ONLY BEGOTTEN SON OF GOD?

I regard Jesus as a great teacher of humanity, but I do not regard him as the only begotten son of God. That epithet in its material interpretation is quite unacceptable. Metaphorically we are all begotten sons of God, but for each of us there may be different begotten sons of God in a special sense. Thus for me Chaitanya may be the only begotten son of God.

Q. : But don’t you believe in the perfection of human nature, and don’t you believe that Jesus had attained perfection ?

A. : I believe in the perfectibility of human nature. Jesus came as near to perfection as possible. To say that he was perfect is to deny God’s superiority to man. And then in this matter I have a theory of my own. Being necessarily limited by the bonds of flesh, we can attain perfection only after dissolution of the body. Therefore God alone is absolutely perfect.

When He descends to earth, He of His own accord limits Himself. Jesus died on the Cross because he was limited by the flesh. I do not need either the prophesies or the miracles to establish Jesus’ greatness as a teacher. Nothing can be more miraculous than the three years of his ministry. There is no miracle in the story of the multitude being fed on a handful of loaves. A magician can create that illusion. But woe worth the day on which a magician would be hailed as the saviour of humanity.

As for Jesus raising the dead to life, well I doubt if the men he raised were really dead. I raised a relative’s child from supposed death to life, but that was because the child was not dead, and but for my presence there she might have been cremated. But I saw that life was not extinct. I gave her an enema and she was restored to life. There was no miracle about it. I do not deny that Jesus had certain psychic powers and he was undoubtedly filled with the love of humanity. But he brought to life not people who were dead but who were believed to be dead.

The laws of Nature are changeless, unchangeable, and there are no miracles in the sense of infringement or interruption of Nature’s laws. But we limited beings fancy all kinds of things and impute our limitations to God. We may copy God, but not He us. We may not divide Time for Him, Time for Him is eternity. For us there is past, present and future. And what is human life of a hundred years but less than a mere speck in the eternity of Time?

Harijan, 17-4-1937

Q. : Then you will recognize degrees of divinity. Would you not say that Jesus was the most divine?

A. : No, for the simple reason that we have no data. Historically we have more data about Muhammad than anyone else because he was more recent in time. For Jesus there is less data and still less for Buddha, Rama and Krishna; and when we know so little about them, is it not preposterous to say that one of them was more divine than another? In fact even if there were a great deal of data available, no judge should shoulder the burden of sifting all the evidence, if only for this reason that it requires a highly spiritual person to gauge the degree of divinity of the subjects he examines. To say that Jesus was 99 per cent divine, and Muhammad 50 per cent, and Krishna 10 per cent, is to arrogate to oneself a function which really does not belong to man.

Harijan, 6-3-1937

I therefore do not take as literally true the text that Jesus is the only begotten son of God. God cannot be the exclusive Father and I cannot ascribe exclusive divinity to Jesus. He is as divine as Krishna or Rama or Mahomed or Zoroaster.

Similarly I do not regard every word of the Bible as the inspired word of God even as I do not regard every word of the Vedas or the Koran as inspired. The sum-total of these books is certainly inspired, but I miss that inspiration in many of the things taken individually. The Bible is as much a book of religion with me as the Gita and the Koran.

Harijan, 6-3-1937

LÀ CON TRAI DUY NHẤT CỦA THƯỢNG ĐẾ?

Tôi coi Giêsu là một người thầy vĩ đại của nhân loại, nhưng tôi không coi Giêsu là con trai duy nhất của Thượng đế. Danh hiệu đó diễn dãi theo nghĩa thế tục thật khá là khó chấp nhận. Nói một cách ẩn dụ, tất cả chúng ta đều là con của Chúa, nhưng đối với mỗi người chúng ta, có thể là có những đứa con khác nhau của Thượng đế theo một nghĩa đặc biệt. Do đó, đối với tôi Chaitanya có thể là con trai duy nhất của Thượng đế. [Chaitanya là một lãnh đạo tâm linh của Ấn Độ, người lập lên trường phái Yoga Bkahti vào thế kỷ 15, tên Chaitanya Mahaprabhu có nghĩa là Tâm thức vĩ đại].

(Dưới đây là bài trả lời phỏng vấn của Gandhi cho tờ Harijan năm 1937 khi được hỏi về Giêsu)

Hỏi: Nhưng ông có tin vào sự hoàn hảo của bản chất con người, và ông có tin rằng Chúa Giêsu đã đạt được sự hoàn hảo?

Tôi tin vào sự hoàn hảo của bản chất con người. Giêsu đạt đến gần hoàn hảo nhất có thể. Nói rằng Giêsu hoàn hảo là từ chối sự tối cao của Thượng đế đối với con người. Và thế, về điểm này này tôi có một lý thuyết của riêng tôi. Bị giới hạn một cách cần thiết bởi trói buộc của xác thịt, chúng ta có thể đạt được sự hoàn hảo chỉ sau khi thân thể ta rã. Do đó, chỉ có Thượng đế là hoàn hảo.

Khi Thượng đế xuống trần gian, Ngài tự muốn giới hạn chính Ngài. Giêsu chết trên thập giá vì Giêsu bị giới hạn bởi xác thịt. Tôi không cần những lời tiên tri hay các phép lạ xác định sự vĩ đại của Giêsu như là một vị thầy. Không điều gì có thể huyền diệu hơn ba năm thuyết giảng của Giêsu. Không có phép lạ nào trong câu chuyện về vô số người được cho ăn với chỉ vài ổ bánh mỳ. Một ảo thuật gia có thể tạo ra ảo ảnh đó. Nhưng thật khốn thay cho ngày mà một ảo thuật gia được ca ngợi là vị cứu tinh của nhân loại.

Khi Giêsu làm người chết sống lại, thì tôi nghi ngờ liệu những người mà Giêsu làm sống lại có thực sự đã chết không. Tôi đã làm sống lại từ cõi chết một đứa bé bà con, nhưng thật sử bởi vì đứa bé chưa chết, nếu tôi không có mặt ở đó đứa bé đó có thể đã bị hỏa táng rồi. Nhưng tôi nhìn thấy bé chưa chết hẳn. Tôi đã súc ruột em bé và em đã lấy lại được mạng sống. Không có phép lạ nào trong việc đó. Tôi không phủ nhận rằng Giêsu có một số sức mạnh tâm linh nhất định và ông chắc chắn tràn đầy tình yêu của nhân loại. Nhưng ông đã dựng sống lại không phải người đã chết mà là người bị tưởng là đã chết.

Luật của Tự nhiên là bất biến, không thể thay đổi và không có phép lạ nào theo nghĩa có thể xâm phạm hoặc làm gián đoạn luật của Tự nhiên. Nhưng chúng ta, những sinh vật có giới hạn, tưởng tượng mọi thứ và áp đặt những hạn chế của chúng ta lên Thượng đế. Chúng ta có thể sao chép Thượng đế, nhưng Ngài không sao chép chúng ta. Chúng ta không thể phân chia Thời gian cho Ngài, Thời cho Ngài là vô tận. Với chúng ta thì có quá khứ, hiện tại và tương lai. Và cuộc sống của con người trong một trăm năm là gì khác hơn là một chấm li ti trong quãng vô tận của Thời gian?

Báo Harijan, ngày 17-4-1937

Hỏi: Vậy, ông sẽ công nhận các mức độ thần thánh. Liệu ông có cho rằng Chúa Giêsu là linh liêng nhất?

Không, vì lý do đơn giản rằng chúng ta không có dữ liệu. Trong lịch sử, chúng ta có nhiều thông tin về tiên tri Muhammad hơn bất cứ vị nào khác bởi vì ông gần chúng ta hơn về thời gian. Đối với Giêsu, có ít dữ liệu hơn và còn ít hơn cho Phật Thích Ca, Rama và Krishna [trong Hindu giáo được coi là hiện thân thứ 7 và thứ 8 của thần Vishnu, thần bảo vệ vũ trụ]; và khi chúng ta biết rất ít về họ, chẳng phải là quá vô lý khi nói rằng người này thì linh thiêng hơn người kia? Thực tế, ngay cả khi có sẵn rất nhiều thông tin, không có thẩm phán nào phải mang gánh nặng lựa lọc tất cả các bằng chứng, chỉ vì lý do là công việc này cần một người có tâm linh cực cao để đánh giá mức độ thần thánh của các đối tượng xem xét. Nói rằng Giêsu là 99 phần trăm thần thánh, và Muhammed 50 phần trăm, và 10 phần trăm của Krishna, là tự kiêu để gán cho mình một chức năng không thuộc về con người.

Trích Báo Harijan, 6-3-1937

Do đó, tôi không nhận đúng nghĩa đen của văn bản viết rằng Giêsu là con trai duy nhất của Thượng đế. Thượng đế không thể là Cha độc quyền và tôi không thể gán linh thiêng độc quyền cho Giêsu. Giêsu cũng thiêng liêng như Krishna hay Rama hay Mahomed hay Zoroaster [lãnh đạo tâm linh tồn tại 1000 năm trước công nguyên theo truyền thuyết của Iran].

Tương tự, tôi thậm chí không coi từng từ trong Kinh Thánh là lời truyền của Thượng đế cũng như tôi không coi mọi lời của kinh Vệ Đà (Vedas) trong Hindu hay kinh Koran trong Hồi giáo là lời truyền của Thượng đế. Kết hợp của những cuốn sách này chắc chắn là được linh cảm từ Thượng đế, nhưng tôi thấy thiếu linh cảm đó trong nhiều điều khi đọc những điều đó riêng rẽ. Với tôi, Kinh thánh là một cuốn sách về tôn giáo cũng như trường ca Gita và kinh Koran.

Trích báo Harijan, 6-3-1937

MY EARLY STUDIES IN CHRISTIANITY

It was more than I could believe that Jesus was the only incarnate son of God, and that only he who believed in Him would have everlasting life. If God could have sons, all of us were His sons. If Jesus was like God, or God Himself, then all men were like God and could be God Himself.

My reason was not ready to believe literally that Jesus by his death and by his blood redeemed the sins of the world. Metaphorically there might be some truth in it.

Again, according to Christianity only human beings had souls, and not other living beings, for whom death meant complete extinction; while I held a contrary belief.

I could accept Jesus as a martyr, an embodiment of sacrifice, and a divine teacher, but not as the most perfect man ever born. His death on the Cross was a great example to the world, but that there was anything like a mysterious or miraculous virtue in it, my heart could not accept.

The pious lives of Christians did not give me anything that the lives of men of other faiths had failed to give. I had seen in other lives just the same reformation that I had heard of among Christians.

Philosophically there was nothing extraordinary in Christian principles. From the point of view of sacrifice, it seemed to me that the Hindus greatly surpassed the Christians. It was impossible for me to regard Christianity as a perfect religion or the greatest of all religions.

An Autobiography, pp. 98-99, Edn. 1958

CHAPTER 2

THE SERMON ON THE MOUNT

I could not possibly read through the Old Testament. I read the book of Genesis, and the chapters that followed invariably sent me to sleep But just for the sake of being able to say that I had read it, I plodded through the other books with much difficulty and without the least interest or understanding. I disliked reading the book of Numbers.

But the New Testament produced a different impression, especially the Sermon on the Mount which went straight to my heart. I compared it with the Gita.

The verses, “But I say unto you, that ye resist not evil: but whosoever shall smite thee on thy right cheek, turn to him the other also. And if any man take away thy coat let him have thy cloak too,” delighted me beyond measure and put me in mind of Shamal Bhatt’s “For a bowl of water, give a goodly meal”, etc.

An Autobiography, p. 49, Edn. 1958

I have not been able to see any difference between the Sermon on the Mount and the Bkagavadgita. What the Sermon describes in a graphic manner, the Bkagavadgita reduces to a scientific formula. It may not be a scientific book in the accepted sense of the term, but it has argued out the law of love — the law of abandon as I would call it — in a scientific manner. The Sermon on the Mount gives the same law in wonderful language.

The New Testament gave me comfort and boundless joy, as it came after the repulsion that parts of the Old had given me. Today supposing I was deprived of the Gita and forgot all its contents but had a copy of the Sermon, I should derive the same joy from it as I do from the Gila.

Young India, 22-12-1927

Christ, a Supreme Artist

Truth is the first thing to be sought for, and Beauty and Goodness will then be added unto you. Jesus was, to my mind, a supreme artist because he saw and expressed Truth; and so was Mahomed, the Koran being the most perfect composition in all Arabic literature — at any rate, that is what scholars say. It is because both of them strove first for Truth that the grace of expression naturally came in and yet neither Jesus nor Mahomed wrote on art. That is the Truth and Beauty I crave for, live for and would die for.

Young India, 20-1 1-1924

NHỮNG TÌM HIỂU BAN ĐẦU CỦA TÔI VỀ KITÔ GIÁO

Tôi không thể tin rằng Giêsu là người con đầu thai duy nhất của Thượng Đế và chỉ có ai tin vào Giêsu mới có cuộc sống vĩnh hằng. Nếu Thượng Đế có thể có nhiều con, tất cả chúng ta đều là con của Người. Nếu Giêsu giống Thượng Đế, hoặc chính là Thượng Đế, thì tất cả con người đều giống Thượng Đế và có thể là chính Thượng Đế.

Lý trí của tôi không sẵn sàng để tin, theo nghĩa đen, rằng Giêsu đã chuộc tội của thế gian này bằng cái chết và bằng máu của mình. Nhưng nói nột cách ẩn dụ, trong đó có thể có một số sự thật.

Một lần nữa, theo Kitô giáo, chỉ có con người có linh hồn, còn những sinh vật khác thì không có linh hồn và cái chết của chúng có nghĩa là tiệt diệt hoàn toàn; trong khi tôi tin ngược lại.

Tôi có thể chấp nhận Giêsu là một vị tử đạo, một hiện thân của hiến sinh và một người thầy thiêng liêng, nhưng không phải là người hoàn hảo nhất từng được sinh ra. Cái chết của Người trên Thập giá là một ví dụ vĩ đại cho thế giới, nhưng trái tim tôi không thể chấp nhận là có bất cứ điều gì như một đức hạnh bí ẩn và thần diệu trong đó.

Đời sống ngoan đạo của các Kitô hữu không cho tôi thấy bất cứ điều gì mà những người có những đức tin khác không làm được. Tôi đã thấy trong đời sống của những người khác những hoán cải mà tôi đã được nghe trong các Kitô hữu.

Về mặt triết học, không có gì phi thường trong các nguyên lý Kitô giáo. Từ cái nhìn về sự hiến sinh, dường như đối với tôi, người Ấn giáo đã vượt qua các Kitô hữu rất nhiều. Tôi không thể coi Kitô giáo là một tôn giáo hoàn hảo hay vĩ đại nhất trong tất cả các tôn giáo.

Trích Gandhi Tiểu sử tự thuật – An Autobiography, năm 1958, trang 98-99

CHƯƠNG 2

BÀI GIẢNG TRÊN NÚI

Tôi đã không thể đọc hết tập Cựu Ước. Tôi đã đọc cuốn Sáng Thế Ký, và những chương tiếp theo khiến tôi rất buồn ngủ. Vì chỉ muốn nói là tôi đã đọc Cựu Ước, tôi đã lê lết qua các cuốn khác trong Cựu Ước với nhiều khó khăn và không hề có hứng thú hay hiểu biết nào. Tôi không thích đọc cuốn Dân Số.

Nhưng Tân Ước tạo ra một ấn tượng khác, đặc biệt là Bài Giảng Trên Núi đi thẳng vào trái tim tôi. Tôi đã so sánh bài giảng đó với Bhagavad Gita [gọi tắt là Gita, một trường ca cổ tiếng Phạn, còn được gọi là Bài ca của Thượng Đế – The song of God].

Những câu, “Nhưng thầy nói với anh em, anh em không chống lại kẻ ác: hễ ai đánh vào má phải, thì giơ ra má trái cho họ luôn. Và hễ ai lấy áo trong của anh em, hãy để họ lấy luôn cả áo choàng,” khiến tôi vui sướng khôn tả, và đưa tôi vào tâm trí của Shamal Bhatt [một nhà thơ Ấn Độ thời trung cổ] “Nhận một bát nước, cho lại một bữa tiệc”, v.v …

Trích Gandhi Tiểu sử tự thuật – An Autobiography, năm 1958, trang 49

Tôi đã không thể thấy bất cứ khác biệt nào giữa Bài giảng trên Núi và trường ca Bkagavad Gita. Những gì Bài giảng mô tả theo phương cách đồ họa, thì Bkagavadgita rút gọn thành một công thức khoa học. Gita có thể không phải là một cuốn sách khoa học theo nghĩa được chấp nhận của thuật ngữ “khoa học”, nhưng Gita thảo luận sâu sắc một cách khoa học về luật tình yêu – luật đầu hàng như tôi gọi. Bài giảng trên Núi đưa ra luật tương tự bằng ngôn ngữ tuyệt vời.

Tân Ước mang đến cho tôi sự thoải mái và niềm vui vô biên, vì cuốn sách xuất hiện sau những đáng ghét mà nhiều phần của Cựu Ước đã mang lại cho tôi. Hôm nay, giả như tôi bị lấy mất cuốn Gita và quên tất cả nội dung trong đó nhưng vẫn có một bản sao của Bài giảng trên Núi, tôi sẽ nhận được niềm vui tương tự như tôi có được từ Gita.

Trích báo Young Indian, 22-12-1927

Giêsu Kitô, một Nghệ sĩ Tối cao

Sự thật là điều đầu tiên được tìm kiếm, Vẻ đẹp và Điều lành sẽ được mang đến cho bạn. Giêsu, theo tôi, là một nghệ sĩ tối cao bởi vì Giêsu đã nhìn thấy và bày tỏ Sự thật; và Tiên tri Mahomed cũng vậy, Koran là tác phẩm hoàn hảo nhất trong toàn bộ văn học Ả Rập – dù sao thì đó cũng là điều các học giả nói. Chính vì cả hai cuốn sách đều cố gắng trước tiên vì Sự thật, mà cách diễn tả đầy ân sủng đến rất tự nhiên, dù cả Giêsu và Mahomed đều không dùng nghệ thuật viết. Đó là Sự thật và Vẻ đẹp mà tôi khao khát, sống vì đó, và sẵn sàng chết vì đó.

Trích báo Young Indian, 20-1 1-1924

WHY I AM NOT A CONVERT TO CHRISTIANITY

Though I admire much in Christianity, I am unable to identify myself with orthodox Christianity…Hinduism as I know it entirely satisfies my soul, fills my whole being, and I find a solace in the Bhagavadgita and Upanishads that I miss even in the Sermon on the Mount. Not that I do not prize the ideal presented therein; not that some of the precious teachings in the Sermon on the Mount have not left a deep impression upon me, but I must confess… that when doubt haunts me, when disappointments stare me in the face, and when I see not one ray of light on the horizon, I turn to the Bhagavadgita, and find a verse to comfort me; and I immediately begin to smile in the midst of overwhelming sorrow. My life has been full of external tragedies, and if they have not left any visible and indelible effect on me, I owe it to the teachings of the Bhagavadgita.

Young India, 6-8-1925

There is nothing in the world that would keep me from professing Christianity or any other faith, the moment I felt the truth of and the need for it. Where there is fear there is no religion…. If I could call myself, say, a Christian, or a Mussalman, with my own interpretation of the Bible or the Koran, I should not hesitate to call myself either. For then Hindu, Christian and Mussalman would be synonymous terms.

Young India, 2-9-1926

Though I cannot claim to be a Christian in the sectarian sense, the example of Jesus’ suffering is a factor in the composition of my undying faith in non- violence which rules all my actions, worldly and temporal.

Harijan, 7-1-1939

TẠI SAO TÔI KHÔNG CẢI ĐẠO SANG KITÔ GIÁO

Mặc dù tôi ngưỡng mộ Kitô giáo rất nhiều, tôi không thể tự nhận mình là người Kitô giáo chính thống… Ấn Độ giáo như tôi biết hoàn toàn thỏa mãn tâm hồn tôi, làm đầy toàn bộ con người tôi, và tôi tìm thấy an ủi trong Bhagavadgita và Upanishads, điều mà tôi không tìm thấy ngay cả trong Bài giảng trên núi. Điều đó không có nghĩa là tôi không đề cao lý tưởng của Bài giảng; cũng không phải là một vài lời dạy quý giá trong Bài giảng không để lại ấn tượng sâu sắc với tôi, nhưng tôi phải thú nhận rằng … khi hoài nghi ám ảnh, khi thất vọng trực diện, và khi tôi không thấy một tia sáng nào phía chân trời, tôi quay sang Bhagavadgita và tìm một câu để an ủi mình; và tôi ngay lập tức bắt đầu mỉm cười giữa nỗi buồn quá lớn. Cuộc sống của tôi đầy rẫy những bi kịch bên ngoài, và nếu những bi kịch đó chưa từng để lại bất cứ ảnh hưởng hiển hiện và không thể xoá được trong tôi, là do tôi mang nợ những lời dạy của Bhagavadgita.

Trích báo Young Indian, 6-8-1925

Không có gì trên thế gian khiến tôi không tuyên xưng Kitô giáo hay bất cứ đức tin nào khác, ngay khi tôi cảm nhận được sự thật và sự cần thiết của đức tin đó. Ở đâu có sợ hãi thì không có đức tin…. Nếu tôi có thể tự gọi mình là một người Kitô giáo hay một người Hồi giáo, với sự giải thích của riêng tôi về Kinh Thánh hoặc Kinh Koran, thì tôi không ngần ngại tự gọi mình như thế. Bởi vì khi đó Ấn Độ giáo, Kitô giáo và Hồi giáo chỉ là các thuật ngữ đồng nghĩa.

Trích báo Young Indian, 2-9-1926

Mặc  dù tôi không thể tự nhận mình là Kitô hữu theo nghĩa giáo phái, nhưng hình mẫu về nỗi thống khổ của Giêsu là một yếu tố tạo nên niềm tin bất diệt của tôi vào bất bạo động, niềm tin đó chi phối mọi hành động của tôi, trần tục và tạm thời.

Trích báo Harijan, 7-1-1939