All posts by Phạm Thu Hường

I completed my Bachelor's degree in Department of Chemistry, HNUE, Vietnam, Class K52 (2002-2006). After that I went to Australia (2008-2012), then USA (2013-2015) and settled down in Canada since 2016 with my husband and our two girls. I'm currently working as Adjunct Professor and Research Associate at School of Science and the Environment, Memorial University of Newfoundland (MUN), Grenfell campus. Email: bemyname@gmail.com My hometown: Hưng Yên Province, Viet Nam.

Cung cấp năng lượng cho Trái đất – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 3)

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Chapter 2: Yesterday and Today – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 3)

Từ lửa đến điều hòa không khí

Người thời tiền sử sưởi ấm mình bằng cách sử dụng lửa. Trong hàng thiên niên kỷ, gỗ đã là nguồn năng lượng để nấu thức ăn và để bảo vệ con người qua thời gian lạnh giá. Thậm chí cho đến hôm nay, khoảng một tỷ người vẫn chỉ có gỗ, phân, và củi khô để nấu ăn và để giữ ấm. Nếu chúng ta loại trừ Nam Phi và các nước Địa Trung Hải, sinh khối vẫn chiếm 70% lượng năng lượng sơ cấp tiêu thụ ở châu Phi. Continue reading Cung cấp năng lượng cho Trái đất – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 3)

Cung cấp năng lượng cho Trái đất – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 2)

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Người dịch: Phạm Thu Hường

Chapter 2: Yesterday and Today – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 2) 

Từ định luật Faraday đến sự mất điện 

Ngày 17 tháng 10 năm 1831, nhà khoa học Anh Michael Faraday đã chứng minh rằng có thể chuyển đổi năng lượng cơ học thành năng lượng điện và ngược lại, bằng cách sử dụng hiện tượng cảm ứng điện từ. Theo một truyền thuyết, trong chuyến thăm phòng thí nghiệm của ông, Thủ tướng Chính phủ Anh hỏi mục đích của chất mới kỳ lạ được gọi là điện này là gì, và Faraday đã trả lời – đừng lo lắng, Chúa ơi, đến một ngày ông sẽ đánh thuế nó. Continue reading Cung cấp năng lượng cho Trái đất – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 2)

Cung cấp năng lượng cho Trái đất – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 1)

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Chapter 2: Yesterday and Today – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 1) 

Đấu tranh sinh tồn là cuộc đấu tranh về năng lượng.
The struggle for existence is the struggle for power.
–Ludwig Boltzmann–

Để hiểu thêm về vấn đề năng lượng, chúng ta cần phải xem xét Trái đất như một con tàu vũ trụ khổng lồ đi du lịch trong một Vũ trụ bao la với tốc độ 29 km mỗi giây (khoảng 18 dặm mỗi giây). Các nguồn tài nguyên năng lượng tàu vũ trụ Trái đất sử dụng không chỉ được tiêu thụ cho động cơ đẩy của nó. Trên thực tế, phần nhiều trong đó được tiêu thụ để phục vụ số lượng lớn hành khách và phi hành đoàn. Theo thống kê gần nhất (vào tháng 11 năm 2011), có khoảng 7 tỷ hành khách, và con số này có thể tăng lên khoảng 8 tỷ trong vòng 20 năm tới. Nhân khẩu học cho chúng ta biết rằng sự gia tăng hàng năm của dân số thế giới là khoảng 80 triệu người, diễn ra chủ yếu ở các nước đang phát triển: ví dụ, cứ mỗi phút lại có 37 trẻ em Ấn Độ và 15 trẻ em Trung Quốc được sinh ra. Continue reading Cung cấp năng lượng cho Trái đất – Chương 2: Hôm qua và Hôm nay (Phần 1)

Cung cấp năng lượng cho trái đất – Chương 1: Năng lượng là gì ? (phần 3)

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Chapter 1: What Is Energy? – Chương 1: Năng lượng là gì? (Phần 3)

Phương trình của Einstein: E = mc2

Phương trình này rất nổi tiếng. Đó là biểu tượng của thế kỷ 20. Biểu tượng này đôi khi được nhìn thấy trên áo phông cũng giống như là tên của một nhóm nhạc pop hay một bức ảnh của Che Guevara. Phương trình này xác định năng lượng theo một cách mà ai cũng có thể hiểu được, ngay cả khi (trong thực tế) có lẽ là một chút khó khăn để chấp nhận.

E = mccó nghĩa là khối lượng và năng lượng là cùng một thứ, mặc dù tồn tại dưới vỏ bọc khác nhau. Giống như khi băng tan thì biến thành nước, hoàn toàn thay đổi diện mạo của mình, cũng như vậy, khối lượng là một dạng năng lượng “đông lạnh” có thể được chuyển đổi thành nhiều hình thức quen thuộc: động năng, năng lượng nhiệt, và những dạng khác. Continue reading Cung cấp năng lượng cho trái đất – Chương 1: Năng lượng là gì ? (phần 3)

Cung cấp năng lượng cho trái đất – Chương 1: Năng lượng là gì ? (phần 2)

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Chapter 1: What Is Energy? – Chương 1: Năng lượng là gì? (Phần 2)

Nguồn năng lượng – Sources of Energy

Nguồn năng lượng là các thực thể vật lý mà từ đó có thể thu được một hoặc nhiều hình thức năng lượng. Các nguồn này có thể rất khác nhau:

1) Thực vật và tài nguyên khoáng sản: trong trường hợp của than, dầu, khí đốt, và sinh khối (biomass), năng lượng hóa học được lưu trữ trong các liên kết hóa học carbon-carbon (C – C) và carbon-hydro (C – H); để giải phóng năng lượng này đòi hỏi một sự kích hoạt và một chất oxy hóa (oxy); trong trường hợp của uranium, năng lượng là thuộc loại hạt nhân và chỉ có thể được giải phóng bởi sự phân hạch của hạt nhân nguyên tử. Continue reading Cung cấp năng lượng cho trái đất – Chương 1: Năng lượng là gì ? (phần 2)

Cung cấp năng lượng cho trái đất – Chương 1: Năng lượng là gì ? (phần 1)

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Chapter 1: What Is Energy? – Chương 1: Năng lượng là gì? (Phần 1)

Có điều quan trọng này hãy nhớ rằng chúng ta là năng lượng.
Einstein đã dạy chúng ta điều đó. Năng lượng không tạo ra cũng không mất đi, nó chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác.

It is important to remember that we are energy.
Einstein taught us that. Energy can neither be created nor destroyed; it justchanges form.
–Rhonda Byrne–

Bạn đang đọc một cuốn sách. Hãy nhắm mắt lại một lúc và hoàn toàn ngồi yên. Trong điều kiện này, bạn có thể nghĩ rằng bạn đang không tiêu thụ năng lượng. Nhưng, không phải vậy đâu. Bởi vì bạn còn đang thở, não của bạn đang hoạt động, trái tim của bạn đang đập và cơ thể của bạn có một nhiệt độ khác (có lẽ cao hơn) so với môi trường xung quanh. Tất cả những điều này đều tiêu tốn năng lượng – năng lượng lấy từ những gì bạn đã ăn vào bữa sáng nay hoặc bữa tối qua, nếu không thì là năng lượng rút ra chất béo dự trữ đã tích lũy trong bụng, hông của bạn, hoặc một số bộ phận khác của cơ thể. Continue reading Cung cấp năng lượng cho trái đất – Chương 1: Năng lượng là gì ? (phần 1)

Cung cấp năng lượng cho trái đất – Giới thiệu

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Cung cấp năng lượng cho trái đất:
Giải pháp năng lượng cho tương lai

Introduction – Giới thiệu

Trái đất có thể đáp ứng đủ nhu cầu cho tất cả mọi người, nhưng không thể đáp ứng lòng tham của con người.
Earth provides enough to satisfy every man’s need, but not every man’s greed.
Mohandas K. Gandhi

Thiên nhiên cho chúng ta miễn phí bữa ăn trưa, nhưng chỉ với điều kiện chúng ta phải kiềm chế sự  ngon miệng của mình.
Nature provides a free lunch, but only if we control our appetites.
William Ruckelshaus
Continue reading Cung cấp năng lượng cho trái đất – Giới thiệu

Cung cấp năng lượng cho trái đất – Lời tựa

Powering Planet Earth:
Energy Solutions for the Future

by Nicola Armaroli, Vincenzo Balzani, Nick Serpone

Cung cấp năng lượng cho trái đất: 
Giải pháp năng lượng cho tương lai

Nếu bạn nghĩ rằng giáo dục là tốn kém hãy thử sống thiếu hiểu biết.
If you think education is costly try ignorance.
–Derek Bok–

Preface – Lời tựa

Cuốn sách này được xuất bản nguyên gốc bằng tiếng Ý vào năm 2008 (của hai tác giả N. Armaroli, V. Balzani, với tựa đề “Cung cấp năng lượng cho trái đất”, nhà xuất bản Zanichelli). Cuốn sách đã thành công một cách xuất sắc tại Ý, thu hút được sự quan tâm và được đánh giá cao từ cả hai phía công chúng và cộng đồng các nhà khoa học, nhiều tới mức mà vào năm sau đó 2009, cuốn sách đã được nhận giải thưởng Galileo của Ý cho sự phổ biến kiến thức khoa học.
Continue reading Cung cấp năng lượng cho trái đất – Lời tựa

Lòng tin tôn giáo

Chắc các bạn cũng biết rằng các tôn giáo đặt cơ sở trên niềm tin tinh tuyền và vô điều kiện của các tín hữu, và đây đã chính là ngăn cách lớn nhất giữa một người quen tư duy theo lý luận như tôi với tôn giáo: Tại sao lại bắt buộc phải tin để được cứu rỗi? Tôi không tin nhưng nếu tôi nói tin thì có được cứu rỗi không? Tôi không tin nhưng nếu tôi có thể sống lương thiện cả đời thì tôi có bị trừng phạt không? v.v…

Tuy vậy, tôi có hai người bạn rất thân người Công giáo và trong hơn 1 năm tôi đi nhà thờ hàng tuần với bạn trên đất nước Úc xinh đẹp, tôi đã thuộc làu làu những lời trong Bản Kinh Tin Kính Nicea (dù lúc đó tôi chưa biết Thiên Chúa Ba Ngôi nghĩa là gì): Continue reading Lòng tin tôn giáo

Sợ sếp?

Đừng bao giờ làm bất cứ điều gì trái với lương tâm, ngay cả khi chính quyền yêu cầu bạn.
Never do anything against conscience even if the state demands it.

Albert Einstein

Hồi mới ra trường, tôi nghe chị tôi than thở nghề kế toán là nghề cực khổ nhất trên đời, lúc nào cũng cầm tiền mà không được tiêu, lại hay bị có cảm giác mất an ninh, nhỡ mà giám đốc bắt làm “phi vụ” gì thì đứng giữa hai làn đạn: không làm theo ổng thì bị nghỉ việc, mà làm theo ổng thì có ngày vô khám phục vụ ổng trong đó tiếp, kiểu gì cũng tèo. Đấy, đã có bao nhiêu vụ giám đốc và kế toán đi tù cùng nhau vì biển thủ quỹ rồi! May mà cơ quan chị tôi làm việc đàng hoàng đứng đắn nên nỗi sợ của chị tôi cũng dần dần biến mất.

Hôm vừa rồi, tôi rất thương cảm khi đọc tin một loạt nhân viên dưới quyền của Trưởng phòng Huỳnh Thị Huyền Như (lừa đảo chiếm đoạt gần 5000 tỷ đồng) theo chân chị ta vô tù, vì tội đã thực hiện những lệnh chuyển khoản theo lệnh sếp khi chưa có đầy đủ chữ kí theo thủ tục. Continue reading Sợ sếp?

Tư duy dân chủ

Hồi còn đi học tôi đã được dạy rằng xã hội Việt Nam hiện tại là một xã hội đề cao dân chủ, nhân quyền, với định hướng xã hội chủ nghĩa, là một bước tiến đi tắt đón đầu bỏ qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa. Tuy không hiểu lắm những khái niệm trong câu nói đó, tôi vẫn vô cùng hạnh phúc được sinh ra và lớn lên trong cảnh an bình, đất nước độc lập không có chiến tranh, đến lớp hàng ngày với những câu chuyện cổ tích trong sách giáo khoa luôn luôn có những kết thúc có hậu, giống như câu chuyện về kháng chiến của đất nước.
Continue reading Tư duy dân chủ

Ba hạnh bố thí

Chào các bạn,

Hôm lâu rồi trong bài Chánh Ngữ mình có hứa sẽ viết riêng một bài về Ba hạnh Bố thí trong Bố thí Ba-la-mật.

Bố thí là một trong lục đạo Bồ tát (Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí huệ).

Ba hạnh Bố thí từ thấp đến cao bao gồm: Tài thí, Pháp thí và Vô úy thí.

Thực ra chúng ta đã và đang làm các hạnh này thường xuyên trong đời sống hàng ngày của mình, Phật pháp chỉ là phân tích rõ ràng khái quát về các hành động đó mà thôi (giống như dạ dày của chúng ta tự biết chuyển hóa thức ăn thành năng lượng trước khi ta học môn Sinh học-Cơ thể người vậy ^^).
Continue reading Ba hạnh bố thí

Mê tiền, ham chơi và công việc yêu thích

Bạn có nhớ lần đầu tiên biết thích… tiền là khi nào không? Khi được mẹ khen ngợi lúc đưa hết tiền mừng tuổi cho mẹ? Khi biết có tiền mua được rất nhiều thứ đứa trẻ nào cũng mê: bóng bay, pháo bông, truyện tranh,…? Khi thấy tiền dường như là điều duy nhất đảm bảo cho một cuộc sống sung túc?

Tôi vẫn còn nhớ cuộc nói chuyện của tôi với mấy đứa bạn thân hồi chúng tôi 13 tuổi, một đứa đọc lên câu hỏi trong báo Hoa học trò: Continue reading Mê tiền, ham chơi và công việc yêu thích

Bố trong giấc mơ

Không biết bạn thì sao chứ tôi thì rất tò mò về sự chết, đó thực sự là một điều kì bí. Tôi cảm thấy nó sẽ có cảm giác như đang rơi vậy, ý thức của chúng ta… rơi ra khỏi thể xác, chắc là sẽ rất sợ, giống như cảm giác bị rơi trong giấc mơ vậy, giật mình tỉnh dậy vẫn còn sợ. Nếu sự thật cũng như vậy thì sao nhỉ, chúng ta chết như một giấc mơ đang… rơi và tỉnh dậy trong một thân xác khác! (Lại là một câu hỏi “không thể biết”!). Continue reading Bố trong giấc mơ

Du học – Thảo luận trong lớp

Chuyện đi du học của tôi khá li kì. Năm đó khi tôi nhận được quyết định đi du học Anh hoặc Úc nếu đạt điểm IELTS 6.0 trở lên, tôi mới bắt đầu tá hỏa đi tìm thầy dạy riêng ngoại ngữ cho mình. May mắn tôi tìm được một anh bạn của bạn tôi đồng ý dạy kèm cho tôi trong khoảng bố mẹ tôi chi trả được.

Thực sự là khi học những kĩ năng Nghe Nói Đọc Viết, tôi mới nhận thức rõ mười mấy năm học tiếng Anh trong nhà trường đã không hề có chút tác dụng nào cho tôi để có thể sử dụng được ngôn ngữ quốc tế đó. Continue reading Du học – Thảo luận trong lớp