Hiểu được thế giới

Chào các bạn,

Ngày nay với Internet, hiểu được thế giới trở thành dễ dàng hơn xưa rất nhiều. Bạn chỉ cần đọc tin mỗi ngày thì bạn sẽ hiểu thế giới rõ hơn từng ngày. Vấn đề là thông tin thì nhiều nhưng (1) đọc thông tin, (2) quản lý thông tin, (3) hiểu và tổng hợp thông tin, và (4) kết luận từ thông tin, là một tiến trình phức tạp, làm cho việc hiểu thế giới của chúng ta trở thành khó khăn.

1. Đọc thông tin: Đây là rào cản đầu tiên. Phần lớn thông tin của thế giới là tiếng Anh, bạn chẳng thể đọc các thứ tiếng khác mà có đầy đủ thông tin như tiếng Anh. Đương nhiên là nếu bạn biết chừng 20 ngoại ngữ thì tốt quá rồi. Nhưng đối với người bình thường thì giỏi tiếng mẹ đẻ đã là vất vả, cùng lắm thì giỏi thêm một ngoại ngữ là phước đức ông bà rồi. Vậy hãy chọn ngoại ngữ đó là tiếng Anh cho bạn. Tiếng Anh sẽ giúp bạn đi toàn thế giới, ở đâu cũng có người nói tiếng Anh.

Bạn không thể chỉ biết thông tin từ các bài dịch sang tiếng Việt. Thứ nhất, có rất ít bài dịch. Thứ hai, đọc bài dịch là bạn đọc thông tin qua lời người dịch (không phải thông tin gốc. Đã qua một người là thông tin đã bị bóp méo dù người ta không cố tình bóp méo).

Điều quan trọng nhất là đọc thông tin nguyên thủy tiếng Anh, không chỉ là để bạn biết sườn câu chuyện nước A mang quân đánh nước B, mà còn là hiểu tư duy, tình cảm và văn hóa có trong bản tin – những điều đó nằm ngay trong tiếng Anh, và cách dùng từ, cùng cách viết. Dịch đi là tất cả những thứ đó đều mất. Chỉ đọc tiếng Anh trực tiếp bạn mới hiểu được không chỉ là sườn câu chuyện mà toàn diện cảm xúc và tư duy văn hóa trong bản tin.

Bạn chẳng cần phải biết tư duy văn hóa trong bản tin là gì, cứ đọc mãi thì cách tư duy đó sẽ từ từ thấm vào người bạn và làm bạn hiểu rất sâu sắc một bản tin mà những người đọc bản dịch không hiểu. Tức là, bạn đọc tin để hiểu sườn câu chuyện và hiểu tư duy văn hóa. Hiểu tư duy văn hóa mới là thực sự hiểu và mới thực sự sâu và rộng. Không hiểu tư tuy văn hóa của các nước bên ngoài thì chẳng thể hiểu thế giới được. Thế giới không tư duy như người Việt tư duy. Bạn cần làm quen với tư duy văn hóa của thế giới để có thể hiểu được thế giới.

Vậy, bạn phải quen đọc tiếng Anh mỗi ngày. Tìm các bản tin tiếng Anh mà đọc. Tin từ báo chí nước ngoài thì tốt nhất. Báo Việt cũng có tiếng Anh nhưng không có chiều sâu văn hóa tiếng Anh như báo của nước nói tiếng Anh.

Tìm thông tin bằng wiki thì nên dùng wiki tiếng Anh, thông tin như thế mới nhiều và sâu sắc hơn. Wiki tiếng Việt để dành cho những vấn đề thuần túy Việt.

2. Quản lý thông tin: Trước hết thông tin cần có nhiều nguồn. Đừng chỉ đọc một nguồn. Hôm nay đọc nguồn này, ngày mai nên đọc nguồn khác của cùng một vấn đề. Điều đó cho bạn cái nhìn rộng rãi từ nhiều góc cạnh khác nhau, và cho bạn thấy sự khác biệt và đôi khi sự thiên vị của các nguồn tin khác nhau.

Loại ra những thông tin và những nguồn tin rẻ tiền. Đó thường là những thông tin có nhiều cảm tính – sự kiện náo động thế giới, người hùng thế kỷ, tồi tệ nhất trong lịch sử… Những loại từ ngữ có tính kích động như thế thường là các nguồn tin rẻ tiền và thiếu chính xác.

3. Hiểu và tổng hợp thông tin: Nếu bạn làm số 1 và số 2 bên trên tốt thì bạn đã hiểu thông tin rất tốt rồi. Giờ là hiểu thành hệ thống. Bạn đã đọc và chọn lựa nhiều bản tin, trong đầu bạn đã có nhiều thông tin từ nhiều bản tin, giờ bạn chỉ cần tổng hợp mọi thông tin đó thành một hệ thống trong đầu bạn cho có trật tự, lớp lang, dễ hiểu. Ví dụ, dễ nhất là bạn đã đọc một mớ thông tin về cuộc chiến Nga-Ukriane, bây giờ bạn nói chuyện với một người bạn khác, nói về cuộc chiến đó cho người bạn này nghe vì anh ta chưa biết nhiều về cuộc chiến đó. Bạn sẽ phải có một tổng hợp của câu chuyện từ nhiều bài báo trong đầu bạn để kể lại và giải thích cặn kẻ cho người bạn kia hiểu. Đó là hiểu và tổng hợp thông tin của bạn.

4. Kết luận: Đây là kết qủa cuối cùng cúa tiến trình hấp thụ và tổng hợp thông tin của bạn. Định giá vấn đề – tại sao có vấn đề, ai đúng, ai sai, sai chỗ nào, đúng chỗ nào, tương lai vấn đề có thể thành thế nào, nếu muốn giải quyết vấn đề thì người ta nên làm gì… Đây là đỉnh điểm cuối cùng của quán lý và sử dụng thông tin.

Nếu bạn chưa có được nhiều kết luận thì chẳng sao cả. Có nhiều vấn đề ta biết chưa đến nơi, hoặc vấn đề đang tiếp diễn quá nhanh, chẳng kết luận gì ngay được. Để đó tính sau.

Các bạn, đó là toàn thể tiến trình đọc và hiểu thông tin của bạn. Điều quan trọng là bạn cần bắt đầu với tiếng Anh để bạn có thể hiểu được thế giới. Trình độ hiểu thế giới của người Việt rất thấp nói chung. Lý do là người Việt dùng tiếng Anh ít và yếu, so với dân Singapore chẳng hạn.

Chúng ta chẳng thể hiểu thế giới và sống mạnh và tốt với thế giới nếu chúng ta chẳng thể hiểu được thế giới sâu sắc.

Chúc bạn hiểu rõ thế giới.

Mến,

Hoành

© copyright 2022
Trần Đình Hoành
Permitted for non-commercial use
www.dotchuoinon.com

Một bình luận về “Hiểu được thế giới”

  1. Bài viết rất có ích của anh Hoành về tầm quan trọng của tiếng anh, cách học tiếng anh và quản lý thông tin.

    Chúng em cảm ơn anh ạ.

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s