Chào các bạn,
Hôm qua nhân nói về Suy nghĩ trong một khung cảnh cụ thể, chúng ta đã nhắc nhiều đến trí thức, và trước đây ít lâu chúng ta có nói đến Tư duy của người trí thức. Hôm nay, chúng ta hãy dành vài phút để tự khẳng định chỗ đứng và vai trò của người trí thức trong xã hội.
Việc đầu tiên là tạm xác định ai là trí thức. Mình cho rằng nếu bạn làm việc chính bằng cái đầu, và tay chân là phụ thì bạn là người trí thức.
• Giáo chức đương nhiên là trí thức–giáo chức dùng cái đầu để đào tạo những cái đầu.
• Các chuyên gia (kỹ sư, bác sĩ, luật sư, kiến trúc sư, nhà nghiên cứu…. ) làm việc bằng đầu là chính.
• Các cấp quản lý từ trung cấp trở lên là trí thức (vì mong là bạn quản lý bằng cái đầu, thay vì thượng cẳng chân hạ cẳng tay là chính 🙂 )
• Sinh viên là trí thức vì dùng cái đầu cả ngày là việc chính… (Trừ phi ngồi trong lớp mà cái đầu chỉ ở ngoài công viên 🙂 )
Nói chung là, nếu bạn trên Internet, liên hệ đến các diễn đàn thảo luận đứng đắn, bạn là người trí thức.
Dĩ nhiên có nhiều người “khiêm tốn” đến mức “Thôi, tôi không dám nhận tôi là người trí thức.” Rất tiếc là, mình không nghĩ đó là khiêm tốn, mà chỉ là một cách chạy trốn trách nhiệm của người trí thức. Nhưng, nếu họ nhất định có thái độ đó để làm “kẻ sĩ ở ẩn” hay “người tỉnh thức trùm chăn” thì cũng được, vì người có thái độ như vậy cũng chẳng nên kể vào hàng ngũ trí thức làm gì.
Người trí thức chân thật biết mình là một phần của não bộ của tổ quốc, và mình gánh một phần việc của não bộ; não bộ mà không có những người như mình thì nó tê liệt; vai trò của mình dù rất nhỏ vẫn quan trọng đặc biệt cho tồn vong của tổ quốc, vì cái tay chết thì người ta vẫn có thể sống, nhưng cái đầu chết thì chẳng còn gì sống.
Chối bỏ vai trò quan trọng đặc biệt của mình với tổ quốc là vô trách nhiệm, dù ta có nêu lên cớ gì—khiêm tốn, chán đời, muốn yên thân…
Người trí thực thật, dù có lên rừng ở một mình họ vẫn ảnh hưởng tốt đến xã hội một cách nào đó—lâu lâu một bài viết đăng báo hay một email chia sẻ tư tưởng với bạn bè, chẳng hạn. Rất khó để ta có thể tưởng tượng đến một tế bào não khỏe mạnh mà lại không đóng góp vào việc quản ly’ cơ thể–chuyện đó không thể xảy ra.
Cho nên, người trí thức thật, dù có ở đâu làm nghề gì, đương nhiên nối kết tinh thần với mọi trí thức khác thành não bộ, và luôn luôn cùng hoạt động với các trí thức khác trong não bộ.
Vì điều này, người trí thức chúng ta cần nhận thức rằng, chúng ta đương nhiên liên kết với nhau trong một mạng lưới tinh thần vô hình như anh chị em rất gần. Chúng ta không thể nghĩ đến các trí thức khác như là những người chẳng ăn nhập gì đến mình.
Và trí thức dẫn đường cho quốc gia, vì não bộ đương nhiên làm việc đó.
Nhận thức được vai trò quan trọng của mình đối với đất nước, chúng ta phải tự đặt trên vai mình những đòi hỏi lớn hơn là đòi hỏi của những người khác:
1. Chúng ta phải đòi hỏi chúng ta có một năng lực tư duy cao hơn và chuyên nghiệp hơn người bình thường. Đây chỉ là vấn đề thực hành kỹ luật trong tư duy mỗi ngày, chẳng ăn nhập gì đến bằng cấp chuyên môn cả.
2. Chúng ta cần đưa tiếng nói và tư tưởng của chúng ta vào cộng đồng nhiều hơn—tại trường sở, tại các tổ chức cộng đồng, trên các trang báo cho cộng đồng đọc.
3. Chúng ta cần xác định quan điểm của mình trong những vấn đề của cộng đồng và cho người khác biết quan điểm của mình là gì và tại sao mình ủng hộ quan điểm đó.
Đóng góp tri thức và thành quả tư duy vào cộng đồng là nhiệm vụ của người trí thức. Nghe hay không là việc của người khác. Lập luận “nói hoài cũng vậy thôi” không phải là lập luận hợp lý. Mấy đứa con nói không nghe, bố mẹ lại phải tìm đủ mọi cách để nói nhiều hơn.
Mỗi người chúng ta có những chọn lựa đóng góp của mình, theo cách thích hợp với mình nhất. Nhưng thái độ trùm chăn bỏ mặc mọi sự, không phải là thái độ của người “thức thời”, “ẩn sĩ”, “khiêm tốn” hay gì gì cả. Đó chỉ đơn thuần là vô trách nhiệm. Khiêm tốn chỉ có nghĩa là không ham mê cho mình (và chỉ quan tâm đến người khác là chính). Kẻ “thức thời trùm chăn làm ẩn sĩ” để chỉ lo an thân mà chẳng quan tâm gì đến xã hội của mình, chỉ có một chữ chính xác cho họ—ích kỷ.
Tư duy tích cực muốn chúng ta dấn thân cho đời.
Chúc các bạn một ngày vui.
Mến,
Hoành
© copyright 2010
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com
Trung quốc, nhưng vì thiền sư chẳng tỏ lộ một tí gì, ngoại trừ một nốt nhạc, người ta không hề nhớ đến thiền sư như là người đã mang Thiền vào nước Nhật.
Những người ở vị trí số một trong mọi nghề nghiệp đều có cùng một phẩm chất – hoàn thành công việc. Đây là khả năng quan trọng hơn trí thông minh, tài năng, và các mối liên hệ, trong việc xác định mức lương và tốc độ thăng tiến của bạn.
3. Nhớ rằng các ý tưởng, tự chúng, không đem đến thành công – Các ý tưởng quan trọng, nhưng chúng chỉ có giá trị khi chúng được thực thi. Một ý tưởng trung bình mà được thực hiện thì giá trị hơn là một tá các ý tưởng sáng chói mà bạn để dành cho “một ngày nào khác” hoặc cho “cơ hội thích hợp”. Nếu bạn có một ý tưởng mà bạn thực sự tin vào nó, hãy làm cái gì đó với nó. Trừ khi bạn hành động, nếu không thì nó sẽ không đi đâu cả.
Cuộc sống là một thách thức. Và đối với bất kì ai, để thành công trong cuộc sống, anh ta phải sẵn sàng để trưng bày những gì đã tạo thành anh ta. Anh ta phải sẵn sàng hi sinh thời gian và xây dựng một khung tư duy hướng tới thành công. Những gì đang xảy ra trong môi trường sống của chúng ta không nên có ảnh hưởng hay tác động gì tới chúng ta trong sự theo đuổi thành công mỗi ngày. Thay vào đó, chúng ta cần quản lý những gì đang xảy ra xung quanh ta.
Dù vậy, anh vẫn là một vị khách đến chúc Tết, và như thường lệ, tôi nhận nhiệm vụ mời trà trong khi cả nhà rút xuống bếp tranh thủ ăn cơm. Vị khách của tôi chẳng nói gì cả. Không một lời suốt mười lăm phút. Anh chỉ lặng yên ngắm những tấm ảnh gia đình đặt chen chúc dưới tấm kính mặt bàn. Và tôi cũng vậy. Chúng tôi chẳng có gì chung, không chung trường, không chung bạn, không chung xóm. Chúng tôi chưa từng trò chuyện và thậm chí tôi không biết tên anh. Điều duy nhất tôi biết là nhà anh nằm trên con đường tôi thường đi học, trước sân nhà có một cây sơ ri – vốn rất hiếm thấy ở quê tôi.
Học thì dễ thấy hơn. Ai trong chúng ta cũng đã thấy “càng học càng thấy bể học càng mênh mông và cái biết của mình càng nhỏ”, cho nên chúng ta ham sách, ham Internet, ham thảo luận, ham học… Học không chỉ là vì đam mê có thêm kiến thức, mà còn là vì nỗi sướng vui khi khám phá ra điều mới, như người dọ dẫm trong cánh rừng rậm âm u thỉnh thoảng lại vớ được một hòm sắt nhỏ đầy châu báu của đám hải tặc nào đó đã chôn dấu hàng trăm năm trước.
Nhưng những người giết thời gian thì sao, hay những người hủy hoại tài sản, và những người phá hoại nền kinh tế chính trị? Chúng ta không bỏ qua được. Hơn nữa, người thuyết giảng mà không giác ngộ thì sao? Hắn đang giết Phật pháp.”
Một chân lý cơ bản của cuộc sống là chúng ta chỉ có thể là chính chúng ta – chúng ta không thể là một người nào đó. Chúng ta có thực sự muốn trao đổi cuộc sống của mình với cuộc sống của một ai khác không? Ý tôi là thay đổi toàn bộ cuộc sống không chỉ riêng một khía cạnh. Chúng ta có sẵn sàng đánh mất tất cả thành viên trong gia đình và những người bạn thân yêu của chúng ta, tài năng và những trải nghiệm không ai có của chúng ta hay không? Chúng ta có thực sự muốn thay đổi mọi thứ?
