Category Archives: trà đàm

Những chiếc hộp

tinbox
Một lần tình cờ, tôi phát hiện một chiếc hộp sắt tây khóa kín để trên nóc tủ. Ba nói, nó đựng di chúc của ông nội. Trong đó viết rõ ông để lại cho tôi cái gì khi ông “về với đất”. Tôi chợt nghĩ, nếu mình cũng phải đi xa, xa thật xa, mình sẽ để lại gì cho những người mình thương yêu. Vậy là tôi quyết định mình cũng sẽ làm “di chúc”. Tôi cũng tìm một chiếc hộp có khoá. Trong đó, tôi cất tờ “di chúc” và tất cả …gia tài sản nghiệp của mình.

Mỗi năm một lần vào đêm giao thừa, sau khi đã quét dọn nhà cửa sạch sẽ, tôi ngồi vào bàn và viết. Tất nhiên, chẳng phải là thời điểm bi thảm để nghĩ đến cái chết nên “di chúc” của tôi chỉ là một bản kiểm kê và phân chia “tài sản”, những gì tôi đã dành dụm được trong suốt thời gian qua, cho những ai mà tôi đã gặp và yêu quý.

Bản di chúc đầu tiên năm tôi tám tuổi, rất ngắn vì gia tài của tôi chẳng có gì nhiều. Tôi để lại cho ba tấm ảnh ba đang bế tôi trên tay cười toa toét, để lại cho mẹ tấm ảnh mẹ đang dỗ tôi ngay trước nhà thờ Đức Bà. Để lại cho hai đứa em trai của tôi những chiếc xe điện mới toanh mà tôi đã phải dọa dẫm để dành với chúng. Để lại cho ông nội cây gậy mà tôi nhặt được ở nhà kho. Để lại cho Bảo Vi, đứa bạn thân nhất của tôi chiếc nón vải.
tinboxes
Rồi tôi lớn lên, dù có ra sao tôi vẫn về nhà vào mỗi đêm giao thừa, ngồi vào chiếc bàn bên cạnh cửa sổ, nhìn ra bầu trời tối đen, mịn màng của đêm ba mươi và viết. Mỗi năm, tôi đến nhiều nơi hơn trong những chuyến du lịch với bạn bè, những chuyến công tác…và những thứ tôi nhặt nhạnh về cũng nhiều hơn: một chiếc lược đồi mồi từ Hà Tiên, những nụ hoa ngọc lan khô cong vẫn thơm nồng nàn như khi chúng đánh thức tôi dậy trong một đêm rất trong bên cạnh sông Tiền, một chiếc vỏ ốc tầm thường dạt vào bãi cát ở Nha Trang, một mảnh đá xấu xí văng ra khi tôi đi ngang qua những người thợ đục đá Non Nước. Và mồi lần nhặt lên, tôi đều nghĩ rằng tôi sẽ dành lại chúng cho một người nào đó mà tôi đã gặp. Chúng đánh dấu sự hiện hữu của tôi trên thế gian, đánh dấu những bước chân của tôi đã đặt lên mảnh đất này, miền đất nọ, và đánh dấu tình yêu thương mà tôi dành cho những con người đã đến rồi đi trong đời tôi. Mỗi năm, những đồ vật chẳng đáng giá gì mấy cứ chất đầy chiếc hộp, cả một quả bàng khô, một con ve sầu chưa lột xác còn giữ nguyên màu xanh óng, đến nỗi tôi phải thay một chiếc hộp lớn hơn.

Khi ông nội mất đi, ba tôi mở hộp ra và đọc cho mọi người nghe tờ di chúc, thứ duy nhất ông để lại là những mảnh đất, chia đều cho tất cả mọi người, đất trồng cây ăn trái, đất trồng khoai sắn và đất trồng lúa. Ông để lại cho tôi tủ sách và một rẻo đất rất nhỏ hình tam giác, nằm cạnh những mảnh ruộng mà ông đã làm lụng suốt đời trên đó. Một mảnh đất đủ để tôi trồng những cây cà chua và những luống rau muống, ông viết vậy, với tất cả tình yêu thương. Trước đây, có lần ông bảo rằng, chỉ với một miếng đất bé xíu như thế thôi, người ta chẳng thể nào đói được. Tôi đã đứng trước rẻo đất ấy và khóc rất nhiều.
tinbox1
Tôi chợt nhận ra là cuộc sống thật sự ngắn ngủi và đầy bất trắc. Tôi cũng nhận ra rằng làm cho những người khác biết mình yêu thương họ ngay lúc này tốt hơn là ấp ủ tình yêu đó cho tới khi ta không còn cơ hội để trao nó cho họ nữa. Tôi buồn bã khi nghĩ rằng đáng lý ra, tôi phải cho em tôi những chiếc xe đồ chơi khi điều đó còn làm cho chúng vui sướng, hơn là cất giữ hàng năm trời, cho tới khi chúng bắt đầu mơ về những chiếc xe hơi thật. Từ đó, tôi không viết di chúc nữa, tôi vẫn nhặt nhạnh những đồ vật xinh xinh mà tôi nhìn thấy, nhưng không cất đi mà tặng ngay cho ai đó mỗi khi có dịp.

Cho đến bây giờ tôi vẫn giữ chiếc hộp đã trống không của tôi, cũng như chiếc hộp sắt tây chỉ đựng tờ di chúc dài hai trang trang giấy của ông nội, vì tôi biết, có một thứ vẫn luôn đầy ắp trong chiếc hộp ấy, đó là tình yêu thương ông Nội dành cho tôi, và tình thương tôi dành cho mỗi người tôi gặp, cho cuộc sống này.

Đông Vy

Nước

waterdroplet
Chào các bạn,

Nước là nguyên thủy của đời sống. Cho đến ngày nay, tiền đề khoa học căn bản về sự sống vẫn là hành tinh nào không có nước là không có sự sống. Ba phần tư trọng lượng cơ thể con người là nước. Người ta có thể nhịn đói lâu, nhưng có lẽ ít ai sống hơn 3 ngày không nước.

Theo thuyết tiến hóa của Darwin thì toàn thể mọi sinh vật của trái đất, kể cả loài người, bắt đầu từ những mầm sống đầu tiên là những vi khuẩn trong lòng nước tạo ra từ năng lượng của ánh nắng, phát triển từ từ thành rong rêu, cây cỏ và các sinh vật trong lòng biển, lên bờ thành các loài bò sát, rồi các loài thú, rồi con người cuối cùng, qua triệu triệu niên đại.

Trong Thánh kinh, ngày khai thiên, khi vũ trụ “chưa có hình thể và tối tăm và bóng tối che trên bề mặt của sâu thẳm” Thượng đế làm ánh sáng, và chia cách ánh sáng và bóng tối; ngày thứ hai chia nước trên cao nước dưới thấp. Đến ngày thứ ba mới bắt đầu chia nước và đất, gọi là biển và đất, và có sinh vật đầu tiên là cây cối. Đến ngày thứ năm mới có các sinh vật trong biển và chim chóc trên đất liền. Ngày thứ sáu mới có các loài vật trên đất và con người. Tiến trình sáng tạo theo tư tưởng triết l‎ý đến hoàn toàn bằng trực giác này, xem ra cũng không khác lắm với tiến trình tạo sinh của thuyết Darwin.

Và trong thánh kinh, Thượng đế là “nước sự sống” (living water).
waterfall

Trong văn hóa Việt, nước quan trọng đến mức nước là tổ quốc—nước Việt nam, nước Anh, nước Hòa Lan. Nước non là tổ quốc. Sơn hà gấm vóc hay núi sông gấm vóc là tổ quốc. Đất nước là tổ quốc. Làng nước là quê hương, nơi ta sinh ra và lớn lên.

Nước là mẹ. Đại dương là lòng mẹ bao la. Suốt mát là nghĩa mẹ trong nguồn chảy ra.

Ngay cả ông tổ của dân Việt trong huyền sử, Lạc Long Quân, là rồng dưới nước.

Hai cái chết đầu tiên trong huyền sử Việt, cái chết của Mỵ Châu và Trọng Thủy, nằm trong câu chuyện với nước là chính trong bối cảnh: Thần rùa Kim Quy là thần dưới nước. Áo lông ngỗng—ngỗng là loài vừa sống trên bờ vừa sống dưới nước. Ngỗng là chim, là dòng tiên mẹ Âu Cơ. Lông ngỗng của mẹ dẫn đường về biển nước, là về quê cha. Mỵ Châu chết trên bờ biển và máu hòa vào nước biển. Trong Thủy cũng chết trong nước giếng. Về với nước là về với cội rễ.
watersea
Nước là chiến pháp, là thế trận—nước cờ pháo đầu song xa. “Đến nuớc này rồi mà nó còn chưa nhận tội.”

Trong ngôn ngữ Việt, căn bản “nước” trong mọi chất lỏng, nhất là thức ăn, không mất đi như trong các ngôn ngữ khác, dù là nước đã bị thay đổi thế nào—nước canh (soup), nước mắm (fish sauce), nước chấm (dipping sauce), nước phở (phở broth), nước cam (orange juice), nước táo (apple juice), nước màu (caramel sauce)…

Nước là tang bồng hồ thỉ, nam nhi chi chí; non là vững chắc, chung thủy, hòn vọng phu. “Nước non nặng một lời thề, nước đi đi mãi chưa về với non.”

Trà nước là lễ tiếp khi khách đến nhà, là đầu câu chuyện.

Nước là căn bản sâu xa của đời sống thể chất và tinh thần của chúng ta như thế. Nhưng bản tính của nước thế nào?

• Nước rất uyển chuyển. Nước không có hình thù nhất định. Đi theo cái gì thì nước có hình thù đó. Trong ly thì có hình ly, trong bát thì hình bát, trong hồ thì hình hồ, trong sông thì hình sông, trong biển thì hình biển. Gặp nóng thì thành hơi. Trên cao thì thành mây. Gặp lạnh lại thành nước rơi xuống. Lạnh hơn thì thành tuyết, thành băng.

Nước luôn yêu ái và hòa đồng với thế giới chung quanh làm một.

Nước không cứng như đá–cứng ngắc, trân trơ, mù quáng, không thay đổi bao giờ.

• Nước mang hạnh phúc mà không chia rẽ. Nước mưa trên người tốt lẫn người xấu, tưới mát cây tốt lẫn cây xấu.

waterLondonrain
• Nước mang hứng khởi cho nông dân (Lạy trời mưa xuống lấy nước tôi uống, lấy ruộng tôi cày) cũng như nghệ sĩ (Trời còn làm mưa, mưa rơi mênh mang, từng ngón tay buồn, em mang em mang, đi về giáo đường…).

• Nước tìm chỗ trũng, chỗ thấp hèn mà đến.

• Nước không mất căn tánh của mình dù có biến đổi thành điều chi: Nước mắm, nước canh, nước ngọt…

• Nước dịu hiền như hạt sương long lanh. Và nước dũng mãnh như đợt sóng thần.

• Nước có tự tin và khiêm tốn cho nên dù có biến thành gì (nước trà, nước vo gạo) thì nước vẫn có tên căn bản là nước, không có một mớ địa vị đi trước như nguyên soái nước, tiến sĩ nước, thạc sĩ nước, giám đốc nước… hay là một từ hoàn toàn mới như “sauce” hay “broth”.

Nói tóm lại, nước là sự sống, nước là quê hương, nước là tổ quốc. Nước là nước.

Vậy ta yêu nước không?

Nếu yêu nước thì ta theo gương nước đến mức nào?

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright TDH, 2009
www.dotchuoinnon.com
Permission for non-commercial use

Gặp gỡ Thượng đế

Cầu nguyện, một hoạt động tâm linh, là chuyện trò với Thượng Đế, với Phật, với Chúa, hay một đấng Toàn Năng theo tín ngưỡng của mỗi người bằng trí khôn, bằng tâm tình và thường cả tiếng nói nữa.

Đã bao giờ các bạn mơ thấy mình được gặp Thượng Đế và trò chuyện cùng Người?

Nếu có cơ may gặp gỡ Thượng Đế, bạn sẽ nói gì và hỏi Người điều chi?
Xin mời các bạn xem một phim video có tên “Gặp Gỡ Thượng Đế”, và nghe những lời dạy của Người


.

Gặp Gỡ Thượng Đế

Tôi mơ thấy tôi có cuộc hẹn với Thượng đế.
“Vào đi,” Thượng đế bảo. “Vậy, con muốn gặp Ta sao?”.
“Nếu Ngài có thời gian,” tôi thưa.

Thượng đế cười bảo:
“Thời giờ của Ta dài bất tận và đủ để làm mọi điều. Con có câu hỏi nào định hỏi Ta vậy?”
“Điều gì về loài người làm Ngài ngạc nhiên nhất?”

god

Thượng đế trả lời:
“Đó là họ chán làm trẻ con, họ vội vàng lớn nhanh, để rồi sau thời gian dài lại ao ước trở thành trẻ con…
Đó là họ chịu mất sức khoẻ để kiếm tiền rồi chịu mất tiền để hồi phục sức khoẻ…
Đó là khi lo nghĩ căng thẳng về tương lai, họ quên mất hiện tại, đến nỗi họ sống chẳng cho hiện tại, cũng chẳng vì tương lai…
Đó là họ sống như thể họ sẽ chẳng bao giờ chết, và họ chết như thể họ chưa từng được sống.”

Thượng đế nắm lấy tay tôi và chúng tôi yên lặng một lúc. Rồi tôi hỏi.. “Cha chúng con, Ngài muốn các con của Ngài học bài học cuộc sống nào đây?”

Thượng đế mỉm cười trả lời:
“Hãy học để biết rằng họ không thể khiến ai đó yêu mình. Điều họ có thể làm là khiến mình trở thành đáng yêu…
Hãy học để biết rằng cái đáng giá nhất không phải là những gì họ sở hữu trong cuộc sống, mà là những ai họ có trong cuộc đời…
Hãy học để biết rằng thật không hay khi so sánh chính mình với người khác. Tất cả mọi người sẽ được đánh giá riêng dựa trên giá trị của chính họ, chứ không như một nhóm người so sánh nhau…
Hãy học để biết rằng chỉ mất vài giây khơi sâu vết thương lòng của người mình yêu thương, nhưng phải mất vài năm mới hàn gắn được..

Hãy học để biết tha thứ bằng thực hành tha thứ …
Hãy học để biết rằng có những người yêu người tha thiết, chỉ không biết cách thể hiện hoặc biểu lộ tình cảm …
Hãy học để biết rằng tiền bạc có thể mua mọi thứ, ngoại trừ hạnh phúc…
Hãy học để biết rằng hai người có thể cùng nhìn một vật và cảm nhận hoàn toàn khác nhau…
Hãy học để biết rằng người bạn thật sự là người biết mọi điều về bạn mà vẫn yêu bạn…
Hãy học để biết rằng được người khác tha thứ chưa đủ mà phải biết tự tha thứ mình…

Tôi ngồi ở đó tận hưởng giây phút bên Thượng đế một lúc. Tôi cám ơn Thượng đế đã dành thời gian cho tôi và cám ơn về tất cả những gì Ngài đã làm cho tôi và cho gia đình tôi.
Và Ngài trả lời: “Bất cứ lúc nào. Ta ở đây 24 giờ một ngày. Tất cả điều con phải làm là gặp Ta, và Ta sẽ trả lời.”

Phạm Kiêm Yến dịch

.
meet god

A MEETING WITH GOD

I dreamed I had an interview with God.
”Come in,” God said. “So, you would like to interview Me?”
”If you have the time,” I said.
God smiled and said:
“My time is eternity and is enough to do everything; What questions do you have in mind to ask me?”

”What surprises you most about mankind?”
God answered:
”That they get bored of being children, are in a rush to grow up, and then long to be children again…
That they lose their health to make money and then lose their money to restore their health…
That by thinking anxiously about the future, they forget the present, such that they live neither for the present nor the future…
That they live as if they will never die, and they die as if they had never lived.”

God’s hands took mine and we were silent for awhile and then I asked… “As a parent, what are some of life’s lessons you want your children to learn?”
God replied with a smile:

”To learn that they cannot make anyone love them. What they can do is to let themselves be loved…
To learn that what is most valuable is not what they have in their lives, but who they have in their lives…
To learn that it is not good to compare themselves to others. All will be judged individually on their own merits, not as a group on a comparison basis…
To learn that a rich person is not the one who has the most, but is one who needs the least…
To learn that it only takes a few seconds to open profound wounds in persons we love, and that it takes many years to heal them…

To learn to forgive by practicing forgiveness…
To learn that there are persons who love them dearly, but simply do not know how to express or show their feelings…
To learn that money can buy everything but happiness…
To learn that two people can look at the same thing and see it totally different…
To learn that a true friend is someone who knows everything about them, and likes them anyway…
To learn that it is not always enough that they be forgiven by others, but that they have to forgive themselves.”

I sat there for awhile enjoying the moment. I thanked Him for his time and for all that He has done for me and my family, and He replied, “Anytime. I’m here 24 hours a day. All you have to do is ask for me, and I’ll answer.”

Author Unknown

Bữa điểm tâm bằng hồ dán

Tôi còn nhớ đó là một buổi sáng tháng Chạp lành lạnh. Tôi dậy thật sớm, lúc mặt trời vừa ửng lên, khoác áo ấm, giày vớ đủ bộ rồi đĩnh đạc leo hàng rào sang nhà Minh mập. Tôi có hẹn sẽ theo ba nó đi chặt mai. flour-girl-eating
Ba mẹ Minh kiếm sống bằng cách trồng đủ thứ trên khoảnh đất nhỏ sau vườn: dưa leo, củ kiệu, hành ngò, hoa hồng, hoa cúc… và mang ra chợ bán. Có khi lỗ, có khi lời. Nhưng chặt mai mới là nghề “cha truyền con nối” từ thời ông cố nó. Mỗi năm chỉ được một lần, nhưng nhờ đó mà tới chiều 30 mới kiếm được tiền ăn Tết.

Năm nay, ba Minh bảo sẽ cho nó đi theo để “học nghề”. Tôi phải hứa với Minh là chỉ đi theo cho biết thôi, không được chặt cành nào kẻo ba mẹ nó… mất mối. Vì Tết nào ba tôi cũng mua của nhà Minh mập cành mai to nhất, đẹp nhất và đắt tiền nhất.
flourglue-bowl
Khi tôi thò đầu qua cửa sổ thì thấy ngay Minh mập và đám em út lau chau đang ngồi quây quần bên chiếc bàn gỗ thấp, đứa nào cũng áo trắng, quần soọc xanh, cũ kỹ nhưng thẳng thớm, tinh tươm. Cả bọn chụm đầu quanh một chiếc nồi gang to đen bóng vì ám khói, bên trong chứa đầy … hồ dán. Tôi biết rõ nó là hồ dán. Thời đó chưa có những lọ “keo dán” công nghiệp xinh xinh như bây giờ, mỗi khi tôi có môn thủ công ở trường, ba tôi vẫn lấy bột sắn trong kho ra, cho vào xoong nước, bắc lên bếp rồi khuấy đều tay cho tới lúc chất lỏng trắng đục như sữa kia biến thành một thứ bột sền sệt, dẻo quánh và trong veo. “Đây là hồ dán”- Ba tuyên bố.

Vậy mà bây giờ anh em nhà Minh mập xúm vào nồi, mỗi đứa một chiếc muỗng, hăm hở múc hồ dán chấm vào nước mắm… cho vào miệng ăn ngon lành. Nhìn thấy tôi, Minh mập vui ra mặt: “Ăn sáng không, mày ?”. Tôi nhìn đám em nó mặt mũi dính tèm lem thứ chất dẻo trong veo, buột miệng: “Hồ dán làm sao ăn được, ghê thấy mồ”. Minh mập lừ mắt: “Không ăn thì thôi, đồ làm phách!”
flourglue
May mà nó không giận đến nỗi đuổi tôi về nhà, nhưng suốt buổi chặt mai hôm đó, Minh mập đâm ra lầm lì, chẳng thèm nói với tôi câu nào. Tôi cũng chẳng để ý đến những cành mai xem chúng nhiều hoa hay nhiều nụ, thế đẹp hay không đẹp, vì mãi nghĩ đến món …hồ dán. Thứ bột sắn đó, tôi chỉ thấy bà ngoại trộn với rau băm để cho heo ăn mà thôi.

Chuyện tôi phát ngôn một câu xanh rờn ở nhà Minh mập, không hiểu sao ba mẹ tôi lại biết. Sáng hôm sau thức dậy, tôi thấy mẹ đặt lên bàn ăn một nồi hồ dán còn bốc khói. Ba xoa xoa bàn tay, tỉnh rụi: “Lạnh quá, lạnh quá! Ăn sáng thôi”
flourPorridgeBoy
Đó là lần đầu tiên trong đời tôi ăn… “hồ dán”, thứ bột sắn lọc pha với nước rồi khuấy lên một cách giản đơn. Ba quấn quanh chiếc đũa, chấm với nước mắm ớt, vừa ăn vừa hít hà. Mẹ múc vào chén, chan nước mắm, vừa ăn vừa cười tủm tỉm. Còn tôi, sau vài phút ngỡ ngàng cũng nếm thử… vì tò mò. Và tôi nhớ mãi… nhớ mãi vị nhạt nhếch của nó.

Buổi sáng hôm ấy, ba nói với tôi rằng không có gì đủ “kỳ cục” để phân biệt người này với người khác. Rằng trên đời này không có gì đủ “kỳ cục” để con người thấy xa lạ với nhau. Buổi sáng hôm ấy, tôi đã học được rất nhiều từ món “hồ dán”, Để rồi lớn lên, khi có dịp đến những vùng đất lạ, tôi có thể thản nhiên ăn những món lạ lùng hơn thế nữa.

…Minh mập bây giờ là một ông chủ trang trại trẻ chuyên trồng hoa, vẫn đi chặt mai mỗi mùa Tết đến và thỉnh thoảng, vẫn khuấy một nồi hồ dán để ăn. Nó viết thư nói với tôi rằng: “Mình đã lớn lên từ những bữa hồ dán đó”. Tôi biết là cả tôi cũng vậy.

Đặng Nguyễn Đông Vy

Yếu tố “Không biết” trong đời sống

theunknown1
Chào các bạn,

Ta thường hay sợ khi đi qua bóng tối, nhất là nghĩa trang vào ban đêm, tại sao? Thưa, vì ta không biết trong bóng tối có gì. Và lại càng không biết sau ngưỡng cửa của sự chết có gì. Lo sợ những cái điều mình không biết là bản tính sinh tồn có trong gene của con người. Từ hàng triệu năm trước tổ tiển loài người đã hiểu là những khu rừng mới lạ có nhiều nguy hiểm rình rập mà mình không biết. Phải cẩn thận khi đi qua đó.

Dù là nguy hiểm như thế không còn nhiều ngày nay, chúng ta đã được lập trình trong gene rồi. Bởi vì vậy con người có một bản năng tự nhiên là chống thay đổi, vì thay đổi là bước vào một khu mới có nhiều điều không biết. Nếu thay đổi là có stress, dù là thay đổi tốt như làm đám cưới hay chuyển vào nhà mới. Cũng vì thế mà chúng ta có sức ì bẩm sinh rất lớn. Và nói đến cả một quốc gia, thì sức ì đó rất mạnh—tổng số các sức ì cá nhân, cộng thêm sức ì cộng hưởng.

Mỗi người chúng ta cần phải biết sức ì này để tự quản lí mình. Ta sợ điều không biết, sợ thay đổi, cho nên ta mới ì. Nhưng sự thật là, ta đang sống trong mỗi ngày với bao nhiêu điều không biết. Ta đâu có chắc là sẽ không có anh chàng say nào lái xe hơi đụng mình ngày mai, hay một sư đoàn vi khuẩn cúm gà đang nằm trên tay mình chuẩn bị đại tấn công, hay nhà bà hàng xóm sẽ cháy tuần tới rồi cháy lan qua nhà mình… Nếu nói đến xác suất thì khả năng ta bị cái gì đó ngày mai rất cao, nhưng ngoại trừ mấy người bịnh tâm thần như Howard Hughes (đã được đóng thành phim The Aviator), chẳng ai trong chúng ta quan tâm đến khả năng bị tai nạn ngày mai cả.
theunknown

• Tư duy mới, dự án mới, thay đổi mới cũng tương tự như ngày mai chưa đến—chúng chứa đựng nhiều điều “không biết”. Vì vậy chúng ta thường không muốn khởi động việc mới, dự án mới, tư duy mới.

Tuy nhiên, nếu ta dấn thân vào một thay đổi nào đó, dù là có nhiều điều ta không biết, nhưng so với lúc trước thì có lẽ những điều không biết trong dự án mới cũng chẳng cao hơn những điều không biết trước khi có dự án. Hơn nữa, ta có thể gia tăng “cái biết” cho những dự án mới bằng cách nghiên cứu và hỏi han cẩn thận trước khi làm. Ngoài ra, bên cạnh những cái không biết có thể không tốt cho ta, đương nhiên còn những điều không biết có thể lợi cho ta.

Thông thường chúng ta bị cái không biết của tương lai làm ta bị động, nhưng ta quên mất là tính theo xác suất trung bình và trung tính thì tương lai có 50% điều tốt cho ta và 50% điều không tốt. Nhưng đối với người tư duy tích cực có cái nhìn và khả năng biến mọi thứ thành cái tốt thì con số có thể khác đi nhiều. Tùy theo kinh nghiệm biến hóa của ta đến đâu—có thể là ta sẽ có 90% tốt và 10% không tốt.

• Tóm lại cái không biết thường là nguồn gốc của sức ì của ta. Nhưng xét cho kỹ thì nó nằm trong tâm l‎y’ di truyền chứ không hẳn có có căn bản trong thực tế. Hơn nữa, ta lại thường khi quên mất mặt tốt của điều không biết—chỉ vào một khu rừng lạ ta mới có cơ hội khám phá bao nhiêu trái ngon vật lạ chưa biết.

Nơi có cái không biết là nơi có nhiều cơ hội (chưa ai biết). Ngồi một chỗ thì ta có thể khá chắc chắn là 50 năm nữa ta vẫn ngồi chỗ đó. Nhưng nếu bước ra khỏi chỗ ngồi và dấn thân vào nơi chưa biết, thì mỗi ngày là một dịp gặp những thử thách mới, những cơ hội mới, những kiến thức mới, những kinh nghiệm mới. Mỗi ngày là một bước trưởng thành nhảy vọt. Mỗi ngày là một tự do cho một tâm thức tự do.

Thay vì nhìn cái không biết như một đe dọa, ta hãy xem cái không biết của tương lai như một khu rừng bí mật với những k‎ỳ hoa dị thảo, những kho tàng kỳ bí, chờ ta khai phá. Tại sao chàng hoàng tử đẹp trai phải vào tận rừng sâu mới khám phá ra nàng công chúa ngủ trong rừng?
theunknown2
• Nhưng tại sao ta phải khai phá? Ngồi một chỗ không sướng hơn sao? Dĩ nhiên, nếu bạn thì thích ngồi một chỗ thì ngồi một chỗ cho sướng. Có việc gì đâu. Nhưng nếu ta muốn làm cánh chim khai phá, bay khắp nẻo trời để tìm điều mới lạ, thì ta cứ phải bắt đầu bay vào những góc trời chưa biết.

• Không gian Internet ngày nay cho ta khả năng bay khắp chân trời mà không phải đi đâu cả. Phiêu lưu viết một bài mới trên mạng, đó là một chuyến bay vào một ngã mới. Lập một dự án xã hội trên mạng, thử trình bày một tư tưởng mới trên mạng, chia sẻ một kinh nghiệm mới các bạn trên mạng, thực tập một lối tư duy mới học được trên mạng, tất cả các điều này đều là những chuyến bay vào những chân trời mới.

Những năm trước đây ta ít có cơ hội khai phá hơn, vì cách khai phá dễ nhất là đi vào vùng đất mới, như dân Âu châu sang Mỹ lập nghiệp trước khi nước Mỹ ra đời, hay cha ông ta khai phá phương Nam cách đây vài thế kỷ. Nhưng ngày nay chúng ta lại có cơ hội trãi dài trên một lãnh thổ mới hầu như vô tận (ít ra là cho đến lúc này), đó là không gian ảo của mạng Internet. Nếu tất cả chúng ta dùng không gian rộng rãi này để dấn thân khai phá, thì hậu quả đương nhiên là quốc gia chúng ta sẽ thành một quốc gia khai phá. Nếu cả hàng triệu người có thói quen khai phá hàng ngày thì sức ì chống thay đổi di truyền từ hàng triệu năm trước có thế sẽ chìm mất dưới sức quạt vũ bảo của cánh đại bàng đưa quốc gia vào những chân trời mới lạ của những niên đại mới. Những điều chúng ta khai phá hôm nay là những cánh cửa mở những con đường mới cho bao thế hệ con cháu chúng ta sau này.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright TDH, 2009
www.dotchuoinnon.com
Permission for non-commercial use

Tôi lắng nghe

nature10
Tôi lắng nghe cây cối, và chúng nói:
“Đứng thẳng cao và nhường nhịn.
Độ lượng và mềm dẻo.
Chân thật với chính bạn.
Đứng một mình, và đứng cùng nhau.
Cam đảm.
Kiên nhẫn.
Với thời gian, bạn sẽ lớn.”

Tôi lắng nghe ngọn gió, và gió nói:
“Hít thở.
Chăm sóc chính bạn –
Thân thể, trí óc, và tinh thần.
Dành thời gian.
Yên lặng.
Nghe bằng trái tim.
Tha thứ.”

Tôi lắng nghe mặt trời, và ông nói:
“Nuôi dưỡng những người khác.
Để hơi ấm của bạn tỏa ra cho người khác cảm được.
Hãy cho đi chính mình mà không kỳ vọng gì.”

Tôi lắng nghe dòng suối, và suối nói:
“Thả lỏng, đi theo dòng chảy”
Quan tâm đền những gì thực sự quan trọng,
Và để những điều khác trôi qua.
Chuyển động liên tục – đừng do dự hay sợ hãi.
Nhẹ nhõm nào – cười to, khúc khích nào”
nature6

Tôi lắng nghe những ngọn núi, và chúng nói:
“Hãy có mặt.
Hãy trung thực.
Hãy đáng được tin tưởng.
Hãy làm điều bạn nói là bạn sẽ làm.
Hãy thành thật, hãy chính thống, và hãy thực tế.
Nói từ trái tim.
Không lừa lọc.”
Tôi lắng nghe đàn chim, và chúng nói:
“Giải phóng chính bạn.
Hát”

Tôi lắng nghe những đám mây, và chúng nói:
“Hãy sáng tạo.
Hãy bày tỏ.
Hãy để tinh thần của bạn chạy nhảy tự do.
Hãy để chính bạn nhẹ nhõm và hào hứng,
Nhưng cho phép bạn nặng nề và buồn,
Khóc khi bạn muốn khóc.”

Tôi lắng nghe bầu trời, và trời nói:
“Mở rộng ra.
Bỏ đi những giới hạn và rào cản,
mà bạn đã tạo ra để tự bảo vệ.
Hãy trải nghiệm sự thay đổi.
Bay.”
nature
Tôi lắng nghe những bông hoa và những cây con, và chúng nói:
“Hãy khiêm tốn.
Hãy đơn giản.
Kính trọng vẻ đẹp của những điều nhỏ bé.
Kính trọng vẻ đẹp của khiêm tốn và sự thật.
Bỏ đi chủ nghĩa hoàn hảo.
Yêu bạn vì bạn là thế, điều đó mở ra cánh cửa để thay đổi.
Thực hành tính chấp nhận.”

Tôi lắng nghe sâu bọ và những côn trùng bay, và chúng nói:
“Làm việc.
Sản xuất tốt.
Dùng đôi tay của bạn.
Tập trung vào những điều trước mắt bạn.
Lờ quá khứ đi, chỉ có hiện tại thôi.”

Tôi lắng nghe mặt trăng, và trăng nói:
“Yêu.
Chia sẻ tình yêu.
Làm chuyện yêu.
Hãy lãng mạn – vuốt ve và âu yếm.
Cho phép bạn được yêu.
Nhẹ nhàng, tử tế, và thấu hiểu.
Dùng nến.”
nature9
Tôi lắng nghe những ngôi sao, và chúng nháy mắt và nói:
“Chơi vui.
Nhảy múa, làm hề, vui chơi.”

Tôi lắng nghe đất, và đất nói:

“Ta là mẹ của con.
Ta cho con sự sống.
Kính trọng tất cả những gì quanh con.
Tìm thấy vẻ đẹp trong tất cả mọi thứ – dù sinh động hay vô tri – kể cả
Chính con; bởi vì chúng ta là một – không tách rời.
Đặc biệt kính trọng với những người rất trẻ và rất già,
Bởi cả hai đều rất gần Thượng đế.
Bỏ đi niềm tin rằng con là một dạng cao hơn của sự sống;
Không có dạng cao hơn của sự sống.
Chúng ta bình đẳng bởi vì chúng ta đều như nhau.
Khi con trở lại với ta, ta sẽ chào đón con,
và ta sẽ giải phóng linh hồn của con.
Hãy yêu thương và nuôi dưỡng con cái; nấu thức ăn ngon cho chúng,
và ôm chúng thường xuyên vào lòng.
Hãy thưừon xuyên ôm ta vào lòng con nữa.
Và ta cũng sẽ ôm con, đáp lại. Ta sẽ hỗ trợ con.
Hãy có niềm tin.

Nguyễn Minh Hiển dịch

.
nature7
I Listen

I Listen to the trees, and they say:
“Stand tall and yield.
Be tolerant and flexible.
Be true to yourself.
Stand alone, and stand together.
Be brave.
Be patient.
With time, you will grow.”

I Listen to the wind, and it says:
“Breathe.
Take care of yourself —
body, mind, and spirit.
Take time.
Be quiet.
Listen from your heart.
Forgive.”

I Listen to the sun, and it says:
“Nurture others.
Let your warmth radiate for others to feel.
Give yourself without expectations.”
nature3
I Listen to the creek, and it says:
“Relax; go with the flow.
Tend to what’s really important,
and let the rest go by.
Keep moving — don’t be hesitant or afraid.
Lighten up — laugh, giggle.”

I Listen to the mountains, and they say:
“Be there.
Be honest.
Be trustworthy.
Do what you say you’re going to do.
Be true, genuine, and real.
Speak from the heart.
Don’t cheat.”

I Listen to the birds, and they say:
“Set yourself free.
Sing.”
I Listen to the clouds, and they say:
“Be creative.
Be expressive.
Let your spirit run free.
Let yourself be light and gay,
but let yourself be heavy and sad.
Cry when you feel like it.”
nature8
I Listen to the sky, and it says:
“Open up.
Let go of the boundaries and barriers
which you have created to protect yourself.
Experience change.
Fly.”

I Listen to the flowers and small plants, and they say:
“Be humble.
Be simple.
Respect the beauty of small things.
Respect the beauty of humility and truth.
Let go of perfectionism.
Love yourself as you are; it opens the door to change.
Practice acceptance.”

I Listen to the bugs and flying insects, and they say:
“Work.
Be productive.
Use your hands.
Focus on what’s in front of you.
Ignore the past; there is only the present.”

I Listen to the moon, and it says:
“Love.
Share love.
Make love.
Be romantic — touch and caress.
Allow yourself to be loved.
Be gentle, kind, and understanding.
Use candles.”
nature4

I Listen to the stars, and they wink and say:
“Play.
Dance, be silly, have fun.”

I Listen to the earth, and it says:
“I am your mother.
I give you life.
Respect all that is around you.
Find beauty in all things — living and not — including
yourself; for we are all one — not separate.
Be especially respectful to the very young and the very old,
for they are both very near God.
Give up the belief that you are a higher form of life;
there is no higher form of life.
We are equal because we are the same.
When you return to me, I will welcome you,
and I will set your spirit free.
Love and nurture your children; cook good food for them,
and hold them very close to you often.
Hold me close to you often as well,
and I will hold you in return; I will support you.
Have faith.

Dr. Charles Roper

Đường Đến Thành Công

Con đường đến thành công không hề thẳng road
Có một khúc quanh gọi là THẤT BẠI
Có một đường vòng gọi là TỪ TÂM
Có những chỗ giảm tốc độ gọi là BẠN HỮU
Có đèn đỏ gọi là KẺ ĐỊCH
Có đèn vàng là GIA ĐÌNH
Sẽ có những căn hộ gọi là CÔNG VIỆC
Nhưng, nếu bạn có một phụ tùng gọi là QUYẾT TÂM
Một động cơ gọi là NHẪN NẠI
Sự bảo hiểm gọi là NIỀM TIN
Một tài xế gọi là THƯỢNG ĐẾ
Bạn sẽ đến được nơi gọi là THÀNH CÔNG
.

The Road To Success

The road to success is not straight,
There is a curve called Failure,
A loop called Compassion,
Speed bumps called Friends,
Red lights called Enemies
Caution lights called Family
You will have flats called Jobs
But, if you have a spare called Determination,
An engine called Preserverance,
Insurance called Faith,
A driver called God,
You will make it to a place called Success.
(Pravs)

Khi ta không phải thiên tài

girl

Ông Nội tôi là một người rất đặc biệt. Trong khoảnh khắc tình cờ, tôi mới chợt nhận ra điều đó. Ba thì gật gù một cách nghiêm túc: “Tất cả các ông Nội đều là những người đặc biệt!”

Hiển nhiên là Ba đang muốn nói về ông Nội của Ba, tức ông cố của tôi, người vẫn xuất hiện thường xuyên trong các câu chuyện của ông Nội. Và tôi nhớ nhất là chuyện về người nông dân nghèo sống cạnh sông Gianh đã trở thành ông chủ một trang trại lớn như thế nào. “Tất cả bắt đầu bằng một tia sáng loé lên trong suy nghĩ – ông Nội tôi thường nói như vậy trước khi kể chuyện- nhưng muốn tia sáng loé lên thì những suy nghĩ phải chuyển động trước đã”. Ông minh họa bằng cách làm cháy bó rơm khô với hai cục đá nhặt bên lề đường. “Phải có chuyển động thì mới có những tia sáng, con thấy không?”

Tất cả bắt đầu từ những tia sáng như thế. Vào một ngày nọ, ông cố lúc đó là anh nông dân tay trắng quyết định đem bán tất cả những tài sản mình có, ra chợ mua một con bò gầy giá một đồng rưỡi. Đó là thời kỳ khó khăn, mùa màng thất bát, con bò gầy đến nỗi chỉ còn da bọc xương, bước chân loạng choạng vì bị cột lâu ngày. Nó bị bỏ quên một góc ở chợ Bò (Đồng Hới, Quảng Bình) vì chẳng ai thèm để ý đến. Nó quá ít thịt đối với những lò mổ, và quá yếu ớt để kéo xe hay cày bừa. Ông cố tôi mang nó về và đưa nó vào tận trong thung lũng. Nơi đó ở xa làng, nhưng có nhiều cỏ non và không khí, có những khe nước hiếm hoi bé xíu róc rách chảy xuống từ trên những vách đá. Ông chăm cho con bò béo lên. Sau vài tháng, con bò gầy thành con bò béo, mông nó đủng đỉnh, bụng nó căng tròn, vì công việc thì nhẹ nhàng, lại ăn toàn cỏ tươi và nước ngọt. Ông mang nó ra chợ, bán lại với giá năm đồng, một đồng để tiêu xài, còn bốn đồng thì mua hai con bò gầy, và mang vào thung lũng chăm sóc. Cứ thế, mua một bò gầy, bán một bò béo, lại mua hai bò gầy… Có khi, ông giữ lại những con khỏe mạnh để cày bừa, hay để sinh con…và bán đi những con còn lại. Ba năm sau, ông có cả một đàn bò cả trăm con, có đất đai, vườn tược, có những người làm thuê trên khắp các cánh đồng…Ông trở thành một ông chủ trang trại giàu có nhất làng…

Sau hai ba cuộc chiến tranh, ông cố nuốt nước mắt chứng kiến gia tài của mình lần lượt tiêu tan cùng với loạn lạc và ly tán. Cho đến khi cả ông cũng ra đi. Nhưng câu chuyện về cuộc đời ông vẫn lưu truyền trong gia đình tôi như một huyền thoại. Câu chuyện bắt đầu từ một tia sáng lóe lên trong suy nghĩ, khi người nông dân nhìn thấy trong chợ những con bò béo giá cao, và những con bò gầy, giá rẻ.
sparkofcreatvity
Khi ông Nội kể câu chuyện đó, mẹ tôi cứ tấm tắc: “Ông cố kinh doanh giỏi thật!”. Nhưng ông Nội nghiêm nghị : “Đó không phải là kinh doanh, đó là cuộc sống!” Ý ông muốn nói, những tia sáng phải loé lên luôn luôn trong mỗi ngày ta sống.

Kỉ niệm tôi nhớ nhất về ông là một cái Tết nóng bức của miền Trung. Đó là những ngày độc địa, cái nóng bất chợt giữa mùa đông thật đáng sợ, hơi nóng như bốc lên từ mặt đất. Gió táp vào mặt, nước ngọt chỉ còn trong một vài cái giếng sâu hơn 15 mét. Ông Nội là người chịu đựng cái nóng giỏi hơn ai hết. Cả buổi trưa, ông cũng lang thang ngoài đường. Chiều 28 Tết, ông trở về với đôi mắt sáng ngời: “Hà hà hà… Tết này nhà ta sẽ có tủ lạnh”. Mẹ hoảng hốt nhìn ba. Thời đó, điện vẫn còn là thứ xa xỉ, nói gì đến tivi hay tủ lạnh. Nhưng tủ lạnh của ông Nội giá chỉ có năm nghìn. Tết năm đó, nhà tôi đãi khách bằng cây nhà lá vườn chính cống: Dưa leo, dưa hấu, rau muống, xà lách tươi rói, ổi, mận ướp lạnh… và uống nước chanh dây…với đá lạnh. Ai cũng trầm trồ vì cái “tủ lạnh” độc đáo của Nội tôi. Mùa hè sau đó, ngoài chợ rộ lên cơn sốt mua thùng xốp, loại thùng xốp đựng đá thường thấy ở những quán nước dã chiến lề đường. Giá thùng xốp tăng lên mười nghìn và cả xóm tôi ai cũng có trong nhà một “tủ lạnh” nhẹ tênh, gọn gàng, hữu ích trong mùa nắng nóng. Bên trong có đầy đủ mọi thứ rau quả và…nửa cây nước đá.

Ông Nội tôi vẫn nhắc đi nhắc lại rằng, chúng ta không phải là thiên tài, vì thế ta phải học mỗi ngày một chút. Có vài người sống cuộc đời của mình như thể họ sẽ sống mãi mãi. Vài người tranh đấu suốt đời để mưu cầu sự giàu có về vật chất hay danh vọng. Sự tham lam đẩy họ về phía trước. Nó là chất xúc tác của họ. Còn đối với ông Nội tôi, sự khôn ngoan chính là của cải mà ông tích luỹ được bao nhiêu năm trong đời. Ông cho rằng, ta chú tâm bao nhiêu, ta học được bao nhiêu, và nhớ được bao nhiêu những kinh nghiệm của mình- đó là điều cốt lõi của sự tồn tại.

Cùng với ông, tôi học được rằng tôi lúc này có thể yếu đuối, lúc khác rất quả cảm, đôi khi tôi sợ hãi, nhưng phần lớn thời gian còn lại – tôi tự do. Khi người ta có thể tự do, là khi những suy nghĩ có thể chuyển động muôn phương, và từ đó, lóe lên những tia sáng của sự sáng tạo. Với một tâm hồn tự do và trí óc rộng mở, thế giới sẽ luôn mới mẻ và không bao giờ quá bất ngờ đến nỗi ta không thể thích nghi. Tôi rất nhớ một câu nói của nhân vật Laura trong phim Men in Black II : “Từ khi ta còn bé, lúc được mọi người bảo cho biết ta phải nghĩ gì, tin gì, thì trái tim ta đã nói với ta rằng ở ngoài kia còn có nhiều hơn thế!”. Và trái tim chỉ có thể nói được điều đó khi trái tim mở rộng và luôn luôn chuyển động.

Tặng ông Nội của con và ông Nội của Ba
Đặng Nguyễn Đông Vy

Daily English Discussion–Monday, June 22, 2009

englishchallenge
Hi everyone,

June 21 is the Revolutionary Press Day of Vietnam. So we have a couple of articles about the press and writing today.

For our discussion:

How do you think about being a journalist? Are you a journalist? Are you planning to be a journalist? Why do you want to be a journalist?

Where do you normally get your daily news? On TV? radio? hard-copy newspapers? online newspapers?

Do you think you have enough information every day?

What improvement do you think we should have for the Vietnamese press in general?

OK, you guys, chip in. Let’s imagine that your input may help improve Vietnam’s press scene. Think positive!

.

TODAY’s CHALLENGE

1. Today chi Huệ posted several songs by Nat King Cole, we can translate them into Vietnamese. And we have chị Ngoan and anh Hưng help proving feedback.

2. Translate the following text into English.

Cả tích cực lẫn tiêu cực, cả tình yêu lẫn thù hận, đều tạo ra năng lực. Cuộc đấu tranh giữa năng lực tích cực và năng lực tiêu cực là cái mà, trong mọi nền văn hoá của con người, chúng ta gọi là cuộc đấu tranh giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối. Nhưng, bạn đừng vội giơ tay sớm “Tôi phe thiện.” Nếu tự cho điểm, thì tất cả thế giới chỉ có một phe thôi, các bạn ạ–mọi người chúng ta đều dõng dạc tuyên bố, rất thành thật, “Tôi đương nhiên là thuộc phe thiện.” Nhưng rất tiếc, sự thật là thế giới có biết bao nhiêu người gây bao đau khổ và phiền não hằng ngày. Mọi người đã thuộc về phe ta hết rồi, phe địch ở đâu ra vậy kìa?

That’s it for today. Have fun, everyone.

Great day!

Hoành

Tôi khiếm thị, và tôi viết báo

Với chiếc máy tính cài phần mềm phát âm, anh Trần Bá Thiện kết nối mình với thế giới ánh sáng – Ảnh: TT

Nhiều đọc giả hỏi tôi: một người mù như anh làm sao viết báo được? Chắc vì anh hồi xưa học văn giỏi lắm…. Nghe xong lời nhận xét ấy mà tôi như rớt từ trời xuống.

Từ… dốt văn

Cha tôi là nhà báo. Ông viết tin chiến trường cho các báo quốc tế thời chiến tranh Việt Mỹ. Thời ấy, tôi đang học trung học tức phổ thông cấp 2-3 với những bài văn được 10/20 hay 11/20 điểm là mừng hú vía. Tôi nghĩ, nghiệp văn chương chẳng phải là cái nợ của mình nói chi đến nghề làm báo.

Nhớ lại các bài toán đố thời học tiểu học tức cấp 1 ngày nay, tôi lại ngớ người ra mà không tài nào hiểu được điều gì đã xảy ra cho tôi. Tôi không giỏi toán cấp 1 lắm nhưng hầu hết các bài tôi đều giải được, và trong bài giải, chỉ có chữ: “Đáp số”. Phần còn lại của bài làm chỉ toàn là con số và phép tính. Tôi không biết sẽ viết cái gì để giải thích về các con số mình đã tính ra. Những câu văn ngắn như thế mà tôi còn chưa nghĩ ra được thì nói chi đến môn tập làm văn. Từ những bài luận dễ như miêu tả, tường thuật cho đến các bài hóc búa như nghị luận đều ôi thôi cả. Mỗi khi xem lại sổ điểm của mình ngày xưa, tôi lại phì cười. Điểm toán, sinh ngữ, sử, địa môn nào cũng giỏi, chỉ trừ nàng văn.

Chẳng những văn viết, ngay văn nói của tôi cũng thật là ấm ớ. Tôi mà kể chuyện thì chỉ được ba câu đã bị người khác chen vào vì chẳng ai đủ kiên nhẫn để nghe cả. Không biết nói, hay không có khả năng nói khiến tôi nhiều phen bị đòn oan. Tính tôi hay nghịch phá. Nhưng không phải lúc nào tôi cũng là tác giả các màn quậy. Vài lần, đứng xem các bạn trong xóm nghịch đến chừng người lớn đến, chúng nó bỏ chạy cả. Tôi đứng lại vẫn còn cười toe toét. Khi người lớn hỏi thì trả lời ấm ớ nên… ăn đòn oan là chuyện thường. Phải chăng ngày xưa, tôi mang một loại khuyết tật có tên là rối loạn chức năng ngôn ngữ?

Bức màn tăm tối của văn chương bỗng một hôm biến mất khi tôi học 11. Lần đó, lớp làm báo tường và tôi bị các bạn chỉ định phải có một bài, đề tài tự do. Chẳng hiểu ma đưa đường hay quỷ dẫn lối, tôi lấy giấy viết ra và trong vòng một giờ đồng hồ, bài viết hoàn tất. May cho học sinh toàn trường là bài ấy bị loại . Tôi ấm ức và viết lại cho riêng mình vài bài nữa. Chữ nghĩa bao năm đèn sách bỗng tuôn ra ào ào. Từ đó, điểm văn tôi cứ lên đều đều.

Tới làm báo

Tôi không nhớ rõ bài báo đầu tiên của tôi là bài nào. Chỉ nhớ lúc ấy, chị Thủy Cúc cần viết một phóng sự và đến rủ tôi cộng tác. Sau đó, tôi bắt đầu dịch các bản tin khoa học tiếng Anh của các đài nước ngoài và gởi Tuổi Trẻ, thời 1988. Tôi nhớ số tiền nhuận bút đầu tiên do tôi tự viết trọn một bài đã được tôi dùng để mua xấp vải may cái quần Tây. Cái quần ngày ấy không còn mặc được nhưng tôi vẫn giữ lại như một kỷ niệm. Nó đánh dấu rằng nếu một người mù như tôi chịu khó thì cũng làm ra tiền xứng đáng.

Cái sân lớn nhất để tôi múa bàn phím chính là lãnh vực khuyết tật. Trên cái sân này, mỗi phận người là một bài học. Mỗi thành tích là một điểm sáng cho nhiều người vươn đến. Trên mảnh sân này, tôi viết đủ loại “báo” như báo mạng, diễn đàn, báo cáo, dự án, tài liệu hướng dẫn… Càng phải viết nhiều tôi càng phải đọc nhiều. Thủa nhỏ tôi cũng là kẻ chăm đọc sách như câu “thư trung hữu nữ nhan như ngọc” – trong sách vở có cô gái đẹp như ngọc. Càng đọc nhiều tôi viết càng cô đọng, súc tích hơn. Có hôm trong một ngày tôi phải viết gần 10 trang trên máy vi tính.

Nhưng cái sân ấy cũng đầy chông gai. Từ khi trở thành một người mù năm 20 tuổi, tôi cảm nhận sâu sắc cái nỗi đau của phận người khuyết tật – NKT. Chẳng những họ bị lãng quên, bị xem thường, họ còn bị đưa lên công luận theo một cách nhìn tiêu cực. Hơn mười năm trước, NKT đã phải đấu tranh vì những bài báo khơi dậy nỗi đau của NKT để kêu gọi lòng thương hại của cộng đồng. Có người nói thương hại là tình cảm của gái điếm. Chúng tôi phải bênh vực không chỉ để cộng đồng dành cho những NKT thành công một cái nhìn xứng đáng nhưng còn vì những NKT đang vượt qua bao thử thách để tìm một vị thế tử tế trong xã hội. Nói những vấn đề nặng tính lý luận này, với tôi tuy rất khó nhưng lại không gian khổ bằng việc….. đem niềm vui đến NKT.

Một nhóm vài NKT như tôi, Hoàng Yến (*) có khả năng viết lách đã mỗi ngày tự quán sát nội tâm, tự tắm rửa tâm hồn mình bằng những bài viết về tư duy tích cực. Chúng tôi phải học cách tìm được bình an và niềm vui thật cho chính mình. Tôi không có niềm vui thật thì lấy niềm vui nào để san sẻ với các bạn khuyết tật của mình. Chính chúng tôi cũng phải đối chọi với các rào cản từ nhận thức của đồng loại, từ những trở ngại mỗi ngày khi ra đường, khi học tập, khi vui chơi.

Cãi lý chăng? Tôi tự tin vào kinh nghiệm bản thân và kiến thức của những năm học xã hội học và kiến thức của bao khóa tập huấn có lẽ tạm đủ để tôi đấu lý với đời. Nhưng, một bồ cái lý không bằng một tí cái tình. Làm sao tôi có được cái tình khi tâm hồn mình đang chứa đầy phẫn nộ vì bị ngược đãi. Có chăng là cái tình nhu nhược giả dối. Quả thật, các bài báo của tôi về đề tài khuyết tật thường được khởi đầu từ những cơn phẫn nộ. Đã bao lần tay tôi run lên vì giận dữ khi gõ bàn phím.

Thế nhưng, sau đó, tôi phải biết cách lắng lòng xuống và tìm ra sự minh mẫn của bình an. Chỉ khi tôi biết yêu cả những người từng ngược đãi tôi, tôi mới nói cho họ hiểu họ đang làm tổn thương NKT chúng tôi. Không phải dám nói ra một sự thật. Đôi vai con người nhỏ bé lắm, không đủ sức gánh vác tất cả sự thật. Nỗ lực của tôi trong mỗi bài báo là nỗ lực biết yêu người yêu đời. Vì yêu mà lên tiếng. Và lên tiếng để thay đổi chứ không lên tiếng để vạch trần hay khơi dậy những nỗi đau.

o0o

Sao tôi lại phải nói ra những điều cao siêu thế này? Thực ra tôi chỉ là một đứa mê ăn. Mê ăn từ nhỏ. Mê ăn đến nỗi cả dòng họ nhà tôi khi nhắc đến tôi chỉ nhớ đến cái thiên tài ẩm thực ấy. Sao tôi lại không dùng đức tính phàm ăn tục uống của mình để quan sát xã hội. Đi đến đâu, thăm viếng ai, tôi cũng ráng nấn ná để được chủ nhà mời ăn. Văn hóa ẩm thực của mỗi địa phương hay mỗi cá nhân sẽ nói lên rất nhiều điều về thực trạng đời sống của họ. Họ sướng hay khổ, vui hay buồn, giàu hay nghèo, kiểu cách hay chơn chất.. hết thảy đều có thể quan sát được khi họ ăn, cách họ ăn, món họ ăn và những thứ liên hệ.

Bạn đọc có khi nào được ăn bữa cơm do chính những người mù tự đi chợ và nấu chưa? Bạn đã từng dự tiệc cưới của một đôi vợ chồng khuyết tật chưa? Giữa thung lũng đầy nước mắt ấy, họ vẫn nở cho đời những đóa sen lộng lẫy. Với tôi làm báo là hái những đóa hoa ấy.

TRẦN BÁ THIỆN

(*) Thạc sĩ Võ Thị Hoàng Yến-Long Thành, một bạn khuyết tật của tôi.

Tuổi Trẻ

Về nghề báo–Từ những điều bé nhỏ và chân thật

journalist
Tôi vừa nhận được điện thoại của em, báo tin em đã đăng ký thi vào Khoa báo chí năm nay. Nhưng em vẫn đang băn khoăn không biết mình có đủ bản lĩnh để theo nghề báo hay không, một nghề mà em nói rằng “rất cao quý”. Em muốn “thỉnh giáo” tôi thêm vài thông tin về nghề báo để giúp em đi đến quyết định. Tôi nghe giọng nói sôi nổi của em, và mỉm cười một mình. Vì em đã yêu cầu, bạn nhỏ, tôi sẽ nói em nghe về nghề báo. Có thể nó không giống điều em thấy, hoặc những điều em sẽ được học ở trường, nhưng đó là những gì tôi nghĩ, sau bấy nhiêu năm làm công việc này.

1. Nghề báo trước hết là một nghề. Tôi không ưa dùng từ “cao quý” cho một nghề nào đó, nếu như em cũng đồng ý với tôi rằng mọi nghề nghiệp lương thiện đều cao quý như nhau. Như mọi nghề nghiệp khác mà em biết, ta kiếm sống bằng công việc đó. Nghề báo nuôi sống ta bằng lương và nhuận bút. Và cũng như mọi nghề nghiệp khác, ta phải làm công việc của mình với hết năng lực và trách nhiệm để không hổ thẹn với đồng lương nhận được.

Vì sao tôi nhắc đến nhuận bút trước hết. Bởi vì việc chúng ta được trả tiền cho những gì chúng ta viết sẽ khiến ta tỉnh táo, và không cho rằng mình đang làm một công việc cao quý hơn nhiều nghề khác trong xã hội. Và vì niềm vui mỗi khi lãnh nhuận bút cho một bài báo là niềm vui không bao giờ cũ. Từ một cái tin nhỏ đầu tiên cho đến bài báo cuối đời, khi niềm vui đó còn tồn tại nghĩa là em còn tự hào vì mình nhận được thành quả xứng đáng từ công sức của chính mình. Một người làm báo chính trực luôn trân trọng từng đồng nhuận bút, bởi đó sẽ là nguồn thu nhập duy nhất nếu anh ta quyết dành cả đời mình chỉ để làm báo.

2. Khi ta đặt nghề báo trong tương quan bình đẳng với nghề khác, ta sẽ đặt bản thân người viết báo bình đẳng với nhân vật của mình. Quan tòa có thể đứng cao hơn để tra hỏi hay phán xét bị cáo, nhưng chúng ta đứng trước quan tòa và bị cáo để phỏng vấn họ với một tư thế như nhau, sự tôn trọng như nhau. Đó cũng sẽ là tư thế trước chính trị gia, nghệ sỹ cho đến người công nhân quét đường. Người giàu, người nghèo, người thành công hay người thất bại. Em không yêu hay ghét hết thảy các nhân vật như nhau, nhưng em phải đối xử với họ như nhau: tôn trọng và không mặc cảm. Khiếp hãi hay khinh thường không nên là tác phong của một nhà báo.
journalistmemorial
3. Trong nghề báo, tuổi trẻ không phải là thế mạnh tối thượng. Sự thông minh và xông xáo là những ưu điểm đáng kể, nhưng kinh nghiệm và kiến thức học được mới là giá trị quyết định. Nghề báo là nghề “gừng càng già càng cay”…Chúng ta xuất thân không phải là những người thông thái, nhưng lại phải biết về nhiều lĩnh vực, đó là lý do ta phải học liên tục. Và cách học tuyệt vời nhất quyết định sự hấp dẫn của nhà báo, là ta có cơ hội học trực tiếp từ những người am hiểu nhất về vấn đề đó, bên cạnh sách báo. Ta học cái nhìn kinh tế vĩ mô từ một nhà kinh tế học, ta học về cách điều hành một công ty từ số 0 qua một giám đốc thành công, học về nhạc lý và thị hiếu ấm nhạc từ một nhạc sĩ, học biết về công nghệ lăng xê qua một ông bầu… Không hiểu về điều mình viết không chỉ là một sai lầm, mà còn là sự thiếu trách nhiệm. Chúng ta học để biết, và biết thì mới viết. Càng làm nghề lâu thì ta càng học được nhiều. Khi quay nhìn lại, tôi nhận ra rằng mỗi đối tượng tôi gặp trong nghề báo đều đã dạy cho tôi điều gì đó hữu ích, và như vậy, chúng ta là người có nhiều thầy hơn bất cứ ai.

4. Tôi ưa thích nghề báo bắt đầu từ những tin vắn quốc tế, ký tên AP, AFP, Reuter… Và cho đến giờ tôi vẫn yêu thích chúng. Những tin vắn, không có tên phóng viên nào được ký, thay vào đó là tên hãng tin. Đối với tôi, nó thể hiện toàn bộ nghề báo: Cả một bộ máy khổng lồ để đưa đến cho ta dòng tin 50 từ đó. Khi em nói mình muốn làm báo, thông thường điều đó có nghĩa là em sẽ làm người viết, một phóng viên ký tên dưới bài được đăng. Hãy nghĩ đến bộ máy sau đó: người dịch, người biên tập, thư ký tòa soạn là người tổ chức bài, người trình bày, tổng biên tập là người chịu trách nhiệm, người đọc morasse, người thủ quỹ phát nhuận bút, người phát hành và bán báo, và…người đọc. Một bộ máy khổng lồ rất nhiều khi bị lãng quên.

5. Nghề báo trong tim tôi gói trọn trong một chữ TIN. TIN – là thông tin – thứ chúng ta phải cung cấp. TIN- là lòng tin – thứ chúng ta phải đạt được. Nếu không có thông tin, không thể đòi hỏi lòng tin. Nếu không có lòng tin, thông tin chỉ là trò hề vô nghĩa. Để có được hai thứ đó, phải bắt đầu từ sự thật, và vì sự thật.

Nghề báo xét cho cùng không mang đến cho chúng ta thứ quyền lực nào ngoài quyền được đòi hỏi tìm đến tận cùng sự thật. Cũng như đối với nhiều người làm báo khác, sự thật có sức quyến rũ ghê gớm đối với tôi. Sự thật, để có được nó, người ta có thể phải trải qua rất nhiều thứ. Có thể là những chuyến đi dài, những cuộc phỏng vấn đeo đuổi hàng tuần. Có thể là khổ ải, nhục nhằn, mất mát. Có thể là trung thành, hay phản bội. Là sức lực, trí tuệ, lòng dũng cảm. Là mồ hôi, máu. Là cận kề chiến tranh, thảm họa, tù đày. Là cái chết…Có thể, là tất cả những cái đó gộp lại.

Sự thật, chính là lý do khiến những nhà báo mất mạng ở chiến trường. Sự thật, là nguyên nhân sâu xa khiến nghề báo luôn được xếp vào những nghề nguy hiểm.

Để CÓ được sự thật, người làm báo phải chính trực và biết hoài nghi. Để NÓI được sự thật, tờ báo phải chính trực và có dũng khí.

Nhưng, em sẽ hỏi, rằng sự thật là gì? Sự thật, đôi khi là điều không dễ nắm bắt. Sự thật, đôi khi nằm giữa hai chiều thông tin. Sự thật, đôi khi nằm giữa hai bản báo cáo của hai phe thắng bại. Sự thật, đôi khi là ranh giới mờ ảo mong manh. Và sự thật rất nhiều lúc là thứ vẫn đang được tìm kiếm chứ không phải đã được khẳng định. Người tìm kiếm nó không phải bao giờ cũng gặp được nó.

Nhưng dù thế nào, thì nghề báo cũng phải khởi đầu từ niềm khao khát đạt đến sự thật. Từ niềm tin sâu sắc vào điều đúng đắn. Ngày mà ta thấy thanh thản trước một điều không tốt, đó cũng là ngày ta bôi vết đen đầu tiên lên nhân cách của chính mình.

6. Dù sao tôi vẫn nghĩ nghề báo không phải là một nghề khó. Không có gì bảo đảm là ta sẽ viết được những điều lớn lao, nhưng chắc chắn ta luôn có thể làm được điều tối thiểu là viết một cách chân thật. Viết thì dễ hơn là nói, nói thì dễ hơn là tin, và tất nhiên, tin thì dễ hơn là sống vì những điều tốt đẹp.

Bởi thế, nếu ta chưa thể viết được những điều vĩ đại và chân thật, thì ít nhất, ta cũng phải viết được những điều bé nhỏ và chân thật.

Hãy bắt đầu từ đó.

Phạm Lữ Ân
(Bút hiệu chung cho Đặng Nguyễn Đông Vy và Phạm Công Luận)

Nói và viết như thế nào?

powerofwords

Chào các bạn,

Hôm nay kỷ niệm 84 năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam (21.6.1925-21.6.2009), chúc các bạn nhà báo nói riêng, và tất cả các bạn sử dụng ngôn từ thường xuyên trong công việc nói chung, sức nóng không bao giờ nguội của con tim. Nhân ngày kỷ niệm viết lách, mình xin chia sẻ với các bạn một vài suy tư về viết lách và ngôn từ.

Mấy muơi năm nay mình sống với viết lách. Ra tòa vào tòa cũng viết, viết báo, viết trên các diễn đàn, liên tục, hằng ngày, ròng rã 20 năm về các vấn đề Việt Nam. Khoảng thời gian này giúp mình rút ra một số những qui tắc căn bản mà mình nghĩ là những người viết lách, hay nói chung là người sử dụng ngôn từ cần có, dù là nghiệp dư hay nghiệp dĩ.

1. Tình yêu

Viết là để chia sẻ với người đọc. Nói là để chia sẻ với người nghe. Và đã là chia sẻ thì ta chỉ nên chia sẻ tình yêu. Thế giới này đã có đủ chiến tranh và thù hận. Thế giới không cần và không nên có thêm một giảng sư thuyết giảng thù hận và ghen ghét.

Và tình yêu đây không có nghĩa là tình yêu với cách mạng, với chính trị, với triết l‎y’, với đạo giáo, và với đủ mọi thứ vớ vẩn khác. Cho đến mức cùng tận, tình yêu chỉ có một nghĩa đúng mà thôi; đó là tình yêu cho con người—những người chung quanh ta, gia đình, trường học, sở làm, làng xã, thành phố, quốc gia, thế giới.

Tình yêu ở đây là tình yêu cho những người đang đi lại gồng gánh ngoài đường, còng lưng ngoài ruộng, hì hục với máy móc trong công xưởng, dán mắt vào màn ảnh computer trong văn phòng, dãi nắng dầm mưa trên những chiếc xe ôm ngoài phố. Con người đây không phải là khái niệm trừu tượng “con người là một con vật suy tư” hay là “con người là một con vật kinh tế” của các triết gia.

Tình yêu cho con người ở đây cụ thể như mẹ thưong con, vợ thương chồng, anh thương em. Nếu không có loại tình yêu như thế làm căn bản, thà rằng đừng viết, vì viết mà không có tình yêu thật sự thì thường là hại hơn là lợi cho thế giới này.

2. Cẩn trọng với lời nói

Một bài viết có thể có hàng nghìn người đọc. Một lời nói trước đám đông có ít nhất là vài chục người nghe. Ảnh hưởng của một lời nói, một bài viết, có thể đi rất xa, cho nên ta phải có trách nhiệm đủ để cẩn thận lời nói. Đừng để lời nói thiếu suy xét, thiếu bình tĩnh, thiếu yêu ái, thiếu xây dựng của mình đi ra. Nói chuyện với bạn trong quán cà phê là khác. Viết cho hàng nghìn người đọc hay nói trước một nhóm cử tọa hay một lớp học trò đòi hỏi ta phải cẩn trọng.
powerofwords1
Con người ta chỉ có ba loại hoạt động chính: từ suy tư của ta, từ thân ta, và từ lời nói của ta. Suy tư là loại hành vi tri thức quan trọng nhất. Nhưng rốt cuộc suy tư cũng đi ra ngoài bằng ngôn từ và hành động. Và trong thời đại này, hành động bằng thân thể thì ít mà bằng ngôn từ thì nhiều. Vì vậy, ngôn từ là hành động quan trọng và thường xuyên nhất trong kỷ nguyên này. Ta phải rất cẩn trọng với ngôn từ, và phải luôn luôn nghĩ đến hậu quả của ngôn từ của mình lên thế giới của mình.

Có những chuyện nên nói cách này mà không nên nói cách kia. Có những chuyện chưa nên nói lúc này, mà chỉ nên đợi lúc khác. Ngôn từ phải được sử dụng tùy nơi, tùy lúc tùy trường hợp, không thể bừa bãi được.

3. Thành thật

Mỗi người chúng ta có thể bị chi phối từ cả chục hướng khác nhau khi nói hay viết một bài: quyền lợi riêng của mình, mấy chủ nghĩa lăng nhăng trong đầu mình, quyền lợi của công ty của mình, quyền lợi của đảng mình, quyền lợi của hội thánh mình, nói theo đám đông để được khen thưởng và tránh đụng chạm, nói ngược đám đông để nổ, nói điều mình không tin chỉ để chỉ nghe tán thưởng, không biết cũng nói như biết, biết một thì nói như biết mười, chỉ biết lơ mơ l‎y’ thuyết cũng nói như chính kinh nghiệm của mình, nói ngược lại sự thật của mình vì sợ, v.v… Nói chung là l‎y’ do để chúng ta không thành thật có rất nhiều và luôn luôn nằm đó mỗi khi ta viết, ta nói. Bạn có đủ thành thật để không bị chúng chi phối và chỉ viết và nói đúng những điều gì mình tin tưởng tận đáy lòng không?

4. Can đảm

Nếu ta không có can đảm thì ta không thể có được 3 điều trên. Tình yêu, lời nói cẩn trọng và thành thật cũng vô ích, và không thể phát tiết ra ngoài được.

5. Khiêm tốn

Nếu bạn không thực sự khiêm tốn trong lòng thì bốn điều trên—tình yêu, ngôn từ cẩn trọng, thành thật và can đảm– đều sẽ bị phá vỡ không sớm thì muộn.

* Dĩ nhiên là ta có thể kể thêm nhiều đức tính khác cần thiết cho người sử dụng ngôn từ, nhưng đây là 5 điều căn bản nhất để ngôn từ của bạn có thể làm đẹp, thay vì là rác rến, cho thế giới.

Và “người sử dụng ngôn từ” ở đây bao gồm báo giới, người viết trên mạng Internet, người nói với học trò trong lớp, và các quí vị chính chị chính em đọc diễn văn.

Trong kỷ nguyên thông tin của chúng ta, thông tin, tức là ngôn từ, là cốt lõi chính của kỷ nguyên này. Muốn cho cái lõi của ta chắc chắn, ngôn từ của ta phải chắn chắn, vững chải, đáng làm nền. Nếu ta chỉ nói ra rác rến, cái lõi của nền văn minh hiện tại của chúng ta sẽ dần dần biến thành rác rến.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright TDH, 2009
www.dotchuoinnon.com
Permission for non-commercial use

Ai qua là bao chốn xa…

nha

Có một hôm, tình cờ lạc vào forum của trường cũ, tôi đọc được câu này của một người bạn thân thiết thuở ấu thơ: “Bình yên – là khi được ra khỏi nhà”

Tôi hiểu vì sao bạn viết vậy, và tôi đọc được phía sau dòng chữ ấy một nỗi buồn vô hạn.

Nhà chỉ là một từ ngắn ngủi, nhưng hàm nghĩa của nó thì có thể rất mênh mông.

Nhà trong nỗi buồn của bạn là căn biệt thự vắng người, và mỗi khi có người thì đầy tiếng cãi vã.

Nhà trong ký ức của tôi là một căn nhà nhỏ xíu khi tôi chưa đầy ba tuổi, nơi tôi chạy quanh chân ba trong cái sân nhỏ có trồng những cây cà chua.

Nhà trong nỗi nhớ của cô bạn thân vừa dọn qua khu phố mới kín cổng cao tường, chính là cái xóm nhỏ ồn ào mà thân mật, những ngôi nhà cũ có hàng rào thấp và thưa, nơi người này có thể đứng ngoài đường mà lơ đãng ngó vô phòng khách nhà người khác.
comgiadinh

Nhà cũng có thể một gia đình ba người hay thậm chí hai mươi người, một thị trấn nhỏ hay một thành phố lớn.

Nhà đối với những người xa quê hương chính là cái dải đất hình chữ S nhỏ nhắn bên bờ biển Đông trên bản đồ thế giới, và đối với những phi hành gia làm việc trên trạm không gian, nhà có thể chính là viên ngọc xanh tuyệt đẹp ngoài vũ trụ kia đang quay rất chậm.

Nhà cũng có thể là tình yêu của một ai đó dành cho ta, là trái tim ấm áp của một ai đó, nơi mà ta luôn ao ước được chạy đến náu mình.

Để tìm lại bình yên.

Nhà chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với bình yên. Và khi nào nhà trái nghĩa với bình yên thì đó là khởi đầu của bất hạnh.
giađình
Tôi tin rằng, mái nhà nào cũng từng có lúc đồng nghĩa với niềm vui và cả bình yên. Nhưng bạn của tôi ơi, bình yên của nhà không được mặc định là có sẵn. Nhà là phần cứng, còn bình yên, hạnh phúc, niềm vui là phần mềm. Gia đình là phần cứng, còn tình yêu và thấu hiểu là phần mềm.

Bởi thế cho nên, bình yên là thứ phải được thiết lập, và vì thế, có thể tái thiết lập. Nếu ta là một phần của nhà, dù chỉ là một phần nhỏ, nếu ta thật mong muốn mái nhà thân yêu của ta có được nó, hay lại có nó một lần nữa, thì ta phải tham gia vào quá trình thiết lập đó.

Bằng một nụ cười xoa dịu, bằng một câu nói vị tha, bằng thương yêu nhẫn nhịn, bằng trái tim ấm sẵn sàng sẻ chia, một cái nắm tay thấu hiểu, hay có thể bằng một giọt nước mắt. Dù thế nào, cũng không phải bằng sự buông xuôi.

Để kéo những trái tim về gần với nhau. Để setup nhà thành một nơi ta phải luyến tiếc khi rời xa và luôn mong mỏi quay về.

Bạn của tôi ơi, tôi còn nhớ khi chúng ta còn nhỏ, lúc chúng ta cùng ngồi chung một chiếc ghế mây dưới tán mận trong vườn nhà, mẹ của bạn đã hát cho chúng ta nghe câu hát này:

“Ai qua là bao chốn xa, thấy đâu vui cho bằng mái nhà…”

Tôi vẫn nhớ, cho đến bây giờ, bài hát ấy. Và tôi vẫn nghĩ rằng, nếu đã không nơi đâu có thể bằng được mái nhà mình, thì điều tối thiểu ta có thể làm cho ký ức của mình, là đừng để nhà trái nghĩa với bình yên. Và rằng đừng đợi đến khi ta “qua bao chốn xa” rồi mới thấy mình yêu thương nó, vì biết đâu, đến khi ấy thì ta đã không thể nào về lại được.

Phạm Lữ Ân

Abraham Lincoln Không Bỏ Cuộc

abrahamlincoln
Chào các bạn,

Có lẽ tấm gương lớn nhất về lòng kiên trì là Abraham Lincoln(1809 –1865), một tổng thống vĩ đại của nước Mỹ. Vị tổng thống đã can đảm chấm dứt chế độ nô lệ ở Mỹ và do đó, chế độ nô lệ tại những nơi khác trên thế giới.

Abraham sinh ra trong nghèo khổ. Ông không có điều kiện đi học chính thức. Kiến thức của ông chủ yếu đến từ tự đọc Kinh Thánh, sách tiếu sử, và sách văn chương.

Ông đối diện với thất bại suốt cuộc đời ông. Ông thua tám cuộc bầu cử, hai lần thất bại trong kinh doanh và từng chịu đau đớn suy sụp thần kinh nhiều tháng ròng.

Ông đã có thể bỏ cuộc rất nhiều lần – nhưng ông không làm như vậy bởi vì ông không phải người bỏ cuộc. Ông là nhà vô địch. Ông đã vượt lên tất cả để sau 30 năm, trở thành một trong những tổng thống vĩ đại nhất của lịch sử nước Mỹ.

Chúc các bạn một hành trình kiên trì,

Hiển.
.

Sơ lược con đường đến Nhà Trắng của tổng thống Lincoln

• 1816: Gia đình ông bị đuổi khỏi căn nhà của họ vì nghèo. Ông phải đi làm để hỗ trợ gia đình.

• 1818: Mẹ ông qua đời.

• 1831: Kinh doanh thất bại.

• 1832: Tranh cử vào cơ quan lập pháp của tiểu bang – thua.

• 1832: Bị mất việc – muốn vào học trường Luật nhưng không đủ sức vào.

• 1833: Mượn chút tiền của bạn để tạo dựng một doanh nghiệp và cho tới cuối năm ông bị phá sản. Ông dành cả 17 năm sau đó để trả món nợ này.

• 1834: Chạy đua lần nữa vào cơ quan lập pháp tiểu bang – thắng.

• 1835: Đính hôn để tiến tới hôn nhân – người yêu của ông chết và con tim ông vỡ vụn.

• 1836: Suy sụp thần kinh hoàn toàn và nằm bệnh trong sáu tháng.
whitehouse
• 1838: Tranh vị trí phát ngôn viên cho lập pháp của tiểu bang – bị đánh bại.

• 1840: Cố gắng vào danh sách ứng vử viên quốc hội liên bang – bị đánh bại

• 1843: Chạy đua vào quốc hội liên bang – thua.

• 1846: Chạy đua cho Quốc hội lần nữa – lần này ông thắng – đi tới Washington và làm việc tốt.

• 1848: Chạy đua cho vào Quốc hội nhiêm kỳ nữa – thua.

• 1849: Xin làm cán bộ sở đất ở tiểu bang Illinois quê nhà của ông – bị chối bỏ.

• 1854: Chạy đua vào Thượng viện liên bang – thua.

• 1856: Cố để được đề cử vào vị trí ứng cử viên cho Phó tổng thống trong kỳ hội nghị quốc gia của đảng của ông – được vỏn vẹn dưới 100 phiếu bầu.

• 1858: Chạy đua vào Thượng viện liên bang tiếp – lại bị thua.

• 1860: Được bầu làm Thổng thống Mỹ

Cuộc đời của Lincoln chính là cuốn sách mở về lòng kiên trì.

Lincoln nói:

Cái cảm giác “phải đi tiếp” có trong tất cả chúng ta. Nhiệm vụ “cố gắng” là nhiệm vụ của tất cả chúng ta. Tôi cảm được tiếng gọi đến với nhiệm vụ đó.

    The sense of obligation to continue is present in all of us. A duty to strive is the duty of us all. I felt a call to that duty.


Con đường trầy trụa và trơn.
Chân tôi trượt,
Đá chân kia bay ra khỏi đường,
Nhưng tôi hồi phục và tự nhủ,
Đấy là cú trượt chứ không phải cú ngã.

    The path was worn and slippery.
    My foot slipped from under me,
    knocking the other out of the way,
    but I recovered and said to myself,
    It’s a slip and not a fall.

Đừng bao giờ bỏ cuộc!

Nguyễn Minh Hiển

Thân em như tờ giấy trắng ?

inkblot
Chào các bạn,

Tờ giấy trắng là hình ảnh rất quen thuộc để ví đời sống tinh khiết của một người. Và khi một lầm lỗi xảy ra, đó là một vết mực bôi vào tờ giấy trắng. Thế thì làm sao ta xóa vết mực đó đi?

Dĩ nhiên là ta dùng cục tẩy hay thuốc tẩy hay màu sơn trắng. Nhưng dù dùng thứ gì đi nữa, thì tờ giấy trắng tinh khiết vẫn không còn tinh khiết nữa. Nó bắt đầu xù xì bẩn thỉu hao mòn. Và nếu thỉnh thoảng ta lại bị một vệt mực và phải tẩy như thế, thì chỉ sau năm mười lần, tờ giấy của ta bắt đầu rách nát. Thêm năm mười lần nữa, tờ giấy thành những mảnh vụn.

Nếu cuộc đời chúng ta là tờ giấy như chúng ta vẫn quen nghĩ, thì cuộc đời quá tuyệt vọng, phải không các bạn? Bắt đầu 13, 14 tuổi là đã phải bắt đầu tẩy xóa. Đến khoảng 30 thì đã thành những mảnh vụn rơi lả tả rồi, lấy đâu mà đến 40, 50? Dưới lối suy tư này thì sau 30 chúng ta chỉ còn là những xác ướp đi lang thang thôi chứ đâu còn cuộc đời nào nữa để sống!

Vậy thì điều gì không ổn trong luận l‎y’? Thưa, đó là vì ví dụ tờ giấy không đúng. Sống là thay đổi, là sinh trưởng không ngừng. Tờ giấy đâu có sinh trưởng thay đổi (trong ngữ cảnh này), làm sao ta có thể ví nó như đời sống được?
cherry-tree-jefferson-memorial
Cuộc đời của ta thật ra là một thân cây không ngừng lớn. Mỗi mùa xuân cây đâm chồi mới, lá mới, cành mới. Mỗi mùa thu lại rơi hết lá. Rồi mùa xuân năm sau lại tái sinh. Và cứ thế năm này sang năm khác, mỗi năm lớn hơn một tí, cao hơn một tí, mạnh mẽ hơn một tí.

Những cành lá mới mỗi mùa xuân là sức sống mới của ta—kiến thức mới, đức hạnh mới, cũng như những sai lầm mới. Mỗi mùa thu chúng rụng hết, để sang năm một lớp khác lại trỗ. Mỗi lần lập lại là một nhịp trưởng thành.

Cho nên những lỗi lầm ta đã làm những tháng năm về trước đã biến mất theo những mùa thu cũ. Đừng ngồi đó ủ rũ tưởng mình là tờ giấy nát nhàu.

Nhiều mùa thu đã đi qua. Những tàn lá cũ đã rụng lâu lắm rồi. Đừng nhặt bao nhiêu lá chết lên và nhất định phải gắn lại trên cành.

Ngày hôm nay ta có những cành lá mới, những kiến thức mới, những rung động mới, những tư duy mới, những đức hạnh mới. Hãy sống với những cành lá mới này của mùa xuân đang nở.

Chúc các bạn một ngày vui.

Mến,

Hoành

© copyright TDH, 2009
www.dotchuoinnon.com
Permission for non-commercial use