Chào các bạn,
Mình đang đi bộ trên con đường mòn trong Buôn Làng phía dưới nhà, khi đi ngang qua một đám ruộng thì bỗng nghe những tiếng nói to từ dãy nhà phía trước đám ruộng vọng ra. Vì đã nghe quen, mình biết chắc trong đó đang tụ tập uống rượu nên mình đi vào.
Khi mình vào gần đến sân nhà, một em trai khoảng mười lăm tuổi đi trước, em biết mình đến nên định vào để báo cho những người trong nhà, nhưng mình gọi em và em sợ, đi thẳng luôn không dám ghé vào. Continue reading Mình phải sống!
Chào các bạn,
Sau khi về ở Buôn Làng một thời gian, mình có cảm nhận tuổi thọ của anh em Buôn Làng mình không cao và nhìn mọi người vẻ bề ngoài rất khó đoán tuổi, cả người lớn cũng như trẻ em. Trẻ em Buôn Làng mười tuổi chỉ bằng trẻ em người Kinh bảy hoặc tám tuổi. Nhìn chung các em rất nhỏ con và không thấy em nhỏ nào bị bệnh béo phì. Còn người lớn đa phần già hơn tuổi nhiều, ví dụ như nhìn một bố hoặc mẹ bốn mươi tuổi, mình tưởng như đã trên năm mươi tuổi. Và đàn ông Buôn Làng chết trẻ nhiều hơn phụ nữ. Chính vì vậy bốn gia đình ở sát cạnh nhà mình là bốn mẹ góa chồng, mỗi mẹ có từ sáu đến tám người con.
Continue reading Làm nhà cho bố
Chào các bạn,
Có những lúc đi đâu về mình mong được vào nhà nghỉ một chút rồi hãy có khách, nhưng đâu phải những gì mình thích đều được như ý cả đâu. Hơn nữa mình đã tình nguyện vào sống giữa anh em Buôn Làng để phục vụ nên dù có mệt nhưng khi có anh em Buôn Làng đến vào bất cứ giờ nào, mình cũng quyết tâm đón tiếp, giúp đỡ tận tình. Vì vậy khi vừa ở ngoài Lưu Trú về đã thấy mẹ Sót ngồi ở hiên nhà đợi, mình hỏi mẹ Sót đợi Yăh lâu chưa? Mẹ Sót không nói mà lục trong túi áo lấy ra hai tờ hóa đơn đóng tiền điện. Đó là hóa đơn của gia đình mẹ Sót và của mình, sở dĩ mẹ Sót có hóa đơn của mình do mỗi tháng đến ngày hai mươi, mình vẫn đưa tiền nhờ mẹ Sót đến nhà văn hóa cộng đồng đóng tiền điện giúp.
Continue reading Cho tiền điện
Chào các bạn,
Mấy hôm nay có các mẹ đến chơi, mình được nghe các mẹ kể nhà mẹ Tusen đang làm nhà. Mình ngạc nhiên vì bố Tusen mất ba năm và hiện nay mẹ Tusen có một căn nhà cũ, đồng thời theo chương trình 134, nhà mẹ Tusen cũng đã được xã Ea Yiêng làm tặng một căn nhà xây nhỏ, như vậy bảy mẹ con của mẹ Tusen có nơi ở khá rộng, sao phải làm nhà thêm? Hơn nữa nhà mẹ Tusen cũng rất khó khăn, lấy đâu ra tiền để làm nhà!
Chào các bạn,
Ở Buôn Làng một thời gian, mình thắc mắc khi thấy anh em Buôn Làng đến khám bệnh xin thuốc nhiều, nhưng không thấy ai bị bệnh nan y hoặc bị gãy xương tay xương chân, chỉ thấy những bệnh mãn tính hoặc những bệnh thường như: Đau đầu, chóng mặt xâm xoàng, cảm cúm, nhức mỏi, đau dạ dày…
Lúc đầu mình nghĩ Buôn Làng người đông, đời sống kinh tế khó khăn và hoàn cảnh sống thiếu thốn, mà anh em Buôn Làng ít bị bệnh thì thật mừng cho họ! Nhưng mãi đến gần nửa năm, sau khi em Phơm-học sinh lớp Mười Lưu Trú-nghỉ học một tuần, mình mới biết những điều mình nghĩ ở trên về sức khỏe của anh em Buôn Làng là chưa chính xác!
Continue reading Tin vào người chữa
Chào các bạn,
Hơn bảy giờ tối, một em gái người nhỏ nhắn khoảng mười tám hoặc mười chín tuổi đến nhà gặp mình. Sau một hồi ấp úng với dáng vẻ và giọng rất buồn, em hỏi: “Yăh! Mình có xưng tội được không?”
Tuy đã về sống trong Buôn Làng hơn một năm, nhưng thời gian mình sống ngoài nhà Lưu Trú với các em học sinh Cấp III xã Tân Tiến nhiều hơn trong Buôn Làng thuộc xã Eayiêng. Vì vậy trong Buôn Làng mình biết rõ một số các mẹ, các em trong ca đoàn thanh niên và một số khá đông các em học sinh Cấp III cũng như các thầy cô giáo người Buôn Làng, còn lại khi gặp chuyện hỏi tên mình mới biết, nên mình cũng không biết em gái này! Continue reading Được Chúa chúc phúc
Chào các bạn,
Đứng trong nhà nhìn ra thấy ba bé trai con của mẹ Ktia đi ngang qua, các em khoảng từ sáu đến mười hai tuổi, lúc đi ngang qua sân các em nhìn vào nhà thấy mình cả ba em cùng chào Yăh thiệt to. Em đi giữa cầm trên tay một túi nhỏ, sợ mình thấy nên vừa chào vừa dấu túi nhỏ vào trong bụng! Mình hỏi: Các em lấy trộm gạo của mẹ ra quán đổi bánh kẹo phải không? Em lớn lắc đầu nói không có! Và các em tiếp tục đi thiệt nhanh cho qua khỏi tầm nhìn của mình. Continue reading Nhưng mình cũng thèm kẹo
Chào các bạn,
Vừa ra khỏi cổng gặp ngay mẹ Đao nhà ở phía dưới nhà mình, cách nhà mình khoảng hai trăm mét, mẹ Đao hỏi: Yăh đi khỏi nhà hể? Mẹ Đao “nhiều buồn lắm” (buồn nhiều lắm) muốn đến gặp Yăh để nói chuyện! Mình nói: Yăh định đến nhà mẹ Nhiên nhưng để hôm khác Yăh đến cũng được, Yăh cũng muốn gặp mẹ Đao để cảm ơn mẹ Đao đã cho Yăh gạo thơm ăn cả năm nay. Continue reading Hay ra khỏi nhà
Chào các bạn,
Buôn Làng mình đang ở là giáo xứ người sắc tộc Sêđăng toàn tòng, vì vậy đến mùa giáng sinh mỗi gia đình trong Buôn Làng đều có thói quen làm một hang đá nhỏ trước hiên nhà, và nhà mình trong Buôn Làng cũng làm như vậy! Chiều nay, chỉ còn một tuần nữa đến đại lễ Mừng Chúa Giáng Sinh, mình nhờ em Dream xuống nhà chẻ giúp một cây tre để làm hang đá. Continue reading Yêu là mong người yêu được hạnh phúc
Chào các bạn,
Mình vào nhà Bố Thiên ở thôn Tư, thấy mẹ Thiên đang ngồi dệt còn bố Thiên địu đứa con trai nhỏ gần một tuổi. Nhà bố Thiên là nhà ván và chung quanh vách nhà treo rất nhiều khung hình.
Anh em đồng bào sắc tộc có đặc điểm rất thích chụp hình, vì vậy những thợ chụp hình khắp nơi vào Buôn Làng gạ gẫm anh em đồng bào chụp hình rất nhiều. Họ thường chụp hình cưới cho các bố các mẹ và các bố các mẹ rất thích. Ngày xưa khi cưới nhau không có điều kiện chụp hình, bây giờ gia đình đã có chín hoặc mười người con, thậm chí nhiều gia đình có con lớn học đến lớp Mười một hoặc lớp Mười hai rồi, bố mẹ vẫn thích chụp hình cưới để trưng. Continue reading Hình cưới
Chào các bạn,
Đang ngồi ký mấy tấm thiệp Mừng Noel để gởi đến một số ân nhân ở gần, tự nhiên mình thấy luyến tiếc một thời, thời mà công nghệ thông tin Internet chưa bùng nổ, những tấm thiệp viết tay thường chuyển tải thật nhiều tình cảm thân thương đến người nhận, đến bạn bè, không khô khan rập khuôn như bây giờ! Continue reading Nhận thiệp Mừng Giáng Sinh
Chào các bạn,
Mỗi dịp Giáng sinh về, mình thường nhớ lại một kỷ niệm lúc Mười một tuổi.
Chuyện đã xảy ra ngay ngày lễ Giáng Sinh..
Trong gia đình mình, mỗi chị em được má sắm cho một con heo đất và để khỏi lấy lộn của nhau, mỗi đứa tự chọn màu con heo đất của mình. Con heo đất được nuôi từ đêm ba mươi Tết và sẽ được đập ra trước Tết khoảng hai hoặc ba tuần gì đó-mình không nhớ, tùy theo má khởi xướng! Continue reading Ciné và tô phở đêm Giáng sinh
Chào các bạn,
Mẹ em Hak học sinh lớp Mười hai Lưu Trú của mình mới mất, hưởng thọ sáu mươi lăm tuổi. Mẹ mất sau bốn năm liệt giường không đi đứng được do tai biến mạch máu não. Hai năm đầu mẹ nằm một chỗ nhưng còn hiểu và nói được, hai năm sau mẹ không nói và cũng không biết gì, mẹ hoàn toàn sống một đời sống thực vật. Thỉnh thoảng người nhà đỡ mẹ dậy cho ngồi trên chiếc ghế có người đứng đỡ, để mẹ khỏi bị loét do nằm nhiều, những lúc như vậy nhìn thấy ai đi qua đi lại mẹ cũng cười với vẻ mặt thất thần.
Continue reading Giữ lời hứa với vợ
Chào các bạn,
Khoảng bốn giờ chiều, mình đang đứng ở vườn rau thì nghe có nhiều tiếng nói ồn ào từ những căn nhà ở phía dưới nhà mình, rồi có tiếng gọi ngoài cổng, mình đi ra và thấy em Lisa. Em Lisa là con gái lớn nhất của bố Hiểu ở gần nhà mình, năm nay em tám tuổi, đang học lớp Hai. Em Lisa vừa nhìn thấy mình và không đợi hỏi, nói ngay: “Yăh đến nhà mình xem. Đang có nhiều người uống rượu với bố Hiểu và còn cãi nhau ồn ào to tiếng nữa!”
Continue reading Giải tán chiếu rượu
Chào các bạn,
Quan sát các mẹ trong Buôn Làng mình thấy có đặc điểm: Các mẹ không uốn tóc và cũng không dùng mỹ phẩm son phấn. Từ các mẹ lớn tuổi ở thế hệ trước cho đến các mẹ trẻ bây giờ cũng vậy, không trau chuốt, không tô vẽ,… kể cả khi các mẹ được mời đi dự tiệc, dự lễ cưới, gần như một trăm phần trăm các mẹ sống kiểu trời cho sao mình vui vẻ đón nhận!
Các mẹ như vậy nên con cái các mẹ là các em học sinh Lưu trú của mình, tuy đã học cấp III đến tuổi biết chưng diện làm dáng nhưng vẫn mộc mạc chân chất. Tuy các em cũng thích xinh đẹp trắng trẻo, cũng rất mặc cảm khi biết mình đen hơn những sắc tộc khác, biết đó và mặc cảm đó nhưng không bao giờ biết săn sóc bảo vệ da. Chạy xe không bao giờ bịt khẩu trang, đi ngoài trời cũng không bao giờ đội mũ nón. Continue reading Dùng mỹ phẩm
Đọt Chuối Non 