớn, tự hào được chạy theo chân cha suốt dọc đường gần 20km từ trường về buôn. Có cả cha và em luôn bên cạnh, tôi đâu có sợ.

Gia đình tôi thường xuyên đói, năm nào cũng ăn củ rừng thay cơm. Có một lần khi mới 5 tuổi, mẹ đã cho tôi đi theo cùng với em trai địu sau lưng, vào rừng đào củ mài. Rễ củ ăn quá sâu, mẹ cứ đào mãi, đào mãi, mồ hôi vã ra như tắm. Vừa mệt vừa đói, mẹ tôi ngã chúi xuống hố.Hai anh em tôi cùng kêu khóc gọi mãi nhưng chẳng thấy mẹ nói gì. Tôi vô cùng sợ hãi, sức nhỏ yếu không kéo được mẹ lên, chỉ biết ôm chân mẹ mà khóc. Mãi sau có dân làng cũng đi rừng về nghe tiếng khóc mới chạy đến dìu mẹ lên và dắt chúng tôi về.

Những năm tháng đó thật khủng khiếp (1927), bọn Pháp vây ráp, dân đói khát, bệnh tật, không gạo, không muối, không có quần áo. Vì tù trưởng Ama Djao bất hợp tác với Pháp, nên bọn chúng chặn luôn cả đường buôn bán từ miền xuôi lên, nên càng thiếu muối ăn. Nhiều người già, trẻ em chết gục ngoài rừng. Tình hình Tây nguyên hết sức rối ren, cảnh đói cơm lạt muối, chết chóc thảm thương càng khắc sâu mối thù của người Tây nguyên với giặc Pháp.

Không chịu ngồi im để nhìn đồng bào chết dần chết mòn, một số tù trưởng đã tổ chức nhân dân nổi dậy chống lại chế độ hà khắc của giặc Pháp. Bọn Pháp truy quét gắt gao các tù trưởng để ngăn chặn làn sóng đấu tranh của nhân dân. Có thể nói năm 1929 là năm đói nhất. Thực dân Pháp càng tổ chức bắt bớ, nhân dân càng thấy rõ bộ mặt dã man của chúng, lại càng căm thù và cương quyết không chịu theo. Pháp đến, dân bỏ đi, chỉ cần trên vai có cái gùi, con dao và ít muối. Đối lại, thực dân Pháp dùng chính sách vừa đàn áp, vừa dụ dỗ. Để phô trương chính sách khai hoá văn minh của nhà nước bảo hộ, chúng mở ra tại Buôn Ma Thuột một trường nội trú dân tộc với tên là : “Groupe Scolaire Franco – Rhadé” – Trường tiểu học Pháp – Đê, do Legale làm hiệu trưởng. Học sinh do lính đi càn ở các buôn làng bắt về.

Khi đó tôi mới 7 tuổi, hôm ấy đang say sưa nô đùa với các bạn trong làng vào ngày lễ cúng Yang bến nước. Bên bờ suối mọi người đang đánh chiêng, uống rượu cần thì một trung đội lính khố xanh người dân tộc thiểu số do một tên Pháp dẫn đầu kéo tới. Chúng bảo chủ làng : Theo lệnh quan công sứ phải bắt trẻ con từ 6 – 7 tuổi về Buôn Ma Thuột đi học.

Nghe thấy vậy chúng tôi chạy toán loạn vào rừng, trèo lên các cây to, cây nhỏ trốn. Tôi và một số bạn trèo lên một cây cam to. Bọn lính ngồi uống rượu, bắt chủ làng khai tên bọn trẻ con 7 tuổi trong buôn và doạ :

– Ai không gọi con về thì cha mẹ sẽ bị bắt, khi nào nộp con mới được về.

Qua một đêm một ngày. Bọn lính lùng sục không tìm được ai, nhưng chúng tôi đói quá phải rủ nhau về nên bị bắt một loạt. Bố mẹ chúng tôi phải mang quần áo đưa con về Buôn Ma Thuột.Tôi và em trai Y Wung cũng ở trong số này.Suốt một năm đầu bố dượng tôi phải theo lên khu nội trú dắt chúng tôi đi học, vì chúng tôi bé quá, đi ăn cơm cũng chưa biết chỗ.Những năm sau tôi học được loại khá, nhưng do nhớ nhà nên hay trốn về. Chính quyền tỉnh bắt gíam dượng tôi 3 tháng, sau đó anh em tôi thương dượng quá mà không dám trốn về nữa. Học được mấy năm, lên lớp 4, 5 tôi luôn là học sinh giỏi.Vào các ngày chủ nhật được ra phố chơi, chúng tôi thường gặp các đoàn tù ở nhà đày Buôn Ma Thuột đi lao động quét đường, cắt cỏ. Họ mặc áo xanh có số đeo sau lưng, có lính khố xanh canh gác. Bọn chúng tôi thắc mắc lắm, về trường hỏi thầy giáo :

– Thầy ơi ! Các ông kia quét đường lại có lính gác, họ có tội gì đấy ?

Thầy giáo nói nhỏ :

– Đó là Cộng sản bị Pháp bắt tù đấy

– Vì sao họ bị tù ?

– Đó là những người yêu dân, yêu nước, chống lại bọn Pháp. Vì chúng nó bắt dân ta làm nô lệ, bắt đi xâu, làm cu li đồn điền trồng cao su, cafe cho chúng.

Tôi nghĩ trong đầu : “Bố mình cũng phải đi phu đồn điền, không mang gì về cho gia đình mà mẹ còn phải tiếp tế cho bố. Nó chơi ác cả với bố mình và gia đình mình rồi”

Dần dần thầy giáo bí mật giảng giải cho chúng tôi biết như thế nào là yêu nước. Tôi còn nhớ đó là các thầy Đào Tử Chí, thầy Phú…Năm tôi 15 tuổi, cả trường có chừng 600 học sinh, chúng cho học thì ít, bắt lao động thì nhiều. Sáng học, chiều nuôi bò, nuôi heo, chủ nhật đi vào rừng lấy củi. Thấy cuộc sống gò bó, căng thẳng, có một số học sinh rủ nhau trốn học nhưng bị bắt lại. Tôi rủ một số bạn học sinh lớn tuổi lên gặp thầy hiệu trưởng Legale xin ông cho giảm giờ lao động, tăng giờ học. Hiệu trưởng đồng ý, nhưng từ đó tôi bị nhà trường theo dõi.
BMT7
Khi học hết cấp I, tôi tốt nghiệp loại giỏi và được chọn đi học nội trú cấp II ở trường trung học Quy Nhơn cùng một số anh em khác như Y Nuê (sau này là giáo sư bác sỹ Ái Phương ), Y Tlam (sau này cũng là giáo sư y khoa ), Nay Phin ( sau là đại biểu quốc hội tỉnh Gia Lai ).Từ năm 1937 – 1940 tôi học ở đây cùng các bạn Tây nguyên và người Kinh. Vì còn ít tuổi lại cùng ở xa nhà nên chúng tôi rất dễ quen nhau, thương nhau không kể người Kinh, người dân tộc. Bạn thân của tôi lúc đó là anh Võ Đông Giang, người Kinh, ngồi cùng bàn ( sau này anh giữ chức bộ trưởng Bộ Ngoại giao trong chính phủ ). Bọn Pháp không cho chúng tôi nói tiếng Kinh, không được mặc trang phục và học cách giao tiếp của người Kinh, không được yêu người Kinh. Không được học lịch sử dân tộc Việt Nam, chỉ được học lịch sử nước mẹ mẫu quốc. Tôi rất thắc mắc, tôi thấy người Kinh có nhiều cái hay cần phải học hỏi. Sao lại phải cấm ? Bọn học sinh chúng tôi vẫn bí mật học nói, học viết tiếng Kinh.

Lúc đó trong trường có một số thầy giáo và học sinh có tinh thần yêu nước. Các thầy thường giảng giải cho chúng tôi về lòng yêu nước, yêu đồng bào, yêu quê hương, căm thù bọn Phâp cướp nước. Nhờ đó tôi đã dần dần hiểu và biết mình chỉ là người dân nô lệ bị khinh miệt mà thôi. Tôi thấy thương đồng bào mình hơn. Nhưng cũng vì sự hiểu biết này mà tôi đã bị liệt vào loại học sinh bị theo dõi. Do đó tôi không được thi tốt nghiệp.Công sứ Pháp đã nói với tôi, giọng đe doạ :

– Mày học đòi người Kinh và tham gia chính trị, không được học nữa.

Đọc tiếp Hồi Ký của Y Ngông Niê Kdăm

Chợ Phiên Cán Cấu

Những ai đã từng có cơ hội đặt chân lên mảnh đất Lào Cai, đã từng có cơ hội được tham dự những phiên chợ vùng cao, đều đọng lại trong tâm trí những kỷ niệm không thể quên về những phiên chợ họp trên núi.
cancau1
Chợ Cán Cấu là một trong những phiên chợ như thế, mới nghe cái tên thôi cũng đã hứa hẹn cho chúng ta nhiều điều thú vị. Cái tên thật lạ. Hỏi vì sao lại có tên gọi là Cán Cấu thì có người giải thích rằng : “Cán Cấu có nghĩa là vừa cắn vừa cấu”

Chợ phiên Cán Cấu thuộc địa phận xã Cán Cấu, huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai. Cách thành phố Lào Cai gần 100km, cách thị trấn Bắc Hà, huyện Bắc Hà gần 30km. Từ thành phố Lào Cai, xuôi theo quốc lộ 4D, du khách sẽ đến xã Phong Niên, huyện Bảo Thắng.Tiếp tục xuôi theo tỉnh lộ 153, qua trị trấn Bắc Hà, du khách sẽ đến được với phiên chợ đặc biệt, phiên chợ Cán Cấu.

Khi những làn sương đêm vẫn còn đọng lại trên sườn núi, khi nhưng tia nắng đầu tiên vừa le lói, thì người dân tộc từ các buôn làng đã rủ nhau cùng tới chợ.
cancau2
Con đường lên núi thơ mộng trong vạt nắng vàng rực rỡ, ẩn hiện trong màn mây trắng, hôm nay dường như lại càng đẹp hơn, rộn rã hơn bởi sắc mầu của muôn vàn chiếc váy xòe hoa dập dìu.

Bạn có thể đi bộ, leo núi như những người dân bản xứ để lên chợ, hoặc đôi chân bạn chưa đủ dẻo dai để vượt dốc, thì lúc này xe ôm là phương tiện hữu hiệu nhất. Với tốc độ như bay, chỉ trong vòng 20 phút, bạn sẽ được các “xế ôm” đưa tới chợ Cán Cấu. Chợ họp vào mỗi thứ bảy hàng tuần. Chợ họp trên ngọn đồi thoai thoải cạnh đường xe. Lán trại sơ sài mang tính hoang dã của núi rừng.

Một phiên chợ hoàn toàn của người dân tộc, mang nhiều nét văn hóa của các dân tộc Mông Đen, Mông Đỏ, Mông Hoa, Giao, Tày…Người bản xứ thường đi bộ hoặc thồ hàng bằng ngựa. Họ mang tới chợ những đặc sản của dân tộc mình, hàng dệt thổ cẩm, nông sản, gia súc…Chợ phiên là nơi mọi người có thể mua và bán đủ các thứ mà không cần phải xếp loại hay theo khuôn mẫu nào. cac cau 3Bạn sẽ dễ dàng tìm được những món quà lưu niệm nhỏ xinh bằng chất liệu thổ cẩm được làm thủ công. Nếu bạn thích, bạn có thể sắm sanh cho mình một vài chiếc váy rực rỡ sắc màu, mang về xuôi làm điệu cùng bạn bè, rất độc đáo.

Chợ không chỉ là nơi bày bán hàng hóa, đó còn là nơi hẹn hò của các đôi nam thanh nữ tú. Là nơi những cô thiếu nữ dân tộc xinh xắn tìm cho mình người thương. Những cô gái miền sơn cước mang một nép đẹp rất riêng, rất lạ. Nắng hanh hanh làm ửng hồng đôi mà càng tăng thêm phần duyên dáng của họ.
cancau4
Mỗi cô đều mang một vẻ đặc trưng của dân tộc mình, tạo nên những sắc màu của phiên chợ vùng cao.

Bạn có biết đây là gì không? Đó là xôi tím, món ăn đặc sản của chợ phiên Cán Cấu. Xôi được nấu từ một loại gạo đặc biệt của người dân tộc nên có màu tím. Ăn rất ngon và thơm. Nếu đã đi chợ Cán Cấu mà không ăn xôi tím thì bạn mới chỉ được thưởng thức một nửa hương vị Cán Cấu mà thôi.
xoitim

Đến với chợ phiên Cán Cấu, ngoài việc mua bán, trao đổi hàng hóa, người Mông nơi đây và du khách phương xa còn có mục đích giao lưu văn hóa, gặp gỡ, tâm tình. Những chàng trai cô gái gương mặt hồ hởi, tạo nên không khí vưi tươi như ngày hội. Phiên chợ kết thúc, mọi người cùng ra về trong sự tiếc nuối, sự ước mong cho thời gian qua mau để lại được gặp nhau ở phiên chợ lần sau.

Đứng dưới chân núi và phóng tầm nhìn lên cao, chợ Cán Cấu giống như những bậc thang rực rỡ bởi váy áo và hàng hóa của bà con dân tộc. Nhìn từ trên cao xuống, lại thấy chợ như những bông hoa ngũ sắc, nằm lọt giữa những ngọn núi hùng vĩ của xứ Si Ma Cai. Khung cảnh ở Cán Cấu từ bao năm nay vẫn giữ nguyên được dáng vẻ hoang sơ trong trẻo vốn có. Nét hoang sơ đó cũng chính là sức hấp dẫn khó cưỡng đối với ai yêu thích vẻ đẹp thiên nhiên của núi rừng Tây Bắc Việt Nam.

Nguyễn Thanh Mai ( Leo_pretty)
11 -2009

Pô-lô-ne Tạm biệt tổ quốc của Oginski

poland01[1]

Chào các bạn,

Hôm nay chúng ta cùng nghe bản Polonaise cung La thứ của nhạc sĩ người Ba Lan Michał Kleofas Ogiński. Bản Polonaise này còn có tên là Tạm biệt tổ quốc (Farewell to Fatherland) hay đơn giản là Polonaise Oginski.
Michal_Kleofas_Oginski[1]
Đây là bản nhạc nổi tiếng nhất của Oginski viết về nỗi nhớ quê hương Ba Lan yêu dấu. Bản nhạc là nỗi nhớ da diết về quê hương Ba Lan an bình trong tâm khảm.

Oginski là một hoàng tử của Polish-Lithuanian Commonwealth, và đi theo sự nghiệp chính trị từ nhỏ, cho đến khi quốc gia của ông bị Russia (Nga), Prussia (Phổ) và Austria (Áo) xâm lược, chia cắt và biến mất trên bản đồ thế giới. Cả cuộc đời ông lưu vong khắp nơi, khi là người chiến sĩ cách mạng, khi là nhà ngoại giao, khi là thượng nghị sĩ cho Nga Hoàng. Ông luôn đấu tranh để dành lại cho quê hương Ba Lan trước sự xâm lược của các nước Nga, Áo và Phổ.

Ông cũng là nhà soạn nhạc nghiệp dư. Đóng góp lớn nhất của Oginski là những bản Polonaise, điệu nhảy Ba Lan, nhưng được soạn để nghe chứ không phải để khiêu vũ. Ông được coi là cha đẻ của dòng piano Ba Lan và ảnh hưởng lớn tới thiên tài Chopin trẻ tuổi.

Vào năm 1823, khi Oginski đã 58 tuổi, ông định cư biệt xứ ở Ý cho tới cuối đời, sau một cuộc đời hoạt động chính trị liên tục. Ông thất vọng  và mất niềm tin vào chính trị. Vào năm này, ông viết nên bản Polonaise “Tạm biệt tổ quốc” để diễn tả nỗi nhớ về quê hương Ba Lan.

Bản nhạc đã sống mãi và là một trong những bản được yêu thích nhất, không chỉ ở Ba Lan mà ở tất cả những nước vùng Slavs.

Dưới đây chúng ta có ba video. Video thứ nhất là Polonez do dàn nhạc hòa tấu trên nền hình ảnh đất nước Ba Lan. Video thứ hai là dàn đồng ca Ba Lan hát tại tòa nhà quốc hội Belarus. Và video thứ ba là video cây nhà lá vườn do anh Daniil Nazarov độc tấu ghi-ta ấm áp.

Chúc các bạn một ngày yêu tổ quốc,

Hiển.
.

Polonaise Tạm biệt tổ quốc của Oginski, dàn nhạc hòa tấu

.

Polonaise Tạm biệt tổ quốc của Oginski, dàn đồng ca Ba Lan hát ở tòa nhà quốc hội Belarus

.

Oginski polonez độc tấu ghi ta bởi anh Daniil Nazarov

Di sản Thế giới – Thánh Địa Mỹ Sơn

Chào các bạn,

Champa đã từng là một vương quốc hùng tráng, với bao đền đài lăng tẩm đẹp đẽ nguy nga của một thời hoàng kim tráng lệ, ngày nay còn để lại vết tích, dù chỉ là những vết tích phế hoang đã mai một cùng năm tháng. Thánh Địa Mỹ Sơn đã là niềm hãnh diện của Chiêm quốc, và hẳn vẫn là niềm hãnh diện của những người gốc Champa.

Ngày nay Thánh Địa Mỹ Sơn, được UNESCO ghi nhận là Di sản Thế giới năm 1999, là niềm hãnh diện cho mọi người Việt, và là một bảo vật của mọi dân tộc trên thế giới.

Mình vừa say mê các kiến trúc cổ kỳ thú, vừa thấm thía cái buồn vong quốc của người dân Chăm khi làm slideshow này.

Bản nhạc nền là bài Hận Đồ Bàn của Xuân Tiên, do Thế Sơn trình bày.

Xin các bạn click vào ảnh dưới đây để xem slideshow và download.

Mời các bạn thưởng thức.

Bình an & Sức khoẻ,

Tuý-Phượng
.

myson80

Giao hưởng Bốn Mùa của Vivaldi trên hoạt họa cát

four-seasons-claude-noel[1]
.

Chào các bạn,

Dưới đây, họa sĩ Ferenc Cakó trình diễn bản giao hướng bốn mùa của Antonia Vivaldi trên hoạt họa cát thật tuyệt vời.

Vivaldi sáng tác bản giao hưởng bốn mùa “The Four Seasons” vào năm 1723 và đây là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Một bộ công xéc tô cho violin về mỗi mùa, bản giao hưởng bốn mùa cũng là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của dòng nhạc Ba rốc.

Ferenc Cakó là nghệ sĩ người Hungary. Anh tốt nghiệp trường nghệ thuật sáng tạo vào năm 1973 và là một trong những nghệ sĩ nổi tiếng và tích cực nhất trong lĩnh vực hoạt họa cát (sand animation).

Bản nhạc của Vivaldi có âm hưởng nhâm chậm vui buồn khác nhau cho mỗi mùa, khi thì violon réo rắt, khi thì cello trầm ấm. Và Cakó vẽ theo các âm điệu chuyển mùa đó, qua bốn video sau đây, các hình ảnh của cuộc sống luân lưu với giòng cát không ngừng thay đổi qua các mùa.

Chị Loan Subaru cũng đã giới thiệu một trình diễn của anh ở Ngoạn mục vẽ tranh cát trên máy chiếu. Anh Hoành cũng đã giới thiệu môt nghệ sĩ vẽ cát khác, Kseniya Simonova – bi kịch bằng cát.

Mời các bạn cùng thướng thức,

Hiển.

.

Vivaldi’s Four Seasons, the Spring

.

Vivaldi’s Four Seasons, the Summer

.

Vivaldi’s Four Seasons, the Autumn

.

Vivaldi’s Four Seasons, the Winter

La Paloma

Chào các bạn,

Hôm nay Nhạc Xanh giới thiệu với các bạn bài hát La Paloma, một bài hát có lịch sử gần 150 năm và là một trong những bài hát được phổ biến ở rất nhiều nước trên thế giới ca ngợi về hòa bình và tình yêu.
La Paloma
Các bạn đều biết đã từ lâu chim bồ câu trắng được coi là biểu tượng của hòa bình và tình yêu. Người ta nói rằng trong những cuộc chiến trên biển từ xa xưa, từ những chiến thuyền đang chìm dần xuống đại dương mang theo những người lính thủy có những chú chim bồ câu trắng bay ra. Những chú chim bồ câu đó đang đem theo thông điệp tình yêu của người lính mất tích và không thể trở về với người yêu, người vợ, người mẹ của mình nữa.

Trong các cuộc chiến tranh, chim bồ câu còn được huấn luyện để đưa thư, và có rất nhiều những bức thư tình mà những chú chim bồ câu đã giúp kết nối giữa người ở nhà và người ra chiến trận, những bức thư thông báo kết thúc chiến tranh.

Những đàn chim bồ câu trắng trên bến cảng La Habana đã tạo cảm xúc cho nhạc sĩ người Tây Ban Nha Sebastian Iradier sáng tác nên bài hát này sau khi ông đến thăm Cuba vào năm 1861và bài hát ra đời khoảng vào năm 1863. Ảnh hưởng của thể loại nhạc Habanera, một kiểu nhạc dance rất phổ biến ở Cuba trong thế kỉ 19 thường đã tạo nên những giai điệu rất khác biệt cho La Paloma, và dù được dịch ra ở thứ tiếng nào, và chơi bằng loại nhạc cụ nào đi nữa thì ai đều cũng có thể cảm nhận được khát khao về tình yêu và hòa bình được truyền tải trong bài hát này.
pigeons_at__port_
La Paloma được chuyển thể thành opera, jazz, rock, pop và phổ biến đến mức ở một số nước như Mexico, Tây Ban Nha, Philippines, Đức, Romani…bài hát đã trở thành một dạng nhạc dân ca. Đây là một trong những bài hát được dịch ra nhiều thứ tiếng và có nhiều phiên bản nhất. Số lượng thu âm của bài hát này thậm chí còn được cho là nhiều hơn cả bài Yesterday mà sách kỉ lục Guiness công nhận là bài hát có số lượng thu âm kỉ lục nhất mọi thời đại.

Bài hát này được Elvis Presley thể hiện bằng tiếng Anh với tựa đề “No More”.

Ở Việt Nam, mấy mươi năm về trước, Từ Vũ viết lời Việt cho La Paloma và đặt tựa đề là “Cánh Buồm Xa Xưa”, một bản nhạc rất thịnh hành trong làng âm nhạc Việt Nam.

Mời các bạn cùng thưởng thức La Paloma qua giọng hát của Julio Iglesias, Elvis Presley, Nana Mouskouri, bản hòa tấu guitar và accordion, và Cánh Buồm Xa Xưa qua giọng hát Duy Quang.

Thân ái chúc các các bạn một ngày mới tươi hồng rộn ràng với những giai điệu xanh


Lời dịch tiếng Anh:

When I left Havana nobody saw me go
But my little gaucho maid who loves me so
She came down the pathway following after me
That same little gaucho maid that I longed to see
If at your window you see a gentle dove
Treat it with care and welcome it there with love
It may be so I do not deny its glee
Crown it with flowers grant love its hours for me

Oh my darling be mine
Won’t you say that you love me
All my passions so tender oh please surrender your love divine
Ah my darling be mine
Won’t you say that you love me
Oh my passions so tender oh please surrender your love divine

Oh my darling be mine
Won’t you say that you love me
All my passions so tender oh please surrender your love divine

Julio Iglesias

Elvis Presley


No more do I see the starlight caress your hair
No more feel the tender kisses we used to share
I close my eyes and clearly my heart remembers
A thousand good-byes could never put out the embers

Darling I love you so and my heart forever
Will belong to the memory of the love that we knew before
Please come back to my arms, we belong together
Come to me let’s be sweethearts again and then let us part no more.

No more do I feel the touch of your hand on mine
No more see the lovelight making your dark eyes shine
Oh how I wish I never had caused you sorrow
But don’t ever say for us there is no tomorrow

Darling I love you so and my heart forever
Will belong to the memory of the love that we knew before
Please come back to my arms, we belong together
Come to me let’s be sweethearts again and then let us part no more.

Nana Mouskouri

Dàn nhạc guitar

Accordion trên nền điệu tango

.

Cánh Buồm Xa Xưa — Duy Quang. Click vào đây để nghe.

Cánh Buồm Xa Xưa

nguyên tác: La Paloma
tác giả: Tenco
lời Việt: Từ Vũ

Vi vu đồi thông reo xao xác lá chiều nay thu về
Em ơi cánh buồm xưa còn vương bao lời thề
Xa xa đàn chim mừng dang cánh biếc trời mây tung hoành
Sương lan lắng trong hoàng hôn chim khi tâm tư ta gầy

Thuyền ai đang lênh đênh vượt sóng biếc cho tan vơi cơn sầu
Ai đang đắm đuối trên lưng muôn con sóng xanh bạc đầu
Biệt ly sao chua cay làm mắt ướt tóc xanh nay phai màu
Nhớ mãi, nhớ mãi môi em cười khi bến xa con tàu

Yêu em qua chuỗi ngày thơ
Mà giờ lòng còn vương thương nhớ
Nhớ người xưa chiều nay mình ta bao ước mơ
Niềm riêng se sắt bên lòng

Thu ơi gieo mấy lần tang
Mà lòng người tàn theo năm tháng
Ý thu vương trách sao lòng người mau lãng quên
Chiều nay thu vẫn mơ màng

Bài hát ru của Brahms (Brahms’ Lullaby)

lullaby_large_image[1]

Chào các bạn,

Bài hát ru (lullaby) là bài hát có giai điệu êm dịu thường được hát để đưa con trẻ vào giấc ngủ ngon, và bài hát ru nổi tiếng nhất trong dòng nhạc cổ điển là bài hát ru của Johannes Brahms.

“Bài hát ru Brahms” được xuất bản vào năm 1868 có tên nguyên thủy tiếng Đức là Guten Abend, gute Nacht, nghĩa tiếng Anh là Good evening, good night.

Chắc là, hầu hết các bố mẹ đều đã biết bài hát ru này rồi. 🙂  Đó chính là bài hát  “Chúc ngủ ngon” do nhạc sĩ Phạm Tuyên phổ lời Việt.

436px-johannes_brahms_18534[1]
Johannes Brahms

Chúc ngủ ngon
Nhạc:  Johannes Brahms. Lời: Phạm Tuyên

“Bầu trời đêm đẹp ngàn vì sao
Toả ánh sách lung linh trên cao.
Ngàn hương thơm tựa ngàn bông hoa
Hoà quyện với khúc nhạc gần xa
.
Này bạn hỡi hãy ngủ đi
Cho ngày mai ta sẽ càng ngoan,
Này bạn hỡi hãy ngủ yên
Ta vào giấc mơ êm đềm.”

Giai điệu êm dịu của bài hát đưa trẻ thơ vào một giấc mơ thần tiên, và gợi ta nhớ tới một ký ức đẹp trong tâm khảm.

Khi mình tìm kiếm video bài hát để giới thiệu với các bạn, mình tìm thấy video chơi violin “cây nhà lá vườn” do người cha chơi cho người con thật ấm áp, video do một anh bạn người Đức post để tưởng nhớ những người thân đã xa. Tự nhiên, mình nhớ tới lời khắc trên một ngôi mộ trong nghĩa trang Hope ở tiểu bang Vermont:

Every yesterday, a dream of memories
Every tomorrow, a vision of hope.

Dưới đây chúng ta có bốn video:

* Video thứ nhất là Kenny G. trình tấu saxophone.
* Video thứ hai là dàn nhạc hòa tấu cổ điển theo biên soạn nguyên thủy của Brahms.
* Video thứ ba là bài hát ba thứ tiếng: Hebrew, tiếng Anh và tiếng Đức do ca sĩ người Israel Esther Ofarim trình diễn.
* Video thứ tư là bài hát tiếng Pháp Parle-moi do hai ca sĩ Nana Mouskouri và  Serge Lama thể hiện. Theo sau phần video là lời nhạc cho hai video bài hát.

Mời các bạn thưởng thức bài hát. Nhớ… đừng ngủ quên 🙂

Hiển
.

Kenny G. — Brahms Lullaby — Saxophone

.

Johannes Brahms – Op.49 No.4 Wiegenlied / Lullaby / bản nhạc gốc.

.

Lullaby của Brahms do ca sĩ Esther Ofarim hát bằng ba thứ tiếng Hebrew, English và German

.

Lullaby của Brahms — Nana Mouskouri và Serge Lama (hát bằng tiếng Pháp trong bài hát Parle-moi)

.

Lời bài hát ru của Brahms do ca sĩ Esther Ofarim hát bằng tiếng Hebrew, Anh và Đức:
Layla Tov / Lullaby and good night / Guten Abend, gut’ Nacht

layla tov, hera’dem
einecha atzom
numa yeled numa ben
ki higi’a et lishon
umahar shuv takum
lesimha vehaim
umahar shuv takum
lesimha vehaim .
.
Lullaby and good night
may your dreams be of roses
and the angles up above
may them greet you in your sleep.
When the morning will break
with a smile you will wake.
When the morning will break
with a smile you will wake.
.
Guten Abend, gut’ Nacht,
mit Rosen bedacht,
mit Näglein besteckt,
schlüpf’ unter die Deck.
Morgen früh, wenn Gott will,
wirst Du wieder geweckt.
Morgen früh, wenn Gott will,
wirst Du wieder geweckt.

Lời bài hát ru của Brahms do ca sĩ Nana Mouskouri và  Serge Lama hát trong bài hát tiếng  Pháp “Parle-moi”

Parle-moi

Parle-moi, parle-moi, j’ai besoin de tendresse
Il n’en reste plus beaucoup dans ce monde un peu fou
M’en veux pas, ne ris pas, je suis comme une enfant
Parle-moi, parle-moi, doucement et longtemps
.
Parle-moi, parle-moi, j’ai besoin de présence
Le silence me fait peur; je n’entends plus que mon cœur
T’en vas pas, bouge pas, je suis comme une enfant
Parle-moi, parle-moi, c’est toi qui me défends
.
(English tranlation of Parle-moi)
Talk to me
.
Talk to me, talk to me, I need tenderness
There is not enough in this mad world
They do not want me, do not laugh, I am like a child
Talk to me, talk to me, sweetly and for a long time
.
Talk to me, talk to me, I need your presence
The silence makes me afraid, I do not understand my heart anymore
Do not go away, do not move, I m like a child
Talk to me, talk to me, you are defending me
.

Chào các bạn,

Khi viết bài hát giới thiệu này, mình tìm mãi một video bài hát tiếng Việt nhưng không được. Kỳ lạ thay, khi vừa search “Bài hát ru Brahms” mình lại tìm được. 🙂

Sau đây là video bài hát “Hát ru” do ca sĩ Hiền Thục thể hiện.

Chúc các bạn một ngày êm đềm, 🙂

Hiển
.

“Hát ru” do Ca sĩ Hiền Thục thể hiện


.

Hát ru

“Này này con..lời mẹ ru..
Ngủ ngoan nhé con thân yêu ơi..ngàn vì sao..
Nhìn long lanh..vào trong giấc mơ yên lành
Này này con, lời diệu êm,
Mẹ nâng giấc con trong đêm, mộng hoa xinh..
Ngàn vì sao..ngày mai sẽ thơm hương cho con…

Mẹ là mắt, nhắm thật sâu..

Xin hồng ân cho giấc mơ..
Mẹ là mắt khép thật sâu..đêm bình an vẫn trôi mau..

Này ngàn hoa, này ngàn xinh..
Vào trong giấc mơ con thiên thần,
Ngủ đi nhé, ngủ ngoan nhé..
Mẹ ru tiếng êm đềm..cho con…”

Kẹo, Kem và Chè Trôi Nước.

Kẹo
Candy Jar Mix
Từ khi còn bé và rất bé, ai mà chưa từng sở hữu một viên kẹo, hoặc có khi là một nắm kẹo hay cả một gói kẹo. Kẹo thường có những vỏ kẹo rất đẹp, mà kẹo không có vỏ cũng đẹp và ngon như thường. Thường là kẹo ngọt nhưng cũng có kẹo chua chua vị cam, hay cay cay vị bạc hà… Có kẹo mềm rồi kẹo cứng, có cả kẹo ôm rượu bên trong…

Kể về kẹo thì có thể còn phải kể nhiều nhiều nữa. Nhưng có một điều phải kể ngay cho mọi người nghe là tự nhiên đến cái tuổi 35, 36 tự nhiên mình cảm nhận được cái ngon ngọt lạ lùng của kẹo, nhìn thấy kẹo là tự nhiên vui lắm lắm, cảm nhận về một viên kẹo trong miệng tự dưng trở nên khác biệt. Từ đó, mình hay mua kẹo để biếu tặng cho người thân, gửi tới họ những gì rất dễ thương và ngọt ngào của cuộc sống.

Không biết cảm nhận được cái diệu kỳ của viên kẹo mãi ở tuổi 35-36 của mình có là quá trễ không?

Chè trôi nước
chè

Quán “Ngon” ở TP HCM có món chè trôi nước mà mỗi viên chỉ lớn hơn lóng đầu ngón tay cái một tí, và đương nhiên, những viên nhỏ cũng nhỏ hơn bình thường, chỉ gần bằng lóng đầu ngón tay út. Một chén chè nho nhỏ, vài viên chè lớn có nhỏ có, nước đường, mè và nước cốt dừa. Ăn vào là cả một thế giới ngọt ngào, dễ thương. Ăn vào là tan biến mọi buồn phiền, khó chịu. Ăn vì không thể chỉ nghĩ đến, không thể chỉ nhìn ngắm, mà phải ăn để tất cả răng, miệng, lưỡi đều cùng cảm nhận tất cả những gì có trong những viên chè tròn trịa đầy đủ những ngọt bùi thơm thảo.

Kem.
kem

Mắt để làm gì? Để mỉm cười nhìn ngắm những viên kem tròn tròn với nhiều màu sắc, không rực rỡ mà dịu nhạt, chan hòa.

Miệng để làm gì? Cũng để mỉm cười thưởng thức từng muỗng kem mang nhiều mùi vị khác nhau, nhẹ nhàng, tan biến.

Kem để làm gì? Để ai yêu nó, yêu người, yêu đời làm thơ:

“ … Và nghĩ đến que kem mát lạnh
Tan vào lưỡi bạn êm ái ngọt ngào …”

(Dòng Đời – Huỳnh Huệ)

Nguyễn thị Phương Thảo

Bảo tồn di sản văn hóa – Thổ cẩm tây nguyên

Trang phục thổ cẩm là nét đẹp văn hóa vật thể ở mỗi vùng, mỗi dân tộc. Trong cộng đồng các dân tộc Việt nam thổ cẩm không chỉ có mặt trong đời sống hàng ngày, trong sản xuất, làm vật mua bán đổi chác của phương thức sản xuất tự cung, tự cấp, mà bao giờ cũng có mặt trong các lễ cưới hỏi, lễ hội.
ThocamTN1
Không chỉ làm đẹp, mà còn chứng tỏ bàn tay tài hoa, chăm chỉ của những người phụ nữ. Thổ cẩm phía Bắc rực rỡ sắc màu, tạo nên sự ấm áp trong cái lạnh khắc nghiệt của vùng núi cao. Thổ cẩm Tây Nguyên lấy màu nền đen, chàm, trắng làm chủ đạo nhưng dựng mảng hoa văn nhàn nhạt hơn, có lẽ để cho phù hợp với cái nắng gay gắt của cao nguyên miền Tây Trường Sơn chăng?

Lâu nay xem trên phim ảnh, truyện tranh chúng ta thường thấy bà con các dân tộc phía Bắc cho đến nay vẫn giữ được bộ trang phục thổ cẩm trong cuộc sống hàng ngày. Điều này khiến tôi khâm phục lắm, và rất muốn tìm hiểu xem làm sao họ làm được điều ấy. Tôi quyết tâm đi Sa Pa xem chợ tình, cũng để mong giải đáp được điều mình thắc mắc bấy lâu nay. Rồi thì cũng hiểu, cũng biết, nhưng sự nhận ra này không khỏi mang chút ngậm ngùi. Nét độc đáo của thổ cẩm phía Bắc xin không nói nữa, mà chỉ để cập tới việc vì sao nó vẫn tồn tại được trong cộng đồng mà thôi.

Tôi có hỏi chuyện những người phụ nữ HMông Lềnh bàn tay đậm màu chàm thoăn thoắt không thôi se những sợi lanh, hỏi các bà mẹ vắt trên tay những bộ váy áo, mũ thổ cẩm chào mời bán cho khách du lịch. Hỏi những người đàn ông Dao gùi chiếc quẩy tấu to gần bằng người, cõng hơn 10kg gạo nếp, đi một ngày đường xuống chợ bán, chỉ để mua một nửa gùi muối, rẻ hơn ở trên bản chừng 3.000đ. Cũng đã lân la trò chuyện cùng các chàng trai ôm catssett tìm bạn trong đêm chợ tình, cả những cô gái Xá Phó đi chợ chỉ để xem người ta hát karaoke…vv… và ngộ ra rằng : Việc mặc trang phục dân tộc, ngoài thói quen của cả cộng đồng, còn chỉ là vì nghèo quá đấy thôi.

Vâng, đó là sự thật mà! Bởi tôi đã đứng khá lâu xem một chàng trai Mông mặc cả chiếc áo vải kate khá mỏng, chỉ 25.000 đ, mà nhấc lên, hạ xuống mãi không dám mua. Đồng tiền kiếm ra đâu có dễ ở một vùng cạn kiệt cả tài nguyên lẫn tiềm năng của đất ấy. Trong Khi trang phục thổ cẩm không phải mất tiền mua, chỉ nhờ vào sự cần cù, khéo léo quanh năm suốt tháng của bàn tay những người phụ nữ mà thôi.

Xin trở lại với thổ cẩm Tây Nguyên.Tuy không rực rỡ sắc màu như hoa văn thổ cẩm của các dân tộc phía Bắc, nhưng thổ cẩm Tây Nguyên cũng gây ấn tượng không kém. Với những đường nét hoa văn đan cài rất cũng đa dạng. Ở nhiều vùng sâu, vùng xa như tại các huyện miền núi của tỉnh Bình Định, nhiều vùng ở Kon Tum… phụ nữ vẫn mặc chiếc váy làm từ bông tự trồng, tự se và dệt. Tôi còn gặp các em gái Sê đăng ở huyện Ngọc Hồi, Kon Tum, mặc váy vải kate dệt theo kiểu hoa văn Tây Nguyên, rất mỏng mát, rất đẹp.
thocamTN2
Nhưng thực chất thổ cẩm truyền thống Tây Nguyên đang mất dần chỗ đứng trong chính cộng đồng các dân tộc Tây Nguyên. May ra chỉ còn trong các dịp lễ hội (mà cũng rất ít được tổ chức ở chính buôn làng), hoặc còn chăng nữa là tấm vải cõng con của những người phụ nữ mà thôi. Mà tấm vải này cũng chẳng còn dạng hoa văn nào nữa, chỉ còn là những đường chỉ dọc màu khác mà thôi. Nguyên nhân? Dệt một tấm vải bằng khung cổ truyền chỉ tạo ra được vải khổ nhỏ (0,80cm), đủ may thành váy áo rất công phu và mất rất nhiều thời gian, mà vải nội địa ở phía Nam lại rất rẻ, mỏng và mát. Trong khi khí hậu ngày một nóng hơn, trang phục dân tộc, dù bằng bông tự se hay bằng chỉ mua ở chợ về, thì cũng rất dày, không còn phù hợpvới điều kiện lao động sản xuất và sinh hoạt hiện tại. Thổ cẩm trong đời thường lại còn phải phù hợp với thị hiếu và túi tiền của người dân… vv…và… vv… Còn hàng ngàn lý do rất chính đáng để bóng dáng những tấm vải mang hoa văn hình mặt trời, cánh chim…lùi dần vào cổ tích.

Việc truyền dạy nghề dệt cho thế hệ trẻ Tây Nguyên là điều cần thiết, bởi nó không chỉ làm sống lại một trong những nghề thủ công truyền thống phổ biến trên khắp khu vực, mà còn góp phần bảo tồn một trong những di sản văn hoá vật thể độc đáo của cộng đồng các dân tộc thiểu số vùng Trường Sơn – Tây Nguyên, một nét đặc trưng không thể thiếu của không gian văn hoá cồng chiêng, nay đã trở nên “ di sản văn hoá của nhân loại”. Nhưng để nghề dệt thủ công thực sự tồn tại và phát triển, lại là điều cần bàn. Nếu không chúng ta sẽ chỉ tốn kém kinh phí dạy, mà vẫn không duy trì được sự sống thật sự của nghề.

Muốn duy trì và phát triển nghề dệt truyền thống, nên chăng không chỉ chú trọng việc dạy nghề bằng phương pháp thủ công, mà còn phải kết hợp song song giữa thủ công và công nghiệp, chú trọng tới việc tìm ra nguồn nguyên liệu mới, cải tiến mẫu mã, cải tiến khung dệt thủ công cho khổ vải rộng hơn, tốc độ dệt nhanh hơn, xử dụng chỉ nguyên liệu mỏng, cho thành phẩm mềm, mịn hơn… thì mới mong thổ cẩm trở lại được với đời sống buôn làng… Việc kết hợp nghề dệt truyền thống với nghề may sẽ tạo ra những mặt hàng mỹ nghệ, vật lưu niệm dùng chất liệu thổ cẩm cũng quan trọng không kém, sẽ có thể trở thành hàng hoá, tham gia vào thị trường, đặc biệt là thị trường du lịch đang ngày một mở rộng ở Tây Nguyên…

Để thổ cẩm Tây Nguyên thực sự trở lại được đời sống buôn làng, trước tiên, như đã nói ở trên, giá cả cần phải phù hợp với túi tiền của bà con người dân tộc có thể có. Nguyên liệu cũng phải thay đổi để tạo độ mềm, mỏng, phù hợp với cuộc sống đời thường. Chúng ta thử tìm hiểu qua một số “ hiện tượng” tương tự :

Gần nhất :
thocamTN3
– Hiện ở một số buôn làng, bà con còn lưu giữ được một số bộ trang phục cổ truyền, dệt từ thời Pháp, bằng chỉ tốt, có độ mỏng, mềm và mặt vải rất mịn

– Trong một số cuộc thi Hoa hậu, Người đẹp Tây Nguyên mấy năm gần đây,nhiều cô gái đã lọt được vào vòng trong bởi rất đẹp trong cả trang phục nguyên gốc lẫn cải tiến trên chất liệu vải thổ cẩm, đặc biệt là những bộ cải tiến, mẫu mã rất đa dạng, phù hợp với thời trang hiện đại.

– Xa hơn một chút :

Thổ cẩm Chăm với cả khung dệt thủ công và công nghiệp, bằng các nguyên liệu chỉ cao cấp, đã có tới 36 mặt hàng bán đi khắp thế giới và trong nước. Giới trẻ các thành phố lớn cũng rất ưa chuộng một số vật dụng từ thổ cẩm ( balô, ví cầm tay, móc chìa khóa, áo…).

Tháng 10/09, tôi có một cuộc “ dạo chơi ” với văn hóa K’Ho, để có thêm chuyện kể với các bạn . Rằng nghề dệt truyền thống của người Chil, người K’Ho ở đây, vẫn có bốn buôn ở xã Đạ Đờn (Huyện Lâm hà, tỉnh Lâm Đồng) “ túc tắc” giữ nghề, bởi đến mùa cưới, người K’Ho cả tỉnh đổ về đây mua thổ cẩm (mỗi đám cưới nhà gái phải nộp cho nhà trai từ 20-30 tấm thổ cẩm). Tuyệt thật đấy! Đó còn là hai địa chỉ sản xuất và kinh doanh nghề dệt huyện Lâm Hà và huyện Lăk (Đăk Lăk).

Công ty Vân Nguyễn ở xã Đạ Đờn (Lâm Hà , Lâm Đồng) có một cách làm “không giống ai” : các chị em người Chil, K’Ho được học lại nghề dệt truyền thống, rồi trên nền những tấm thổ cẩm được cải tiến nhiều sắc màu ấy, chị Vy Vân đã bổ sung thành những bức tranh sơn mài, tranh thêu, đồng hồ treo tường mang tính nghệ thuật cao. Tôi rất thích những bức tranh thổ cẩm ở cơ sở Vân Nguyễn, nhưng chắc chắn sẽ không bao giờ dám mua vì toàn tranh lớn và quá đắt. Tất nhiên, nghệ thuật “ thứ thiệt” thì phải vậy thôi.

Làng dệt thổ cẩm ở xã Krông Nô, huyện Lăk là một cơ sở rất bề thế, có nhà trưng bày và bán sản phẩm, có xưởng chết tác, có khu nội trú cho nữ công nhân người Mnông, chủ là một doanh nhân Việt Kiều Mỹ. Chắc chắn thổ cẩm làm ra không chỉ bán ở đây, ở cái nơi tận cùng của tỉnh Đăk lakk này, vì giữa rừng núi, cận kề các bon làng, người ta không dại gì đầu tư mà không có lãi. Điều khiến tôi băn khoăn là ở chỗ khác : các thiếu nữ Mnông tại đây, đã được đưa sang tận Di Linh học nghề dệt. Nhưng là học nghề dệt truyền thống của…người Chăm. Sản phẩm thổ cẩm Chăm hàng ngày các em làm ra rất đẹp, kể cả chất liệu vải lẫn màu sắc. Nhưng sản phẩm thổ cẩm truyền thống Mnông thì dẫu hoa văn có rất độc đáo và khác lạ, nhưng nguyên liệu lẫn màu sắc sản phẩm thì không “ bắt mắt ” chút nào. Du khách nếu có ghé lại, chắc chắn sẽ mua các sản phẩm từ thổ cẩm Chăm chứ không phải thổ cẩm Mnông.
thocamTN4
– Xa hơn nữa :

Công nghiệp dệt của Ấn độ đã góp phần duy trì bộ Sari truyền thống của phụ nữ, bởi chất lượng, các màu sắc đa dạng của loại vải dùng cho loại trang phục này. Ở Lào và Thái Lan cũng vậy.Chính ngành dệt may công nghiệp đã góp phần gìn giữ đặc trưng văn hoá mặc ở các nước này.( Bà con các dân tộc Tây Nguyên lâu nay vẫn rất thích sắm cho con gái chiếc váy Thái Lan hoặc vát Lào. Bản thân tôi thuở nhỏ cũng có được nhận một chiếc váy Lào, là vật kỷ niệm của bà nội dành cho đứa cháu gái đầu tiên ).

Như thế có nghĩa là : nếu muốn duy trì và phát triển nghề dệt thủ công truyền thống, thì không nên chỉ chú trọng đến việc dạy nghề bằng phương pháp dệt thủ công, mà phải kết hợp song song giữa thủ công với công nghiệp, chú trọng tới việc tìm và tạo ra những nguồn nguyên liệu mới, cải tiến mẫu mã… Việc tạo ra những mặt hàng từ nguyên liệu thổ cẩm cũng quan trọng không kém, để có thể trở thành những mặt hàng có giá trị kinh tế cao, tham gia vào thị trường, đặc biệt là thị trường du lịch đang mỗi ngày một đa dạng hơn, như cách làm của Vân Nguyễn.

Thổ cẩm nguyên gốc chỉ kén khách du lịch ưa tìm của lạ, không còn hợp với điều kiện lao động sản xuất và sinh hoạt hiện tại, lại còn rất cần vừa với tuí tiền và thị hiếu của lớp trẻ trong cộng đồng dân cư. Điều cuối cùng là nghề dệt phaỉ đi đôi với nghề may, nếu không cũng lại tốn tiền vô ích.

Sao cho những tấm váy, áo thổ cẩm rực rỡ sắc màu lễ hội, còn đó trong hiện tại, góp phần không nhỏ cho việc gìn giữ bản sắc văn hóa vật thể và không gian văn hoá cồng chiêng của đồng bào các dân tộc Tây nguyên.

Nhìn từ trang phục trong các liên hoan nghệ thuật dân gian

Đã từ lâu, thổ cẩm và trang phục các dân tộc thiểu số miền núi là một trong những nét đặc trưng của văn hoá của mỗi tộc người. Đến chợ Sa Pa, hay chợ Bắc Hà ở phía Bắc, người ta dễ nhận ra những cô gái Dao với chiếc mũ đỏ chói làm hồng thêm gương mặt, bước chân xúng sính của những thiếu nữ H’Mông trong chiếc váy xếp hàng mấy chục nếp gấp.Chị em người Thái óng ả trong tấm áo chẽn, hàng cúc bạc & chiếc váy đen kín gót. Bàn tay khéo léo của các nàng Xá Phó thêu hàng trăm ngôi sao trắng trên tấm váy áo đen xen chỉ đỏ… Đi về phương Nam các cô gái Chăm, Khơ mer lại phô vẻ duyên dáng qua đủ kiểu những tấm khăn choàng vai mềm mại.

Lấy nền đen, bằng tất cả những nguyên vật liệu của rừng đại ngàn Trường Sơn, phụ nữ Tây nguyên cũng tạo nên cho mình những bộ trang phục mang vẻ đẹp rất riêng của núi rừng. Hình tượng cuộc sống và môi trường xung quanh được dệt hết lên những tấm váy áo. Đơn sơ như trang phục nữ Jrai, lại khoe tài trên mảnh hoa văn nơi cặp mông đánh đưa uyển chuyển trong mỗi bước đi hay dáng múa. Những cô gái Bâhnar thả cho hai tay áo hững hỡ đính trên vai để khoe bắp tay trần tròn lẳn. Hay bộ váy ngắn ngang bắp chân, áo cộc tay khoẻ khoắn của những thiếu nữ Mnông, Bih chẳng khác gì thời trang hiện đại. Phụ nữ Êđê dường như kín đáo hơn trong áo cổ thuyền dài tay,váy trùm kín gót chân nhưng lại chỉ khép hờ nơi vạt trước, khiến mỗi bước đi rất cần khép nép. Tấm váy chỉ đủ cao che ngang bầu ngực của các thiếu nữ Ca Tu thật quyến rũ. Đặc biệt chiếc áo nam của tù trưởng Êđê với hai màu đỏ đen và những chiếc nút vàng thật rực rõ và oai vệ… Chỉ những bộ váy áo nguyên gốc đó thôi, cũng đủ là những mẫu thời trang lạ và không kém phần độc đáo, tôn vẻ khoẻ đẹp và duyên dáng của người miền núi.
thocamTN7
Chợt nhớ :

– Một vài năm sau ngày đất nước thống nhất, phụ nữ các dân tộc thiểu số Tây nguyên vẫn giữ cách mặc váy đen dài cùng với áo thường phục các loại (kể cả nơi công sở & trường học). Phụ nữ Thái- H’Mông vẫn mặc thường ngày những bộ váy áo của dân tộc mình

– Trong “Liên hoan Văn hoá cồng chiêng & đua voi Tây Nguyên lần thứ I-1993” tại Buôn Ma Thuột Ban tổ chức quy định : các dân tộc phải mặc đúng trang phục truyền thống nguyên gốc của mình. Đa số nghệ nhân các tỉnh đều thực hiện nghiêm túc.Chỉ có hai đoàn phải có lời “trần tình”, đó là đoàn các nghệ nhân tộc người Rak glây (Khánh Hoà), vì cho đến cả những người già nhất của các làng, cũng không nhớ nổi trang phục nguyên gốc của mình là gì? Và đoàn nghệ nhân dân tộc Brâu ( Kon Tum), trang phục là những chiếc bao tải đựng gạo loại 50kg, khoét cổ & hai tay cộc, bởi trước khi lên đường “lửa ăn” hết cả buôn.

– Liên hoan cồng chiêng tỉnh Gia Lai năm 1996, hơn 500 nghệ nhân là hơn 500 bộ trang phục gần như nguyên gốc (kể cả những dân tộc phía Bắc có mặt trong liên hoan). Như một rừng hoa đẹp sáng bừng phố núi Plei ku.

Vậy mà tiếc thay, vài năm gần đây, mặc dù nghề dệt thổ cẩm ở Tây nguyên chưa bị mất hẳn, thậm chí ở một số vùng còn có thể phát triển (đặc biệt là thổ cẩm Chăm) qua những HTX dệt thổ cẩm, nhưng càng ngày những bộ trang phục nguyên gốc càng bị biến dạng và mất dần vẻ đẹp độc đáo của chính “ nó”. Như:
thocamTN6
– Trong liên hoan “Dân ca –Dân vũ lần thứ II- 2004,Buôn ma Thuột”, đoàn nghệ nhân Đăk Nông hầu như không còn bộ trang phục nguyên gốc nào. Đoàn Đăk lăk cũng chỉ đạt tỷ lệ một nửa .

– Trong “Liên hoan Văn hoá cồng chiêng các dân tộc Trường Sơn – Tây nguyên” ở Lâm Đồng 7- 2002 và Đăk Lăk 12-2004, tỷ lệ các trang phục nguyên gốc cũng chỉ chiếm 30%. Thậm chí đoàn nghệ nhân của huyện Lâm Hà ( Lâm Đồng) xử dụng hoà toàn trang phục “ cải biên” như diễn viên đoàn ca múa chuyên nghiệp.

– Liên hoan nghệ thuật dân tộc & dệt thổ cẩm tỉnh Đak lăk, giao lưu các thôn buôn văn hoá thành phố BMT (trong khuôn khổ những hoạt động mừng kỷ niệm BMT 100 năm hình thành – phát triển & 30 năm ngày giải phóng), tình hình trang phục dân tộc “ cải tiến” cũng chiếm đa số.

Điều này thật làm buồn lòng không chỉ các ama, ami cao tuổi của buôn làng, mà còn cả trong tâm trạng những người yêu quý & thực tâm mong muốn gìn giữ văn hoá truyền thống của Tây nguyên.

Có ba trạng thái biến dạng của trang phục cổ truyền các dân tộc Tây nguyên :

– Một là: may đại trà (nhất là cho học sinh các trường nội trú dân tộc) theo kiểu trang phục của các đoàn nghệ thuật – Nghĩa là vải đen và một số đường kẻ ngang, phổ biến là vàng & đỏ. Váy áo cho nữ và áo ghile cho nam. Một số các đội văn nghệ quần chúng ở các buôn làng cũng may theo hình thức này, có khác chăng là đính thêm những hạt kim sa tạo sự lóng lánh cho trang phục biểu diễn. (Thậm chí chiếc áo dài đen của các cô gái Tày cũng viền kim sa quanh kín vạt).

– Hai là : váy thổ cẩm nhưng mặc áo thường. Nam thì ngược lại, áo thổ cẩm nhưng quần âu phục (đây hình như là cách mặc phổ biến nhất trong những ngày lễ hội)

– Ba là : vẫn là tấm vải thổ cẩm dệt từ tay các phụ nữ của buôn làng, hoặc thổ cẩm dệt máy công nghiệp, nhưng không còn hoa văn chỉ có những đường kẻ ngang và được may theo thời trang hiện đại ( cúp, đầm dây, xường sám, ghile…) váy áo nữ đính kèm đủ kiểu những đăng ten, ren các màu. Đây cũng chính là trang phục của đa số các nghệ nhân từ già đến trẻ tham dự những liên hoan nghệ thuật dân gian Tây nguyên gần đây.

thocamTN8 Chúng tôi không có ý định phản đối lớp trẻ hiện nay cải tiến trang phục thổ cẩm. Nếu xử dụng trong sinh hoạt ngày thường, hoặc một ngày lễ chung nào đó, thì thổ cẩm được may theo thời trang mới sẽ là một hình ảnh rất đẹp. Cải tiến để có thể mặc được, mặc đẹp trong đời thường bằng thổ cẩm, càng là việc nên làm. Ví dụ như Á hậu Người đẹp Tây nguyên 2004 H’Wion Knul đã xuất hiện rất ấn tượng ở Tuần Châu trong vòng chung kết Hoa hậu Việt nam, với chiếc đầm dây may từ vải thổ cẩm do chính cô tự thiết kế. Hay vẻ đẹp trong trang phục thổ cẩm của cô gái Êđê Á hậu cuộc thi “Người đẹp dân tộc” ở Đà Lạt 2006. Hoặc kiểu áo ghile dành cho nam giới, rất tiện và lịch sự. Chỉ tiếc rằng chưa có ai quan tâm thật sự đến việc này, để các chị em tự cải biên một cách rất thiếu thẩm mỹ . Đã chẳng “ mốt” hơn ,lại còn dường như làm mất đi vẻ đẹp vốn có của trang phục truyền thống đích thực.

Trang phục truyền thống là vẻ đẹp riêng của mỗi một tộc người, không nên để bị mai một, hoặc bị cải biên một cách sai lệch, mà chẳng hề làm cho nó đẹp lên hơn. Cách bảo tồn và phát triển nghề dệt truyền thống tốt nhất là làm sao để nó tồn tại thực sự trong chính cộng đồng của mình. Làm sao để từ những chiếc khăn cõng con, tấm chăn đắp hàng ngày, nhất là bộ trang phục nguyên gốc, mỗi thành viên trong một gia đình đều nên có. Chỉ cần tìm kiếm một loại chỉ làm cho mặt vải mỏng hơn, may cách nào cho dễ mặc hơn. Sau nữa mới là những bộ cải tiến cho dễ mặc và hợp thời trang hơn của giới trẻ.

Với công tác văn hoá ở các vùng dân tộc, nên chăng cần có các quy định rõ ràng trong các cuộc liên hoan nghệ thuật dân gian, về trang phục nguyên gốc. Nếu có cải tiến chỉ xuất hiện trong những liên hoan nghệ thuật quần chúng & thi trang phục, có phần trình diễn trang phục tự chọn & cải tiến . Cũng nên có giải thưởng đặc biệt cho những bộ trang phục đẹp, hợp thời trang, cải tiến từ chất liệu thổ cẩm Tây nguyên.

Mong sao cho như tà áo dài của phụ nữ Việt Nam, cải tiến theo Đông, Tây thế nào, cũng vẫn giữ được dáng vẻ thuần Việt. Trang phục dân tộc nguyên gốc chắc chắn là những bông hoa làm đẹp thêm cho vườn văn hóa Việt nói chung và Tây Nguyên nói riêng.

Linh Nga Niê Kdăm

Di Sản Thế Giới Phong Nha – Kẻ Bàng

Chào các bạn,

Phong Nha – Kẻ Bàng không những chỉ là Di Sản Thế Giới trong danh sách của Tổ Chức Giáo Dục Khoa Học Văn Hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO), mà còn đã từng mang 7 kỷ lục thế giới về hang động: Con sông dưới lòng đất đẹp nhất, cửa động cao nhất và rộng nhất, bờ cát và đá đẹp nhất, hồ dưới lòng đất đẹp nhất, động khô đẹp nhất và rộng nhất, thạch nhủ huyền diệu và hùng vĩ nhất, và động nước dài nhất. Tuy nhiên, khi động Sơn Đoòng được khám phá vào tháng 4 năm 2009, thì kỷ lục động lớn nhất thế giới rơi vào tay Sơn Đoòng.

Đất nước chúng ta thật đáng hãnh diện !!

Mình vừa làm xong một PPS về Phong Nha – Kẻ Bàng, nối tiếp PPS Di Sản Thế Giới vừa làm tuần trước cho các Di Sản Thế Giới ngoài Việt Nam.

Nhạc nền của file này là Sunlight Dancing của Deuter, người nhạc sĩ và là tu sĩ cao cấp của Ấn giáo mà mình vừa giới thiệu trong bài Những Đám Mây Diệu Kỳ.

Xin mời các bạn click vào ảnh sau đây để thưởng thức Phong Nha – Kẻ Bàng.

Chúc các bạn một ngày vui 🙂

Bình an & Sức khỏe,

Túy-Phượng
.

Phongnhakebang

VietNam Water Puppetry

muaroinuoc1
Water puppetry art is a long traditional cultural activity of agriculture-based citizens by the Red River and has existed for a long time with unique features. The special element of water puppetry is the use of the water surface as a stage for performance. The stage for performance which is a space in front of the puppet house is called puppet house or water house, and built in the pond or lake with balanced architecture symbolizing the communal house roof in Vietnamese rural areas. All the performing activities, stages and flags, fans, elephants, parasols, decoration gates, etc are truly small communal houses with their bending roofs which are vividly reflected on the water surface. By performing the old traditional water puppet show, daily activities and customs of Viet Nam peasants are vividly expressed.muaroinuoc2

MÚA RỐI NƯỚC VIỆT NAM

Múa rối nước Việt Nam là hoạt động văn hóa truyền thống có từ lâu của những cư dân sống dựa vào nông nghiệp bên dòng sông Hồng và đã tồn tại từ bao đời nay với những nét độc đáo. Điều đặc biệt của múa rối nước là việc sử dụng mặt nước làm sân khấu biểu diễn. Sân khấu biểu diễn là khoảng không trước nhà rối, được gọi là nhà rối hay thủy đình, và được dựng trên mặt ao hay mặt hồ với kiến trúc cân đối tượng trưng cho mái đình ở vùng nông thôn Việt Nam. Tất cả những hoạt động biểu diễn, sân khấu và cờ, quạt, voi, lọng, cổng hàng mã… thực sự là một ngôi nhà thu nhỏ với vòm mái cong, được phản ánh sinh động trên mặt nước. Từ việc biểu diễn múa rối nước cổ truyền, những sinh hoạt hàng ngày và tập quán của người dân Việt được tái hiện hết sức sinh động.

muaroinuoc4
To make a perfect puppet, craftsmen must experience different stages from body carving to decoration. The more perfect puppets are made, the more diversifying technique and performance artisans can perform. The fig-tree is a popular material for carving the puppet because it is light, durable and controllable in the water. In Viet Nam puppet stores, there remains the ploughman, uncle Teu, fisherman, orchestra, fairy, etc. The clever skill of the artistes brings the audience fresh, honest, smooth feelings and positive behaviors, nature-loving and people-loving, through magnified simplification and artificialisation.

Through water puppet shows, the audiences will feel the atmosphere of village festivals reflecting simple dreams of residents in Tokin Delta. With local and international performance shows, Viet Nam puppetry performers have made a very large contribution to promoting a unique art of Viet Nam to regional and global friends.
muaroinuoc6
Để tạo ra một con rối nước hoàn chỉnh, người nghệ nhân phải trải qua các công đoạn khác nhau từ đẽo thân tượng đến trang trí. Những con rối được thể hiện càng hoàn chỉnh thì người nghệ nhân thể hiện kỹ thuật và biểu diễn càng đa dạng. Vì nhẹ, bền và dễ điều khiển trong nước nên cây sung là vật liệu phổ biến để đẽo rối. Ở các buồng múa rối Việt Nam, người dân cày, chú Tễu, ngư dân, múa hát, tiên cảnh… vẫn còn lưu giữ. Thao tác khéo léo của người nghệ nhân mang đến cho khán giả cảm giác sảng khoái, chân thật, thư thái và mẫu cư xử tích cực, yêu thiên nhiên và yêu con người, qua sự đơn giản hóa đã được cách điệu, và sự nhân tạo hóa.
Từ múa rối nước, khán giả sẽ cảm nhận được không khí lễ hội chốn quê, phản ánh những ước mơ giản đơn của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Chính những buổi biểu diễn rối nước cho du khách trong và ngoài nước mà những nghệ nhân rối nước Việt Nam đã góp phần không nhỏ vào việc quảng bá loại hình nghệ thuật độc đáo của Việt Nam cho bạn bè trong khu vực cũng như trên thế giới.

Quan Zun dịch từ nguồn Tiếng Việt ( Internet)

Ella Fitzgerald – Giọng Jazz số 1 của mọi thời đại

Chào các bạn,

Ella Jane Fitzgerald (April 25, 1917 – June 15, 1996), sinh tại Newport News, Virginia (khoảng 2 giờ rưỡi lái xe từ Washington DC), còn được gọi là Lady Ella (công nương Ella), First Lady of Songs (công nương số một của các ca khúc), là ca sĩ nhạc Jazz được xem như là giọng ca Jazz số một của mọi thời đại.

Ella Fitzgerald, ảnh do Carl Van Vechten chụp, 1940
Ella Fitzgerald, ảnh do Carl Van Vechten chụp, 1940

Với giọng ca 3 quãng tám (3 octaves), trong trẻo và mềm dịu, Ella có thể làm những bài hát khó nhất nghe thật nhẹ nhàng thoải mái. Chị được xem như là ca sĩ scat singing nổi tiếng nhất trong lịch sử nhạc Jazz. Scat singing là một cách hát nhạc Jazz khi người ca sĩ chỉ dùng những âm thanh vô nghĩa để hát, và như vậy biến giọng hát thành âm thanh của một nhạc cụ. Scat singing cho phép người ca sĩ tự do sáng tạo (improvisation) trong khi hát, như là các nhạc sĩ nhạc Jazz sáng tạo các đường nhạc tự do với nhạc cụ của mình.

Ella cũng thiết lâp truyền thống Great American Songbooks với sự ra đời của 1 chuỗi các “song book”, mỗi song book là một albumn nhạc của một nhạc sĩ nào đó, như là Ella Fitzgerald Sings the Cole Porter Songbook (1956), Ella Fitzgerald Sings the Duke Ellington Songbook…

Trong sự nghiệp ca hát 59 năm, Ella thắng 13 giải Grammy, được Huy Chương Quốc Gia về Nghệ Thuật do tổng thống Ronald Reagan trao tặng, và Huy Chương Tự Do của Tổng Thống do tổng thống Bush (cha) trao tặng.
ella-fitzgerald-louis-armstrong
Sau đây mời các bạn nghe vài bản nhạc của Ella Fitzgerald:

1. Blue moon: Đây là bản nhạc hát với dàn hòa tấu lớn. Dù là có âm hưởng Jazz, nhưng được hát với cách hát nhạc Pop êm dịu.

2. The man I love. Hát theo thể điệu nhạc Blues, tức là nhạc Jazz buồn, với ban nhạc Jazz truyền thống, trong một phòng ghi âm ở Đức 1974.

3. It don’t mean a thing: Blues, hát cùng lúc với bản “The nam I love” trên. “It don’t” dĩ nhiên là sai văn phạm. Đây là nhại cách nói của người da đen thất học.

4. Summer time: Gershwins. Đây là một bản nhạc pop của Gershwins, nhưng Ella hát theo cách hát Blues.

5. Stomping at the savoy: Hát cùng với Louis Armstrong, cả hai cùng scat singing, và Louis Amstrong chơi Saxophone.

6. One note samba: Đây là bản scat singing từ đầu đến cuối và là bản nhạc bất hủ vể tài năng scat singing phi thường của Ella Fitzgerald.

Mỗi bản nhạc đều có lời theo sau video, dĩ nhiên ngoại trừ bản scats singing 🙂

Mời các bạn thưởng thức.

.

1. Blue moon

Blue Moon
You saw me standing alone
Without a dream in my heart
Without a love of my own
Blue Moon
You know just what I was there for
You heard me saying a prayer for
Someone I really could care for

And then there suddenly appeared before me
The only one my arms will hold
I heard somebody whisper please adore me
And when I looked to the Moon it turned to gold

Blue Moon
Now I’m no longer alone
Without a dream in my heart
Without a love of my own

And then there suddenly appeared before me
The only one my arms will ever hold
I heard somebody whisper please adore me
And when I looked the Moon had turned to gold

Blue moon
Now I’m no longer alone
Without a dream in my heart
Without a love of my own

Blue moon
Now I’m no longer alone
Without a dream in my heart
Without a love of my own

.

2. The Man I love (1974)

Emission of television on a meeting of recording in studio in Germany (1974). Ella Fitzgerald of the duet to the big band with according to pieces’ Joe Pass (G), Tommy Flanagan (p), Keeter Betts (b), Bobby Durham (Dr.), Roy Eldridge (tp), Eddie Lockjaw Davis (ts), Peter Herbolzheimer Rhythm Combination & Brass (Herb Geller, Art Farmer…)

Someday he’ll come along
The man I love
And he’ll be big and strong
The man I love
And when he comes my way
I’ll do my best to make him stay

He’ll look at me and smile
I’ll understand
And in a little while
He’ll take my hand
And though it seems absurd
I know we both won’t say a word

Maybe I shall meet him Sunday
Maybe Monday, maybe not
Still I’m sure to meet him one day
Maybe Tuesday will be my good news day

He’ll build a little home
Just meant for two
From which I’ll never roam
Who would, would you?
And so, all else above,
I’m waiting for the man I love
.

3. It Don’t Mean a thing (1974)

What good is melody, what good is music
If it ain’t possessin’ something sweet
It ain’t the melody, it ain’t the music
There’s something else that makes the tune complete
It don’t mean a thing, if it ain’t got that swing
It don’t mean a thing, all you got to do is sing
It makes no diff’rence if it’s sweet or hot
Just give that rhythm ev’rything you got
It don’t mean a thing, if it ain’t got that swing

.

4. Summer time (Ella Fitzgerald sings Gershwins “Summertime” at a concert in Berlin/Germany )

Summertime and the livin is easy
Fish are jumpin and the cotton is high
Oh your daddys rich and your ma is good lookin
So hush little baby, dont you cry
One of these mornings
Youre goin to rise up singing
Then youll spread your wings
And youll take the sky
But till that morning
Theres a nothin can harm you
With daddy and mammy standin by

.

5. Stomping at the saboy (Ella Fitzgerald & Louis Armstrong)

Savoy, the home of sweet romance,
Savoy, it wins you with a glance,
Savoy, gives happy feet a chance to dance.

Your old form just like a clinging vine,
Your lips so warm and sweet as wine,
Your cheek so soft and close to mine, divine.

How my heart is singing,
While the band is swinging,
I’m never tired of romping,
And stomping with you at the Savoy.
What joy – a perfect holiday,
Savoy, where we can glide and sway,
Savoy, let me stomp away with you;

The home of sweet romance,
It wins you at a glance,
Gives happy feet a chance to dance.
Just like a clinging vine,
So soft and sweet as wine,
So soft and close to mine, divine.

How my heart is singing,
While the band is swinging,
I’m never, never, never tired of romping,
And stomping with you at the Savoy.
What joy – a perfect holiday,
Savoy, where we can glide and sway,
Savoy, let me stomp away with you;
.

6. One note Samba (scat singing) 1969. (June 22, 1969 jazz vocalist Ella Fitzgerald with accompaniment by Ed Thigpen on drums, Frank de la Rosa on bass, and Tommy Flanagan on piano)

Tự Hào Là Người Phụ Nữ Việt

Tôi thích bài thơ Người Con Gái Việt Nam của Tố Hữu.

Bài thơ toát lên vẻ đẹp của người nữ anh hùng Trần Thị Lý nói riêng và của thế hệ người phụ nữ Việt Nam nói chung trong cuộc kháng chiến chống Mĩ năm xưa. Vẻ đẹp ấy không nằm ở hình thức bên ngoài vì trong thời kì chiến tranh, đâu còn người nào giữ được làn da trắng hồng, dáng vẻ thướt tha và khuôn mặt thanh thoát, khi họ phải chống chọi với bom đạn ác liệt của kẻ thù và sự khó khăn vất vả của cuộc sống! Vẻ đẹp của họ nằm ở chính tâm hồn luôn lạc quan yêu đời, tin tưởng vào chính nghĩa, nằm ở chính sự hy sinh xương máu để chống lại kẻ thù vì độc lập, tự do cho dân tộc, cho đất nước. Những vẻ đẹp không hề được phô trương ấy có lẽ sẽ luôn tồn tại trong lòng mỗi con người Việt Nam và cả bạn bè thế giới, mãi mãi!

Thế còn những vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam ngày nay thì sao?
Thieu_nu_Viet_Nam_
Một người đàn bà xấu mặt nhưng đẹp lòng là người đàn bà đẹp. Một người đàn bà đẹp mặt, nhưng lòng dạ không đẹp là người đàn bà xấu”. Bạn đã từng nghe câu danh ngôn bất hủ của Jean Rigaux này chưa? Và một khi đã được xem là “bất hủ”, thì nó luôn đúng đắn với bất kì thế hệ nào và với bất kì người phụ nữ nào, không có ngoại lệ!

Bản thân tôi cho rằng, nếu nói phụ nữ Việt Nam ngày nay xinh đẹp hơn rất nhiều so với ngày trước thì sẽ không ai có thể phủ nhận điều đó. Xã hội ngày càng phát triển, đời sống vật chất cũng như tinh thần của người Việt Nam dần được nâng cao cho nên nhu cầu làm đẹp của người phụ nữ được coi trọng hơn bao giờ hết. Đó là một lí lẽ tất yếu vì nó xảy ra đúng theo quy luật phát triển tự nhiên của cả nhân loại. Điều đó đồng nghĩa với việc ngoài những người phụ nữ có vẻ đẹp hoàn hảo vốn có thì bây giờ tồn tại không hiếm những vẻ đẹp nhờ đến “dao kéo”. Cho dù trước đây một người phụ nữ sở hữu nước da vàng, mắt đen hoặc nâu và nhỏ, mũi thấp…thì bây giờ họ hoàn toàn có thể “biến hoá” thành một người có làn da trắng và chiếc mũi cao đến hoàn hảo. Về mắt có thể tròn to như mắt bồ câu và không còn chỉ là một màu đen hay nâu nhàm chán mà có thể thay đổi bất kì màu gì mình muốn chỉ trong một khoảng thời gian ngắn với chi phí không thể hợp lí hơn. Sự thay đổi vẻ bên ngoài của người phụ nữ không chỉ dừng lại ở đó mà còn nhiều thứ “muôn hình vạn trạng” khác mà cá nhân tôi chưa thể khám phá hết được. Điểm chung duy nhất giữa chúng là mang đến cho người phụ nữ chỉ một vẻ đẹp “nhân tạo”, tuy bớt đi phần kì diệu đi so với những vẻ đẹp dù không hoàn hảo nhưng toát lên được nét riêng của mỗi người cuốn hút không nhầm lẫn với bất kì ai .
thẩmmy
Nhưng như thế không có nghĩa là bạn phải chấp nhận với những khiếm khuyết trên cơ thể mình. Bạn có thể đường hoàng đến trung tâm phẫu thuật thẩm mỹ không phải để chỉnh sửa sắc đẹp, mà là để sửa lại đôi môi chẳng may bị dị tật của mình, hay hàm răng mọc không được đều hoặc đôi mắt một mí gây cảm giác vướng víu khó chịu khi nhìn của bạn. Điều đó đồng nghĩa với việc bạn yêu quý và tôn trọng bản thân mình, và sẵn sàng đón nhận một sự thay đổi nho nhỏ chỉ để hoàn thiện con người mình hơn. Điều đó theo tôi thực sự là có ý nghĩa!

Chung quy lại, dù là vẻ đẹp tự nhiên hay nhân tạo thì chúng đều góp phần làm cho người phụ nữ Việt Nam trở nên duyên dáng hơn, tự tin hơn vào bản thân để không phải cúi đầu hay bối rối chỉ vì ngại ngùng người khác nhìn thấy khuyết điểm của mình. Vì thế, tất cả họ đều xứng đáng được yêu thương và tôn trọng.
Không có phụ nữ xấu…chỉ có người phụ nữ không biết cách làm đẹp” (La Bruyere), hãy luôn khắc ghi điều đó, rồi bạn sẽ sớm tìm được vẻ đẹp đích thực của riêng mình thôi!
Thieu_nu_Viet_Nam_2
Nếu người phụ nữ là một cuốn sách hay, thì vẻ đẹp hình thức của họ chỉ như tấm bìa rực rỡ bao bọc cuốn sách, còn nội dung của nó thì mới thực sự có giá trị. Điều đó nhắc nhở tôi, cũng như nhắc nhở bạn muốn khám phá một người phụ nữ như thế nào thì đừng chỉ nhìn nhận qua vẻ bề ngoài của họ. Chính vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn mới là điều quý giá nhất. Có thể họ sở hữu một khuôn mặt xấu xí nhưng với những vốn hiểu biết sâu rộng, họ sẽ gặp được nhiều thành công và tiến xa trong công việc bằng chính năng lực thực sự của mình. Có thể một người phụ nữ có một ngoại hình chẳng hề ưa nhìn nhưng chính giọng hát truyền cảm làm rung động bao trái tim người nghe và sự tự tin vào khả năng của mình đã giúp họ trở thành ca sĩ nổi tiếng được nhiều người hâm mộ, vì họ nhìn thấy vẻ đẹp đích thực mà cô ấy sở hữu. Cũng có thể một người chẳng hề xinh đẹp, cũng chẳng có tài năng thiên bẩm gì, nhưng cô ấy luôn có quyết tâm, ý chí thực hiện được những điều không chỉ là cho chính bản thân mà còn cho cộng đồng xã hội, thì sự quan tâm và quý trọng của mọi người dành cho cô còn lớn gấp nhiều lần là cho một cô người mẫu xinh đẹp chân dài suốt ngày chỉ shopping và ăn uống “chùa” nhờ cái mác “nổi tiếng xinh đẹp”.
vẻ đẹp 3
Và còn nhiều vô vàn những câu chuyện về những người phụ nữ thành công không phải bởi bề ngoài của họ diễn ra hàng ngày trong cuộc sống, có thể có trong cuộc sống của bạn đấy, hãy tự khám phá đi! “Không phải những người đẹp là những người hạnh phúc, mà những người hạnh phúc là những người đẹp” (khuyết danh). Hẳn bạn đã biết ý nghĩa của từng từ “đẹp” trong câu danh ngôn trên rồi chứ? 🙂

Phụ nữ Việt Nam ngày nay năng động và tự tin lắm, và tôi thấy khâm phục họ! “Năng động” và “tự tin” cũng là những vẻ đẹp, và chúng do quá trình rèn luyện mà có! G. Legouve đã từng nói “Phụ nữ làm cho cách xử thế ở đời được trau chuốt và khiến người ta chuộng sự lễ độ. Họ là thầy dạy chân chính về mĩ quan và là người khích lệ mọi hi sinh. Hiếm có người đàn ông nào yêu thương họ mà lại là người man rợ” Tôi không biết sau này trưởng thành mình có thể làm được như những điều mà họ đã làm được không! Nhưng có một điều chắc chắn là, tôi sẽ luôn cố gắng hoàn thiện vẻ đẹp “chân thiện mỹ” của mình chứ không chỉ hoàn thiện vẻ đẹp hình thức bên ngoài vì nó mới thực sự là điều quan trọng của một người phụ nữ. Tôi tin là mỗi chúng ta luôn có những khả năng tiềm tàng bên trong mình mà có thể bạn chưa khám phá được tại thời điểm này nhưng đến một lúc thích hợp nào đó, khi bạn hoàn toàn hiểu hết chính mình, khả năng ấy sẽ bộc lộ ra và giúp bạn toả sáng, toả sáng trong cộng đồng! Chúng ta có quyền tự hào rằng:
aodai
“Người phụ nữ cảm và nói theo trực giác của con tim nên chẳng bao giờ sai lầm. Không ai biết nói những lời sâu sắc và êm ái cho bằng người phụ nữ. Êm ái và sâu sắc, đó chính là con người họ” (V.Hugo)

“Tất cả mọi sự bí ẩn của thế giới này đều không thể sánh nổi với sự bí ẩn của người phụ nữ” (Vladimir Lobanok).

Hãy tự khám phá những bí ẩn của bản thân mình trước khi để người khác khám phá ra chúng, như thế bạn vừa hiểu sâu sắc chính mình hơn và sẽ có sức hút với người khác hơn. Biết đâu, chính người khám phá ra những điều bí ẩn của bạn sẽ là một nửa hạnh phúc của cuộc đời bạn thì sao! 🙂

Viết nhân ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10/2009.

Thảo Vi