Sơ lược lịch sử nhạc Bolero

Chào các bạn,

Người ta có vài lý thuyết về nguồn gốc của nhạc Bolero, cho rằng nhạc này đến từ một quốc gia Âu Châu. Tây Ban Nha được xem là gốc chính. Từ “Bolero” này lại được cho là đến từ chữ Volero của động từ Volar, có nghĩa là bay, ý chỉ trong điệu vũ Volero mới thời đó có nhiều bước bay bổng của vũ công. Volero ở Tây Ban Nha sau đó đổi thành Bolero.

Và có thể nhờ một bản nhạc nổi tiếng tên Bolero của nhạc sĩ Pháp Maurice Ravel viết năm 1928, lấy chữ Bolero của Tây Ban Nha đặt tên cho bài nhạc, mà tiếng đồn Tây Ban Nha là nguồn gốc Bolero thành lớn. Nhưng bản nhạc Bolero của Maurice Ravel chẳng có chút liên hệ gì đến nhạc Bolero ngày nay. Melody thì nghe như nhạc vũ, nhưng tiếng trống snare ở background là nhịp trống quân hành. No bolero. Các bạn nghe thử bản Bolero của Maurice Ravel dưới đây:

Bolero – Maurice Ravel (không được xem là nhạc của truyền thống Bolero)

Người ta cũng nói rằng Bolero của Tây Ban Nha là nhạc 3/4 không phải 4/4 như Bolero ngày nay. Nhưng có lẽ chúng ta cũng có thể nghe phần nào ảnh hưởng nhịp điệu Flamenco của Tây Ban Nha trong âm điệu Bolero đương đại. Ngay cả nhạc cụ chính – guitar, congas và bongos – cũng rất gần Flamenco.

Chúng ta cũng cần nhớ là bộ ba guitar, congas và bongos là nhạc cụ chính trong truyền thống nhạc Trung Mỹ và Nam Mỹ, là truyền thống nhạc của người nô lệ từ Phi Châu bị bán sang Châu Mỹ, cộng với nhạc Tây Ban Nha, ông chủ nô lệ lớn nhất ở Châu Mỹ thời đó.

Dù sao thì mọi người đều đồng ý là bản nhạc Bolero đầu tiên của thế giới là bản Tristezas của Jose “Pepe” Sanchez ở Santiago, Cuba, năm 1885.

Tristezas – bản Bolero đầu tiên (1885) – Jose “Pepe” Sanchez

Tristezas
José Pepe Sánchez

Tristezas me dan
tus quejas, mujer;
profundo dolor,
que dudas de mí.
No hay prueba de amor
que deje entrever
cuánto sufro
y padezco por ti.

La suerte es adversa conmigo,
no deja ensanchar mi pasión.

Un beso me diste un día,
lo guardo en el corazón.

Từ Cuba nhạc Bolero truyền nhanh đến các quốc gia Trung Mỹ và Nam Mỹ, kể cả Mexico (Bắc Mỹ). Tại mỗi quốc gia nhịp điệu Bolero có thể khác nhau một chút, giải thích cho sự phát triển rất nhanh của dòng nhạc này. Cho đến ngày nay hai trung tâm nhạc Bolero lớn của thế giới là Cuba và Mexico, nhưng mỗi nước đều có những nhạc sĩ và ca sĩ nổi danh với nhạc Bolero, kể cả Puerto Rico, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Ecuador, Bolivia, Chile, Argentina, Spain và Brazil.

Mời các bạn nghe bài Llamarada do Luis Miguel trình bày. Luis Miguel là ca sĩ Mexico nhưng sinh ra năm 1970 ở Puerto Rico, thuộc địa Mỹ ở vùng biển Caribbean. Anh là người được xem là phục hưng phong trào nhạc Bolero trên thế giới từ thập niên 1990’s đến nay.

Luis Miguel – Llamarada

Dưới đây là clip của ca sĩ Mỹ Eydie Gormé với ban nhạc tay ba Los Panchos, chuyên về nhạc Bolero và Nam Mỹ. Nhạc trong clip này có lẽ thu khoảng thập niên 1960s. Đây là bản Historia de Un Amor nổi tiếng thế giới.

Historia de Un Amor – Eydie Gorme Y Los Panchos

Historia de Un Amor

Ya no estas mas a mi lado corazon,
Y en el alma solo tengo soledad,
Y si ya no puedo verte,
Porque dios mi hiso quererte,
Para hacerme sufrir mas.
Siempre fuistes la razon de mi existir,
Adorarte para mi fue religion,
En tus besos encontraba,
El calor que me brindabas,
El amor y la pasion.

Es la historia de un amor,
Como no hay otro igual,
Que me hiso comprender,
Todo el bien, todo el mal.
Que le dio luz a mi vida,
Apagandola despues,
Ay! que vida tan obscura,
Sin tu amor no vivire.
Ya no estas mas a mi lado corazon,
Y en el alma solo tengo soledad,
Y si ya no puedo verte,
Porque dios mi hiso quererte,
Para hacerme sufrir mas.

Es la historia de un amor,
Como no hay otro igual,
Que me hiso comprender,
Todo el bien, todo el mal.
Que le dio luz a mi vida,
Apagandola despues,
Ay! que vida tan obscura,
Sin tu amor no vivire.
Ya no estas mas a mi lado corazon,
Y en el alma solo tengo soledad,
Y si ya no puedo verte,
Porque dios mi hiso quererte,
Para hacerme sufrir mas, sufrir mas, sufrir mas …

Và dưới đây là clip Bésame Mucho, một bài Bolero khác nổi tiếng thế giới, do Cesária Évora (27 August 1941 – 17 December 2011) trình bày. Chị là ca sĩ Nữ hoàng Chân Đất của Cộng Hòa Cape Verde.

Bésame Mucho – Cesária Évora

Bésame mucho

Bésame, bésame mucho
Como si fuera esta noche
La última vez

Bésame, bésame mucho
Que tengo miedo a tenerte
Y perderte otra vez

Bésame, bésame mucho
Como si fuera esta noche
La última vez

Bésame, bésame mucho
Que tengo miedo a tenerte
Y perderte otra vez

Quiero tenerte muy cerca
Mirarme en tus ojos
Verte junto a mi
Piensa que tal vez mañana
Yo ya estaré lejos
Muy lejos de ti

Bésame, bésame mucho
Como si fuera esta noche
La última vez

Bésame, bésame mucho
Que tengo miedo a tenerte
Y perderte otra vez

Quiero tenerte muy cerca
Mirarme en tus ojos
Verte junto a mi
Piensa que tal vez mañana
Yo ya estaré lejos
Muy lejos de ti

Bésame, bésame mucho
Como si fuera esta noche
La última vez

Bésame, bésame mucho
Que tengo miedo a tenerte
Y perderte otra vez

Ở miền Nam Việt Nam nhạc Bolero bắt đầu thịnh hành từ đầu thập niên 1960s, và có lẽ ca sĩ thành công đầu tiên trong thể loại này là Thanh Thúy. Mời các bạn nghe Phố ĐêmChuyến Tàu Hoàng Hôn với giọng ca Thanh Thúy.

Phố Đêm – Thanh Thúy

Chuyến Tàu Hoàng Hôn – Thanh Thúy

Nhưng rất sớm, nhạc Bolero ở Việt Nam hoàn toàn mất yếu tố sáng tạo – chỉ một dòng nhạc tương tự cho mọi bài và lời lẽ thì rất văn chương kiểu… sến, cho nên dòng nhạc này được gọi là nhạc sến từ đó đến nay. Thời đó giới sinh viên không thích nhạc sến, họ thích văn chương hơn, như là Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Từ Công Phụng, Lê Uyên Phương, Ngô Thụy Miên, ban Phượng Hoàng với Lê Hựu Hà và Nguyễn Trung Cang…

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s